Document · PDF

Jaarrekening 2022 - aangepast

Het Debat 11 juli 2023, gemeente SmallingerlandBij agendapunt: Jaarstukken 202238.427 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarstukken 2022 Gemeente Smallingerland

Aanbiedingsbrief Geachte inwoners van Smallingerland, leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de jaarstukken over het jaar 2022 aan. Met de jaarstukken verantwoorden wij ons over de behaalde resultaten en besteedde middelen. De basis voor deze inzet is de begroting 20222025 "begrutting yn balâns" In de programmateksten wordt inhoudelijk ingegaan op de gerealiseerde doelen en de middelen die hiervoor gebruikt zijn. Het resultaat voor bestemming in de jaarstukken 2022 bedraagt € 27,209 miljoen. Ten opzichte van de bijgestelde begroting is dit een voordeel van € 15,205. In het hoofdstuk Jaarverslag is een analyse op hoofdlijnen opgenomen hoe dit resultaat tot stand is gekomen. In de programma's worden de afwijkingen meer in detail toegelicht. Het betreffen voornamelijk incidentele afwijkingen. Aan de raad wordt voorgesteld om een deel van dit resultaat specifiek te bestemmen en het resterende deel toe te voegen aan de algemene reserve. Ondanks het positieve rekeningresultaat zijn er ook onzekerheden die de structurele financiële positie kunnen beïnvloeden. Corona lijkt dan nu wel achter ons te liggen, de situatie in Oekraïne zorgt wel voor een prijsopdrijvend effect van grondstoffen. Naast de duurder wordende grondstoffen ervaren we telkens vaker de personele krapte bij het invullen van vacatures.

Drachten, 4 juli 2023 Burgemeester en wethouders van Smallingerland,

secretaris Siebren van der Berg

burgemeester Jan Rijpstra

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ................................................................................................................. 2 Inhoudsopgave .................................................................................................................... 4 Jaarverslag .......................................................................................................................... 6 Overzicht rekeningresultaat ................................................................................................................. 6 Voorgestelde resultaatbestemmingen ................................................................................................. 7

Programma's ....................................................................................................................... 8 1

Programma Dienstverlening..................................................................................................... 9

1.1 Publieke dienstverlening .............................................................................................................. 9 1.2 Digitale en datagedreven samenleving ..................................................................................... 11 1.3 Openbare orde en veiligheid ..................................................................................................... 12 1.4 Gemeenteraad ........................................................................................................................... 14 2

Programma Sociaal Domein ................................................................................................... 18

2.1 Zeker bestaan ............................................................................................................................ 19 2.2 Ertoe doen ................................................................................................................................. 21 2.3 Erbij horen ................................................................................................................................. 23 2.4 Goed voelen .............................................................................................................................. 25 3

Programma Fysiek Domein .................................................................................................... 31

3.1 Stad Drachten ............................................................................................................................ 32 3.2 Maakindustrie ............................................................................................................................ 34 3.3 Wijken en dorpen ....................................................................................................................... 35 3.4 Buitengebied met kwaliteit ......................................................................................................... 38 3.5 Verbindende opgave van bereikbaarheid .................................................................................. 41 3.6 Leidend principe duurzaamheid ................................................................................................ 43 4

Programma Economie ............................................................................................................ 51

4.1 Optimaliseren van het vestigingsklimaat ................................................................................... 51 4.2 Versterken ondernemerschap ................................................................................................... 53 4.3 Benutten kracht van Smallingerland .......................................................................................... 54 4.4 Investeren in duurzame regionale samenwerking ..................................................................... 56

Overhead.............................................................................................................................60 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................64 Vennootschapsbelasting ...................................................................................................66 Onvoorzien .........................................................................................................................67 Paragrafen ..........................................................................................................................68 Paragraaf Lokale heffingen................................................................................................69 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................72 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen...........................................................................75 Paragraaf Financiering.......................................................................................................81 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................84 Paragraaf Grondbeleid .......................................................................................................88 4

Paragraaf Verbonden partijen ...........................................................................................96 JAARREKENING...............................................................................................................102 Balans .............................................................................................................................................. 103 Toelichting op de balans .................................................................................................................. 106 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling........................................................................ 118 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................... 123 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ............................................................................ 124 Analyse begrotingsafwijkingen ........................................................................................................ 125 Analyse begrotingsrechtmatigheid .................................................................................................. 131 WNT .................................................................................................................................................

133 SISA ................................................................................................................................................. 134 Incidentele baten en lasten .............................................................................................................. 139 Baten en lasten per taakveld ........................................................................................................... 139

Vaststellingsbesluit ..........................................................................................................143 Bijlage ...............................................................................................................................145 I.

Afgesloten projecten ................................................................................................................ 146

II.

Projecten in uitvoering ............................................................................................................. 148

III.

Reserves en voorzieningen ..................................................................................................... 150

Jaarverslag De jaarstukken 2022 is een verantwoordingsdocument van het college aan de raad over het gevoerde bestuur. De jaarstukken bestaan uit een jaarverslag en jaarrekening. De basis voor deze jaarstukken ligt in artikel 197 van de Gemeentewet. De uitwerking heeft plaatsgevonden met inachtneming van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De jaarstukken zijn het sluitstuk van de budgetcyclus van 2022. Op 2 november 2021 stelde de raad de begroting 2022 vast. Vervolgens werd op 11 januari 2022 een aanvulling op de meerjarenraming vastgesteld. In twee concernrapportages is uw raad geïnformeerd over de tussentijdse inhoudelijke en financiële ontwikkelingen. De informatie die in deze jaarstukken is opgenomen geeft een beleidsmatig en cijfermatig beeld van de situatie per 31 december 2022. De jaarstukken bestaan uit twee onderdelen. Allereerst te beginnen met het jaarverslag en vervolgens de jaarrekening. In het jaarverslag vindt u de verantwoording over de ontwikkelingen en uitvoering van het beleid per programma zoals deze in de begroting waren gepland. Per programma is een financieel overzicht opgenomen waaronder een toelichting op de financiële afwijkingen. Vervolgens zijn ook de (verplichte) paragrafen opgenomen. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van het jaarverslag en leggen relaties tussen de programma's.

Na de paragrafen volgt de jaarrekening waarin de balans en exploitatie worden toegelicht. Overzicht rekeningresultaat Het positieve resultaat over 2022 bedraagt € 27,209 miljoen en is als volgt opgebouwd:

A B C

Omschrijving Begroot resultaat 2022 Resultaat op de programma's Resultaat 2022 Aanvullende reservemutaties Totaal resultaat inclusief aanvullende reservemutaties

Bedrag x € 1.000 12.004 15.205 27.209 -275 26.934

A. Begroot resultaat 2022 De primitieve begroting 2022 inclusief de vastgestelde wijzigingen: de aangepaste meerjarenbegroting en de eerste en tweede bestuursrapportage leiden tot een begroot resultaat van € 12,004 miljoen. B. Resultaat op de programma's In totaal is er sprake van een resultaat op de programma's van € 15,205 miljoen ten opzichte van de bijgestelde begroting. Per programma wordt het resultaat toegelicht. In onderstaande tabel zijn de verschillen groter dan € 1 miljoen opgenomen. Programma Fysiek domein Fysiek domein

Diverse Diverse Totaal

Omschrijving Grondverkopen Vrijval reserve projecten in uitvoering door omzetten incidentele budgetten in investeringskredieten Voorgestelde resultaatbestemmingen Overige verschillen

Bedrag x € 1.000 2.398 3.410

4.013 5.384 15.205

Uit bovenstaande blijkt dat het resultaat grotendeels veroorzaakt wordt door niet geraamde incidentele opbrengsten of nog niet uitgevoerde projecten. C. Mutatie op overige reserves Dit zijn de mutaties op de overige reserves waarbij de uitgangspunten van de nota reserves en voorzieningen worden gevolgd of op basis van eerder genomen raadsbesluiten. Het gaat bijvoorbeeld om reserves voor egalisatie van kosten, waarbij overschotten dan wel tekorten in enig jaar worden verrekend met de betreffende reserve. De reserves vastgoed en automatisering zijn hier voorbeelden 6

van. Per saldo is het voorstel € 275.000 toe te voegen aan de reserves. In onderstaande tabel is de specificatie opgenomen, de inhoudelijke toelichting is opgenomen bij de diverse programma's. Aanvullende mutaties in reserves Omschrijving Reserve automatisering Reserve frictiekosten concern Reserve onderhoud vastgoed Reserve onderhoud civiele kunstwerken Reserve projecten in uitvoering Totaal Saldo

Toevoeging 0 0 -224 -508 -100 -832

Bedragen x € 1.000 Onttrekking 342 215 0 0 0 557 -275

Voorgestelde resultaatbestemmingen Wij stellen voor een deel van het rekeningresultaat, namelijk € 4,013 miljoen, in te zetten voor de resultaatbestemmingen uit onderstaand overzicht: Voorgestelde overige resultaatbestemmingen Omschrijving Energiearmoede Hoofdlijnenakkoord GGZ Simmerdeis Klimaatakkoord Geluidswal Voorbereidingskrediet museum Dr8888 Gedragscode wet natuurbescherming gemeenten Gebiedsontwikkeling Hegewarren Toekomstvisie vliegveld Drachten Digitalisering dossiers Financiële basis op orde Aanpak dienstverlening Totaal resultaatbestemming: Algemene reserve TOTAAL

Programma/Onderdeel Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Economie Overhead Overhead Overhead

Bedragen x € 1.000 Bedrag 1.562 202 135 354 600 27 30 32 262 468 209 132 4.013 22.921 26.934

Programma's Het jaarverslag bestaat net als de begroting uit een viertal programma's, te weten: 1. Dienstverlening 2. Sociaal Domein 3. Fysiek Domein 4. Economie Verder bestaat het jaarverslag uit de volgende verplichte onderdelen, te weten: a. b. c. d.

Overhead Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Onvoorzien

Per programma en onderdeel wordt verslag gedaan over 2022. De programma indeling met de daaraan toegewezen taakvelden is hetzelfde als in de Begroting 2022 en in overeenstemming met de indeling uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Bij de presentatie van de verplichte indicatoren streven we naar zo actueel mogelijke cijfers, de stand van 1 maart is verwerkt in dit boekwerk. Er blijven altijd onderwerpen bestaan waarvan er ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag nog te weinig of geen informatie over het verslagjaar beschikbaar was. Indicatoren hebben niet altijd een directe relatie met de doelstelling van een programma. In dat geval zijn ze bedoeld als achtergrondinformatie.

1 Programma Dienstverlening Algemene toelichting op het programma De gemeente Smallingerland is een gemeente waar we de mens voorop stellen. We staan voor eigentijdse dienstverlening, denken vanuit mogelijkheden, waarbij samenwerken voorop staat. Een gemeente waar we maatschappelijke opgaven met elkaar oppakken. Waar ruimte is om te innoveren, te experimenteren en te leren. Waar we met plezier wonen, werken, ondernemen, ontwikkelen en recreëren, in een groene en aantrekkelijke omgeving. Waar we bovenal veilig en gezond leven en met elkaar in verbinding staan.

1.1

Publieke dienstverlening

Wat wilden we bereiken? Klantcontact en interactie In 2022 liep het programma dienstverlening af. In de eerste helft van 2022 is de organisatie visie 'de mens voorop' gelanceerd. In mei is deze ook gepresenteerd aan de raad. Vanuit deze nieuwe organisatie visie zetten we in op het versterken van organisatie, met name; de plekken waar de interactie plaatsvindt met onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners. Daar is het contact met de mensen waarvoor we het doen en dus ligt daar onze focus. We stellen onszelf daarbij telkens de vraag: Hoe doen we de dingen GOED, en doen we dan de goede dingen? Hiervoor zijn acht handvatten ontwikkeld die ons helpen in de dagelijkse keuzes. Om de ontwikkeling die we als organisatie daarvoor nodig hebben in goede banen te leiden zijn er twee nieuwe programma's gestart: GOED (met een focus op dienstverlening en participatie) en Klaar voor de toekomst (met een focus op organisatieontwikkeling). Meer toelichting op de activiteiten in 2022 vanuit programma klaar voor de toekomst is te vinden in de paragraaf Bedrijfsvoering. De relevante activiteiten uit de drie sporen die onder het voormalig programma dienstverlening vielen (klantcontact en interactie, programmatisch innoveren en houding en gedrag) zijn ondergebracht in de twee nieuwe programma's.

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd? Waarmaken van onze ambitie; Gastvrij In 2022 zijn er een aantal belangrijke ontwikkelingen als het gaat om klantcontact en dienstverlening Er is nieuw management passend bij de fase van ontwikkeling voor het team Klantcontact aangetreden. Daarnaast zijn er met succes interventies gepleegd om de wachttijden aan de telefoon terug te dringen. De wachttijden aan de telefoon zijn teruggebracht van 15 naar 2 minuten. De kennisbank is uitgebreid waardoor klanten sneller kunnen worden geholpen. Klanten hebben de mogelijkheid digitaal een afspraak te maken, zodat de wachttijd tot een minimum is beperkt. Klanten hebben ook altijd nog de mogelijkheid om binnen te lopen. Verder zijn we gestart met het project Servicenormen, ter uitvoering van het coalitie akkoord, om concrete en duidelijke afspraken met onze inwoners te maken over onze dienstverlening en daar ook op te kunnen sturen. Met dit project vanuit programma GOED dragen we bij aan de verbetering van onze dienstverlening en een hogere tevredenheid van onze klanten over die dienstverlening.

Waarmaken van onze ambitie; Ondernemend De ombudsfunctie is ingevuld, na een akkoord van de raad op het profiel en de prestatieovereenkomst. Inclusieve samenleving Samen met Fryslân Werkt!, het samenwerkingsverband van overheid, onderwijs, UWV, SW-bedrijven en sociale partners in Friesland, ondersteunen wij werkgevers bij het inclusief ondernemen. Wij geloven in een arbeidsmarkt waar voor iedereen een passende plek is. Het is van groot belang dat wij als organisatie het goede voorbeeld geven. De ambitie van de gemeente is meer mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Dat wil zeggen een organisatie waar iedere medewerker op zijn niveau de beste in zijn taak of functie kan zijn. Daartoe hebben we in 2022 voorbereidende werkzaamheden verricht met het doel om vanaf 2023 drie formatieplaatsen te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Waarmaken van onze ambitie; Eenvoud In 2022 zijn we verder gegaan met ‘Passend Contact’, de naam die we gegeven hebben aan onze aanpak om klachten en bezwaren op een laagdrempelige en zorgvuldige manier op te lossen. We proberen met een gesprek voorafgaand aan een bezwaar- of klachtenprocedure tot een goede oplossing te komen. Dit doen we om zo een juridische procedure te voorkomen, met alle nadelige gevolgen van dien voor alle betrokkenen. De eerste uitkomsten zijn positief.

De inzet van Passend Contact voorziet in een behoefte en voorkomt in een aantal gevallen een verdere procedure. In 2022 wilden we beter inzicht krijgen in de doorlooptijden van klachten en bezwaren. Conform deze wens hebben we onze doorlooptijden bijgehouden. Een begrijpelijke en toegankelijke communicatie draagt bij aan onze dienstverlening. Daar hebben we in 2022 op ingezet, met verschillende initiatieven. Die lichten we nader toe in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’. Waarmaken van onze ambitie; Deskundig In 2022 brachten we de basis verder op orde en zorgden we voor continue verbetering en vernieuwing. Dankzij onze nieuwe telefooncentrale hebben we in 2022 beter kunnen monitoren hoe we de inwoner sneller konden helpen via het door de inwoner zelf gekozen kanaal. Daarnaast gaan we het klantcontactcentrum (KCC) verder professionaliseren. Om dit te realiseren wordt er een kwaliteitsmedewerker ingezet die zich puur hiermee bezig houdt, de voorbereidingen zijn hoofdzakelijk in 2022 getroffen, zodat we in 2023 hiermee kunnen starten. Daarnaast is er meer focus gelegd op de doorontwikkeling van de kennisbank. Zo kunnen we steeds meer enkelvoudige vragen ‘aan de voorkant’ beantwoorden.

Beleidsstukken - Akkoart Smellingerlân "Meielkoar dogge wy mear" - Organisatievisie - Samenlevingsvisie - Plan van aanpak project ‘De inwoner centraal’: nieuwe aanpak bezwaren en klachten - Jaarverslag bezwaren en klachten 2020

1.2

Digitale en datagedreven samenleving

Wat wilden we bereiken? Wij willen voor onze klanten op verschillende manieren toegankelijk zijn. Klanten houden de mogelijkheid om te kiezen voor het communicatiekanaal van hun voorkeur. Onze digitale dienstverlening ontwikkelen we verder, met het oog op vereenvoudiging voor klanten. We willen gemeentelijke informatie open en transparant beschikbaar stellen. We willen informatie en data optimaal gebruiken in onze dienstverlening en die dienstverlening continu verbeteren. De veiligheidsrisico's van onze (digitale) informatiehuishouding willen we verkleinen en we willen gevoelige informatie goed beschermen, waaronder persoonsgegevens. Ondermijning willen we tegengaan en liefst helemaal voorkomen door vergroten van de digitale weerbaarheid van medewerkers Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd? Waarmaken van onze ambitie; Ondernemend In 2022 hebben we met DataFryslân, het Fries Sociaal Planbureau en andere partners data aan elkaar verbonden en onderzoek gedaan naar de woningvoorraad, de verhuisbewegingen en het woonbeeld onder de bevolking van 55 jaar en ouder in Friesland. Verder hebben we deelgenomen aan data-events van DataFryslân, waarmee we de kennisuitwisseling vergroten. Ook hebben we datavraagstukken behandeld wat heeft bijgedragen aan inzicht voor meer data gedreven besluitvorming en beleidsontwikkeling.

Er is een dashboard klachten en bezwaren opgeleverd. Waarmaken van onze ambitie; Deskundig We werkten in 2022 aan (verdere) implementatie van nieuwe wetgeving, zoals de Omgevingswet, de wet Elektronische publicaties en de wet Open overheid. Zo hebben we -overeenkomstig de gestelde fasering van de wet Open Overheid- organisatiegegevens gepubliceerd op de website. Ook is er in 2022 een audit uitgevoerd naar de wet Politiegegevens. Waarmaken van onze ambitie; Eenvoud Wij hebben voor onze klanten op verschillende manieren gewerkt aan onze toegankelijkheid. Klanten konden kiezen voor het communicatiekanaal van hun voorkeur. Onze digitale dienstverlening ontwikkelden we verder, met het oog op vereenvoudiging voor klanten. We hebben onze gemeentelijke informatie open en transparant beschikbaar stellen en volgden daarin de fasering van de wet Open Overheid. Ook digitaliseerden we de eerste hoeveelheid aan milieu- en bouwdossiers, waardoor deze informatie makkelijker digitaal kan worden gedeeld als klanten ernaar vragen. We integreerden data en informatie meer in onze dienstverlening. De veiligheidsrisico's van onze (digitale) informatiehuishouding hebben we verkleind en gevoelige informatie hebben we goed beschermd, waaronder persoonsgegevens. Ondermijning zijn we tegen gegaan doordat we de digitale weerbaarheid van medewerkers hebben vergroot.

Dit hebben we gedaan met een bewustwordingscampagne. Beleidsstukken Informatiebeleid Recordmanagementbeleid Informatiebeveiligingsbeleid ICT-beleid (in ontwikkeling) Privacybeleid

1.3

Openbare orde en veiligheid

Wat wilden we bereiken? Dit jaar is het laatste jaar van het kernbeleid Veiligheid 2019-2022. Het is een afwijkende periode geweest met twee jaar coronapandemie en bijbehorende beperkingen. Als gevolg daarvan is de uitvoering van het programma vertraagd maar worden de onderwerpen verder voortgezet in de volgende beleidsperiode. Het Kernbeleid Veiligheid is voor de periode 2023-2026 geactualiseerd en deze zal aan de raad ter goedkeuring worden voorgelegd. Ondanks de vertraging in de uitvoering van het programma van de afgelopen vier jaar zijn er het afgelopen jaar toch goede stappen gezet, deze beschrijven we hieronder nader. De komende jaren moeten de effecten zichtbaar worden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Tegengaan ondermijning Het plan van aanpak van ondermijning is vastgesteld en het bijbehorende privacy protocol is ingericht. Bestrijding van ondermijning houdt niet op bij de gemeentegrenzen. In dat verband is in 2022 de Friese norm 'Ondermijning' opgezet en ondertekend door alle burgemeesters in Friesland. Tegelijkertijd is de gemeente Smallingerland aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem, een van de actiepunten uit Friese norm Ondermijning. Uitvoering van de wet BiBOB (bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) en Opiumwet vindt permanent plaats onder de vlag van tegengaan ondermijning.

In het najaar van 2022 hebben we samen met diverse ketenpartners deelgenomen aan de zogenoemde 'ondermijningscontainers'. Dit in het kader van bewustwording. Ook is een weerbaarheidsscan uitgevoerd binnen de gemeente evenals een branchescan op de Kaden. De resultaten zijn waar mogelijk al in 2022 verwerkt (bijvoorbeeld intern meer communicatie over ondermijning). Daarnaast is een eerste aanzet gedaan met het opzetten van de lokale informatie tafels (LIO) waar signalen uit de gemeente samen kunnen komen, beoordeeld en indien nodig verder opgeschaald worden. Verbeteren cyberveiligheid Aandacht voor cyberveiligheid is actueler dan ooit. Op 29 september 2022 vond een integrale ambtelijke bijeenkomst cyberveiligheid plaats in de Lawei, een samenwerking op het gebied van openbare orde en veiligheid, het sociaal domein, informatiebeveiliging en economische zaken. In het najaar zijn er twee cybercrisis oefeningen gehouden. Een gericht op het oefenen met het bestuur en een deelname aan een landelijke oefening waarbij de aandacht was gericht op het oefenen met een strategisch cybercrisisteam. Tegengaan radicalisering Doel voor 2022 was tegengaan van radicalisering door versterking van de werkzaamheden met de partners in de veiligheidsketen, onder andere door het opzetten van casustafels en het organiseren van trainingen.

De trainingen voor de interne en externe partners zijn nog niet ingezet. De casustafels én trainingen voor de aandachtpersonen radicalisering bij ketenpartners en collega's CTER van politie hebben wel plaatsgevonden. De kosten hiervan zijn gedekt vanuit landelijke versterkingsgelden. Tevens is er inzet geweest om het onderwijs te verbinden met dit thema. Aanpak mensenhandel Fryslân breed is een aanpak mensenhandel opgesteld, en er is een eerste aanzet gemaakt voor lokale inbedding van dat beleid. Omdat mensenhandel bijna altijd gepaard gaat met veiligheid is een aandacht functionaris aangewezen. Deze aandacht functionaris heeft de regie op de casuïstiek. Tegengaan overlast jeugd Bureau Halt heeft geen extra subsidie gekregen voor het in kaart brengen van de overlast gevende jeugdgroepen en aanverwanten, naast extra aandacht voor ondermijningslessen op middelbaar onderwijs. Dit omdat er onduidelijkheid bestond over de financiering hiervan. In het tweede halfjaar van 2022 is er geen noodzaak geweest voor het extra in kaart brengen van overlast gevende jeugdgroepen.

De activiteiten vanuit het landelijk actieplan wapens en jongeren hebben ook plaatsgevonden. Er heeft een preventief fouilleren actie plaatsgevonden eind augustus in het uitgaansgebied. Dat heeft een positief effect gehad, onder andere door het keurmerk veilig uitgaan (KVU). Verder nemen we deel aan onderzoek naar online opererende jeugdgroepen om beter zicht te krijgen over wat er in de digitale wereld plaatsvindt bij de vorming van jeugdgroepen en de acties die daar uit kunnen voortvloeien. Actualisering horecabeleid In samenwerking met diverse partners is in 2022 alle input (in- en extern) voor het nieuwe horecabeleid opgehaald. Het eerste concept nieuw horecabeleid is voor een consultatieronde naar interne en externe partijen rondgestuurd. Wat heeft het opgeleverd? Ondanks de vertraging in het programma van de afgelopen vier jaar zijn er het afgelopen jaar toch goede stappen gezet. De komende jaren moeten de effecten zichtbaar worden. Beleidsstukken Kernbeleid veiligheid 2019-2022 Regionaal beleidsplan veiligheid 2020-2023 Convenant radicalisering

1.4

Gemeenteraad

Wat wilden we bereiken? De gemeenteraad van Smallingerland heeft ook in 2022 verder gewerkt aan het versterken van de drie belangrijkste rollen van de gemeenteraad: de rol als volksvertegenwoordiger, de kaderstellende rol en de controlerende rol. Wat hebben we daarvoor gedaan? Doorontwikkeling gemeenteraad Binnen de gemeenteraad is een werkgroep actief die door de raad is ingesteld om de raad beter in positie te brengen, zodat de raad goed gefaciliteerd wordt om zijn drie rollen vorm te kunnen geven. De werkgroep heeft voor de gemeenteraadsverkiezingen de "Notitie Werkgroep 8 maart – Aanbevelingen over vergadermodel en werkzaamheden van de gemeenteraad" aangeboden aan de raad. Na de verkiezingen is er een nieuwe werkgroep geformeerd en deze is aan de slag gegaan met de uitwerking van de aanbevelingen uit de notitie en de opbrengsten uit de studiedagen van de nieuwe gemeenteraad. Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Ter voorbereiding op de komst van de nieuwe gemeenteraad heeft de griffie, namens het presidium, een overdrachtsdocument opgesteld ten behoeve van de nieuwe gemeenteraad. Ook is er een bijeenkomst georganiseerd om de kandidaat raadsleden alvast kennis te laten maken met het raadswerk. Om de inwoners te informeren over de gemeenteraadsverkiezingen zijn er verschillende activiteiten georganiseerd. Zo konden de inwoners gebruik maken van de stemhulp de StemWijzer.

De StemWijzer Smallingerland is in de weken voorafgaande aan de verkiezingen 16.915 keer ingevuld. De lijsttrekkers en hun partijen kregen de mogelijkheid om zich te presenteren op de speciale verkiezingspagina in de 'Actief'. Op 11 maart 2022 gingen de lijsttrekkers met elkaar in debat, tijdens het slotdebat in de hal van het gemeentehuis. Dit slotdebat werd ook live uitgezonden via de website van de gemeente. Op 16 maart 2022 is de nieuwe gemeenteraad van Smallingerland gekozen. Na de verkiezingen is de informatiefase gestart en heeft de griffie ondersteuning geboden aan de informateur, de heer Benedictus. Met de presentatie van rapport "It is mei sizzen net te dwaan – Eindrapportage verkenning samenwerking Smallingerland 2022" werd de informatiefase afgerond. Na de informatiefase zijn de formatiegesprekken gestart tussen de politieke partijen CDA, ChristenUnie, VVD, GroenLinks en FNP. Deze partijen presenteerden op 5 juli 2022 hun coalitieakkoord met de titel "Meielkoar dogge wy mear – Samen doen we meer". In de raadsvergadering van 12 juli 2022 werd het huidige college geïnstalleerd. Tijdens een bijzondere raadsvergadering op 24 maart 2022 werd er afscheid genomen van de gemeenteraad 2018-2022. Op 30 maart 2022 werd de nieuw gekozen gemeenteraad geïnstalleerd. Met de studiedagen op 1 en 2 april 2022 begon de nieuwe gemeenteraad met zijn inwerkprogramma.

Gedurende het jaar zijn er, al dan niet in samenwerking met de andere Friese gemeenteraden, verschillende trainingen gehouden. Denk daarbij aan trainingen over de rollen van de gemeenteraad, financiën en de P&C-cyclus, integriteit en debat- en vergadertechnieken. Rekenkamercommissie De rekenkamercommissie heeft op 23 november 2022 het onderzoeksrapport "Participatie en Omgevingswet" gepresenteerd aan de gemeenteraad. De centrale vraag van het onderzoek luidde: 'Op welke manier geeft de gemeente uitvoering aan burgerparticipatie en welke lessen zijn te trekken voor de toekomst, met het oog op de omgevingswet'. De rekenkamercommissie geeft in het onderzoeksrapport ook aanbevelingen mee voor de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft in zijn vergadering op 24 mei 2022 de gewijzigde Verordening op de Rekenkamercommissie 2022 vastgesteld.

Uitvoering griffieplan 2021-2022 In 2022 is verder uitvoering gegeven aan het griffieplan 2021-2022. Naast de reguliere werkzaamheden op de griffie, is het reglement van orde geactualiseerd en vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast zijn er verbeteringen doorgevoerd in het raadsinformatiesysteem Notubiz, zo is de website geactualiseerd en zijn de modules "Dossiers" en "Lange Termijnagenda" toegevoegd. Nieuwe accountant Op 24 juni 2022 is de aanbestedingsprocedure gestart voor het aanbesteden van de accountantsdiensten. Vanuit de griffie is, in samenwerking met het team Concern, ondersteuning geboden bij dit proces. De gemeenteraad heeft op 25 oktober 2022 besloten Baker Tilly te benoemen als de nieuwe accountant voor de gemeente Smallingerland. Wat heeft het opgeleverd? Door het aanbieden van de stemhulp en het publiceren van informatie over de partijen, lijsttrekkers en de verkiezingen, zijn onze inwoners in de gelegenheid gesteld om kennis te nemen van de standpunten van de verschilleden politieke partijen. Daarnaast hebben de inwoners deze informatie kunnen gebruiken bij het bepalen van hun stem. Met de uitvoering van het inwerkprogramma hebben de raadsleden een goede start kunnen maken met hun raadswerk voor de raadsperiode 2022-2026. Wat heeft het gekost? Voor de gemeenteraadsverkiezingen 2022 is eenmalig een budget beschikbaar gesteld.

Een deel van dit budget is gebruikt om de kosten te dekken van de stemhulp, het slotdebat, de uitslagenavond en de trainingen in het kader van het inwerkprogramma van de nieuwe gemeenteraad. Het andere deel van het budget was beschikbaar voor de organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen 2022 door het team Klantcontact. Beleidsstukken - Raadsvisie 2020-2022; - Jaarplan Werkgroep 8 maart; - Griffieplan 2021-2022. Verplichte beleidsindicatoren Indicator Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners: Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners: Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Jongeren met een delict voor de rechter in %: Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Per 1.000 inwoners: Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde. 15

Smallingerland 2020: 1,2 2021: 1,4 2022: 0,7

Nederland 2020: 1,8 2021: 1,3 2022: 1,4

Bron CBS Diefstallen

2020: 4,8 2021: 5,0 2022: 4,1

2020: 4,5 2021: 4,3 2022: 4,6

CBS Criminaliteit

2020: 1

CBS Jeugd

2020: 7,7 2021: 7,0 2022: 5,9

2020: 6,2 2021: 6,1 2022: 6,0

CBS Criminaliteit

Indicator Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren: Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners: Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

Verbonden partijen Naam Veiligheidsregio Fryslân Vereniging Nederlandse Gemeenten Vereniging Friese Gemeenten DataFryslân

Smallingerland 2020: 14 2021: 11

Nederland 2020: 11 2021: 8

Bron Stichting Halt

2020: 3,9 2021: 3,1 2022: 3,0

2020: 2,0 2021: 1,8 2022: 2,3

CBS Diefstallen

Wat doet deze organisatie? Regionaal organiseren van brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding. Belangenbehartiger van alle gemeenten en biedt een platform voor opinievorming en vernieuwing. Belangenbehartiger, advisering en platform voor Friese gemeenten. DataFryslân: coöperatie van publieke en private organisaties, platform voor stimuleren datagedreven beleid en daardoor effectieve dienstverlening voor inwoners van Friesland.

Overzicht baten en lasten 2022 Programma Dienstverlening Financiën Bedragen x € 1.000

Realisatie 2022

(-=nadeel) Saldo

646 -10.184 -9.539

Begroting 2022 na wijziging 2.665 -12.676 -10.011

3.301 -13.394 -10.093

636 -718 -82

Onttrekking algemene reserve Onttrekking bestemmingsreserve Resultaatbestemming

215 0 0

215 20 235

0 0 0

Saldo na resultaatbestemming

-9.324

-9.776

-9.858

-82

Baten Lasten Saldo voor resultaatbestemming

Begroting 2022

Verklaring saldo baten en lasten Bedrag x € 1.000

Onderwerp + toelichting Baten: Dagelijks bestuur (Pensioenen) De voorziening pensioenen wethouders kan gedeeltelijk vrijvallen door de hogere rekenrentes in de actuariële berekeningen van de pensioenen. Dit betekent dat we minder geld voor de pensioenen in de voorziening hoeven aan te houden. Burgerzaken: Extra opbrengsten door meer huwelijken, het verstrekken van meer reisdocumenten en rijbewijzen, waarvan het lijkt alsof dit is uitgesteld door Corona. Openbare orde en veiligheid: Voor de crisisnoodopvang hebben we van het COA een vergoeding ontvangen voor de gemaakte kosten (zie lasten). Deze baten waren (evenals de kosten) niet begroot. Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal baten: Lasten: Dagelijks bestuur (Pensioenen) Er zijn nog een aantal pensioenuitkeringen aan oud wethouders waarvoor geen voorziening is gevormd. Voor de uitbetaling van deze pensioenen hebben we nu een vast budget in de begroting. Vanuit de regelgeving zijn we echter verplicht deze pensioenen in de voorziening op te nemen. Er is daarom een dotatie in de voorziening gedaan van € 621.000. Dit kon deels uit bestaande budgetten betaald worden waarna nog een tekort resteert van € 365.000. Dagelijks bestuur (Wachtgeld) Voor de wachtgeldverplichtingen van vertrokken wethouders moet vanuit de regelgeving ook een voorziening worden gevormd. De dotatie in deze voorziening bedraagt € 238.000.

De voor de komende jaren gereserveerde middelen voor wachtgeld kunnen hiermee vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. Openbare orde en veiligheid: Voor de crisisnoodopvang hebben we kosten gemaakt die niet waren begroot. Deze kosten zijn vergoed door het COA (zie baten). Openbare orde en veiligheid: De middelen voor integraal veiligheidsbeleid zijn later in het jaar toegekend en daarmee is het niet gelukt om deze nog goed in te zetten. De activiteiten die hiervoor gepland stonden, komen tot uitvoering in het komende boekjaar en daarmee drukken de lasten ook op het komende boekjaar. Aangezien er ook voor 2023 extra (incidentele) middelen zijn toegevoegd aan dit budget, kunnen de resterende middelen terug naar de algemene middelen. Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal lasten: Totaal saldo na resultaatbestemming:

386

79 148

23 636

-365

-238

-148 68

-35 -718 -82

2 Programma Sociaal Domein Algemene toelichting op het programma In juni 2021 heeft de gemeenteraad de visie op het Sociaal Domein 'De Kracht van Smallingerland – onze sociale Koers' vastgesteld. Een gezamenlijk gedragen visie op de toekomst, als paraplu voor de activiteiten en inspanningen die de benodigde transformatie met zich meebrengt. Met dit gezamenlijk toekomstperspectief verbinden we beleid en uitvoering binnen en buiten de organisatie. We waarborgen samenhang in beleid, we zorgen voor financiële grip en beheersbaarheid. Ook sturen we gerichter op effectiviteit en efficiëntie en behalen we synergie door activiteiten te stroomlijnen. We pakken gerichter de onderliggende oorzaken van de problematiek aan. Het helpt om prioritering en samenhang te brengen in de aanpak van de belangrijke maatschappelijke en wettelijke taken die we voor ons zien: bestaanszekerheid herstellen, kansengelijkheid vergroten en gezond leven gemakkelijker maken. In de visie komen deze terug in de vier ambities • • • •

Een zeker bestaan Ertoe doen Erbij horen Goed voelen

In oktober 2022 heeft de gemeenteraad het Koersplan vastgesteld. Dit is de concretisering van de ambities uit de visie naar maatschappelijke resultaten voor de komende vier jaar. Het Koersplan is in samenwerking met inwoners, vrijwilligers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en de gemeente geschreven. Ook de taakvelden Cultuur, Sport en Onderwijs maken nu deel uit van de jaarrekening Sociaal Domein. De jaarrekening Sociaal Domein is opgesteld aan de hand van de vier ambities. Voor een aantal onderdelen geldt dat er een sterke samenhang is met andere programma's. Waar dat van toepassing is, noemen we dat hieronder.

2.1

Zeker bestaan

Onze ambitie: inwoners van Smallingerland maken zich geen zorgen over hun bestaan; ze hebben een dak boven hun hoofd, brood op de plank, ze voelen zich veilig en kunnen goed rondkomen. Wat wilden we bereiken? Deze ambitie vullen we in met twee beleidsthema's: Rondkomen Het opgroeien of voortdurend leven met een laag inkomen geeft veel stress. Omdat alle energie gericht is op 'overleven' staat dat een gezonde ontwikkeling en actieve deelname aan de maatschappij in de weg. Actieve deelname aan de maatschappij door mensen met een laag inkomen, heeft direct impact op hun welbevinden en op dat van hun kinderen. Met een goed signaleringssysteem zorgen we ervoor dat we financiële problemen in een vroeg stadium bespreken en oplossen. Wonen Eén van de basisbehoeften is een woning. Hierbij horen ook voldoende passende en levensloopbestendige woonvoorzieningen. We zetten in op het vergroten van de mogelijkheden, om beter aan te kunnen sluiten op de diversiteit aan woonbehoeften van onze inwoners. Daarnaast blijven we streven naar voldoende aanbod aan sociale huurwoningen. Voor 2022 zijn alle doelen en activiteiten voor het onderdeel wonen gericht op het thema ‘rondkomen’. Natuurlijk zijn er, naast de lopende activiteiten, ontwikkelingen die wel ráken aan wonen maar die we op deze plek even achterwege laten.

Die zijn vanwege het zwaartepunt daarvan, opgenomen onder beleidsthema's binnen het begrotingsprogramma Sociaal Domein en de begrotingsprogramma's Ontwikkeling en Fysiek Domein. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd? - De beleidsnotitie (Preventieve) Schuldhulpverlening, Minima en Armoedebestrijding is in 2022 vastgesteld. We zijn als gemeente aangesloten op de Nederlandse Schuldhulproute en de Voorzieningenwijzer om inwoners beter te kunnen doorverwijzen en ondersteunen bij hulpvragen. - We hebben extra inzet gepleegd op preventie. Zo is een preventieregisseur aangesteld om de behoefte onder inwoners en professionals op het gebied van preventieve voorzieningen de peilen. De resultaten en acties die hieruit voortvloeien worden verwacht in 2023 (in het tweede halfjaar). - We zijn bezig om het proces rondom vroeg signalering van schulden verder te ontwikkelen. Het team Vroegsignalering wordt, waar mogelijk, ingezet op bestaande en/of nog te ontwikkelen preventieve activiteiten. Door de extra inzet op preventie hebben we geprobeerd een stijging van complexe schuldensituaties zo goed mogelijk tegen te gaan. Uit de cijfers vroeg signalering blijkt dat er geen toename is geweest in vergelijking tot 2021. Gezien de huidige crisis zijn we tevreden met dit resultaat. - In de zomer van 2022 is het plan van aanpak tegen de bestrijding van energiearmoede vastgesteld.

De Energie Coaches, die sinds 2021 actief zijn in de gemeente om inwoners te adviseren op het gebied van energiebesparing, spelen in deze aanpak een belangrijke rol. Naast het geven van energie bespaaradvies bieden zij ook toegang tot energiebesparende maatregelen. Deze worden aangeboden via een online portaal welke sinds eind 2022 operationeel is. Er is een ervaringsdeskundige aangenomen als betaalde Energie Coach die een waardevolle bijdrage levert aan het team van vrijwillige Energie Coaches. In 2022 zijn de eerste gerichte energie bespaaracties uitgezet in de Wiken waarbij ongeveer 80 huishoudens ondersteuning hebben gekregen. Dit dankzij een geïntensiveerde en proactieve samenwerking met de woningcorporaties, de Bibliotheek Drachten en Duurzaam Smallingerland. We hebben hiermee de basis gelegd om vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid en op een creatieve manier inwoners in een kwetsbare situatie zo gericht mogelijk te ondersteunen. - In 2022 heeft Smallingerland zich aangesloten bij het convenant Weer Thuis. In dit convenant zijn afspraken gemaakt tussen woningcorporaties, zorgaanbieders en gemeenten om er voor te zorgen dat mensen uit de maatschappelijke opvang of uit beschermd wonen een zachte landing krijgen in de wijk. 19

Smallingerland doet actief mee in de Brede Aanpak Dakloosheid van Friesland. In dat kader lopen er een aantal projecten in Smallingerland: Er is in 2022 een onderzoek gestart naar de dak- en thuisloosheid onder jongeren. Het onderzoek wordt in 2023 afgerond. Ook is het project Kamers met Kansen voor jongeren die vanwege omstandigheden niet thuis kunnen blijven wonen uitgebreid. Het project is een samenwerking tussen Wender, Accolade en het ROC. Het project biedt een woonplek met begeleiding, zodat de jongeren hun opleiding kunnen afronden. In 2022 zijn de gesprekken gestart om een pilot tussenvoorziening voor jongeren van 16 tot 27 jaar met psychische en psychosociale problematiek te creëren. De pilot biedt jongeren een plek waar ze langere tijd kunnen verblijven met de juiste begeleiding. De pilot moet er voor zorgen dat de overgang 18 min 18 plus soepel verloopt. In 2022 zijn voorbereidingen getroffen voor het project thuisloze jongeren om de dak- en thuisloosheid voor jongeren in Smallingerland terug te dringen. De start van het project is in het eerste kwartaal 2023.

2.2

Ertoe doen

Onze ambitie: inwoners leveren allemaal een unieke bijdrage. Ze hebben een doel in hun leven of leveren een bijdrage aan iets dat belangrijk voor hen is. Ze ontwikkelen talenten en benutten die. Dit doen ze op verschillende manieren: door werk, vrijwilligerswerk, ouderschap of de zorg voor een naaste. Datgene wat inwoners doen maakt een verschil en is van waarde voor henzelf en/of voor de mensen om hen heen. Wat wilden we bereiken? Opgroeien en ontwikkelen Ieder kind heeft recht op een gezonde en veilige start en een optimale ontplooiing, zodat het zich tot een evenwichtige volwassene kan ontwikkelen. Daar waar het (even) niet lukt, bieden we informatie, advies en ondersteuning aan ouders en kinderen die dat nodig hebben. Werk en maatschappelijke participatie Voor onze inwoners is het belangrijk dat ze op een zinvolle manier kunnen bijdragen aan de samenleving en zij hun talenten kunnen ontwikkelen en benutten. Het is belangrijk dat zij worden ondersteund bij het krijgen en behouden van passend, betaald werk of een andere vorm van maatschappelijke participatie. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd. - Er is een pilot gestart op de Brede School de Wiken. Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt met de partners binnen de school. De pilot is gericht op preventie, vroeg signalering en een doorgaande ontwikkelingslijn.

Er is een nulmeting uitgevoerd en medio 2022 is er een tussentijdse evaluatie gehouden. De tijd is nog te kort voor conclusies. - De aanpak Buurtgezinnen kon met ingang van 2022 structureel in Smallingerland worden ingezet. Buurtgezinnen realiseerde in 2022 25 nieuwe koppelingen tussen vraaggezinnen en steungezinnen. Het aanbod voorziet in een duidelijke behoefte. - Voor de uitvoering van de vier actielijnen van het landelijke programma Kansrijke Start ligt in onze gemeente een stevige basis. Een groot deel van de middelen en daarmee ook een deel van de uitvoering is geborgd binnen de begroting 2023. - Sinds mei 2021 wordt ervan uit de teams Ondernemen en Ontwikkelen, Werk en Na(ar) school/startWijzer geïnvesteerd in de Human Capital Agenda als onderdeel van de economische actieagenda. Dit actieplan bestaat uit drie pijlers: inclusief ondernemen, verbinding onderwijs arbeidsmarkt en leven lang ontwikkelen. Inclusief Ondernemen is stevig op de kaart gezet. Het aantal Inclusief Ondernemen ambassadeurs Smallingerland is van 40 naar meer dan 100 werkgevers gegroeid. Daarnaast is als actie uit het Regionaal Actieplan Startwijzer 2022 gestart met het opzetten van een activeringscentrum in het licht van de twee pijlers: verbinding onderwijs arbeidsmarkt en leven lang ontwikkelen.

Er is een geschikte locatie voor de samenwerking tussen professionals onderling en met jongeren gevonden in @Holdert van MOS. Hier organiseren de drie teams samen met andere partners in het Sociaal Domein, werkgevers en onderwijspartijen een gezamenlijk aanbod voor jongeren tot 27 jaar zonder startkwalificatie die een uitkering aanvragen of werk zoeken. - Beleidsplan 'Kansrijk inburgeren in Smallingerland' uitgevoerd. - De wijziging in het woonplaatsbeginsel van de Jeugdwet is geïmplementeerd. - De ingangsdatum van de regionale inkoop Jeugd via SDF(Sociaal Domein Fryslân) is uitgesteld naar 1 januari 2024 vanwege diverse kort geding procedures die aanhangig zijn gemaakt door een aantal zorgaanbieders. Om voldoende tijd te nemen voor vervolgacties van uitspraken en om een goede kwalitatieve implementatie te organiseren bij zorgaanbieders, gemeenten en SDF, is een nieuwe invoeringsdatum van 1 januari 2024 gezien de omstandigheden in deze ontstane situatie, het best passend. - De inkoop beschermd wonen (SDF) is afgerond en geïmplementeerd. - Voor het realiseren van meer inzet in het voorliggende veld en het verminderen/voorkomen van eerste en tweedelijns zorg is de subsidie voor de gezamenlijke inloop (Mos, Mindup ggz en Stjoer) opgehoogd. Hierdoor is de openstelling verruimd. De dagbesteding locatie van ZuidOostZorg waarvoor geen indicaties nodig zijn is verlengd tot eind 2023.

In 2022 is voor

het eerst de maximale capaciteit van de voorziening bereikt. Dit betekent dat de voorziening beter wordt gevonden en gebruikt. Met betrekking tot de mobiliteitsvoorzieningen zoals het AutoMaatje, de Max Mobiel, de deelauto de Trisken is meer aandacht besteed aan de promotie met onder andere een nieuwe flyers en vindbaarheid op de eigen website. In de aanloop naar nieuw mantelzorgbeleid (doel 2022) bleek in 2022 dat mantelzorg versnipperd is in gemeente Smallingerland. Aanbod moet meer in verbinding met elkaar aangeboden en beter vindbaar worden voor mantelzorgers binnen onze gemeente. De gemeente heeft de taak mantelzorgers te ondersteunen en te waarderen. Hiervoor is het belangrijk dat gemeente Smallingerland mantelzorgers daadwerkelijk bereikt. Dit doet de gemeente niet alleen, maar in verbinding met andere partijen waarbij MOS een coördinerende taak heeft. Er is gewerkt volgens de Friese aanpak huiselijk geweld. De meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld wordt gebruikt en er hebben trainingen plaatsgevonden. Ook is er aan deskundigheidsbevordering gedaan door middel van een Friese FAHG vakdag. Begin 2022 zijn De Friesland Zorgverzekeraar en de Vereniging Friese Gemeenten gezamenlijk de Friese samenwerkingsagenda 2022-2025 overeengekomen. In het eerste kwartaal van 2022 is de samenwerkingsagenda ook vastgesteld door de gemeente Smallingerland.

Een van de ambities waar partijen zich aan hebben gecommitteerd, is dat iedere Friese gemeente een integrale (sociaal én medisch domein) herstelgerichte aanpak biedt aan burgers met een Ernstige Psychiatrische Aandoening (EPA). In de afgelopen jaren is deze integrale aanpak in Friesland ontwikkeld in samenwerking tussen de gemeenten Súdwest-Fryslân en Leeuwarden, GGZ Friesland, Verslavingszorg Noord Nederland en De Friesland Zorgverzekeraar/Zilveren Kruis. In 2022 is er in Smallingerland een onderzoek gedaan om een helder beeld te krijgen van de hulp- en zorgverlening voor de EPA doelgroep én de eventuele verbetermogelijkheden. In 2023 volgt een implementatieplan en de start van de pilot.

2.3

Erbij horen

Onze ambitie: iedereen in Smallingerland is uniek, mag er zijn en hoort erbij. Inwoners zijn betrokken bij elkaar en staan voor elkaar klaar. Voor gezelligheid, maar ook voor een luisterend oor of voor het bieden van hulp als het minder goed gaat. Inwoners voelen zich verantwoordelijk voor zichzelf en voelen zich verbonden aan anderen om zich heen. Wat wilden we bereiken? Samen leven Een sociaal netwerk is voor de meeste mensen essentieel. Vanuit deze netwerken is er aandacht en steun. Omdat niet iedereen over een dergelijk netwerk beschikt, is het belangrijk dat er voor deze groep mogelijkheden zijn voor ontmoeting, recreatie, steun en ondersteuning. Dit draagt bij aan het mentaal welbevinden. Inclusie In een inclusieve samenleving doet iedereen mee. Vanuit gelijkwaardigheid werken we aan een samenleving zonder drempels, letterlijk én figuurlijk. En dat bekijken we breed. Iedereen kan dus meedoen, ongeacht bijvoorbeeld gender, geloof, etniciteit, beperking, seksuele voorkeur, economische status. De mogelijkheden en talenten van inwoners staan centraal. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd? - Uitvoering geven aan het beleidsplan 'Kansrijk inburgeren in Smallingerland'. - Voortzetten van de anti-discriminatie voorziening. - Er is een vervolg gegeven aan de participatiebalie op het AZC.

- De taalmaatjes, het taalcafé en diverse multiculturele evenementen zijn ingezet en georganiseerd. - In 2022 is op meerdere thema's uitvoering gegeven aan de lokale inclusieagenda – het stimuleren en organiseren van bewustwording en ontmoeting. Eén in het oog springend initiatief was inclusief ondernemen. 90 ondernemers lieten zich in april 2022 tijdens de bijeenkomst "Je doet het niet voor de bühne" inspireren en informeren over inclusief ondernemen. In 2022 heeft de gemeente ook zelf de handschoen opgepakt. Er is in 2022 een budget gereserveerd / beschikbaar gesteld voor de structurele formatie van 3fte in 2023, voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt. - De aanbesteding van de skatevoorziening in het Slingepark is afgerond. Planning is dat de renovatie en uitbreiding rond de meivakantie 2023 afgerond is. - De nieuwe sportnota 2023+ "Rekken en Strekken" is vastgesteld. - Er is gestart met de bouw van de nieuwe sporthal De Drait, volgens het projectplan ‘Nieuwbouw sporthal De Drait’. Er is uitvoering gegeven aan de overeenkomst met Wind Groep Design en Build. De hal is circulair gesloopt. - De voorbereidingen met betrekking tot de bouw van het nieuwe zwembad, hebben vertraging opgelopen. De gemeenteraad heeft in 2020 structureel € 1,8 miljoen beschikbaar gesteld voor de financiering.

Echter gezien de bijzondere omstandigheden in de bouwsector ten gevolge van de oorlog in Oekraïne en de energiecrisis viel de uitkomst van de aanbestedingen van realisatie in de zomer tegen. Het budget was niet toereikend. Dit komt door prijsstijgingen van onder andere bouwmateriaal en personeelskosten. Op 7 februari 2023 heeft de gemeenteraad het besluit genomen tot de realisatie van het nieuwe zwembad. Op basis van het besluit van de raad is er overgegaan tot gunning en start van de realisatie. - De bestaande kunstgrasvelden van VV Drachtsterboys zijn in 2022 vervangen. - In 2022 is extra inzet geweest op jongerenwerk en op het aanbieden van (meer) activiteiten voor jongeren. Te organiseren juist ook samen met jongeren. In 2022 zijn voorbereidingen getroffen voor de implementatie van de OKO/aanpak (Opgroeien in een kansrijke omgeving). Dit is een aanpak gebaseerd op het IJslands preventiemodel. Met mogelijk betrokken uitvoerende organisaties en het onderwijs is het draagvlak voor de aanpak gepeild. Dit heeft 23

geresulteerd tot een officiële aanvraag vanuit onze gemeente voor een pilot OKO met ingang van 2023.Daarnaast is het besluit genomen de skatebaan in het Slingepark te vernieuwen en uit te bouwen. Binnenkort wordt gestart met de realisatie daarvan. Daarnaast is er structurele ondersteuning voor voorzieningen (als ontmoetingsplek) en vele organisaties in wijken en dorpen die activiteiten aanbieden. Bij de samenwerking rondom de uitvoering van activiteiten in de wijken en dorpen waren in 2022 vooral het Sportbedrijf en M.O.S. betrokken. Samenwerking en afstemming op wijkniveau gebeurde in de Treft't teams. Niet alle wijken en dorpen beschikken over een dergelijk team. Continuering van het stimuleren van wijken en dorpen om gezamenlijk activiteiten te organiseren of voorzieningen in de openbare ruimte aan te brengen door het subsidiëren en ondersteunen van verschillende initiatieven/activiteitenclubs. Uit het buurtbudget zijn diverse verzoeken en ideeën gesubsidieerd. Voorbeelden hiervan zijn het wandelpad Rottevalle; buurttuin de Bouwen; jeu de boules baan de Drift, fruitbomen in de Folgeren. Uitvoeren van de vastgestelde cultuurvisie 'Cultuur is (g)een eiland'. En door een activiteitenprogramma in het kader van NPO gelden voor naschoolse activiteiten in het basis en voortgezet onderwijs.

Hiermee kunnen we de meerwaarde van cultuur (in combinatie met de intrinsieke waarde) nog meer in verbinding brengen met het fysiek, economisch én het sociaal domein en dit gaan benutten voor onze inwoners, voor bezoekers, bedrijven en organisaties. In deze nota staat aandacht voor de dynamiek tussen cultuur en andere beleidsterreinen centraal. Hier hebben we vorm aangegeven door de cultuurcaravaan die door de culturele instellingen is georganiseerd in de wijken en dorpen. De cultuurcaravaan is de impuls voor het in stand houden van de lokale culturele infrastructuur. Met het activiteitenprogramma in het kader van NPO gelden maken jongeren kennis met een grote verscheidenheid aan cultuur waardoor ze actiever mee gaan doen in het cultureel veld. Er is een besluit genomen over de huisvesting van Museum Dr8888. Er is gekozen voor ver/nieuwbouw op de huidige locatie. Dit plan wordt verder uitgewerkt. Er is gestart met de nieuwbouw voor basisschool ‘GBS de Parel’ in Drachten, inclusief de vervanging van gymzaal ‘De Bûtewacht’. Het definitief ontwerp voor de nieuwbouw voor het Speciaal (Basis) Onderwijs is afgerond en de omgevingsvergunning is aangevraagd. De nieuwbouw van basisschool ‘De Diamant’ in Oudega is opgeleverd en afgerond.

Het MFC in Drachtstercompagnie is opgeleverd, met in dit complex nieuwbouw voor basisschool ‘De Frissel’, een gymzaal, een kantine voor de buitensport en een voorziening als dorpshuis. De bouwheerovereenkomst met het schoolbestuur van basisschool ‘St. Lukas’ is getekend. Er is gestart met het opstellen van een ‘Integraal Huisvestingsplan'. Er zijn zowel intern als met partners interviews en workshops gehouden. De input hiervan wordt gebruikt voor de realisatie van het integraal huisvestingsplan en de verordening voorzieningen onderwijshuisvesting. In het kader van laaggeletterdheid zijn er in het Digitaalhuis verschillende cursussen georganiseerd. Deze cursussen richten zich niet alleen op taalverwerving, maar ook op digitale vaardigheden en andere vaardigheden, waarvan we weten dat deze vaak in combinatie met laaggeletterdheid voorkomen, het gaat dan om vaardigheden op het sociale, juridische en gezondheidsvlak.

2.4

Goed voelen

Onze ambitie: inwoners zitten 'goed in hun vel' en voelen zich vitaal. Fysiek en mentaal. Ze zijn mobiel en fysieke beperkingen vormen geen belemmering om mee te kunnen doen. Inwoners ervaren regie over hun eigen leven. Wat wilden we bereiken? Veilige en gezonde leefomgeving Een omgeving die veilig en gezond is en uitnodigt tot gezond gedrag. Dat is een randvoorwaarde voor een gezonde ontwikkeling en ontplooiing. Gezonde leefstijl We streven naar een samenleving waarin de gezonde keuze de gemakkelijkste keuze is. Dit omdat een gezonde leefstijl ervoor zorgt dat mensen langer en met meer kwaliteit van leven kunnen participeren in de samenleving. Dit draagt bij aan hun gezondheid en welbevinden. Deze beleidsthema's hebben een sterke verbinding met de begrotingsprogramma's Fysiek Domein en Dienstverlening. Daarom vindt u activiteiten en resultaten die toegelicht moeten worden voor 2022 voor een deel bij die twee begrotingsprogramma's. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd? - Uitvoering gegeven aan het programma Gezond in de Stad. In 2022 is er een overzicht gemaakt van de activiteiten die in het kader van dit programma zijn uitgevoerd, Dit omdat dat het laatste jaar zou zijn. - De GIDS middelen zijn in 2022 nog eenmaal uitgekeerd.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12965902/3