1. Raadsvoorstel Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

Portefeuillehouder: Rob Metz

Zaaknummer: 648660 Onderwerp: Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

Openbaar Is geheimhouding aan de orde? Nee

Voorgesteld raadsbesluit Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 vast te stellen

Samenvatting Met het IVP 2023-2026 stelt de gemeenteraad de kaders en de prioriteiten vast voor het veiligheidsdomein. Aanleiding Er zijn verschuivingen binnen de veiligheidswereld die aanpassing vragen van de prioriteiten zoals die zijn vastgesteld in het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 (IVP 2019-2022). De prioriteiten in het IVP 2023-2026 zijn: 1) Ondermijning Ondermijnende criminaliteit is nog meer vervlochten met de bovenwereld dan in 2019. Het besef is ontstaan dat de gemeente een specifieke rol heeft in het weerbaarder maken van de samenleving en de eigen organisatie tegen criminele invloeden. De strijd tegen ondermijnende criminaliteit kan niet alleen gestreden worden door de overheid. 2) Jeugdcriminaliteit en -overlast Uit de Corona-periode blijkt duidelijk dat jongeren behoefte hebben aan elkaar ontmoeten. Daarom is bij deze prioriteit meer dan in 2019 uitgegaan van de eigen plek die jeugd en jongeren innemen in de samenleving. Jongeren hebben het recht om elkaar te ontmoeten en te ontdekken wie ze zijn. 3) Zorg- en veiligheid Mensen zijn de afgelopen periode meer tegenover elkaar komen te staan. Dit leidt er toe dat een groeiende groep mensen zich afkeert van de maatschappij. Hierdoor valt een aantal mensen tussen wal en schip en raken vast. Zij hebben moeite om hulp te vragen en kunnen in sommige gevallen voor veel overlast zorgen.

Daarnaast zijn zij vatbaarder voor extremistisch gedachtengoed. Nog meer dan in 2019 blijkt hierdoor de noodzaak voor een integrale benadering vanuit de beleidsgebieden Sociaal Domein en Veiligheid. 4) Digitale Veiligheid Een belangrijke verschuiving is de omslag van fysieke criminaliteit naar digitale criminaliteit (denk hierbij bijvoorbeeld aan Whatsapp-fraude, sextortion en digitale afpersing). Hierdoor vervangt de nieuwe prioriteit 'Digitale Veiligheid' de prioriteit 'High impact Crimes' uit 2019. Beoogd resultaat Met het voorliggende IVP 2023-2026 stelt de gemeenteraad voor de komende beleidsperiode de kaders van het gemeentelijk veiligheidsbeleid vast. Door prioriteiten te kiezen wordt schaarse capaciteit toebedeeld aan de meest urgente veiligheidskwesties. De voorgestelde prioriteiten zijn in gezamenlijkheid gekozen door de gemeenten Baarn, Bunschoten De Bilt, Eemnes en Soest (BES-gemeenten). Met deze gemeenten delen we het politie-basisteam BES. Door in gezamenlijkheid te kiezen kan ook binnen het basisteam de beschikbare capaciteit effectief worden ingezet. Doordat het IVP 2023-2026 de nadruk bij alle prioriteiten legt op jeugd en jongeren, is gekozen voor een toekomstgerichte aanpak. Argumenten

2

1.1) Door het IVP 2023-2026 vast stellen, geeft de gemeenteraad de kaders aan van het gemeentelijk veiligheidsbeleid. Het vaststellen van een IVP door de gemeenteraad is geen wettelijke verplichting . Het geeft de gemeenteraad echter wel een stevig handvat om haar kaderstellende rol op te pakken. In het IVP 2023-2026 zijn zoveel mogelijk concrete doelstellingen geformuleerd, die in de dagelijkse uitvoering nader worden ingevuld. 1.2) De prioritering in het IVP 2023-2026 geeft focus en richting aan de meest urgente veiligheidsproblematiek in de gemeente. De onderwerpen 1) Ondermijning 2) Jeugdoverlast en -criminaliteit 3) Zorg en veiligheid en 4) Digitale Veiligheid uit het IVP 20232026 komen grotendeels overeen met de onderwerpen van de Regionale Veiligheidsstrategie. Hierbij sluiten we aan bij regionale afspraken en prioriteringen. Daarnaast kunnen ketenpartners als de politie en het OM bij het inrichten van hun interne organisatie en doelstellingen rekening houden met deze prioritering. 1.3) Door een gezamenlijk IVP van de BES-gemeenten kan specialisatie binnen de gemeentelijke organisatie(s) plaatsvinden, is kennisdeling eenvoudiger en pakken we gemeentegrensoverschrijdende problematiek meer integraal aan. Voor elke prioriteit is één van de BES-gemeenten portefeuillehouder. Deze gemeente is verantwoordelijk voor gezamenlijke acties voor die specifieke prioriteit.

Denk hierbij aan het organiseren van een informatiebijeenkomst, het vertegenwoordigen van de gemeente in regionale werkgroepen of het ontwikkelen van een communicatiestrategie. Hierdoor vindt méér specialisatie plaats binnen de ambtelijke organisatie dan als elke gemeente een eigen IVP vaststelt. Deze specialisatie wordt vervolgens gedeeld in gemeentelijke werkgroepen. Daarnaast voorkomt samenwerking een mogelijk onbedoeld waterbedeffect bij de bestrijding van problematiek die de gemeentegrens overschrijdt. 1.4) Door de afstemming van de inhoud van het IVP 2023-2026 met politie en OM maken we verbinding met de twee meest natuurlijke ketenpartners in het veiligheidsdomein. Het IVP 2023-2026 is afgestemd met politie en OM. Dit zijn de ketenpartners met wie we het meest nauw optrekken in het Veiligheidsdomein. Hierdoor zijn wij verzekerd van commitment van beide partijen en bevorderen we het optreden als één overheid op de voorgestelde prioriteiten. Door aansluiting bij de Regionale Veiligheidsstrategie versterken we ook de samenwerking met andere belangrijke ketenpartners als de Belastingdienst, Douane, het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) en de Zorg- en Veiligheidshuizen. Kanttekeningen 1) Door te kiezen voor een vierjarig IVP is het minder makkelijk om in te springen op plotseling opkomende problematiek. Het IVP 2023-2026 wordt voor vier jaar vastgesteld.

In deze periode kunnen zeer onverwachte ontwikkelingen plaatsvinden. Zo was bij de vaststelling van het IVP 2019-2022 niet te voorzien dat we te maken zouden krijgen met een wereldwijde Coronapandemie. In het IVP 2023-2026 is daarom de nodige flexibiliteit ingebouwd wat ruimte biedt om op dergelijke ontwikkelingen in te springen. Daarnaast is in het IVP 2023-2026 een algemeen deel opgenomen met te verwachten ontwikkelingen in de samenleving die mogelijk gevolgen kunnen hebben in het veiligheidsdomein. Hiermee willen we bereiken dat ook in het geval van plotseling opkomende problematiek het IVP 2023-2026 houvast kan blijven bieden. 2) Een gezamenlijk IVP met vier andere gemeenten gaat ten koste van de gemeentelijke autonomie

3

Door naast de vier prioriteiten in het IVP 2023-2026 geen lokale prioriteiten op te nemen, is er minder maatwerk dan in het IVP 2019-2022 waar wel lokale prioriteiten waren opgenomen. Dit is bewust gedaan omdat uit de afgelopen beleidsperiode blijkt dat het opnemen van de lokale prioriteiten weinig toegevoegde waarde had. Bovendien leidde dit ertoe dat met name het basisteam van de politie met zoveel verschillende prioriteiten te maken kreeg, dat er geen echte keuzes in de toedeling van capaciteit werd gemaakt. Met de keuze voor de voorliggende brede prioriteiten is ook binnen het IVP 2023-2026 maatwerk mogelijk. Zo kiest bij de bestrijding van ondermijnende criminaliteit Soest voor een focus op bedrijventerreinen en een andere gemeente voor het buitengebied. Desondanks staat het de gemeenteraad uiteraard vrij om daar waar hij het noodzakelijk acht een lokale prioriteit toe te voegen. Deze prioriteit geldt dan alleen in Soest en niet voor de andere BES-gemeenten. Kosten, baten, dekking Kosten nvt Baten nvt Dekking nvt Aanpak Het IVP 2023-2026 is een kaderstellend beleidsstuk. Voor de noodzakelijke concretisering worden per prioriteit jaarlijks Uitvoeringsprogramma's (UVP's) geschreven. Hierin worden concrete acties verbonden aan de doelstellingen uit het IVP. De UVP's worden vastgesteld in de Driehoek BES.

In dit gremium hebben de burgemeesters van de BES-gemeenten, de gebiedsofficier van het OM en de teamchefs van het basisteam zitting. Zij sturen ook op de voortgang van de UVP's. De gemeenteraad wordt periodiek op de raadsavond Veiligheid geïnformeerd over de voortgang van het IVP en de uitvoering van de UVP's. Op deze manier blijft de gemeenteraad nauw betrokken bij de uitvoering van het IVP en heeft hij de mogelijkheid om tijdig bij te sturen als hij dat noodzakelijk acht. Communicatie Als het IVP 2023-2026 is vastgesteld wordt een moment gekozen waarop de burgemeesters van de BES-gemeenten het document

4

ondertekenen. Hierbij volgt dan ook een gezamenlijk op te stellen persbericht. (Uitkomsten) advies en inspraak Het IVP 2023-2026 is opgesteld in samenwerking met het lokale basisteam van de politie en het OM. Daarnaast sluit het IVP met betrekking tot de prioritering grotendeels aan bij de Regionale Veiligheidsstrategie. Deze strategie is vastgesteld door het Regionaal Veiligheidscollege waarin de 38 burgemeesters van de gemeenten in de provincies Utrecht en Flevoland zijn vertegenwoordigd, samen met de hoofdofficier van justitie Midden-Nederland en de politiechef Midden-Nederland. Wettelijke grondslag en/of kader: De burgemeester is op basis van art. 172 Gemeentewet exclusief verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde. De gemeenteraad heeft een controlerende en kaderstellende taak ten opzichte van het dagelijks bestuur van de gemeente. Met het IVP 2023-2026 stelt de gemeenteraad de kaders vast voor het veiligheidsdomein. Beleidsevaluatie Zie onder 'Aanpak'. Referendum nvt Ondertekening Soest, 29-08-2023 Burgemeester en wethouders van Soest, De secretaris, de burgemeester

Leontine Vermond

Rob Metz

5