Raadsvoorstel - Zienswijze concept Kaderbrief 2022-2025 Veiligheidsregio Fryslan (VRF)

Team financiën/Team Concern

Aan de gemeenteraad

Onderwerp:

ZIENSWIJZE CONCEPT KADERBRIEF 2022-2025 VEILIGHEIDSREGIO FRYSLAN (VRF)

Beh. ambt:

F. Groenewoud/J.Gerretzen

Besluit 1. Als zienswijze in te dienen dat het financiële voordeel, dat mogelijk volgt uit de autonome kostenontwikkeling, in mindering te brengen op de gemeentelijke bijdragen in plaats van toe te voegen aan de egalisatiereserve van de VRF 2. in te stemmen met bijgevoegde (concept)brief met een inhoudelijke reactie gericht aan de voorzitter van de VRF Inleiding De Veiligheidsregio Fryslân (VRF) heeft de gemeenten een financieel kader voor de jaren 2022-2025 gestuurd en vraagt om daar desgewenst een zienswijze over in te dienen. Achtergrondinformatie Ondanks alle onzekerheden wordt in deze kaderbrief voorzichtig een doorkijkje naar 2022 gemaakt. Niet alleen de effecten van de coronacrisis, maar ook de taakdifferentiatie bij de brandweer, de introductie van de Omgevingswet en de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s spelen een rol. De onzekerheid over de impact van deze ontwikkelingen op Veiligheidsregio Fryslân is door de hele kaderbrief terug te vinden. Het gepresenteerde financieel kader 2022-2025 van de VRF heeft financieel gezien een budgetneutraal karakter. De gemeentelijke bijdragen blijven gelijk aan de vorig jaar vastgestelde bijdragen uit de begroting 2021-2024. Kaderbrief 2022-2025 In de kaderbrief 2022-2025 worden de beleidsmatige en autonome financiële ontwikkelingen ten opzichte van het geldende kader 2021-2024 geschetst.

Op hoofdlijnen zien de financiële ontwikkelingen er als volgt uit:

-2-

De financiële impact van de meeste beleidsmatige ontwikkelingen zijn nog niet te bepalen en daarom als p.m. post meegenomen.  







Omgevingswet; De invoering van de Omgevingswet is vertraagd en het is nog onzeker hoe groot de structurele financiële gevolgen zijn van Omgevingswet, voor zowel Brandweer als GGD. WNRA; De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren geldt vanaf 1 januari 2022, een jaar later dan gepland. Op landelijk niveau loopt een traject om te komen tot een eigen werkgeversorganisatie, die samen met de vakbonden de invulling van de cao vanaf 1 januari 2022 kan vormgeven. De financiële gevolgen voor 2022 van de inwerkingtreding van de wet zijn nu nog onbekend. De uitkomsten rondom het traject over de positionering van de brandweervrijwilliger spelen hierin een belangrijke rol, en kunnen leiden tot een verhoging van de salarislasten. VRF verwacht bij het opstellen van de begroting een duiding te kunnen geven van de financiële impact. Tweede loopbaanbeleid; Landelijk is het tweede loopbaanbeleid ontwikkeld als opvolger van het functioneel leeftijdsontslag van beroepsbrandweerlieden (FLO). Voor deze verplichting zal een voorziening vergelijkbaar met de FLO worden gevormd. Zodra de uitkomsten van een werkgroep bekend zijn, wordt dit voorgelegd aan de bestuurscommissie Veiligheid. Prenataal Huisbezoek; De financiële middelen voor het prenataal huisbezoek worden opgenomen in het gemeentefonds.

Voorstel is om deze middelen over te dragen naar de GGD, vergelijkbaar met de middelen voor het Rijksvaccinatieplan (RVP). Dit is voor de gemeenten dan een budget neutrale beleidsaanpassing. Zorg en Veiligheid; Een aantal taken inzake de sluitende aanpak rond personen met verward gedrag zijn nu nog ondergebracht bij Sociaal Domein Fryslân (SDF). Deze zaken passen goed binnen de portefeuille Zorg & Veiligheid van de GGD. Een voorstel

-3waarmee deze zaken naar de GGD worden overgedragen is momenteel in ontwikkeling. Dit zou feitelijk budgettair neutraal voor de gemeenten moeten verlopen. Autonome ontwikkelingen De autonome kostenontwikkelingen zijn de loon- en prijsstijgingen op basis van CAO/ABP afspraken en de consumentenprijsindex (CPI) van het CBS en zijn conform de eerder gemaakte afspraken. In het algemeen liggen deze stijgingen in de lijn van gemeentelijke gehanteerde accressen in de sturingsnota en beleidsplannen. De autonome ontwikkelingen laten op dit moment een voordelige afwijking zien ten opzichte van de gehanteerde accressen uit de begroting 2021. Bij het opstellen van de begroting 2022-2025 is worden de accressen aangepast aan de laatst bekende CAO/ABP afspraken en de CPI-index. Vooral de pensioenafspraken kunnen nog voor een nadelig effect zorgen. In de kadernota 2022-2025 wordt dit voordeel voorlopig toegevoegd aan de egalisatiereserve. De egalisatiereserve begeeft zich op dit moment met 0,56% ruim onder de bestuurlijk vastgestelde ondergrens van 2%, en meerdere gemeenten hebben via hun zienswijze op de begroting 2021 hun zorgen hierover geuit aldus de VRF. De VRF stelt voor dat zodra bekend is hoeveel kosten de beleidsmatige ontwikkelingen vragen, dit overzicht wordt aangepast.

Mochten de financiële voordelen op autonome ontwikkelingen hoger zijn dan de kosten voor de beleidsmatige ontwikkelingen dan is het voorstel van de VRF het saldo toe te voegen aan de egalisatiereserve totdat deze op het minimumniveau is gebracht. Het is de vraag of dat voor de gemeente wenselijk is. Het voordeel kunnen ze ook verrekenen in de gemeentelijke bijdragen die hierdoor lager worden. Een voordeel van € 654.000 resulteert dan een lagere bijdrage voor ons van ca € 50.000. Gezien de financiële situatie van de gemeente heeft dit wel onze voorkeur. Het is ook niet wenselijk om nieuw beleid "automatisch" uit dit voordeel te dekken. Nieuw beleid krijgt dan ook een zuivere afweging. Toekomstige bedrijfsvoering Vorig jaar zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor maatregelen om de basis van de bedrijfsvoering op orde te houden. Daarnaast wil de organisatie zich verder ontwikkelen in de vorm van businesscases, mede op basis van de uitkomsten van het uitgewerkte informatiemanagementplan. Op termijn vraagt de VRF een structurele uitbreiding van € 1,2 miljoen voor de invulling van deze businesscases. Het dagelijks bestuur heeft besloten de businesscases eerst PM te verantwoorden en pas bij nadere uitwerking separaat aan het bestuur voor te leggen en aanvullend middelen te vragen.

In deze kadernota zijn wel een aantal aanvullende investeringsverzoeken voor deze businesscases beschreven, maar nog geen concrete bedragen ogenomen. Voor zowel de Brandweer als de GGD zijn hiervoor wel voorstellen in voorbereiding die tot besluitvorming in beide bestuurscommissies (in februari 2021) moeten leiden. Deze zullen dan in de begroting 2022 als nieuw beleid een afweging krijgen. Volgens toelichting van de VRF worden geen forse investeringsverzoeken verwacht. Risico's en onzekerheden Naast de financiële vertaling in het financieel kader, heeft de VRF ook een aantal risico's geïnventariseerd en benoemd die nog niet op geld zijn gezet. Effecten corona regulier werkpakket Een indirect gevolg van de coronacrisis is dat veel werkzaamheden vertraging opgelopen. Het bestuur wordt middels de reguliere P&C-cyclus op de hoogte gesteld wat de effecten hiervan zijn op het reguliere werkpakket.

-4Vrijwilligheid brandweer Het huidige stelsel met brandweervrijwilligers is volgens de huidige wet- en regelgeving niet toekomstbestendig. Landelijk wordt nagedacht en gesproken over mogelijkheden om dit op te vangen. De denkrichtingen kunnen zorgen voor wijzigingen in de rechtspositie en de uitvoering van de brandweertaken met mogelijke financiële risico’s voor de Veiligheidsregio. Taakdifferentiatie brandweervrijwilligers Het huidige systeem van een aparte rechtspositie voor brandweervrijwilligers is in strijd met de Europese wet- en regelgeving. Na deze uitspraak door het Europese Hof volgt de vraag welk systeem van brandweerzorg wel toekomstbestendig is. Binnen de gestelde juridische kaders kan de huidige vorm van vrijwilligheid bij de brandweer niet blijven bestaan. De landelijke Denktank Taakdifferentiatie heeft een denkrichting uitgewerkt. Deze denkrichting is ter consultatie voorgelegd aan de brandweer landelijk en heeft zeer uiteenlopende reacties opgeleverd. Een bestuur adviescommissie gaat de consultatie verder uitwerken. Verder behandeling in het veiligheidsberaad gaat plaatsvinden rond de zomer van 2021. Het is nog onduidelijk wanneer definitieve besluitvorming volgt en hoe groot de organisatorische en financiële impact voor Brandweer Fryslân zal zijn.

Evaluatie Wet veiligheidsregio's Eind 2020 brengt de evaluatiecommissie Wvr haar onderzoeksrapport uit naar de doeltreffendheid en de effecten van de Wet veiligheidsregio’s en onderliggende regelgeving in de praktijk. Het is zeer waarschijnlijk dat deze evaluatie vanaf 2021 bestuurlijke, organisatorische en/of financiële gevolgen heeft voor VRF. Het algemeen bestuur van de VRF krijgt in maart een presentatie over de uitkomsten van het rapport vanuit het Veiligheidsberaad en een toelichting op de aanbevelingen Voorstel: Het bedrag als gevolg van de voordelige autonome ontwikkelingen niet toe te voegen aan de egalisatiereserve maar de bijdragen van de gemeenten hiermee te verlagen. Voor Smallingerland betekent dat voor 2022 een lagere bijdrage van ongeveer € 50.000. Motivering;  De hoeveelheid PM-posten opgenomen in de kaderbrief 2022-2025 maakt dat een duidelijk richtinggevend kader ontbreekt voor de komende begroting.  Dit heeft tot gevolg dat er nog veel nieuw beleid, inclusief financiële onderbouwing, nader uitgewerkt en gepresenteerd moet worden aan de bestuurscommissies van de VRF. Dit nieuwe beleid krijgt een zuivere afweging, als het niet "automatisch" uit de egalisatiereserve of het voordeel van de autonome ontwikkelingen wordt gedekt.

 Er zijn inderdaad eerder zorgen geuit over de hoogte van de egalisatiereserve die idealiter op 2% van de begroting VRF zou moeten staan. Echter dat is geen harde eis en de financiële situatie van veel gemeenten is er op dit moment niet naar. Gemeenten moeten fors bezuinigen, daar zal de VRF ook haar bijdrage aan moeten leveren waar mogelijk  Mocht de huidige hoogte van de egalisatiereserve VRF onverhoopt een risico vormen voor de VRF, dan blijven de gemeenten verantwoordelijk als uitvloeisel van de gemeenschappelijke regeling. .

Aanpak / uitvoering; Gezien de korte tijdspanne die er is tussen het aanbieden van de kadernota aan de gemeente en besluitvorming in de raad is de VRF geïnformeerd over het feit dat de zienswijze van de gemeenteraad van Smallingerland na 16 februari 2021 verstuurd wordt. Doel is het raadsvoorstel op de raadsvergadering van 16 februari 2021 ter besluitvorming voor te leggen. Drachten, Burgemeester en wethouders van Smallingerland,

-5Jan Rijpstra

voorzitter.

Jelmer Mulder

secretaris.

Bijlagen: -

Aanbiedingsbrief Kaderbrief 2022-2025 VRF Kaderbrief 2022-2025 VRF en bijbehorende stukken concept-brief aan VRF van het college B&W en gemeenteraad Smallingerland inhoudelijke reactie Kaderbrief 2022- 2025 VRF