Raadsvoorstel - Meerjarenbegroting (incl. bijlage 1 en 2)

Aan de gemeenteraad

Onderwerp:

Begrotingswijziging meerjarenbegroting 2022-2025

Beh. ambt: Portefeuillehouder:

Mathijs Jansma/Lieuwe Schotanus Wethouder Felix van Beek

Voorstel Stel de bijgevoegde begrotingswijziging Meerjarenbegroting 2022-2025 vast. Inleiding + beoogde effecten De raad heeft ingestemd met een 2-sporenstrategie om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting. Spoor één is afgesloten met het vaststellen van de begroting 20222025. Het tweede spoor betreft het vaststellen van de Meerjarenbegroting 2022-2025. In dit raadsvoorstel wordt de uitkomst van het tweede spoor toegelicht en voorgesteld om dit met een begrotingswijziging in de meerjarenbegroting te verwerken. Alle fracties in de gemeenteraad hebben kennisgenomen van de scenario's die wij hebben opgesteld. En ze hebben de financiële knelpunten en bezuinigingsmaatregelen beoordeeld en het invulschema aangeleverd. Hieruit wordt duidelijk voor welke knelpunten en bezuinigingsmaatregelen er een meerderheid in de gemeenteraad kan worden verondersteld (zie bijlagen). Daarbij zijn we er vanuit gegaan dat de knelpunten en bezuinigingsmaatregelen in de scenario's 2 van de fracties prioriteit hebben. We hebben daarom de meerderheden uit de scenario's 2 als uitgangpunt genomen voor deze begrotingswijziging. Daarnaast is er een aantal knelpunten opgenomen die wij belangrijk vinden om ook te financieren en waarvoor net geen meerderheden in de raad zijn. Wij hebben deze beargumenteerd opgenomen in het voorstel.

Argumenten In onderstaande tabel is weergegeven voor welke structurele knelpunten en bezuinigingen een meerderheid is, op basis van de door de fracties opgestelde scenario's 2. Daarnaast zijn onze aanvullende knelpunten opgenomen. We hebben de knelpunten verwerkt in de begrotingswijziging. We hebben bij dit voorstel opnieuw de bijlage Toelichtingen voorstellen meerjarenbegroting opgenomen. Voor een toelichting op onderstaande knelpunten en bezuinigingen verwijzen we daarom naar de bijlage. Naast deze structurele knelpunten is er ook een aantal incidentele knelpunten waarvoor een meerderheid lijkt te zijn. Deze zijn opgenomen in de paragraaf Ontwikkeling algemene reserve.

-2-

(Bedragen x € 1.000)

Omschrijving Knelpunten meerderheid fracties Begroting Carins 2022 Vroegsignalering Schulden Structurele subsidiering aanbod buurtgezinnen Verkeersveiligheid Huisvesting Museum Drachten Prijsstijgingen materiaalkosten IBOR Verbouw en Energielabel gemeentehuis Fries taalbeleid Knelpunten:toevoeging college Reparatie Simmerdeis Opgave energie programma duurzaamheid Fietsnelweg Heerenveen Drachten Versterking organisatie Bezuinigingen Besparing op re-integratie Afschrijven naar restwaarde Totaal structureel

2022

2023

2024

2025 Cumulatief

-200

0

-60 -162 -80 -100 -200 -11 -250 -31 -894

0

-80 -100 -63 -700 -943

0 0

80 300 380 -1.457

-60 -162 -80 -100 -11 -250 -31 -271

-423

-200

-80 -100 -63 -700 -800

-80

-63

80 80 -991

300 300 -203

0 -263

Zoals aangegeven hebben we de door de fracties ingevulde scenario's 2 als basis voor dit voorstel genomen. Daarnaast zijn er twee voorstellen die een meerderheid scoren in de ingevulde scenario's 3. Dit zijn de voorstellen Implementatie gedragscode soortenbescherming en Aanpak overlast door groen en fauna. Omdat we er vanuit zijn gegaan dat de scenario's 2 de voorkeur hebben van de fracties hebben we deze knelpunten niet in dit raadsvoorstel opgenomen. In de scenario's 3 scoren twee bezuinigingen een meerderheid: Kappen en snoeien van bomen en Snoeien van heesters en bosplantsoenen. Deze bezuinigingen zijn echter al gerealiseerd in de begroting 2021 en helaas ten onrechte op het invulformulier gekomen als mogelijke bezuinigingen. Dat geldt ook voor de voorstellen Gazons extensief maaien en Omvormen dure beheergroepen naar gazons. Omdat we uitgaan van de scenario's 2 heeft dit voor het uiteindelijke voorstel geen consequenties.

-3Aanvullende voorstellen Er is een aantal knelpunten die net geen meerderheid hebben die wij maatschappelijk wel wenselijk vinden. Daarnaast doen wij een alternatief voorstel voor de investering in de organisatie. We lichten deze knelpunten hieronder toe. Reparatie Simmerdeis (€ 80.000 structureel) We vinden het jaarlijkse festival Simmerdeis, als onderdeel van het cultuuraanbod in Smallingerland, van grote maatschappelijke waarde. Door de bezuinigingen van de afgelopen twee jaar zijn er niet voldoende middelen om dit festival structureel te blijven financieren. Bovendien loopt de financiering vanuit de provincie tot en met 2024. Uit de door de fracties ingevulde schema's blijkt voor het oorspronkelijke voorstel geen meerderheid in de raad. Daarom hebben we nog eens kritisch naar de beschikbare middelen voor culturele ontwikkelingen gekeken. Uit dit budget financieren we het Van Doesburg Rinsemahuis, de energiekosten Slingerpark en de Gemeentedichter voor in totaal circa 20 duizend euro. Daarnaast is er voor Simmerdeis 135 duizend euro nodig. En tot slot willen we ruimte houden voor 25 duizend euro per jaar voor incidentele culturele initiatieven. In totaal is er dan 180 duizend euro nodig. In de begroting is er structureel 100 duizend euro beschikbaar. We stellen daarom voor nu 80 duizend euro op te nemen vanaf 2023.

Opgave Energie Duurzaamheid (€ 100.000 structureel) De duurzame doelen vanuit de Routekaart Duurzaam Smallingerland en het Klimaatakkoord vragen om een stevige inzet op zowel de energieopwek (elektra/zon en (collectieve)warmte) alsook de transitie van aardgas naar duurzame energie. In 2022 moeten wijkuitvoeringsplannen gemaakt worden vanuit de Transitievisie Warmte die eind 2021 gereed is. Uit landelijke onderzoek is duidelijk geworden dat de inzet van de gemeente in de toegewezen taken uit het Klimaatakkoord veel capaciteit gaat vragen. Voor zowel duurzame energieopwek,de wijkuitvoeringsplannen als de bijbehorende communicatie is uitbreiding van de huidige capaciteit noodzakelijk. De gevraagde uitbreiding van capaciteit (totaal 3 fte) is, zeker gezien de opgave waar we voor staan, minimaal. De huidige capaciteit van 1 fte vaste formatie op energietransitie is onvoldoende om de lopende en aankomende activiteiten rondom zon (elektra), warmte (geothermie, restwarmte etc.) en de wijkuitvoeringsplannen met de bijbehorende omgevingsgerichte werkwijze uit te voeren. Uit de door de fracties ingevulde schema's blijkt dat de extra structurele formatieplaats geen meerderheid heeft, maar de twee incidentele formatieplaatsen wel. Wij verwachten echter dat deze extra taak een structurele uitwerking krijgt dus daarom stellen we voor dit voorstel toch vast te stellen.

Bovendien zouden we hierdoor tijdelijk slechts twee medewerkers kunnen aanstellen terwijl we er vanaf volgend jaar drie nodig hebben. Fietssnelweg Drachten- Heerenveen (€ 63.000 structureel) Het project Fietssnelweg is een belangrijke maatregel in het kader van duurzame mobiliteit. Met de komst van de e-bike is de actieradius van de fiets vergroot. Het is een duurzaam alternatief geworden voor de auto op langere afstanden. Door de aanleg van fietssnelwegen wordt ingespeeld op deze ontwikkeling. Het project is een van de vijf kansrijke routes in Fryslân. Om de provinciale middelen veilig te stellen is het van belang onze bijdrage in de meerjarenbegroting op te nemen. De gemeente Heerenveen heeft dit inmiddels gedaan. Wij stellen daarom voor 63 duizend euro structureel op te nemen. We zien wel mogelijkheden het beschikbaar stellen een jaar op te schuiven. Daarom nu opgenomen vanaf 2024. Aangepast knelpunt Investeren in de organisatie (€ 700.000 structureel). In onze brief van 17 november 2021 is uitgebreid toegelicht waarom een structurele investering in de organisatie noodzakelijk is om de stap te zetten naar een moderne ontwikkelende gemeente. We hebben daarbij de relatie met het programma Dienstverlening aangegeven. Deze brief hebben we bijgesloten.

-4-

De gevraagde investering van 1,4 miljoen euro vinden wij uiteindelijk noodzakelijk om onze organisatie kwalitatief en kwantitatief structureel op orde te brengen. Uit dit raadsvoorstel blijkt dat de financiële ruimte er niet is om dit bedrag in één keer beschikbaar te stellen. We stellen daarom voor om eerst voor de meest kwetsbare werkgebieden de formatie uit te breiden met 6 formatieplaatsen. Het gaat dan om de volgende werkgebieden: • Beleid ruimtelijke ordening en wonen (1 fte); • Grondbeleid en planeconomie (1 fte); • Strategisch beleid en vertaling naar uitvoering in het sociaal domein (2 fte); • Integrale projectleider (1 fte); • Klant Contact Centrum (1 fte) Ook is het nodig om structurele ruimte te hebben voor maatwerkregelingen voor het personeel. Het benodigde bedrag van 150 duizend euro, dat eerder als apart knelpunt was opgenomen, nemen we daarom mee in dit knelpunt. Om deze maatregelen te financieren is in totaal 700 duizend euro nodig. De overige knelpunten en de maatregel begroten op maximale schaal kunnen dan vanaf volgend jaar opnieuw worden afgewogen en eventueel ook gefaseerd worden ingevoerd.

-5Ontwikkeling structureel begrotingssaldo De verwerking van de knelpunten en bezuinigingsmaatregelen leidt tot de volgende ontwikkeling van het structureel begrotingssaldo. (Bedragen x € 1.000)

Omschrijving Saldo begroting 2022-2025 B-F Begroting 2022 G Septembercirculaire Subtotaal H1 Knelpunten H2 Bezuinigingen/inkomstenverhogingen Saldo begroting 2022-2025

2022 15 6.119 2.573 8.707 -1.071 80 7.716

2023 7.716 -2.791 -1.227 3.698 -503 300 3.495

2024 3.495 -2.855 32 672 -263 0 409

Cumulatief 2025 2022-2025 409 15 -201 272 487 1.865 695 2.152 0 -1.837 0 380 695 695

B-F Dit zijn de ontwikkelingen van het structureel begrotingssaldo zoals opgenomen in de begroting 2022-2025. Voor een toelichting verwijzen wij naar deze begroting. G De verwerking van de septembercirculaire van het gemeentefonds geeft structureel meer begrotingsruimte. Structureel in 2025 uiteindelijk bijna € 1,9 miljoen. Belangrijkste reden is een positieve bijstelling van het accres. Het ministerie adviseert behoedzaam hiermee om te gaan. Indien de rijksuitgaven lager uitvallen, dan volgt mogelijk een neerwaartse bijstelling van het accres bij de meicirculaire 2022. H1/H2 De knelpunten met een veronderstelde meerderheid van de fracties en de knelpunten welke het college (deels) wil toevoegen, kosten totaal structureel circa € 1.827.000. Voor een deel wordt dit opgevangen met bezuinigingen van totaal € 380.000. Per saldo vraagt de keuze voor scenario 2 en de toevoeging van knelpunten vanuit het college structureel uiteindelijk € 1.457.000. Conclusie In de begrotingsjaren 2022 en 2023 is sprake van vrij ruime begrotingsoverschotten. Dit geeft ruimte in deze jaren om tegenvallers op te vangen en een adequaat weerstandsvermogen te creëren . Meerjarig is het structureel begrotingssaldo met ongeveer € 0,7 miljoen ruimte echter beperkt. Dat er ruimte is komt door positieve septembercirculaire en dan specifiek het hogere accres (indexering) van het gemeentefonds.

Het is verstandig om behoedzaam met deze beperkte ruimte om te gaan. Er zijn diverse onzekerheden zoals bijvoorbeeld de herverdeling van het gemeentefonds en de invoering van het woonplaatsbeginsel voor jeugd. Bij een nadelig ontwikkeling hiervan kan het zomaar betekenen dat de nu verwachte begrotingsruimte lager uitvalt of zelfs omdraait in een tekort. Ontwikkeling algemene reserve / eenmalige knelpunten Er is ook een aantal knelpunten aangegeven welke incidenteel middelen vragen. Onderstaande tabel laat zien voor welke van deze knelpunten een meerderheid verondersteld kan worden. Vanuit het college zijn hier geen toevoegingen op. Eenmalig * € 1,Onderwerp Bedrag Knelpunten: meerderheid fracties Opgave energie programma duurzaamheid -400.000 Investeringen in basis op orde Financiële functie -1.000.000 Klimaatplan -50.000 Data Friesland -56.000 Implementatie gedragscode soortbescherming -60.000 Totaal eenmalig -1.566.000

-6Totaal vragen deze eenmalige knelpunten in 2022 en 2023: circa € 1,56 miljoen aan middelen uit de algemene reserve. Risico's / nieuwe ontwikkelingen Ieder jaar dienen zich na vaststelling van kadernota of begroting weer nieuwe ontwikkelingen aan waar we rekening mee moeten houden. Deze ontwikkelingen betreffen deels het effectueren van in de begroting gesignaleerde risico's, maar er kunnen zich ook nieuwe risico's voordoen. Wij hechten er aan ook ruimte te houden voor mogelijke nieuwe ontwikkelingen. Voor een deel onafwendbaar (bijv. actualisering IBOR, kosten nieuwe CAO, nieuwbouw schoollocaties), voor een deel het continueren van ingezette ontwikkelingen (bijvoorbeeld de actieagenda Economie en de doorontwikkeling Campus Drachten) en ook nieuw beleid (bijv. de ontwikkeling van het centrum, de realisatie van de cultuurvisie, etc.). Daarbij is er nog steeds veel onzekerheid over de herverdeling van het gemeentefonds waar de berekeningen elkaar met grote plussen en minnen opvolgen. Wettelijk of beleidskader Gemeentewet en BBV Overwogen scenario's Zie hiervoor de raadsbrief: Aanpak sluitende meerjarenbegroting dd. 8 oktober 2021 Financiën De volgende begrotingswijziging is nodig om de uitkomsten uit scenario 2 te verwerken in de begroting 2022. We vragen u deze begrotingswijziging vast te stellen. Mutaties per programma/ onderdeel

Structurele Structurele Eenmalige Eenmalige Reserves lasten baten lasten baten toevoeging

Programma 1 Dienstverlening 2 Sociaal Domein 3 Fysiek Domein 4 Economie Onderdeel a Algemene dekkingsmiddelen b Overhead c Heffing vennootschapsbelasting d Onvoorzien e Structureel vrije begrotingsruimte Totaal

Reserves (bedragen in €) onttrekking Saldo

91.500 60.000 322.700 91.700

0 0 0 0

0 0 310.000 0

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 310.000 0

-91.500 -60.000 -322.700 -91.700

0 425.100 0 0 1.581.900 2.572.900

2.572.900 0 0 0 0 2.572.900

0 556.000 0 0 0 866.000

0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0

0 556.000 0 0 0 866.000

2.572.900 -425.100 0 0 -1.581.900 0

Juridische consequenties n.v.t. Participatie De raadsfracties hebben als volksvertegenwoordigers hun voorkeuren aangegeven. Communicatie Via de media is gecommuniceerd over de begroting. Uitvoering Na besluitvorming door de raad wordt de begrotingswijziging verwerkt in de meerjarenbegroting. Fatale termijn Er gelden geen fatale termijnen. Met het vaststellen van de begroting is voldaan aan de wettelijke vereisten. Het is aan te bevelen om voor 1 januari een besluit te nemen over de verwerking van de knelpunten en de begrotingswijziging.

-7Achtergrondinformatie Begroting 2022-2025, diverse documenten met betrekking tot de scenario's. Bijlagen Bijlage 1. Geautoriseerde bedragen per programma Bijlage 2. Stemverhouding knelpunt/maatregel Bijlage 3. Toelichting Voorstellen meerjarenbegroting 2022-2015 Bijlage 4. Brief 17 november 2021. Toelichting knelpunt organisatie en dienstverlening Bijlage 5. Excelbestand Totaal overzicht input raad

Drachten, 25 november 2021 Burgemeester en wethouders van Smallingerland, Jan Rijpstra

voorzitter.

Jelmer Mulder

secretaris.

-8Bijlage 1: Geautoriseerde bedragen per programma. Met de voorgestelde begrotingswijziging heeft u de volgende financiële middelen per programma geautoriseerd voor het college om verplichtingen aan te gaan. Programma

Begroting Sluitende Actueel 2022 MJB 2022

Bedragen in € Lasten Programma Dienstverlening

5.630.380

91.500

5.721.880

Programma Sociaal domein

123.443.270

60.000

123.503.270

Programma Fysiek Domein

45.453.620

632.700

46.086.320

Programma Economie

1.197.830

91.700

1.289.530

Overhead

17.330.360

981.100

18.311.460

263.880

0

263.880

0

0

0

50.000

0

50.000

6.134.050

1.581.900

7.715.950

199.503.390

3.438.900

202.942.290

Programma Dienstverlening

645.520

0

645.520

Programma Sociaal domein

29.471.690

0

29.471.690

Programma Fysiek Domein

24.858.300

0

24.858.300

Programma Economie

176.500

0

176.500

Overhead

380.470

0

380.470

141.590.500

2.572.900

144.163.400

Algemene dekkingsmiddelen Heffing vennootschapsbelasting Onvoorzien Structurele vrije begrotingsruimte Totaal lasten Baten

Algemene dekkingsmiddelen Heffing vennootschapsbelasting

0

Onvoorzien

0

Totaal

197.122.980

2.572.900

199.695.880

-2.380.410

-866.000

-3.246.410

0

0

0

Algemene reserve

2.380.410

866.000

3.246.410

Mutatie reserves

2.380.410

866.000

3.246.410

0

0

0

Totaal voor bestemming

Toevoegingen reserves Algemene reserve

Onttrekkingen reserves

Totaal na bestemming

-9.

Bijlage 2. Stemverhouding per knelpunt/maatregel. In onderstaande tabellen is per scenario te zien hoe de partijen erin staan en/of op basis van de zetelverdeling sprake is van een meerderheid voor een knelpunt. Scenario 2: Solide Omschrijving

CDA ELP CU PvdA SB VVD SP D66 GL FNP Totaal

%

Structureel Scenario 2: Solide (knelpunten) Implementatie omgevingswet Begroting Carins 2022 Vroegsignalering Schulden Personeelsbeleid organisatie (vaststellingsovereenkomsen) Opgave energie programma duurzaamheid Structurele subsidiering aanbod buurtgezinnen Fietsnelweg Heerenveen Drachten Verkeersveiligheid Reparatie Simmerdeis Huisvesting Museum Drachten Prijsstijgingen materiaalkosten IBOR Verbouw en Energielabel gemeentehuis Investeren in de organisatie Terugdraaien herschikking niet indexeren subsidies

0 4 4 0 0 4 0 4 0 4 0 4 0 0

0 8 8 0 0 8 0 8 0 0 0 8 0 0

0 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 0 0 4

0 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 0 4

0 2 2 0 0 2 0 2 0 0 2 2 0 0

0 2 2 0 0 2 0 2 0 2 0 2 0 0

2 2 2 0 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

2 2 2 2 0 2 2 2 2 2 2 2 2 2

2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

7 31 31 13 13 31 15 31 15 21 17 27 7 15

22,58% 100,00% 100,00% 41,94% 41,94% 100,00% 48,39% 100,00% 48,39% 67,74% 54,84% 87,10% 22,58% 48,39%

Verschuiven van scenario 3 naar scenario 2 Fries taalbeleid Implementatie gedragscode soortbescherming Aanpak overlast door groen en fauna Installatieverantwoordelijkheid openbare verlichting

0 0 0 0

8 0 0 0

4 4 4 4

4 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

2 2 2 0

1 0 0 0

19 6 6 4

61,29% 19,35% 19,35% 12,90%

0

0

0

0

0

2

2

0

4

12,90%

0

0

0

0

0

2

2

1

5

16,13%

0 4 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 4 4 0 0 4 4

0 2 0 0 0 0 0 0 0

0 2 0 2 0 0 0 0 0

0 0 0 0 2 0 2 2 2

2 2 2 2 2 2 2 2 2

2 2 2 2 2 2 2 2 2

1 1 0 1 1 1 1 1 1

13 25 4 11 11 5 7 11 23

41,94% 80,65% 12,90% 35,48% 35,48% 16,13% 22,58% 35,48% 74,19%

0 0 0 0 0

0 0 0 0 0

0 0 0 0 0

0 0 0 0 0

0 0 0 0 0

0 0 0 2 2

2 2 2 2 2

0 0 0 0 0

2 2 2 4 4

6,45% 6,45% 6,45% 12,90% 12,90%

4 4 4 4 4 4

4 4 4 4 4 0

2 0 2 2 2 0

2 2 2 2 2 0

2 2 2 2 2 0

2 2 2 2 2 0

2 2 2 2 2 0

1 1 1 1 1 0

19 29 23 31 23 4

61,29% 93,55% 74,19% 100,00% 74,19% 12,90%

Scenario 2: Solide (bezuinigingen of inkomstenverhogingen) Kostenneutraal maken fietspont Veenhoop - Headammen door inkomsten te verhogen0 0 Onkruid; Verlagen van budget voor het onkruid weg borstelen bestratingen (extra 0 0 borstelronde centrum schrappen) Subsidie Aanzet en Support Fryslân verlagen subsidiebedrag 0 8 Besparing op re-integratie 4 8 Tumba: bijsturen van de kwaliteit. 0 0 Parkeertarieven maaiveld verhogen met 0,20 euro/uur 0 0 Parkeertarieven parkeergarage verhogen met 0,20 euro/uur 0 0 Parkeertarieven maaiveld verhogen met 0,10 euro/uur bovenop de 0,20 euro (totaal 0,30) 0 0 Parkeertarieven parkeergarage verhogen met 0,10 euro/uur bovenop de 0,20 euro (totaal 0 0,30) 0 Extra toeristenbelasting als algemene dekkingsmiddel 0 0 Afschrijven naar restwaarde 4 8 Bij verschuiven van scenario 3 naar scenario 2 Bomen kappen en snoeien 0 0 Heesters en bosplantsoenen snoeien 0 0 Hanging baskets en kerstboom 0 0 Parkeertarieven maaiveld verhogen met 0,10 euro/uur bovenop de 0,30 euro (totaal 0,40) 0 0 Parkeertarieven parkeergarage verhogen met 0,10 euro/uur bovenop de 0,30 euro (totaal 0 0,40) 0 Eenmalige knelpunten Scenario 2 Opgave energie programma duurzaamheid Investeringen in basis op orde Financiele functie Klimaatplan Data Friesland Implementatie gedragscode soortbescherming Parkeerterrein VV Drachten

0 4 4 4 4 0

0 8 0 8 0 0

- 10 -

Scenario 3 Maximaal Omschrijving

Scenario 3: Maximaal (alle knelpunten) Fries taalbeleid Implementatie gedragscode soortbescherming Aanpak overlast door groen en fauna Installatieverantwoordelijkheid openbare verlichting Bij verschuiven van scenario 2 naar 3 Investeren in de organisatie Opgave energie programma duurzaamheid

CDA ELP CU PvdA SB VVD SP D66 GL FNP Totaal

%

0 0 4 0

8 0 8 0

4 4 4 4

4 4 4 4

0 0 2 0

2 2 0 0

2 2 2 2

2 2 2 2

2 2 2 0

1 1 1 1

25 17 29 13

80,65% 54,84% 93,55% 41,94%

0 0

0 0

4 4

0 4

0 0

0 0

2 2

2 2

2 2

1 1

11 15

35,48% 48,39%

0 0 0 0 0 4 0 4 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 2 2 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0

0 0 2 2 2 2 2 2 2 2 2 0 2

2 2 0 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

0 0 0 0 0 0 0 2 2 2 0 2 2

1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

3 3 10 5 5 9 5 25 21 9 5 5 7

9,68% 9,68% 32,26% 16,13% 16,13% 29,03% 16,13% 80,65% 67,74% 29,03% 16,13% 16,13% 22,58%

4 4 4

0 0 0

2 0 0

0 2 2

2 2 0

2 2 2

1 1 1

15 15 25

48,39% 48,39% 80,65%

Scenario 3: Maximaal (bezuinigingen of inkomstenverhogingen) Subsidie verenigingsgebruik gymzalen in 4 jaar afbouwen. 0 0 0 De gebruiksvergoeding van buitensport accomodaties met 10% verhogen. 0 0 0 Sportbedrijf en combinatiefuncties 0 8 0 Onderhoud fiets-en wandelpaden 0 0 0 Verminderen onderhoud wegmarkeringen 0 0 0 Gazons extensief maaien 0 0 0 Omvormen dure beheergroepen naar gazons 0 0 0 Bomen kappen en snoeien 4 8 0 Heesters en bosplantsoenen snoeien 4 8 0 Hanging baskets en kerstboom 0 0 0 Vervangingen speeltoestellen 0 0 0 Parkeertarieven maaiveld verhogen met 0,10 euro/uur bovenop de 0,30 euro (totaal 0,40) 0 0 0 Parkeertarieven parkeergarage verhogen met 0,10 euro/uur bovenop de 0,30 euro (totaal 0 0,40) 0 0 Bij verschuiven van scenario 2 naar 3 Parkeertarieven maaiveld verhogen met 0,20 euro/uur 0 0 4 Parkeertarieven parkeergarage verhogen met 0,20 euro/uur 0 0 4 Afschrijven naar restwaarde 4 8 4

Alle Scenario's: OZB-verhoging Omschrijving

Alle scenario's OZB verhoging 0,2% OZB verhoging +2% OZB verhoging +2% (4%) OZB verhoging +2% (6%) OZB verhoging +2% (8%) OZB verhoging +2% (10%) OZB verhoging +2% (12%)

CDA ELP CU PvdA SB VVD SP D66 GL FNP Totaal 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

2 2 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

1 0 0 0 0 0 0

3 2 0 0 0 0 0

% 9,68% 6,45% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%