Raadsvoorstel - Voorbereidingsbesluit geitenstop buitengebied Smallingerland

Ontwikkeling

Aan de gemeenteraad

Onderwerp:

VOORBEREIDINGSBESLUIT GEITENSTOP BUITENGEBIED SMALLINGERLAIND

Beh. ambt: Tel/kamer:

Willem Dijkstra 0512 - 581 466

Voorstel De raad besluit, - dat ingevolge van artikel 3.7 Wet ruimtelijke ordening er ten aanzien van geitenhouderijen een herziening van een bestemmingsplan wordt voorbereid voor het op de bij dit besluit behorende tekening met het plannummer NL.IMRO.0090.VB2021BGB088-0401 aangegeven gebied; - te bepalen dat in het werkingsgebied waarvoor het voorbereidingsbesluit van kracht is, de aanhoudingsplicht als bedoeld in artikel 3.3. eerste lid onder a van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht uitsluitend geldt voor het oprichten van nieuwe geitenhouderijen, hetzij als hoofdtak, hetzij als neventak, het omschakelen van een bestaande agrarisch bedrijf naar een geitenhouderij en het uitbreiden van een bestaande geitenhouderij, door het aantal te houden geiten met één of meer uit te breiden; - ingevolge artikel 3.7, lid 4 Wet ruimtelijke ordening te bepalen dat het verboden is om het gebruik van gronden en bouwwerken gelegen in het werkingsgebied waarvoor het voorbereidingsbesluit van kracht is, in die zin te wijzigen dat een nieuwe geitenhouderij wordt opgericht, een bestaande geitenhouderij wordt uitgebreid met één of meer geiten, dan wel een bestaand agrarisch bedrijf wordt gewijzigd in een geitenhouderij; - dat het bevoegd gezag bij een omgevingsvergunning kan afwijken van het onder 2 genoemde verbod mits de voorgenomen wijziging van het gebruik niet strijdig is met het in

voorbereiding zijnde bestemmingsplan; - dat dit voorbereidingsbesluit in werking treedt met ingang van de dag van terinzagelegging. Beleidsterrein Ruimtelijke ordening Inleiding De afgelopen jaren wordt er onderzoek gedaan naar gezondheidsrisico's met betrekking tot geitenhouderijen. Uit de onderzoeken die zijn gedaan blijkt dat er sprake is van een verhoogde kans op longontsteking voor omwonenden binnen een straal van 2 kilometer van een geitenhouderij. De uitgevoerde onderzoeken waren voor de provincie aanleiding om in 2019 voor het gehele grondgebied van de provincie een voorbereidingsbesluit te nemen. Na afloop van dit voorbereidingsbesluit heeft de provincie besloten dit besluit niet te verlengen. Door het verlopen van dit voorbereidingsbesluit zijn de gemeentelijke bestemmingsplannen weer leidend voor de vraag of er geitenhouderijen gevestigd mogen worden. Binnen onze gemeente zijn er twee geitenhouderijen en nieuwe verzoeken zijn er tot nu toe niet binnen gekomen. Echter mede gelet op de aanscherpende regels in de reguliere melkveehouderij, is een tendens waarneembaar dat verschillende bedrijven overstappen naar het houden van geiten omdat deze in vergelijking met de melkveehouderijen veel lucratiever zijn en ook meer toekomstperspectief biedt. Op dit moment hebben de gemeenten Sudwest Fryslân en

-2Weststellingwerf een voorbereidingsbesluit genomen om geitenhouderijen te weren binnen hun grondgebied. Met het eventuele nemen van een voorbereidingsbesluit wordt geen onomkeerbare besluit genomen. Het voorbereidingsbesluit duurt een jaar waarbij gedurende dat jaar geen nieuwe geitenhouderijen zich kunnen vestigen. Dat jaar biedt de gemeente de tijd en ruimte voor nader onderzoek. Indien noodzakelijk kan binnen deze periode een nieuw voorbereidingsbesluit worden genomen indien dit wenselijk is. De voorbereidingsbescherming van een voorbereidingsbesluit wordt ook verlengd indien gedurende de periode van het voorbereidingsbesluit een ontwerp bestemmingsplan ter inzage wordt gelegd. Argumenten/beoogde effecten Uit meerdere onderzoeken van het RIVM is gebleken dat er een causaal verband ligt tussen een geitenhouderij en longontstekingen bij omwonenden. Hierbij willen wij verwijzen naar het rapport Veehouderij en gezondheid omwonenden van het RIVM. Op dit moment wordt een vervolgonderzoek gedaan naar de mogelijke causualiteit. De verwachting is dat het RIVM in 2024 dit onderzoek heeft afgerond. Er wordt vanuit onder andere RIVM en GGD geadviseerd om terughoudend om te gaan met aanvragen voor nieuwvestigingen (en ook omzettingen) en uitbreiding van bestaande geitenhouderijen. In diverse provincies zijn er maatregelen getroffen met betrekking tot een geitenstop.

Bestemmingsplan Het bestemmingsplan Buitengebied biedt regelingen voor de vestigingen van agrarische bedrijven, waarbij er onderscheid wordt gemaakt tussen grondgebonden agrarische bedrijven en intensieve agrarische bedrijven. In beide gevallen wordt er geen onderscheid gemaakt over het houden van welke dieren. In principe is in beide gevallen mogelijk dat er geitenhouderijen zich in Smallingerland vestigen. Daarnaast kunnen bij reguliere agrarische bedrijven ook via een binnenplanse afwijking een intensieve neventak worden gerealiseerd, waar ook geen onderscheid is gemaakt over het houden van welke dieren. Juridischplanologisch betekent dat ook een bestaande agrariër een neventak kan beginnen met het houden van geiten. Eventuele verplaatsingen naar Smallingerland Aangezien inmiddels enkele gemeenten in Fryslân een geitenstop introduceren door middel van het nemen van een voorbereidingsbesluit dreigt een verplaatsing van geitenhouderijen naar gemeenten die geen geitenstop hebben ingesteld (waterbedeffect). Gezien de onduidelijkheid over de effecten van een geitenhouderij op de volksgezondheid en het feit dat pas in 2024 er duidelijkheid komt over deze effecten is het verstandig om gedurende deze periode een voorbereidingsbesluit te nemen.

Dit voorbereidingsbesluit geldt dan voor het gehele buitengebied van onze gemeente en is gericht op het voorkomen van nieuwvestiging van geitenhouderijen en eventuele uitbreiding van de bestaande agrarisch bedrijven met geiten. Het voorbereidingsbesluit geldt niet voor andere functies en gebruiken zoals die nu zijn toegestaan binnen het bestemmingsplan Buitengebied. Effecten voor de bestaande geitenhouderijen Het voorgestelde voorbereidingsbesluit heeft in beginsel geen effecten op de bedrijfsvoering van de huidige twee bestaande geitenhouderijen. Zij kunnen gedurende de werking van het voorbereidingsbesluit hun bedrijfsvoering conform de huidige vergunningen uitvoeren. Nieuwe aanvragen worden op grond van het voorbereidingsbesluit aangehouden tot er een nieuw bestemmingsplan inwerking treedt, of het voorbereidingsbesluit is verlopen. Vervolg De inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit zal plaatsvinden op de dag van bekendmaking van de terinzagelegging van voorliggend besluit. Een voorbereidingsbesluit heeft een werkingsduur van één jaar, binnen deze termijn moet een ontwerp bestemmingsplan ter inzage worden gelegd of het voorbereidingsbesluit wordt verlengd.

-3Op grond van artikel 3.7 lid 7 van de Wet ruimtelijke ordening moet het voorbereidingsbesluit gepubliceerd worden in het Gemeenteblad, de huis aan huis blad en op www.ruimtelijkeplannen.nl Zoals eerder vermeld lopen er nog onderzoeken naar de oorzaken van het verhoogde risico op longontsteking en valt niet met zekerheid te zeggen of aanvullende maatregelen voor geitenhouderijsector dit risico verlagen. Afhankelijk van de uitkomsten de bovengenoemde onderzoeken zal uw raad te zijner tijd een afweging moeten maken of het noodzakelijk is om een bestemmingsplanwijziging op te stellen. Drachten, 29 september 2021 Burgemeester en wethouders van Smallingerland, Jan Rijpstra

voorzitter.

Jelmer Mulder

secretaris.