Raadsvoorstel - Invoering Toeristen- en Watertoeristenbelasting

-1-

Aan de gemeenteraad

Onderwerp:

VASTSTELLEN INVOER TOERISTENBELASTING EN WATERTOERISTENBELASTING

Beh. ambt:

J. Boter

Portefeuillehouder:

R. Hartogh Heys van de Lier

Volgnr.:

Datum: concept

De raad van de gemeente Smallingerland. Voorstel 1. Het voorstel beslaat de invoering van de toeristenbelasting per 1 januari 2023 door middel van het vaststellen van de 2 volgende verordeningen. a. De verordening toeristenbelasting vast te stellen. b. De verordening watertoeristenbelasting vast te stellen. Inleiding + beoogde effecten Algemene inleiding 2. Sinds de jaren 70 wordt in Nederland toeristenbelasting geheven. De gedachte hierachter is dat (zakelijke) bezoekers die in de gemeente overnachten, gebruik maken van gemeentelijke voorzieningen zoals riolering en wegen. In 2020 heft 85% van de Nederlandse gemeenten toeristenbelasting. In Friesland zijn er drie gemeenten die geen toeristenbelasting heffen, waaronder Smallingerland. 3. In de gemeentebegroting 2021-2024 heeft uw raad, als onderdeel van het herschikkingspakket, besloten tot het invoeren van toeristenbelasting. Met de invoering van de toeristenbelasting, wordt mede een watertoeristenbelasting ingevoerd. 4. In de aangenomen motie (alleen Smallingerlands Belang en SP waren tegen) van de PvdA in de Gemeenteraad van 5 november 2019, is bepaald te onderzoeken of de invoering van toeristenbelasting in de gemeente Smallingerland rendabel kan zijn. 5. Tijdens de Gemeenteraad van 10 november 2020 is een amendement Toeristenbelasting van VVD (met steun van CDA, ELP en Smallingerlands Belang) aangenomen.

Hiermee is vastgesteld dat de inkomsten van de toeristenbelasting aan de sector zelf ten goede moet komen en dat de invoering van de toeristenbelasting in overleg met de logiessector tot stand dient te komen. 6. In het raadsvoorstel Belastingverordening 2021 van 15 december 2020, is het volgende opgenomen ten aanzien van de Toeristenbelasting. In de begroting zal opgenomen worden dat er in de gemeente toeristenbelasting zal worden ingevoerd. Er zal overleg met de sector plaatsvinden over de wijze van invoering en uitvoering van de toeristenbelasting. De opbrengst

-2van de toeristenbelasting zal ten goede komen aan de sector. 7. Het beoogde effect van de in te voeren toeristenbelasting is om de logies- en toeristische sector in de gemeente Smallingerland te versterken. Hiervoor is een inschatting van de te verwachten opbrengsten gemaakt, zodat bekend is wat het bedrag is dat ten goede zal komen aan de logies- en toeristische sector. Onder het kopje 'financiën' valt te lezen wat deze te verwachten inkomsten zijn. Overleg met logiesbedrijven 8. Zoals genoemd, zijn er in het amendement van de VVD 2 belangrijke aandachtspunten meegegeven aan het college ten behoeve van de invoering van de toeristenbelasting. Dit zijn de volgende punten. a. De toeristenbelasting dient ingevoerd te worden in overleg met de sector zelf. b. De toeristenbelasting alleen in te voeren als de opbrengsten ten goede komen aan de sector zelf. 9. Het overleg met de sector heeft in overeenstemming met voornoemd amendement plaatsgevonden door middel van een informatieve sessie met de logiesbedrijven in de gemeente Smallingerland op 29 maart 2021. Hierbij is uw wens om tot invoering van de toeristenbelasting te komen besproken. Daarnaast is ook gesproken over de hoogte van het in te stellen tarief en de invoeringsdatum van de toeristenbelasting.

Hierop is een gesprek met de aanwezige logiesbedrijven gevoerd over hoe zij aankijken tegen de invoering van de toeristenbelasting. 10. Naast deze sessie zijn er ook nog individuele gespreken met logiesbedrijven geweest. We hebben ook overkoepelend gesproken met Aly Meindertsma, Regiomanager Fryslân van Koninklijke Horeca Nederland. Vanwege de verschillende corona-maatregelen hebben deze gesprekken telefonisch dan wel fysiek plaatsgevonden. In deze gesprekken is aanvullend op de informatiesessie wat langer en diepgaander gesproken over de situatie van de individuele logiesbedrijven ten aanzien van de invoering van de toeristenbelasting. 11. Voordat de toeristenbelasting per 1 januari 2023 zal worden geheven zal samen met de logiesbedrijven ook de invoering, inning en administratie van de toeristenbelasting worden besproken. Hierover zal opnieuw een informatiesessie worden gehouden. 12. Een aantal belangrijke punten is ons vanuit de verschillende logiesbedrijven meegegeven. c. De branche heeft in meerderheid liever geen toeristenbelasting, maar als het wordt ingevoerd, dan het terugvloeien van de middelen vanuit de toeristenbelasting ten behoeve van de sector. d. De invoeringsdatum niet op 1 januari 2022 stellen, maar op 1 januari 2023, want dan is er nog tijd om de toeristenbelasting goed te communiceren en te organiseren. e.

De hoogte van het bedrag per overnachting ter hoogte van een bedrag van € 1,50. 13. De bovenstaande punten hebben we, vanwege de inhoud van het voorliggende amendement van de VVD, meegewogen en meegenomen in de voorliggende besluitvorming. 14. Onder het kopje 'vast bedrag per overnachting/verblijf van een etmaal per toerist' is nader ingegaan op de hoogte van het tarief en de onderbouwing hiervoor. Onder het kopje 'ingangsdatum toeristenbelasting' is nader ingegaan op de ingangsdatum van de toeristenbelasting.

-3Toeristenbelasting ten behoeve van de sector zelf 15. Het amendement van de VVD roept op om de toeristenbelasting alleen in te voeren als de opbrengsten ten goede komen aan de sector zelf. Het is dan ook goed dat er in deze inleiding aangegeven wordt aan welke kaders er de afgelopen jaren al hard is gewerkt om Smallingerland beter op de toeristische kaart te zetten. Smallingerland op de toeristisch kaart 16. In het kader van de Economische actieagenda is vanaf 2020 uitvoering gegeven aan het project Gastvrij Smallingerland. Met dit project werken we als gemeente samen met de sector aan een verbetering van Smallingerland als aantrekkelijke bestemming voor toeristen, recreanten en eigen inwoners. Met dit project zoeken we de samenwerking om gezamenlijk Smallingerland toeristisch beter op de kaart te zetten en daarmee de aantrekkelijkheid om Smallingerland te bezoeken te versterken. Platform Gastvrij Smallingerland 17. Nadat eerst door Ynbusiness (op verzoek van de gemeente) de behoefte aan samenwerking onder een 40-tal ondernemers in de gastvrijheidsbranche is gepeild heeft de gemeente een aantal verdiepende gesprekken gevoerd over het opzetten van een toeristisch platform met vertegenwoordigers uit de sector. In 2021 is daarop een beginnend Platform Gastvrij Smallingerland van start gegaan als een "coalition of the willing". 18.

In opdracht van de gemeente Smallingerland wordt in samenwerking met het platform op dit moment, onder leiding van een marketeer een toeristisch marketingplan opgesteld met een activiteitenplan en een uitvoeringsagenda voor de komende jaren. Hiermee hebben we als doel om samen met de sector tot een activiteitenplan dat Smallingerland toeristisch aantrekkelijker maakt. 19. Vanaf september 2021 zijn er meerdere bijeenkomsten georganiseerd vanuit het op te richten platform, de gemeente en de gehele sector over enerzijds de inhoud van de toeristische marketing en anderzijds over een goede duurzame organisatievorm, zodat er ook gericht uitvoering gegeven kan worden aan het actieplan. Het is de bedoeling de uitvoering van het activiteitenplan en uitvoeringsagenda binnen het platform gastvrij Smallingerland te organiseren. Hiermee hebben we een platform van en voor de sector zelf, die gezamenlijk met de gemeente sturing en inhoud zal gegeven aan recreatieve en toeristische impulsen voor Smallingerland. 20. Het gezamenlijke streven van alle betrokken partijen is om voor de zomer 2022 het platform formeel operationeel te hebben. De gedachte bestaat om dit platform in de vorm van een stichting te laten opereren. Het platform zal, op basis van het marketingplan, een voorstel doen voor een uitvoeringsagenda en een jaarlijks actieplan.

Ten behoeve van de uitvoering van het actieplan zullen er financiële middelen nodig zijn. Het college is voornemens de middelen vanuit de toeristenbelasting over te dragen aan het platform gastvrij Smallingerland om op deze wijze uitvoering te geven aan het amendement van de VVD. Argumenten 21. Ten behoeve van de invoering van de toeristenbelasting in de gemeente Smallingerland moet het volgende geregeld worden in de beide voorliggende verordeningen. Er dient een tarief vastgesteld te worden, er moet inzicht zijn in de kosten en de administratieve lasten en de invoeringsdatum moet duidelijk zijn. 22. Ten behoeve van voornoemde punten, zal in er een onderbouwing volgen in deze paragraaf.

-4Vast bedrag per overnachting/verblijf van een etmaal per toerist 23. In Friesland bestaan drie wijzen waarop de (water) toeristenbelasting geheven kan worden: f. een vast tarief per overnachting of verblijf van een etmaal per persoon; g. een percentage van de overnachtingsprijs/omzet; h. een gemiddeld bedrag, ook wel forfaitair tarief, voor toeristen met een vaste staplaats of ligplaats. 24. Het college stelt voor een vast bedrag van € 1,50 per overnachting c.q. verblijf van een etmaal, per persoon op te leggen. De reden hiervoor is de volgende. Een vast tarief voor elke overnachting is administratief het beste in te regelen en de kosten voor de aangifte en inning zijn op deze manier zo laag mogelijk te houden, zodat hiermee het bedrag dat ten goede zal komen aan de toeristische sector zo hoog mogelijk zal blijven. 25. Ten behoeve van de watertoeristenbelasting stelt het college ook een vast bedrag van € 1,50 voor per etmaal, aanvangend om 21:00 uur. 26. Met een tarief van € 1,50, dat in lijn ligt met de tarieven in de provincie, stellen we een tarief vast voor de komende jaren, zodat we de eerste jaren niet het tarief hoeven bij te stellen. Hiermee geven we duidelijkheid aan de logiessector. Het college stelt voor om het tarief van € 1,50 t/m 2025 ongemoeid te laten en vanaf dan pas prijsindexering toe te passen op dit tarief. 27.

Naast het vaste tarief per overnachting geldt er ook een afwijkende tarieven voor vaste ligplaats of seizoensplaatsen in de water- en toeristenbelasting, zoals bijvoorbeeld voor een seizoensplek van een stacaravan of een vaste ligplaats. 28. Naast voornoemde tarieven is er nog een aantal vrijstellingen genoemd voor de toeristenbelasting. De onderstaand genoemde personen of groepen zijn vrijgesteld van de plicht om toeristenbelasting te betalen. 29. De volgende vrijstellingen gelden voor het opleggen van de toeristenbelasting: i. het verblijf van personen in een zorginstelling; j. een vreemdeling als bedoelt in de Vreemdelingenwet; k. kinderen jonger dan 5 jaar; l. voor het verblijf van personen aan boord van een hospitaalschip of vaartuigen met een charitatief karakter en motor- en zeilboten kleiner dan 4 meter; m. van scholieren vallend onder de Wet op het voortgezet (speciaal) onderwijs (WVO) die in het kader van het onderwijs in groepsverband deelnemen aan zeilkampen. 30. De volgende vrijstellingen gelden voor het opleggen van de watertoeristenbelasting: n.

door degenen die verblijf houden aan boord van, een vaartuig dat is ingericht en wordt gebruikt voor verpleging of verzorging van zieken, van gebrekkigen, van hulpbehoevenden of van bejaarden, kano's, roei- en volgboten, motor- en zeilboten met een lengte van ten hoogste 4 meter of een vaartuig dat zich op last of bevel van de overheid in het gemeentelijke watergebied bevindt; o. van een vreemdeling als bedoeld in artikel 29, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000, die rechtmatig in Nederland verblijft in de zin van artikel 8, letters c, d, f, g, h, van voornoemde wet , en voor zover deze persoon verblijf houdt in een gelegenheid als bedoeld in artikel 2 van de Verordening, onder verantwoordelijkheid van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers; p. van degene die bij aanvang van het eerste etmaal dat verblijf wordt gehouden de leeftijd van 5 jaar nog niet heeft bereikt; q. van scholieren vallend onder de Wet op het voortgezet (speciaal)

-5onderwijs (WVO) die in het kader van het onderwijs in groepsverband deelnemen aan zeilkampen. Administratieve lasten 31. Het uitgangspunt is om de administratieve last voor ondernemingen en gemeente zo laag mogelijk te houden, door 1 vast tarief per overnachting, dan wel per etmaal te laten gelden en zo min mogelijk uitzonderingen te maken. Op deze wijze zijn de kosten voor inning en afdracht zo laag mogelijk te houden. 32. Voorafgaand aan het eerste belastingjaar 2023 informeert de gemeente de ondernemingen over de administratieve verplichtingen, zoals: r. de registratie van personen; s. data en aantal nachten door een nachtverblijfregister wat de gemeente beschikbaar stelt. Na afloop van het belastingjaar 2023 verzoekt de gemeente de ondernemingen een opgave te doen aan de hand van het nachtverblijfregister. Gedurende het belastingjaar vinden steekproefsgewijze controles plaats op de opgave van de ondernemingen. Ingangsdatum toeristenbelasting 33. Na vaststelling van de beide verordeningen zal de (water) toeristenbelasting geheven kunnen worden met ingang van 1 januari 2023. 34. De belangrijkste reden voor invoer van de toeristenbelasting per 1 januari 2023 is dat dit de (grotere) logiesbedrijven de kans geeft om de toeristenbelasting ook door te berekenen in hun contracten met hun vaste klanten en grote afnemers.

Deze afspraken dan wel contracten worden al in het voorjaar voor een volgend boekjaar afgesloten. Hierbij is het, mede gelet op de onzekere tijden door Corona voor de logiesbedrijven, niet wenselijk gebleken om eerder dan 1 januari 2023 de toeristenbelasting in te voeren. Met de invoeringsdatum van 1 januari 2023 wordt voorkomen dat de logiesbedrijven de toeristenbelasting niet kunnen doorbelasten en innen bij hun klanten Risico's 35. Door de toeristenbelasting per 1 januari 2023 in te voeren is er voldoende tijd om alle logiesbedrijven mee te nemen in het proces van invoering, inning en afdracht van de toeristenbelasting, zodat er voor de logiesbedrijven geen verrassingen zullen zijn, dat er een toeristenbelasting wordt ingevoerd. Er is ook voldoende tijd om de inning en afdracht goed in de gemeentelijke systemen in te regelen. 36. Het risico in met name het eerste jaar, bestaat dat alle betrokken logiesbedrijven moeten wennen aan het bijhouden van de administratie en de inning en afdracht van de toeristenbelasting. Alle betrokken partijen zullen dan goed met elkaar in overleg moeten zijn en de informatie vanuit de gemeente moet op orde zijn, zodat ook in dit eerste jaar de invoering van de toeristenbelasting soepel zal verlopen. 37.

Het is van belang dat er steekproefsgewijze controle plaatsvindt of de logiesbedrijven binnen de gemeente een deugdelijke administratie bijhouden op basis waarvan zij aangifte van de water- en/of toeristenbelasting doen. De opbrengsten vloeien immers terug naar de toeristische sector en voor het draagvlak voor het heffen van deze belasting binnen de sector is het belangrijk te zorgen dat iedere onderneming zijn deel bijdraagt. 38. Er is een prognose gemaakt over een bepaalde omvang van de opbrengsten. In het kader van de proportionaliteit moeten de uitvoeringskosten in verhouding staan tot de genoemde opbrengsten. Wettelijk of beleidskader

-639. Op grond van artikel 216 Gemeentewet is het invoeren van een nieuwe lokale heffing de bevoegdheid van de Raad. In artikel 224 lid 1 Gemeentewet staat dat de toeristenbelasting kan worden ingevoerd door de Raad. De toeristenbelasting voert u als Raad in door de dit agendapunt gevoegde verordening toeristenbelasting en de verordening watertoeristenbelasting vast te stellen. Financiën 40. Er is een ruwe inschatting gemaakt van het aantal overnachtingen, die er jaarlijks zijn in Smallingerland. Een beter beeld van de inkomsten vanuit de toeristenbelasting kan pas gegeven worden, nadat deze belasting ook enkele jaren geïnd is. De verwachting op basis van deze ruwe inschatting is dat het heffen van toeristenbelasting een bedrag van € 150.000,- bruto opbrengt. De inschatting voor de kosten voor de administratieve werkzaamheden belopen een bedrag van € 20.000,- per jaar. Deze kosten zullen jaarlijks in mindering gebracht worden op de opbrengsten van de toeristenbelasting. 41. Naast kosten voor de administratieve werkzaamheden, zal de gemeente ook initiële investeringen moeten doen om te komen tot de invoering van de toeristenen watertoeristenbelasting. Deze eenmalige kosten zullen in mindering worden gebracht op de inkomsten uit de toeristenbelasting. 42.

De inkomsten van de toeristenbelasting zullen in lijn met eerdergenoemd amendement van 10 november 2020 ten goede komen aan de sector. Juridische consequenties 43. De juridische consequenties van de invoering zijn, dat er 2 verordeningen dienen te worden vastgesteld. Een verordening toeristenbelasting en een verordening watertoeristenbelasting. Participatie 44. Op verzoek van uw raad is er overleg gevoerd met de logiesbedrijven over de invoering van de toeristenbelasting, zoals in de inleiding beschreven. Daarnaast is er ook intensief contact met de logiesbedrijven en de overige recreatieve sector over de versterking van de toeristische sector in Smallingerland. Op deze wijze kan er door de gemeente samen met de sector veel moois tot stand komen door middel van de middelen vanuit de in te voeren toeristenbelasting. Communicatie 45. We hebben op verschillende manier in 2021 overleg gevoerd en informatie verstrekt aan de logiesbedrijven. 46. Rondom het proces van aangifte, en inning van de (water) toeristenbelasting, zullen we een informatiebijeenkomst houden en blijven we bereikbaar voor vragen van de logiesbedrijven. Uitvoering 47. In het kader van de uitvoering is het van belang dat er in gesprek met de logiesbedrijven een gedegen inregeling van de toeristenbelasting in de gemeente Smallingerland zal plaatsvinden.

Het doen van aangifte en het t innen van de toeristenbelasting moet in een helder proces gevat worden, zodat het voor de logiesbedrijven met zo min mogelijk administratieve last en voor de gemeente tegen zo laag mogelijke kosten uitgevoerd kan worden. 48. Ten behoeve van het feitelijk inregelen van de toeristenbelasting, zal er

-7informatie gedeeld worden met de logiesbedrijven. Voor de logiesbedrijven zal ook geregeld worden dat zij met hun vragen bij de gemeente terecht kunnen. Fatale termijn 49. De toeristenbelasting zal per 1 januari 2023 worden ingevoerd. Achtergrondinformatie 50. Hierbij dient nog opgemerkt te worden, dat bij een invoeringsdatum van 1 januari 2023, er pas een jaar later in 2024 inkomsten zijn uit de toeristenbelasting. Pas in 2024 is er zicht op de inkomsten van de toeristenbelasting. 51. De planning is om in het eerste kwartaal van 2024 met een evaluatie bij uw raad terug te komen, waarin we aangeven hoe het proces van invoering, inning en inkomsten van de toeristenbelasting is gelopen. Drachten, (concept) Burgemeester en wethouders van Smallingerland, Jan Rijpstra

voorzitter.

Siebren van der Berg

secretaris.

Bijlagen: 1. 2.

Verordening Toeristenbelasting 2023. Verordening Watertoeristenbelasting 2023.