Bijlage - Ontwerp begroting 2023

Begroting 2023

Versie 14april2022

Woord vooraf Deze begroting voor 2023 is opgesteld vanuit de verwachting dat de adviespraktijk in het kalenderjaar 2023 niet gewijzigd is. Aangezien er per 1 januari 2022 van geen enkele aan de GR deelnemende gemeenten een voornemen tot uittreding is ontvangen zijn in 2023 alle 17 thans bij de GR aangesloten gemeenten deelnemer. Ten tijde van het opstellen van deze begroting is de overgang naar het regime onder de Omgevingswet in Fryslân nog niet doorlopen. Het moment van invoering is weliswaar gesteld op 1 januari 2023 maar aan de gemeenten is van rijkswege een zeer ruime overgangsperiode geboden om gemeentelijk beleid te wijzigen. De Friese gemeenten hebben in VFG-verband besloten daarvan gebruik te maken en derhalve is te verwachten dat de bestaande adviespraktijk in het kalenderjaar 2023 grotendeels ongewijzigd zal blijven. Of het aantal adviesaanvragen in 2023 op peil zal blijven is wel een onzekerheid. De mate waarin de daarmee gemoeide omzet zal wijzigen valt echter bij het opstellen van deze begroting niet te bepalen. Wel zijn door het voortbestaan van de GR in 2023 alle kosten gedekt, conform artikel 34 lid 2 van de GR. Ook de in deze begroting opgenomen meerjarenraming is opgesteld vanuit één scenario: ongewijzigde voortzetting van de huidige adviespraktijk.

Elk ander scenario is van een zo grote onzekerheid, dat die niet tot alternatieve, voorspellende cijferopstellingen kan leiden. Uiteraard is het dagelijks bestuur van hûs en hiem zich bewust van deze situatie. Ontwikkelingen (en daarmee gepaard gaande financiële risico’s voor gemeenten) zullen nauwgezet worden gevolgd, en indien nodig, zullen er maatregelen worden getroffen. De begroting 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling hûs en hiem is opgesteld conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Doelstelling en Taken Doelstelling: De Gemeenschappelijke Regeling ‘hûs en hiem’, welstandsadvisering en monumentenzorg, is opgericht op 1 januari 1985 en voortgekomen uit: 1925: Provinciale Friesche Adviescommissie ter wering van de inbreuk op de schoonheid van stad en land. 1947: Provinciale Friese Schoonheidscommissie. 1980: Friese Schoonheidscommissie “HUS en HIEM”. Per 1 januari 2023 wijzigt de naam in Gemeenschappelijke Regeling ‘hûs en hiem advisering omgevingskwaliteit’. De regeling heeft ten doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen op het gebied van de bouwkunstige, stedenbouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincie Friesland. Relevante wettelijke grondslagen van vóór invoering van de Omgevingswet (bijvoorbeeld art. 12 van de Woningwet) zullen door middel van de ‘bruidsschat’ gaan gelden in de Omgevingsplannen van de gemeenten, voor zover niet door de deelnemende gemeenten in een eigen Omgevingsplan afwijkend beleid is geformuleerd. Met een grote mate van zekerheid kan gesteld worden dat onderstaande taken dan ook in 2023 van toepassing zullen zijn. Taken: Het lichaam geeft met behulp van een hem ten dienste staand bureau uitvoering aan de bovengenoemde doelstelling en oefent daarbij tenminste de volgende taken uit: a.

het voorzien van de colleges in de wettelijke advisering als bedoeld in de Woningwet (en wettelijk overgegaan als beleidsregel in Omgevingsplannen); b. het geven van adviezen over algemene vraagstukken inzake omgevingskwaliteit waaronder monumentenzorg aan colleges, andere openbare lichamen en aan particulieren, de laatsten voor zover het een tweede onafhankelijke beoordeling betreft van bouwplannen gelegen buiten de aan de Gemeenschappelijke Regeling deelnemende gemeenten; c. het voorzien van de colleges in de advisering over een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit, met betrekking tot een monument. ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Hûs en hiem bezit het pand aan de Johan Willem Frisostraat 1 in Leeuwarden. Het pand is gebouwd in het begin van de 20e eeuw en is inmiddels zo’n 119 jaar oud. Het pand kent een goede staat van onderhoud. Voor kantoorpanden in Nederland heeft de rijksoverheid een wettelijke verplichting ingevoerd om ingaande het jaar 2023 minimaal een energielabel C te dragen. Vastgesteld is dat het pand van hûs en hiem momenteel label G heeft, waardoor de nodige maatregelen dienen te worden getroffen. Gepland is een verduurzamingsoperatie. Hiertoe is een ‘Bestemmingsreserve Label C’ aanwezig. Voor jaarlijkse kosten gemaakt voor kleine reparaties en beveiliging is in de begroting voorzien.

De brandbeveiliging wordt op contractbasis onderhouden door Ansul.

De inbraakbeveiliging wordt op contractbasis onderhouden door Chubb. BEDRIJFSVOERING Hûs en hiem voert in 2023 advisering in het kader van de Omgevingswet uit voor de deelnemende gemeenten. Ook biedt hûs en hiem diensten aan de deelnemende gemeenten aan voor Nije Pleats, neemt deel aan kwaliteitsteams en biedt ondersteuning op het gebied van (gemeentelijke) monumentenzorg en de actualisering van beleidsnota’s. Daarnaast verricht hûs en hiem incidenteel opdrachten voor derden in het kader van second opinions en als secretariaat van architectuurprijzen. In de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 wordt rekening gehouden met de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2023. Voor deze begroting is ervan uitgegaan dat de deelnemende gemeenten de gemeenschappelijke regeling hûs en hiem aanwijzen om de gemeentelijke adviescommissie te verzorgen, conform de richtlijn van de VFG. Vooralsnog wordt om de adviestaak uit te oefenen, gebruik gemaakt van de bestaande commissiestructuur: op lokaal niveau door een ( gemandateerde) ‘lokale commissie’ en op centraal niveau door de ‘grote commissie met door de gemeenteraad benoemde externe experts’. De advisering zal meer en meer te onderscheiden worden in vooroverleg en definitieve advisering in verband met vergunningaanvragen. Het aandeel vooroverleg (in een vroegtijdig stadium van planvorming) zal naar verwachting verder toenemen.

De tarifering voor de dienstverlening is gebaseerd op een kostendekkende exploitatie, immers, hûs en hiem is een non-profit organisatie. De tarieven worden door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Eens per drie jaar vindt indexering plaats. Per 1 januari 2023 is dit het geval. Om verantwoording af te leggen aan de deelnemende gemeenten inzake het functioneren van de commissie worden voor elke gemeente afzonderlijk jaarverslagen gemaakt. Tevens vinden jaarlijks evaluatiegesprekken plaats met de verantwoordelijke gemeentelijke portefeuillehouders. WEERSTANDSVERMOGEN Hierbij gaat het om het vermogen om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat beleid moet worden aangepast. Het gaat dus om de robuustheid van de begroting. Het vermogen om het beleid door te kunnen zetten is afhankelijk van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit omvat de middelen en mogelijkheden van de organisatie om nietbegrote kosten te dekken. De weerstandscapaciteit van hûs en hiem bestaat naast het (eigen) vermogen uit het begrote positieve resultaat uit de bedrijfsvoering. Tevens is het bezit van het kantoorpand (Johan Willem Frisostraat 1 in Leeuwarden) een belangrijk onderdeel van de weerstandscapaciteit. Het pand is onbelast met hypotheek. De WOZ-waarde is per 1-1-2021 vastgesteld op € 403.000. De waarde voor de opstalverzekering (op basis van herbouw-waarde) is gesteld op € 1.070.000.

Het eigen vermogen (exclusief de waarde van het pand) per 1-1-2022 bedraagt € 455.558. Dit is inclusief een ‘Bestemmingreserve herinrichting pand’ van € 9.000 en een ‘Bestemmingsreserve label C’ van € 10.000. De gemaximeerde hoogte (conform besluit Algemeen Bestuur dd. 30-11-2018) exclusief de waarde van het pand, bedraagt (€ 900.000 - € 403.000) € 497.000.

De weerstandscapaciteit is bij hûs en hiem dynamisch, dat wil zeggen dat het eigen vermogen beïnvloedbaar is. Immers, ook de tarifering voor de dienstverlening kan bij een dreigend tekort in de dekking van de vaste lasten redelijk snel aangepast worden. De bedrijfsvoering is er echter op gericht om een verhoging van de tarieven zoveel mogelijk te voorkomen. In deze begroting wordt de term risicobeheersing niet gebruikt. Het samenstel van de tekst onder de kopjes ‘Bedrijfsvoering’ en ‘Weerstandsvermogen’ vormt gezamenlijk de risicoparagraaf.

VERBONDEN PARTIJEN In de Gemeenschappelijke Regeling hûs en hiem nemen in 2023 van de 18 gemeenten in Fryslân er 17 deel. Alleen de gemeente Tytsjerksteradiel maakt geen gebruik van hûs en hiem. Conform artikel 34 lid 1 van de GR hûs en hiem draagt elke deelnemende gemeente in de kosten van het lichaam bij naar rato van de dienstverlening op basis van tarieven die door het Algemeen Bestuur worden vastgesteld en meegedeeld aan de gemeenten. Conform artikel 34 lid 2 van de GR hûs en hiem kan een nadelig saldo van de vastgestelde rekening, na in achtneming van het door het Algemeen Bestuur vastgestelde reserveringsbeleid, door de gemeenten worden gedragen in verhouding tot het aantal ingezetenen op 1 januari van het betreffende kalenderjaar. Conform artikel 34 lid 3 van de GR hûs en hiem kan een batig saldo van de vastgestelde rekening, na in achtneming van het door het Algemeen Bestuur vastgestelde reserveringsbeleid, naar rato van de gemeentelijke bijdragen op basis van de tarieven in het betreffende kalenderjaar, aan de deelnemende gemeenten worden uitbetaald. Overeenkomstig art. 15 BBV valt te melden dat de GR hûs en hiem in 2023 geen vreemd vermogen kent. In het eigen vermogen zal in 2023 geen mutatie plaatsvinden, aangezien het begrote resultaat nihil is.

Begroting van lasten en baten voor het dienstjaar 2023

Rekening Begroting Begroting 2021 2021 2022

Begroting 2023

Lasten Afschrijvingen Personeelslasten Apparaatskosten Inkoop projecten Overige kosten Rente/bankkosten Totaal lasten

18.627 1.046.672 106.683 13.669 8.000 523

20.000 940.000 85.000 10.000 15.000 0

20.000 960.000 85.000 10.000 15.000 0

20.000 1.040.000 98.000 10.000 4.000 0

1.194.174

1.070.000

1.090.000

1.172.000

1.066.223 197.692 26.628

915.000 130.000 25.000 0

895.000 170.000 25.000 0

937.000 210.000 25.000 0

1.290.543

1.070.000

1.090.000

1.172.000

96.369

0

0

0

Baten Adviesgelden regulier Adviesgelden vooroverleg Verkoop projecten Rente Totaal baten Saldo

Begroting 2023 KOSTEN Kapitaallasten Afschrijving huisvesting Afschrijving inventaris Afschrijving digitale apparatuur Afschr. activa ivm verbouwing Afschrijving Adviesbank software Onvoorzien

€ 1.201 € 175 € 628 € 16.000 € 744 € 1.252 € 20.000

Personeelslasten Directe personeelskosten

Kosten netto salaris Kosten loonheffing Kosten pensioen

€ 500.000 € 310.000 € 180.000 € 990.000

Indirecte personeelskosten

€ 500 € 5.000 € 1.000 € 500 € 9.000 € 4.000

Reis- en verblijfkosten Cursuskosten personeel Excursies/studiebijeenkomsten Vergaderkosten Kosten personeelsadministratie SMA Overige personeelskosten

€ 20.000 Externe personeelskosten

Presentiegeld commissieleden Reiskosten commissieleden

€ 27.000 € 3.000 € 30.000 € 1.040.000

Apparaatskosten Huisvesting

€ 1.000 € 1.000 € 9.000 € 6.000 € 100 € 250 € 1.650

Onderhoudskosten gebouw Onderhoudskosten tuin Schoonmaakkosten Gas en elektrisch Water Huisvuilkosten Overige huisvestingskosten

€ 19.000 Kantoorkosten

Kantoorartikelen Kantine (koffie, thee, e.d.) Drukwerk Kosten communicatie (o.a. website) Kosten automatisering Overige kantoorkosten

€ 1.250 € 500 € 1.250 € 12.750 € 27.250 € 2.000 € 45.000

Organisatiekosten

Verzekeringen Contributies Abonnementen/boeken Porti Telefonie Belastingen divers Accountantskosten Kosten DIROV Diverse organisatiekosten

€ 3.000 € 13.500 € 500 € 1.250 € 1.000 € 3.750 € 8.000 € 1.000 € 2.000 € 34.000 € 98.000

Overige kosten

€ 3.000 € 1.000

Toevoeging Onderhoudsreserve Diverse lasten (rente, VpB)

€ 4.000 € 4.000 € 10.000

Projecten (inkoop)

€ 1.172.000 OPBRENGSTEN Adviesgelden

€ 937.000 € 210.000

Adviesgelden regulier Adviesgelden vooroverleg

€ 25.000

Projecten (verkoop)

€ 1.172.000

Saldo

€0 =============

Toelichting op de begroting van lasten en baten 2023 Algemeen Ten tijde van het opstellen van deze begroting, voorjaar 2022, is duidelijk geworden dat de Omgevingswet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd. Bij het opstellen van deze begroting wordt ervan uitgegaan dat hûs en hiem door de in de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten als de in de Omgevingswet genoemde gemeentelijke adviescommissie is ingesteld. BEGROTING 2023 Afschrijvingslast De afschrijvingslast in 2023 is begroot op maximaal € 20.000. Zie ook de bijgevoegde staat van activa. Personeelslasten De directe personeelskosten zullen in 2023 naar verwachting uitkomen op € 980.000. De stijging ten opzichte van de begroting van 2022 kan verklaard worden uit hogere cao-lonen en een hogere pensioenlast. In de rekening 2021 kwam dit reeds tot uitdrukking. Voor indirecte personeelskosten wordt in 2023 begroot € 20.000 en voor externe personeelskosten € 30.000. Deze post heeft betrekking op de vergoeding voor de externe leden van de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. Apparaatskosten Hieronder valt een drietal posten: Huisvestingskosten, Kantoorkosten, en Organisatiekosten. De totale post wordt in 2023 begroot op € 98.000. Huisvestingskosten Voor deze post wordt in 2023 begroot € 19.000. Kantoorkosten Voor deze post wordt in 2023 begroot € 45.000. Organisatiekosten Voor deze post wordt in 2023 begroot € 34.000.

Overige kosten Voor deze post wordt in 2023 begroot € 4.000. Inkoop projecten Voor de Nije Pleats sessies en andere projecten worden de kosten in 2023 geraamd op € 10.000. Hier staan uiteraard opbrengsten tegenover. Adviesgelden Voor 2023 wordt, zoals gebruikelijk, uitgegaan van een splitsing in reguliere adviesinkomsten en opbrengsten uit vooroverleg. Een tariefstijging van (gemiddeld) 5,5% per 1-1-2023 is gepland.

Verkoop projecten De bijdrage uit projecten voor derden wordt in 2023 begroot op € 25.000. Daar staan inkoopkosten tegenover van € 10.000. Alsdan zal het geprognosticeerde resultaat over 2023 leiden tot een sluitende begroting van lasten en baten.

Aldus vastgesteld door het Algemeen Bestuur als bedoeld in art. 34 van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen 2015. d.d. 24 juni 2022

H. de Haan, voorzitter

M.A. Visser, secretaris

Meerjaren raming Meerjarenraming 2024 2025

2026

Afschrijvingen Personeelslasten Huisvestings-/apparaatskosten Inkoop projecten Overige kosten

20.000 20.000 20.000 1.050.000 1.060.000 1.070.000 100.000 102.000 104.000 10.000 10.000 10.000 5.000 6.000 7.000 1.185.000 1.198.000 1.211.000

Adviesgelden regulier Adviesgelden vooroverleg Verkoop projecten Rente en buitengewone baten

940.000 943.000 946.000 220.000 230.000 240.000 25.000 25.000 25.000 0 0 0 1.185.000 1.198.000 1.211.000

Resultaat regulier

0

0

0

Toelichting op de meerjarenraming 2024-2026 Bij het opstellen van de meerjarenraming voor de jaren 2024 tot en met 2026 is de primitieve begroting voor 2023 als basis genomen. De meerjarenraming is gebaseerd op continuïteit van de adviesorganisatie. Dit uitgangspunt kiest het Dagelijks Bestuur vanuit de verwachting dat de Friese gemeenten ook na de stelselherziening naar de Omgevingswet, verzekerd zullen willen zijn van onafhankelijk, deskundig advies inzake de ruimtelijke aspecten van omgevingskwaliteit. Elke gemeente dient vanaf invoering van de Omgevingswet te beschikken over een gemeentelijke adviescommissie, die tenminste over de Rijksmonumenten adviseert, maar die ook met andere adviestaken kan worden belast. Gemeentelijke beleidsregels inzake de plaatsing en het uiterlijk van bouwwerken (veelal vastgelegd in de gemeentelijke ‘welstandsnota’) vormen na invoering van de Omgevingswet onderdeel van de zogenaamde ‘bruidsschat’ in het Omgevingsplan van de gemeente en blijven onverkort van toepassing. Het Rijk biedt de gemeenten een overgangsperiode van 10 jaar om het Omgevingsplan aan te passen. Uitgangspunten bij de meerjarenraming Voor de diverse posten van de begroting zijn t.a.v. de meerjarenramingen de volgende uitgangspunten gehanteerd.    

 

De kapitaallasten zijn gebaseerd op de staat van activa en financieringslasten en bedragen maximaal € 20.000 Euro. De vaste personeelslasten zullen voor de periode 2024-2026 licht stijgen door caoloonsverhogingen. Inzake huisvestings- en apparaatskosten wordt van 2024 tot en met 2026 stabiel begroot. Voor de inkoop ten behoeve van projecten voor derden is een bedrag van € 10.000 begroot. Daar staat een bedrag van € 25.000 Euro uit verkoop projecten tegenover, zodat een redelijke marge kan worden gerealiseerd, rekening houdend met vennootschapsbelasting. Voor de inkomsten uit adviesgelden is het uitgangspunt dat deze in de periode 2024-2026 licht zullen stijgen. Het resultaat van geraamde baten en lasten levert een sluitende exploitatie voor de periode 2024-2026.

Staat van activa rekening hûs en hiem miv 2023 (lineaire afschrijving)

2023 jaar

om schrijving

grootboekrek looptijd

resterende percentage

aanschaf

jaren

investering

afschrijving

boekw aarde

afschrijving

begin boekjaar boekjaar

boekw aarde einde boekjaar

boekw aarde

2017 cv ketel Remeha 2017 Huisvesting (markiezen) 2018 Inventaris (stoel adm) Bremer 2019 Adviesbank software 2019 Inventaris pand 2019 Dressoir (2x) 2020 Asus VivoBook laptop 2021 Beeldschermen 27"(9x)

0001 0001 0002 0007 0002 0002 0003 0003

10 10 5 5 5 5 5 5

5 5 1 2 2 2 3 4

10,00% € 3.750,00 10,00% € 8.263,46 20,00% € 330,00 20,00% € 3.720,00 20,00% € 80.000,00 20,00% € 546,64 20,00% € 915,70 20,00% € 2.223,97

€ 1.875,00 € 375,00 € 4.131,71 € 826,35 € 66,00 € 66,00 € 1.488,00 € 744,00 € 32.000,00 € 16.000,00 € 218,65 € 109,33 € 549,42 € 183,14 € 1.779,18 € 444,79

€ 1.500,00 € 3.305,36 € 0,00 € 744,00 € 16.000,00 € 109,32 € 366,28 € 1.334,39

€ 99.749,77

€ 42.107,96 € 18.748,61

€ 23.359,35