Raadsvoorstel - Wijziging Verordening havengelden gemeente Smallingerland 2025

Aan de gemeenteraad

Onderwerp: Wijziging Verordening havengelden gemeente Smallingerland 2025 Behandelend ambtenaar:

Henk Smit

Portefeuillehouder:

Maria le Roy

Beleidsterrein:

Economische Zaken Kapitaalgoederen

Voorstel Stel de Verordening havengelden gemeente Smallingerland 2025 vast en daarmee de wijziging van heffingsgrondslagen. Inleiding + beoogde effecten In vergelijking met andere binnenhavens in Fryslân beschikt Drachten over een grote industriehaven zowel in oppervlakte als in activiteiten en overslag. Het adequaat functioneren van deze industriehaven is voor de economie van de gemeente Smallingerland en voor de regio belangrijk. Daarbij is de gemeente Smallingerland beheerder van de industriehaven en verantwoordelijk voor de instandhouding van de industriehaven. Middels de Verordening havengelden brengen we de kosten die we hiervoor maken in rekening bij de gebruikers van de industriehaven. De gemeente Smallingerland heeft in 2021 de Verordening Havengelden Smallingerland vastgesteld die betrekking heeft op de industriehaven Drachten, tegelijkertijd met de Havenbeheersverordening Smallingerland. Het doel van deze verordeningen is de instandhouding van de industriehaven. We willen dit marktconform doen en het heffen en innen efficiënt organiseren. De huidige verordening gaat uit van het heffen op grond van de werkelijke overslag. Dit is in de huidige praktijk niet uitvoerbaar en controleerbaar. Om die reden wordt voorgesteld de heffingsgrondslagen aan te passen van werkelijke overslag naar laadvermogen van het schip.

Argumenten Uitvoerbaarheid en controleerbaarheid van het heffen en innen van havengeld te bevorderen. In de praktijk blijkt dat de vrachtbrief niet beschikbaar is dan wel dat de schipper niet bereid is deze te tonen. Dat is wel een uitgangspunt om het heffen op grond van de werkelijke overslag en de belastingheffing te kunnen verantwoorden. Het alternatief voor het heffen op grond van de werkelijke overslag is te heffen op grond van het laadvermogen van het schip. Dat is ons in alle gevallen wel bekend uit een openbaar register. Alle gebruikers van de industriehaven dienen mee te betalen aan de instandhouding ervan. In het huidige praktijk worden pontons gebruikt als werkschepen. Ze liggen een lange tijd in de haven. Ze gaan leeg of met weinig lading de haven in of uit. Om die reden wordt het

-2-

gebruik van de industriehaven door pontons niet belast. Door als heffingsgrondslag het laadvermogen van het schip te hanteren, herstellen we dat. Het aanpassen van de heffingsgrondslagen leidt niet tot verhoging van de belastingdruk. Bij het tarief per ton laadvermogen houden we rekening met de gemiddelde vullingsgraad van een schip respectievelijk een duwbak. Gemiddeld gezien blijven de kosten per overgeslagen ton voor de gebruikers dus gelijk. Voor de gebruikers van pontons is er wel sprake van een verhoging van de belastingdruk. We hebben de mogelijkheid geïntroduceerd dat de pontons met Drachten als thuishaven afrekenen voor het havengebruik per jaar. Het jaartarief is gelijk aan het tarief dat wordt gehanteerd in de haven van Zwolle. Dat is een haven in onze nabijheid en vergelijkbaar met de industriehaven van Drachten. Risico's Er zijn geen specifieke risico's aan dit voorstel verbonden. Wettelijk of beleidskader Havenbeheersverordening Smallingerland Verordening havengelden gemeente Smallingerland 2024 Overwogen scenario's Het heffen op grond van de werkelijke overslag is vanuit economisch oogpunt het meest wenselijk. We onderzoeken met de leverancier van het systeem Shiplogic of er mogelijkheden zijn voor schippers om in dat systeem de vrachtbrief te uploaden.

Zodra die mogelijk er is, is het praktisch mogelijk en zijn we voornemens om de werkelijke overslag weer als heffingsgrondslag te gaan hanteren. Financiën De opbrengsten havengelden zijn als volgt: 2022 (realisatie) 2023 (realisatie) 2024 (begroting) 2025 (begroting)

Bedragen x € 1.000 29 108 112 165

We ramen de meeropbrengst als gevolg van de aanslag van pontons op een bedrag tussen de 10 en 20 duizend euro per jaar. Dit financiële effect is nog niet verwerkt in de begroting van 2025. Juridische consequenties Over Verordening havengelden 2025 wordt apart van de Legesverordening gemeente Smallingerland 2025 besloten in verband met de aanpassing van de heffingsgrondslagen. Participatie We hebben belanghebbenden in de industriehaven geraadpleegd over de voorgenomen aanpassing, zie in de bijlages het verslag van de informatiebijeenkomst voor kadeondernemers op 8 oktober j.l.. We hebben de andere industriehavens in Fryslân ook geconsulteerd over de voorgenomen aanpassingen. Dat heeft geen suggesties opgeleverd.

-3-

We hebben de brancheorganisaties Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) en de Algemene Schippersvereniging (ASV) ook geconsulteerd over de voorgenomen aanpassingen. We hebben geen reactie van hen ontvangen. Communicatie We hebben belanghebbenden in de industriehaven geraadpleegd over de voorgenomen aanpassing, zie in de bijlages het verslag van de informatiebijeenkomst voor kadeondernemers op 8 oktober j.l.. We hebben de andere industriehavens in Fryslân ook geconsulteerd over de voorgenomen aanpassingen. Dat heeft geen suggesties opgeleverd. We hebben de brancheorganisaties Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) en de Algemene Schippersvereniging (ASV) ook geconsulteerd over de voorgenomen aanpassingen. We hebben geen reactie van hen ontvangen. Het wijzigingsbesluit wordt na vaststelling gepubliceerd op Overheid.nl. Na vaststelling zal hier via de gebruikelijke kanalen melding van worden gemaakt. Uitvoering De nieuwe grondslagen en tarieven worden gehanteerd per 1 januari 2025. Fatale termijn Er is geen sprake van een fatale termijn. Achtergrondinformatie Er is geen relevante achtergrondinformatie anders dan de bijlagen.

Drachten, 5-11-2024 Burgemeester en wethouders van Smallingerland, Jan Rijpstra

voorzitter.

Siebren van der Berg

secretaris.

Bijlagen: 1. Verordening havengelden gemeente Smallingerland 2025 2. Was-wordt-tabel 3. Toelichting op wijzigingen in 2024 voor Verordening havengelden gemeente Smallingerland 2025 4. Verslag informatiebijeenkomst "Verordening havengelden gemeente Smallingerland 2025"