Raadsvoorstel - Onderzoeksrapport gemeenteraad

Aan de gemeenteraad

Onderwerp:

Onderzoeksrapport gemeenteraad

Behandeld ambtenaar: Gert-Jan Fokkema Portefeuillehouder:

Presidium

Beleidsterrein:

Bestuur

Voorstel 1. Neem kennis van het onderzoeksrapport naar gebeurtenissen en gedragingen in en rond de gemeenteraad; 2. Besluit de conclusies en aanbevelingen uit het onderzoeksrapport over te nemen. Inleiding + beoogde effecten Naar aanleiding van diverse gebeurtenissen in en rond de gemeenteraad eind 2023, zoals het al dan niet bestaan van roddel-Whatsappgroepen en het lekken uit het presidium, is door de fractievoorzitters afgesproken om te komen tot een (integriteits)onderzoek. De fractievoorzitters hebben aangegeven dat het onderzoek zich zou moeten richten op vier onderwerpen, te weten; - Het al dan niet bestaan van WhatsAppgroepen (waarin raadsleden en commissieleden actief zijn) waarin geroddeld zou worden over elkaar; - Het 'lekken' uit de vergaderingen van het presidium; - Het al dan niet versturen van 'anonieme' brieven, onder anderen naar de pers; - Het – in bovenstaande situaties – al dan niet nakomen van de afspraken (waarden) die de raadsleden aan het begin van de raadsperiode met elkaar hebben gemaakt. Het doel van het onafhankelijk onderzoek is om de relevante feiten en omstandigheden in kaart te brengen (wat heeft zich nu precies afgespeeld?) en na te gaan of hier sprake is van het in strijd handelen met wet- en regelgeving (waaronder de gedragscode).

Tevens is aan de onderzoekers gevraagd om, indien aan de orde, aanbevelingen te doen om het risico te beperken dat dergelijke zaken zich in de toekomst voordoen. Tot slot is gevraagd om naast waarheidsvinding ook te kijken hoe betrokkenen de (mogelijke) gebeurtenissen ervaren en of zij hinder ondervinden van de onderlinge omgangsvormen. Argumenten 1.1 Kennisnemen van het onderzoeksrapport Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld om kennis te nemen van het onderzoeksrapport. 2.1 Overnemen van de conclusies en aanbevelingen Naast de procesbeschrijving van het onderzoek, het referentiekader, de relevante wet- en regelgeving en de bevindingen per onderwerp, bevat het rapport enkele slotconclusies en aanbevelingen. In het kort zijn de conclusies en aanbevelingen hieronder opgenomen. Voor de uitgebreide weergave van de conclusies en aanbevelingen wordt verwezen naar het onderzoeksrapport (bijlage).

-22.1.1 Conclusies Het al dan niet bestaan van roddel- WhatsAppgroepen Uit het onderzoek blijkt dat er geen aanwijzingen naar voren zijn gekomen dat er daadwerkelijk roddel-WhatsAppgroepen hebben bestaan. De onderzoekers constateren dat over het mogelijk bestaan van de roddel-WhatsAppgroepen veel ruis en misverstanden zijn ontstaan binnen de gemeenteraad. Er is daarbij door betrokkenen vooral gehandeld op basis van aannames en niet op feitelijkheden. Hier had meer zorgvuldigheid verwacht mogen worden. Het al dan niet versturen van anonieme brieven Daarnaast concluderen de onderzoekers dat niet kan worden aangetoond door wie de twee anonieme brieven zijn gestuurd. Ook hierbij had er van betrokkenen meer zorgvuldigheid verwacht mogen worden. Er is voornamelijk geacteerd op aannames en speculaties. Hierbij lijkt te weinig (functioneel) contact te zijn geweest tussen betrokkenen. Het lekken uit het presidium Over het lekken van informatie uit het presidium blijkt uit het onderzoek dat er informatie uit de vergaderingen van het presidium is verschenen in media-artikelen die niet anderszins openbaar was gemaakt. Uit het onderzoek is niet bekend geworden wie daarvoor verantwoordelijk is.

Het al dan niet nakomen van gemaakte afspraken Als het gaat om het niet nakomen van eerder gemaakte afspraken en de vastgestelde waarden bij aanvang van de raadsperiode, concluderen de onderzoekers dat kan worden gesteld dat niet alle raadsleden voldoende eigenaarschap lijken te pakken of elkaar stimuleren in het vertonen van gewenst gedrag. Dit terwijl deze afspraken wel zijn vastgelegd in de gedragscode van de gemeenteraad en het bewaken van de afgesproken waarden expliciet zijn belegd bij het presidium. 2.1.2 Aanbevelingen Niet handelen op aannames en speculaties In het rapport hebben de onderzoekers de aanbeveling opgenomen, als het gaat om de vermeende roddel-WhatsAppgroepen en de anonieme brieven waarin het handelen op aannames en speculaties naar voren komt, om bij twijfels navraag te doen bij de persoon in kwestie. Zonder direct te acteren of speculaties te doen die door anderen als feiten kunnen worden opgevat en waarbij deze zogenoemd een eigen leven kunnen leiden. Duidelijkere kaders over hoe om te gaan met informatie uit presidium Naar aanleiding van de bevindingen over het lekken of het naar buiten brengen van informatie die als vertrouwelijk wordt beschouwd, doen de onderzoekers de aanbeveling om duidelijkere kaders op te stellen over omgang met informatie uit het presidium en de vertrouwelijkheid hiervan.

Blijvende aandacht voor omgangsvormen De onderzoekers adviseren daarnaast om het onderwerp omgangsvormen expliciet en regelmatig aandacht te geven binnen de gemeenteraad. Daarbij bevelen de onderzoekers aan om zorgvuldig om te gaan met de onderzoeksresultaten. Dit omdat verschillende raadsleden bevreesd zijn dat iedere zin uit de rapportage als een opzichzelfstaand gegeven zal worden gebruikt en politiek in zal worden gezet. De onderzoekers adviseren raadsleden na te gaan of een dergelijke handelswijze bijdraagt aan het verbeteren van de onderlinge omgangsvormen, zoals door een grote groep geïnterviewden wenselijk wordt geacht. Of dat dit past bij de kernbegrippen dienstbaarheid en functionaliteit uit de gedragscode van de gemeenteraad.

-3Risico's N.v.t. Wettelijk- of beleidskader - Artikelen 15, 25, 55, 86 en 87 van de Gemeentewet; - Gedragscode voor raadsleden en commissieleden gemeente Smallingerland. Overwogen scenario's N.v.t. Financiën N.v.t. Juridische consequenties N.v.t. Participatie N.v.t. Communicatie N.v.t. Uitvoering Na besluitvorming door de gemeenteraad is het presidium verantwoordelijk voor de verdere uitvoering van dit besluit. Het reglement van orde geeft aan dat het presidium belast is met de huishoudelijke en organisatorische zaken van de gemeenteraad. In lijn hiermee is het logisch de uitvoering van dit besluit te beleggen bij het presidium. Fatale termijn N.v.t. Achtergrondinformatie N.v.t. Drachten, 3 juni 2024 Presidium, Jan Rijpstra

voorzitter.

Gert-Jan Fokkema

griffier.

Bijlagen: 1. Rapportage onderzoek gemeenteraad Smallingerland, BING (Bureau Integriteit BV).