Raadsvoorstel - Vaststellen Nota Omgevingskwaliteit Smallingerland

Aan de gemeenteraad Onderwerp: Vaststellen Nota Omgevingskwaliteit Smallingerland Behandelend ambtenaar:

Frank Aikema

Portefeuillehouder:

Maria le Roy

Beleidsterrein:

Ruimtelijke Ordening

Voorstel 1. De Nota Omgevingskwaliteit vast te stellen als beleidsregel ex artikel 4.19 Omgevingswet. 2. De bestaande welstandsnota 2014 in te trekken. 3. Te bepalen dat de Nota Omgevingskwaliteit in werking treedt op het moment dat het eerste wijzigingsbesluit van het Omgevingsplan Smallingerland in werking treedt, en vanaf dat moment geldt voor het gehele grondgebied van de gemeente. Inleiding + beoogde effecten Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de bestaande Welstandsnota 2014 niet langer toereikend. De Omgevingswet vraagt om integrale beleidsregels voor de fysieke leefomgeving. De Nota Omgevingskwaliteit vervangt daarom de Welstandsnota en vormt het nieuwe toetsings- en afwegingskader voor ruimtelijke kwaliteit. De nota combineert welstand, erfgoed, duurzaamheid, klimaatadaptatie en landschappelijke kwaliteit in één samenhangend document. Hiermee wordt duidelijkheid geboden aan initiatiefnemers en ontwerpers, en ontstaat een transparant toetsingskader voor de gemeente en de Commissie Omgevingskwaliteit. Het beoogd effect is dat nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan een aantrekkelijke, duurzame en toekomstbestendige leefomgeving, in lijn met de Omgevingsvisie. Argumenten • De nota vervangt de verouderde Welstandsnota 2014 en sluit aan bij de Omgevingswet. De Welstandsnota uit 2014 is opgesteld binnen het oude stelsel van de Wabo.

De Omgevingswet vraagt om een bredere benadering van omgevingskwaliteit, waarin ook duurzaamheid, erfgoed en landschap een rol spelen. De nieuwe nota voldoet aan deze eisen en vormt een toekomstbestendig kader. • De nota biedt een uniform en transparant toetsingskader. De vastgestelde kwaliteitsniveaus en beoordelingscriteria zorgen voor een eenduidige werkwijze bij vergunningverlening en advisering. Dit vergroot de voorspelbaarheid voor initiatiefnemers en bevordert consistente beoordeling door de commissie. • De koppeling met het Omgevingsplan borgt samenhang en duidelijkheid. De nota en het Omgevingsplan vullen elkaar aan: het plan bevat de juridische regels, de nota de inhoudelijke kwaliteitskaders. Door deze koppeling ontstaat een helder en juridisch sluitend stelsel.

-2-

•

De kwaliteitsniveaus bieden sturing en ruimte voor maatwerk. Door te werken met verschillende niveaus kan beter worden aangesloten bij de diversiteit binnen de gemeente, van dorpskernen tot buitengebied. Dit houdt de ambities voor ruimtelijke kwaliteit hoog, maar laat ruimte voor lokale afweging.

Risico's De Nota Omgevingskwaliteit en het wijzigingsbesluit van het Omgevingsplan zijn inhoudelijk en juridisch aan elkaar gekoppeld. Als de besluitvorming niet parallel plaatsvindt, kan dit leiden tot vertraging in de inwerkingtreding of tot tijdelijke onduidelijkheid over het geldende toetsingskader. Wettelijk of beleidskader Omgevingswet (art. 4.19): basis voor beleidsregels fysieke leefomgeving. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): verplicht regels te stellen over uiterlijk van bouwwerken. Omgevingsvisie Smallingerland (1 maart 2022): strategische hoofdlijnen, uitgewerkt in deze nota. Verordening adviescommissie Omgevingskwaliteit (10 januari 2023): regelt taken en bevoegdheden van de commissie. . Overwogen scenario's Handhaven van de bestaande Welstandsnota. Dit is niet wenselijk, omdat dit document niet aansluit op de Omgevingswet en verouderd is. Financiën De vaststelling van de Nota Omgevingskwaliteit heeft geen directe financiële consequenties. De uitvoering vindt plaats binnen bestaande middelen voor vergunningverlening en de Commissie Omgevingskwaliteit. Juridische consequenties De bestaande welstandsnota wordt ingetrokken en vervangen door de Nota Omgevingskwaliteit. Hiermee beschikt de gemeente over een actueel, juridisch houdbaar en integraal toetsingskader.

Participatie Bij de totstandkoming van de Nota Omgevingskwaliteit is geen afzonderlijk participatietraject met inwoners georganiseerd. De nota bevat wel locatiegerichte kwaliteitscriteria en niveaus, maar legt geen nieuwe bestemmingen of bouwrechten vast. Het gaat om beleidsregels die richting geven aan de beoordeling van plannen en vergunningen binnen het bestaande omgevingsplan. De nota is opgesteld met betrokkenheid van interne disciplines, waaronder erfgoed, duurzaamheid en ruimtelijke ontwikkeling. Daarnaast is de gemeenteraad actief betrokken via een informerende raadsessie waarin de uitgangspunten, de opbouw en de kwaliteitsniveaus van de nota zijn gedeeld en besproken. De conceptnota is ook voorgelegd aan de Commissie Omgevingskwaliteit. De commissie heeft tijdens een vergadering met de conceptversie gewerkt. De bevindingen uit deze praktijktest zijn verwerkt in de definitieve versie van de nota. Omdat de nota geen directe gevolgen heeft voor eigendom, gebruik of bebouwing, is gekozen om participatie te beperken tot professionele en ambtelijke betrokkenen. Bij

-3-

concrete ontwikkelingen waarop de nota wordt toegepast, vindt participatie met inwoners plaats in het kader van het betreffende plan- of vergunningproces. Communicatie Na vaststelling wordt de Nota Omgevingskwaliteit gepubliceerd in het digitale gemeenteblad, via de gemeentelijke website en Overheid.nl. Voor initiatiefnemers en inwoners is een publieksvriendelijke website opgesteld https://dev.smallingerland.demodotcom.nl/ (tijdelijk adres). Uitvoering Na vaststelling treedt de Nota Omgevingskwaliteit in werking op het moment dat de wijziging van het Omgevingsplan op dit onderdeel in werking treedt. De Commissie Omgevingskwaliteit werkt vanaf dat moment met de nota als toetsingskader. Fatale termijn Nee Achtergrondinformatie Drachten, 14-10-2025 Burgemeester en wethouders van Smallingerland, Fred Veenstra

voorzitter.

Siebren van der Berg

secretaris.

Bijlagen: 1. Nota omgevingskwaliteit Smallingerland 2. Kaart Deelgebieden incl monumenten en bkp's 3. Kaart kwaliteitsniveaus 4. Reclamekaart 5. Wat-was Wat-wordt-memo Nota Omgevingskwaliteit Smallingerland