Motie SP en PvdA - Raden in verzet

MOTIE De gemeenteraad van Smallingerland, in vergadering bijeen op 18 juli 2023, besprekend de Kadernota, verzet zich tegen de afbraak van de financiële positie van gemeenten We stellen vast dat: • het accres van het gemeentefonds vanaf 2026 (het ravijnjaar) niet meer meegroeit met de omvang van de Rijksuitgaven; • gemeenten in 2026 een bedrag van € 2.7 miljard tekort zullen komen en in Smallingerland een tekort te verwerken krijgt van circa € 10 miljoen. Wij hebben overwogen dat: • het ravijnjaar 2026 ook voor de jaren 2023, 2024 en 2025 de gemeente beperkt in de financiële armslag en daarmee in het uitvoeren van haar taken gedwongen ‘onder presteert’ naar haar inwoners; • de onzekere situatie in 2026 een zwart gat betekent waardoor de gemeente beperkt wordt om vooruit te kijken en lange- termijnambities te realiseren; • decennia lang gemeenten voor de uitvoer van nieuwe wetgeving uit Den Haag gekort zijn en dat er structureel te weinig geld is mee gekomen bij de overdracht van taken waardoor de financiële positie van de gemeenten onder druk staat; • raadsleden raadslid zijn geworden omdat ze het allerbeste willen voor hun inwoners en nu door het Rijk ‘gedwongen’ tekortschiet richting de inwoners; • het actiecomité Raden in Verzet zich inzet voor voldoende budget voor gemeenten, zodat gemeenten hun werk kunnen doen en gemeenteraden niet onnodig hoeven te bezuinigen op

voorzieningen in stad, buurt en dorp. Besluit: • ons als gemeenteraad aan te sluiten bij het actiecomité Raden in Verzet; • met en in het actiecomité te strijden tegen de afbraak van de financiële positie van gemeenten en met name tegen de afbraak van de financiële positie van de gemeente Smallingerland; • met het comité in overleg te gaan of een afvaardiging uit onze raad bij het actiecomité gewenst is en daarvoor interesse bij een raadslid is. Dit hebben we besloten in de openbare vergadering van 18-07-2023. SP-fractie Jamal Al Sari

-

PvdA-fractie Maarten Noordhoff

Diverse bijlagen bijgevoegd

BIJLAGE 1

Motie vreemd aan de orde van de dag: raden in verzet - gemeenten hebben acuut meer structureel geld nodig

De raad van de gemeente Smallingerland, in vergadering bijeen op 8 september 2020, Constaterende dat: • •

•

• • • •

een heel groot deel van de gemeenten vanwege de financiële tekorten hun begroting niet meer op een redelijke manier sluitend kan krijgen; een deel van de gemeenten al meerdere achtereenvolgende jaren bezuinigingen moest doorvoeren om de begroting sluitend te krijgen en soms zelfs structurele lasten met incidentele middelen moest dekken; dat de vergaande bezuinigingen impact hebben op de gehele sociale infrastructuur van de gemeenten maar ook op praktische zaken zoals het onderhoud van de openbare ruimte in de gemeenten; dat deze verregaande bezuinigingen al zijn ingezet in de periode dat er sprake was van hoogconjunctuur en bijna niet zijn uit te leggen aan de bewoners,; dat met alle al bestaande en nog toekomstige gevolgen van de corona-crisis de gemeenten een stevige structurele financiële basis keihard nodig hebben; dat een aantal wethouders al is opgestapt vanwege de onmogelijkheid om te werken zonder voldoende financiële middelen; dat gemeenteraadsleden zich voor meer dan 100% inzetten om hun gemeente zo goed mogelijk te besturen, ieder vanuit zijn eigen idealen, maar dat het niet de taak van het bestuur van een gemeente is om de eigen gemeente kapot te bezuinigen;

Overwegende dat •

•

een veelheid van oorzaken tezamen zorgt voor enorme tekorten op de gemeente- begrotingen, waarbij voor alle gemeenten geldt dat onder andere de volgende zaken een ernstig negatief effect hebben: o Er is structureel meer budget nodig voor Jeugdzorg. Het betreft een bedrag tussen 1 en 1,5 miljard euro. De exacte hoogte hiervan moet blijken uit het nu lopende onderzoek van de VNG; o Het abonnementstarief van de Wmo heeft een aanzuigende werking. Deze kosten worden nu onderzocht en moeten volledig worden gecompenseerd; o De opschalingskorting oplopend tot 975.000.000 euro in 2025; o De meerkosten en minderopbrengsten van de coronacrisis zetten de financiën van de gemeenten nog verder onder druk; uit het rapport van het Expertiseteam Reikwijdte Jeugdhulpplicht, (maart 2020 in opdracht van de VNG) is gebleken dat voor het bouwen aan een transformatie van de jeugdzorg tijd,

•

financiële middelen en politieke ruimte nodig is, en dat budgetten voor hervormingen en onderzoek nodig zijn, om te ontdekken welke interventies (het meest) effectief zijn; goede toegang richting de Wlz nodig is voor jeugdigen met langdurige en ernstige problematiek;

Tevens overwegende dat: •

ondanks talrijke signalen waaronder het position paper van de VNG (aangeboden op 2 juli 2020), noch bij de minister noch bij (een meerderheid van) de Tweede Kamer duidelijk is geworden hoe urgent de problematiek van de gemeenten op het moment is;

Roept het college op: •

de motie van de gemeente Zoetermeer (zie bijlage) te ondersteunen en tijdens de Algemene Ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten van 25 september 2020 voor de betreffende motie te stemmen

en gaat over tot de orde van de dag, Peter Lesterhuis, Fractie GroenLinks Smallingerland

Anton Pieters, Fractie PvdA Smallingerland

Michiel Schrier, Fractie SP

Durk Oosterhof, Fractie FNP

Yntze de Vries, Fractie ELP

Motie

Gemeenten hebben acuut meer structureel geld nodig De Algemene Ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, in (digitale) vergadering bijeen op 25 september 2020, Constaterende dat ▪ een heel groot deel van de gemeenten vanwege de financiële tekorten hun begroting niet meer op een redelijke manier sluitend kunnen krijgen, ▪ een deel van de gemeenten al meerdere achtereenvolgende jaren bezuinigingen moest doorvoeren om de begroting sluitend te krijgen en soms zelfs structurele lasten met incidentele middelen moest dekken, ▪ dat de vergaande bezuinigingen impact hebben op de gehele sociale infrastructuur van de gemeenten maar ook op praktische zaken zoals het onderhoud van de openbare ruimte in de gemeenten, ▪ dat deze verregaande bezuinigingen al zijn ingezet in de periode dat er sprake was van hoogconjunctuur en bijna niet zijn uit te leggen aan de bewoners, ▪ dat met alle al bestaande en nog toekomstige gevolgen van de coronacrisis de gemeenten een stevige structurele financiële basis keihard nodig hebben, ▪ dat een aantal wethouders al is opgestapt vanwege de onmogelijkheid om te werken zonder voldoende financiële middelen, ▪ dat gemeenteraadsleden zich voor meer dan 100% inzetten om hun gemeente zo goed mogelijk te besturen, ieder vanuit zijn eigen idealen, maar dat het niet de taak van het bestuur van een gemeente is om de eigen gemeente kapot te

bezuinigen, Overwegende dat ▪ een veelheid van oorzaken tezamen zorgen voor enorme tekorten op de gemeentebegrotingen, waarbij voor alle gemeenten geldt dat onder andere de volgende zaken een ernstig negatief effect hebben: o Er is structureel meer budget nodig voor Jeugdzorg. Het betreft een bedrag tussen 1 en 1,5 miljard euro. De exacte hoogte hiervan moet blijken uit het nu lopende onderzoek van de VNG; o Het abonnementstarief van de Wmo heeft een aanzuigende werking. Deze kosten worden nu onderzocht en moeten volledig worden gecompenseerd; o De opschalingskorting oplopend tot 975.000.000 euro in 2025; o De meerkosten en minderopbrengsten van de coronacrisis zetten de financiën van de gemeenten nog verder onder druk;

▪

▪

uit het rapport van het Expertiseteam Reikwijdte Jeugdhulpplicht, (maart 2020 in opdracht van de VNG) is gebleken dat voor het bouwen aan een transformatie van de jeugdzorg tijd, financiële middelen en politieke ruimte nodig is, en dat budgetten voor hervormingen en onderzoek nodig zijn, om te ontdekken welke interventies (het meest) effectief zijn, goede toegang richting de Wlz nodig is voor jeugdigen met langdurige en ernstige problematiek,

Tevens overwegende dat ▪ ondanks talrijke signalen waaronder het position paper van de VNG (aangeboden op 2 juli 2020), noch bij de minister noch bij (een meerderheid van) de Tweede Kamer duidelijk is geworden hoe urgent de problematiek van de gemeenten op het moment is, Spreekt uit dat het de dringende wens van de gemeenten is dat structureel meer financiële armslag

1. de VNG aan de regering overbrengt dat de gemeenten op de kortst mogelijke termijn structureel meer financiële armslag nodig hebben, vanwege de oorzaken zoals genoemd bij de overwegingen, incidenteel budget voor hervormingen

2. dat er daarnaast substantiële tijdelijke budgetten voor de jaren 2021, 2022 en 2023 nodig zijn voor onderzoek en experimenteerruimte om de jeugdzorg efficiënt en effectief te kunnen maken en te onderzoeken of de jeugdwet aangepast moet worden om de gemeenten meer sturingsmogelijkheden te kunnen geven, acties gericht op sluitende begrotingen

3. dat de VNG acties uitvoert indien het rijk de gemeenten onvoldoende tegemoetkomt zodat zij hun begrotingen niet op een verantwoorde wijze sluitend kunnen krijgen, zoals a. het opschorten van diverse overleggen met het Rijk, b. het voorbereiden van juridische acties over de opschalingskorting, c. het stoppen met het uitvoeren van (nieuwe) taken, En verzoekt de VNG terugkoppeling vóór aanvullende maatregelen

4. Ruim voor de volgende ledenvergadering (27 november 2020) verslag te doen van hetgeen bereikt is, zodat indien nodig, de ledenvergadering kan besluiten tot aanvullende maatregelen,

En gaat over tot de orde van de dag, Gemeente Zoetermeer

Bekijk de webversie

BIJLAGE 2

VOORTGANGSNOTITIE MEI 2023

Beste griffies, Wilt u dit bericht aub doorgeleiden aan uw raadsleden? Alvast hartelijk bedankt!

Beste collega (burger)raads-, commissieleden en andere meelezenden, We hebben jullie in de voortgangsnotitie van februari 2023 laten weten dat de VNG in gesprek was met de Rijksoverheid om tot een nieuw akkoord te komen voor de jeugdzorg. Inmiddels is dat akkoord gesloten. Ook gaven we toen aan dat het actiecomité actief blijft en dat graag doet met veel raadsleden uit het hele land. Vorige week hebben we met vijf enthousiaste nieuwe ambassadeurs gesproken die hebben aangegeven zich aan te sluiten. In deze voortgangsnotitie “praten” we jullie kort bij over het gesloten Jeugdzorg-akkoord en hoe wij aankijken tegen de gemeentelijke financiën vanaf 2026. Ook sturen we een korte enquête mee met het verzoek aan te geven welke acties je wilt steunen om te zorgen dat de financiën op termijn gezond blijven om al onze belangrijke gemeentelijke taken uit te kunnen oefenen. Tot slot volgt een vooraankondiging van een bijeenkomst van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden op 10 juni aanstaande in Amersfoort. Jeugdakkoord: nog steeds zorgen over financiële situatie gemeenten vanaf 2027

]

“Op 17 april heeft de VNG een principeakkoord bereikt met het kabinet over het financieel kader bij de Hervormingsagenda Jeugd. Met dit akkoord komt er de komende jaren voldoende financiele ruimte om de agenda uit te voeren. Daarmee kunnen gemeenten voor hun inwoners en vooral voor kwetsbare kinderen en gezinnen het verschil maken.” Zo begint de ledenbrief van de VNG, te lezen op Principeakkoord Kabinet Hervormingsagenda Jeugd (vng.nl) Ook het actiecomité is blij dat het Rijk de eerder afgegeven besparingen in 2024 en 2025 verzacht. Gemeenten kunnen nu verder met de Hervormingsagenda Jeugd. Zolang die niet goed van de grond komt, wordt het ook moeilijk om de besparingen en verbeteringen in de Jeugdzorg -die het Rijk en gemeenten voor zich zien- te kunnen realiseren. Wat echter in onze ogen niet helpt, is dat er opnieuw niet voor een structurele oplossing is gekozen. De besparingen die moeten oplopen tot € 1 miljard worden tijdelijk verzacht, maar moeten vanaf 2026 vooralsnog onverminderd worden gerealiseerd, terwijl nog helemaal niet duidelijk is of dat haalbaar is. Een deskundigencommissie zal in 2025 en 2028 de situatie beoordelen, terwijl nog onduidelijk is hoe diens bevindingen (tijdig) door het Rijk zullen worden overgenomen.

Bovendien blijven de bezuinigingen tot en met 2023 (en dat is ook al € 375 mln.) staan terwijl de hervormingsagenda nog niet is vastgesteld (en we dus nog weinig tot geen besparing realiseren). Het is in onze ogen vreemd dat alleen 2024 en 2025 worden betrokken. Vanaf 2026 en vooral daarna is het nog totaal ongewis hoe de financiële situatie van gemeenten uitpakt. De zogeheten ‘trap-op, trap-af’-systematiek lijkt dan te vervallen waardoor grote bezuinigingen dreigen op het gemeentefonds. Het Principeakkoord Jeugd zorgt vanaf 2026 voor een nog grotere onzekerheid. Al met al heeft het actiecomité Raden in Verzet nog steeds grote zorgen over de houdbaarheid van de gemeentefinanciën en daarmee over de dienstverlening naar onze inwoners. De begrotingsreeksen van gemeenten geven een vooruitblik naar de volgende vier jaar. Vanaf de komende begroting zien we dan al grote onzekerheden of negatieve resultaten vanaf 2026. De consequenties daarvan zijn nu al merkbaar. Structurele uitgaven aan bijv. onderhoud, afschrijvingen en personeel komen in het geding bij een niet sluitende meerjarenbegroting. Alle reden dus om niet af te wachten, maar nu al in actie te komen. Wat kunnen we als raadslid doen? De vraag is natuurlijk wat wij als raadsleden kunnen doen tegen het dreigende zogeheten financieel ravijn waar onze gemeenten in dreigen te vallen met alle gevolgen voor onze inwoners.

We zijn benieuwd naar jullie ideeën en suggesties daarover. Daarom tref je bij deze voortgangsnotitie een korte enquête aan waarin we jullie vragen naar jullie actiebereidheid en suggesties hoe om te gaan met een financieel tekort. Welke taken kunnen we dan niet meer uitvoeren in jullie ogen? Of gaan gemeenten massaal rode cijfers opnemen in hun begrotingen? Fijn als velen van jullie de enquête willen invullen. Ook jullie zullen geen raadslid zijn geworden om je gemeente kapot te bezuinigen, dus laat van je horen! Je bereikt de enquête via deze link: Enquête raadsleden (google.com) Acties voorbereiden: meld je aan als ambassadeur Mede op basis van de uitkomsten van de enquête wil het actiecomité de komende periode mogelijke acties gaan voorbereiden. Dat doen we graag met zo veel mogelijk raadsleden. Vorige week hebben de vijf eerste ambassadeurs nader kennis met elkaar gemaakt. Zij hebben zich bereid verklaard om met de initiatiefnemers van het actiecomité gezamenlijk toekomstige acties voor te bereiden. Meer ambassadeurs zijn van harte welkom, dus meld je gerust aan. Dat kan per mail aan radeninverzet@gmail.com met vermelding van je naam, gemeenteraad en functie die je daarin hebt. In mei zullen we met alle ambassadeurs nog een keer bijeen komen, ook om te bespreken welke boodschap we op het VNG-congres op 14 juni willen laten horen.

De eerste vijf ambassadeurs zijn: Léon van Dun, gemeente West Betuwe (Dorpsbelangen) Tina Jacoeb, gemeente Barendrecht (PvdA) Joep Derksen, gemeente Teylingen (partij voor Teylingen) Sven Spaargaren, gemeente Oegstgeest (Fractie Spaargaren) Lilian Biber, gemeente Woerden (Progressief Woerden)

]

Aansluiting bij Nederlandse Vereniging voor Raadsleden – save the date 10 juni Op 19 april heeft het actiecomité gesproken met de directeur van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, Henk Bouwmans. Met hem hebben we afgesproken dat we nauwer gaan samenwerken. Zo zullen we tijdens de algemene ledenvergadering Raadsacademie van de vereniging een deelsessie verzorgen over Raden in Verzet en hoe we de komende periode voor ons zien. Die bijeenkomst is op 10 juni in Amersfoort. Aanmelden kan via ALV Raadsacademie (Amersfoort) | Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. Wij hopen dan velen van jullie te zien. Afscheid Vivianne van Yperen Vivianne neemt in mei afscheid als raadslid. Zij kan haar raadswerk niet meer optimaal combineren met haar jonge gezin en een nieuwe uitdagende baan. Vivianne is met Marijke van de Meer en David Weekenstroo de oprichter van het actiecomité. Ook op deze plek willen wij haar veel dank zeggen voor al het werk dat zij in de vorige en deze raadsperiode voor het actiecomité heeft gedaan. Haar plaats wordt vanuit de raad van Zoetermeer overgenomen door Rob Duiven, raadslid voor de VVD. Wij hopen dat we veel nieuwe ambassadeurs mogen verwelkomen en houden alle raadsleden in Nederland met regelmaat op de hoogte van onze activiteiten. Hartelijke groet, de leden van actiecomité Raden in Verzet, David Weekenstroo Sicco Louw Rob Duiven

We zijn raadslid geworden omdat we het allerbeste willen voor onze gemeente en niet om de gemeente kapot te bezuinigen!

Twitter

Website

Deze e-mail is verstuurd aan raadsgriffie@woerden.nl.• Als u geen nieuwsbrief meer wilt ontvangen, kunt u zich hier afmelden. • U kunt ook uw gegevens inzien en wijzigen. • Voor een goede ontvangst voegt u radeninverzet@gmail.com toe aan uw adresboek.

]

BIJLAGE 3

MOTIE Kom in verzet tegen de afbraak van de financiële positie van gemeenten De gemeenteraad van Zaanstad, in vergadering bijeen op 20 juni 2023, besprekend de Voorjaarsnota 2024-2027 Constaterende dat: • de financiële positie van de gemeente Zaanstad er, ondanks een recent gesloten akkoord over de jeugdzorg, verre van rooskleurig uitziet; • de gemeente Zaanstad vooralsnog onvoldoende door het Rijk gecompenseerd wordt voor autonome ontwikkelingen als hoge prijs- en looninflaties; • het accres van het gemeentefonds vanaf 2026 (het ravijnjaar) niet meer meegroeit met de omvang van de Rijksuitgaven; • gemeenten in 2026 een bedrag van € 3 miljard tekort zullen komen en ook Zaanstad een tekort te verwerken krijgt; • het prachtige positieve rekeningresultaat van 2022 wordt opgeslobberd door onder meer de egalisatiereserve, die besteed wordt om de onvoldoende betalingen van het Rijk aan te vullen in 2026; • de financiële druk de gemeenteraadsleden noopt tot het maken van lastige financiële keuzes; Overwegende dat; • het actiecomité Raden in Verzet zich inzet voor voldoende budget voor gemeenten, zodat gemeenten hun werk kunnen doen en gemeenteraden meer kunnen doen dan bezuinigen op voorzieningen in stad, buurt en dorp; • de onzekerheid van de gemeente Zaanstad na het ravijnjaar 2026 er nu al voor zorgt dat er geen ruimte is voor nieuwe intensiveringen waarvoor de raad een positieve

zienswijze heeft afgegeven; • op termijn linksom of rechtsom ook onze inwoners hiervan de dupe worden; • raadsleden raadslid zijn geworden omdat ze het allerbeste willen voor hun gemeente en niet om hun gemeente kapot te bezuinigen; • dit uiteraard ook geldt voor de gemeenteraadsleden van Zaanstad.

]

Besluit: • ons als gemeenteraad aan te sluiten bij het actiecomité Raden in Verzet; • met en in het actiecomité te strijden tegen de afbraak van de financiële positie van gemeenten en met name tegen de afbraak van de financiële positie van de gemeente Zaanstad; SP - Anna de Groot VVD - Fidel Lopes POV - Ton Brekelmans, PvdA - Hans Stokebrand GroenLinks - Natasja Stroo ROSA - Geert van Bemmelen PVV - Peter van Haasen D66 - Flip Hoedemaeker CDA - Marc Wit

]