1. Raadsvoorstel Marktverordening

Portefeuillehouder: Anne Sterenberg

Zaaknummer: 1103917 Onderwerp: Vaststellen van de marktverordening

Openbaar Is geheimhouding aan de orde? Nee

Voorgesteld raadsbesluit 1. De Marktverordening gemeente Soest 2025 vast te stellen, met de bijbehorende nota van beantwoording. 2. De Marktverordening gemeente Soest 2015 in te trekken.

Samenvatting Gemeenten hebben vanwege de Europese dienstenrichtlijn de plicht schaarse vergunningen te reguleren. Dit zijn vergunningen die beperkt verstrekt kunnen worden. De toegang tot de interne markt voor dienstverrichters mag niet onnodig lang worden vergund en daarmee afgesloten. Hiervan is in Soest sprake bij onder andere vergunningen voor de warenmarkten, want deze gelden voor onbepaalde tijd. De nieuwe marktverordening zorgt voor overeenstemming met de dienstenrichtlijn, doordat de vergunningsduur is bepaald op 20 jaar. Het aanpassen van de verordening was ook aanleiding om inwoners te vragen naar hun mening over de gemeentelijke warenmarkten. Hieruit blijkt dat de betrokkenheid bij de markt groot is en de waardering hoog. Het ontwerp van de marktverordening is op 11 december 2024 gepubliceerd, om de mogelijkheid te bieden binnen zes weken zienswijzen in te dienen. Hierop is één zienswijze ontvangen. Deze is opgenomen in een nota van beantwoording, en die is verwerkt in de voorliggende verordening. Over het ontwerp en de zienswijzenprocedure bent u destijds door middel van een weekbericht geïnformeerd. Aanleiding De marktverordening voldoet niet aan de Europese Dienstenrichtlijn. Deze richtlijn bepaalt dat schaarse vergunningen vergunningen die beperkt beschikbaar zijn, zoals die voor de warenmarkten - niet zonder meer voor onbepaalde tijd mogen worden verleend.

Beoogd resultaat Een actuele marktverordening die voldoet aan de Europese Dienstenrichtlijn. Deze zorgt voor een rechtvaardige verdeling van vergunningen voor ondernemers. Argumenten 1.1 Het wijzigen van de marktverordening is nodig om te voldoen aan de Europese Dienstenrichtlijn Op dit moment kennen de uitgegeven vergunningen voor de marktstandplaatsen geen tijdslimiet. Dit strookt niet met de Europese Dienstenrichtlijn. Uit jurisprudentie blijkt dat de duur van schaarse vergunningen niet onbepaald en buitensporig lang mag zijn. Bij het vervolgens bepalen van de 'passende beperkte vergunningsduur' moet een gemeente in ieder geval rekening houden met de terugverdientijd 2

voor noodzakelijke investeringen. Daarnaast moet ruimte worden geboden om naar een beschikbare vergunning mee te dingen, en vooraf moet transparant bekend worden gemaakt dat één of meer schaarse vergunningen beschikbaar zijn en wat hierbij de verdelingswijze is. Onder begeleiding van een adviesbureau hebben we in overleg met de betreffende ondernemers een passende termijn en een verdelingsprocedure gekozen. De aanpassingen in de verordening (zie bijlage C1) zijn op hoofdlijnen: • In artikel 4 is de geldigheidsduur van de vergunning toegevoegd. • In artikel 7 is de nieuwe procedure opgenomen die voldoet aan de Europese Dienstenrichtlijn. • De slotbepaling is aangepast omdat de tijdelijkheid van de vergunningen van toepassing is. 1.2 De vergunningsduur wordt gesteld op 20 jaar Voor de warenmarkten wordt een vergunningsduur van 20 jaar voorgesteld. Dit biedt zekerheid voor de ondernemers om hun investeringen terug te kunnen verdienen. De terugverdientijd ligt in de ambulante handel gemiddeld tussen de 9 en 12 jaar. Door investeringen in onder meer duurzame mobiliteit kan dit verder oplopen. De meeste gemeenten kiezen voor een looptijd kiezen tussen de 10 en 20 jaar (zie bijlagen A-a, A1, en A2). 1.3 Voor de huidige vergunningen geldt een overgangsperiode van 20 jaar De vergunningsduur gaat voor de huidige marktondernemers in na een overgangsperiode.

Deze periode is bedoeld als compensatie voor het kwijtraken van de vergunning voor onbepaalde tijd, en is gelijk aan de nieuwe vergunningsduur. 1.4 Er treedt een verdelingsprocedure in werking Overeenkomstig de dienstenrichtlijn moet een open en transparante verdelingsprocedure voor de vergunningen worden gevolgd. Dit kan door middel van een selectieprocedure of een loting. In de verordening is een selectieprocedure opgenomen. Hiermee hebben de marktondernemers en de gemeente grip op de kwaliteit van het verkooppunt. De procedure wordt begeleid door een selectiecommissie. 1.5 Een dynamische aanpassing is mogelijk In de huidige en de nieuwe verordening is opgenomen dat de indeling van de warenmarkten eenvoudig door het college gewijzigd kan worden als hier behoefte aan is. Het betreft bijvoorbeeld het toevoegen of verminderen van het aantal plaatsen, of het aanpassen van het marktgebied. 1.6 De terinzagelegging van de verordening heeft tot wijzigingen geleid Om de mogelijkheid te bieden een zienswijze in te dienen, is met een terinzagelegging gelegenheid gegeven aan inwoners, marktondernemers en andere belanghebbenden te reageren op de verordening. 3

Er is één zienswijze ingediend die is verwerkt in een nota van beantwoording (bijlage D). Deze heeft geleid tot het actualiseren van het stormprotocol (bijlage C1-2). Hierin is beschreven hoe bij extreme weersomstandigheden tot een afweging wordt gekomen om de markt al dan niet doorgang te laten vinden. Ten opzichte van het oude protocol is nu opgenomen dat de markt niet doorgaat bij een weeralarm van het KNMI (code rood). Daarnaast hebben we het gebruik van pinnen toegestaan om de verkoopwagens en marktkramen bij zware wind stabiel te houden. 2.1 Om de nieuwe verordening van kracht te laten zijn moet de huidige verordening worden ingetrokken Kanttekeningen 1.1 De ruimtelijk relevante regels uit de marktverordening worden op een later moment opgenomen in het omgevingsplan Volgens de Omgevingswet zijn markten voorzieningen die gereguleerd moet worden voor een evenwichtige toedeling van functies aan de betreffende locaties. De ruimtelijk relevante regels moeten we om die reden voor 2032 opnemen in het omgevingsplan. 1.2 Niet alle suggesties uit de participatie zijn overgenomen Uit de participatie is gebleken dat de betrokkenheid van de inwoners groot is. Er zijn diverse suggesties gedaan over de markten in de Van Weedestraat en Rademakerstraat. We hebben geen gehoor kunnen geven aan alle suggesties. Eén van de suggesties is om de weekdag van de markt te wijzigen.

Uit de participatie komt geen duidelijk beeld naar voren welke dagen geschikter zouden zijn. Bovendien staan de meeste ondernemers ook op andere markten en kunnen ze niet zo makkelijk van dag veranderen. Ook is de suggestie gedaan om de marktdagen te verlengen. In de praktijk blijkt dit lastig, want het aantal consumenten is beperkt en veel marktkooplieden hebben om die reden geen behoefte aan een langere marktdag. Over de markt aan de Rademakerstraat is geopperd deze te verplaatsen naar het Den Berghplein. Marktondernemers hebben echter laten weten dat ze tevreden zijn met de huidige locatie, ook vanwege de aanwezigheid van de supermarkt en de andere winkels. Een aantal jaar geleden is een eventuele verplaatsing met omwonenden van het Den Berghplein besproken. Hieruit bleek dat er onder deze betrokkenen geen draagvlak voor verplaatsing is. Andere suggesties, zoals het groter maken van de markt en het aanbieden van meer streekproducten en (biologische) groente en fruit bespreken we met de marktcommissie. Deze suggesties zijn veelal een kwestie van vraag en aanbod. Daarbij kan de gemeente op grond van de verordening faciliteren. Kosten, baten, dekking

4

Kosten Geen Baten Geen wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie Dekking Niet van toepassing Aanpak • De bekendmaking van de verordening vindt plaats op de wettelijk voorgeschreven website: www.overheid.nl. • De verordening kan vanwege de in Soest geldende Referendumverordening zes weken na de bekendmaking in werking treden. • Na de inwerkingtreding van de verordening trekken we de huidige vergunningen in. Vervolgens verstrekken we aan de vergunninghouders de vergunningen voor de bepaalde duur, met inachtneming van de genoemde overgangsperiode. Communicatie De verordening publiceren we op de wettelijke voorgeschreven manier op www.overheid.nl. De indiener van de zienswijze ontvangt de nota van beantwoording met een begeleidende brief. Verder informeren we over uw besluit op www.denkmeeover.nl. Ook maken we uw besluit bekend via de bekendmakingenpagina van De Week, de gemeentelijke website en sociale media. Zo kan iedereen kennisnemen van het besluit en de bijbehorende documenten. De vergunninghouders van marktplaatsen en de ondernemersverenigingen in de winkelgebieden wijzen we ook op deze informatie. De gemeenteraad wordt geïnformeerd door middel van bijgevoegd weekbericht. (Uitkomsten) advies en inspraak We hebben gesproken met marktondernemers, de marktcommissie en met de ondernemersverenigingen in de winkelgebieden waar de markten plaatsvinden.

Daarnaast zijn de ondernemersverenigingen in de winkelgebieden en andere deelnemers aan het gemeentelijke MKB-overleg geïnformeerd over de voorgenomen beleidswijziging en de terinzagelegging. Het opstellen van de verordening is begeleid door een adviesbureau. De marktondernemers hebben laten weten of ze tevreden zijn, welke aandachtspunten ze hebben, en ook is gevraagd naar de 5

bekendheid met de gewijzigde Europese regelgeving. In het algemeen is men hiervan op de hoogte en is er begrip voor de vergunningen voor bepaalde tijd. Op basis van de gesprekken verwachten we dat het vaststellen van de vergunningsduur niet tot veel bezwaren leidt. Zie de bijlagen A1 t/m A3 en A-a. Naast de gesprekken met de ondernemers is een enquête gehouden onder inwoners. In totaal hebben 471 inwoners de vragenlijst ingevuld. Met de enquête zijn vragen gesteld over onder meer het bezoek aan de markten en de standplaatsen, de waardering ervan en mogelijke verbeteringen. Hieruit blijkt dat de markt in een behoefte voorziet. Zo bezoekt 7 op de 10 van de respondenten de markt en is ruim 8 van de 10 respondenten tevreden over de locaties: zie bijlage B voor de enquêteresultaten. Na de collegebehandeling op 3 december 2024 is de mogelijkheid gegeven om zienswijzen in te dienen. Er is een zienswijze ontvangen van de ondernemersvereniging Van Weedestraat. De behandeling van de zienswijze is verwerkt in de bijgevoegde nota van beantwoording (bijlage D). Wettelijke grondslag en/of kader: • Wettelijke basis: artikel 147 van de Gemeentewet. • Kader: met de Begroting 2024 is afgesproken dat de gemeente het beleid voor de warenmarkten actualiseert. Beleidsevaluatie De marktverordening kan worden herzien als hiertoe aanleiding is.

Referendum Over een verordening is een referendum mogelijk tot zes weken na bekendmaking van het raadsbesluit. Ondertekening Soest, 15-04-2025 Burgemeester en wethouders van Soest, De secretaris, de burgemeester

6

Leontine Vermond

Rob Metz

7