Bijlage bericht de heer Bouma - B&W Advies Monumentenstatus Ureterpvallaat
Tekst van het document
Zaaknr: ADVIES VOOR BURGEMEESTER EN WETHOUDERS
AANWIJZING GEMEENTELIJK MONUMENT URETERPVALLAAT 2, 4, 5 DRACHTEN
Afdeling Samenlevingszaken
Aanleiding In 2016 is gestart met de procedure tot aanwijzing gemeentelijk monument van de panden Ureterpvallaat 2, 4 en 5 in Drachten. Op 23 februari 2017 zijn deze verzoeken behandeld in de Centrale Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. De commissie ondersteunt de voordrachten van deze panden. De eigenaren zijn in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen. Hiervan is geen gebruik gemaakt. Definitieve aanwijzing van de panden Ureterpvallaat 2, 4, en 5 Drachten kan nu plaatsvinden.
Y. Hoekstra Datum:
30 juni 2017
Soort besluit:
OR:
Verseon:
Openbaar
Nee
Datum raad: Concept-besluit 1. Er wordt besloten de panden Ureterpvallaat 2, 4 en 5 aan te wijzen tot gemeentelijk monument. 2. De zakelijk gerechtigden worden van dit besluit op de hoogte gesteld en krijgen de gelegenheid bezwaar aan te tekenen tegen dit besluit. 3. De raad wordt in kennis gesteld van dit besluit.
^arajf. Afdelingshoofd
Mede-advies Afd.
Beslissing krachtens mandaat: Datum beslissing B&W
- 6 JUL 201
Burgemeester
Afdoen conform advies }f<
Wethouder Haverkort
l
f
Behandelen Opmerkingen
ft
Wethouder Krans Wethouder V.d. Horst Wethouder V.d. Leek Secretaris
Beslissing b. en w.:
Ter afdoening door gegeven aan:
/cL“
r
paraaf afd. hoofd
afgedaan op:
door:
TOELICHTING Concept-Besluit Er wordt besloten de panden Ureterpvallaat 2, 4 en 5 aan te wijzen tot gemeentelijk monument. De zakelijk gerechtigden worden van dit besluit op de hoogte gesteld en krijgen de gelegenheid bezwaar aan te tekenen tegen dit besluit. De raad wordt in kennis gesteld van dit besluit. Inleiding Na uw besluit formeel te starten met de aanwijzingsprocedure gemeentelijk monument van de panden Ureterpvallaat 2, 4 en 5 in Drachten hebben wij de Centrale Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit om advies gevraagd. In de vergadering van 23 februari 2017 is dit verzoek besproken. De commissie heeft aangegeven de voordracht te ondersteunen. Vervolgens zijn de zakelijk gerechtigden in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen. Hiervan is geen gebruik gemaakt. Daarom kan nu een formeel besluit worden genomen om deze panden aan te wijzen tot gemeentelijk monument. Wet en beleid Monumentenverordening Gemeente Smallingerland 2010 Algemene Wet Bestuursrecht Wet Kenbaarheid Publiekrechtelijke Beperkingen. Argumenten Er kan worden besloten tot aanwijzing gemeentelijk monument van de panden Ureterpvallaat 2, 4 en 5 in Drachten omdat * de panden van cultuurhistorische waarde zijn gezien de uitstraling, ligging(ensemblewaarde), geschiedenis etc.
* de Centrale adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit een positief advies heeft uitgebracht over de aanwijzing van de panden Ureterpvallaat 2, 4 en 5 Drachten tot gemeentelijk monument. * Wordt voldaan de voorwaarden in de monumentenverordening. Aanpak / uitvoering Conform de Wet Algemeen Bestuursrecht dienen de zakelijk gerechtigden en de ingeschreven hypothecaire schuldeisers te worden geïnformeerd over de aanwijzing tot gemeentelijk monument. Daarnaast dient in het kader van de Wet Kenbaarheid Publiekrechtelijke Beperkingen in het kadaster te worden vastgelegd dat dit pand is aangewezen als gemeentelijk monument. In artikel 3.4 van de gemeentelijke monumentenverordening is aangegeven dat de raad moet worden geïnformeerd over de aanwijzing tot gemeentelijk monument. Communicatie Het besluit tot aanwijzing gemeentelijk monument wordt verzonden aan de zakelijk gerechtigden zoals aangegeven in de kadastrale leggers en aan de ingeschreven hypothecaire schuldeisers. De raad wordt geïnformeerd over de aanwijzing. De afdeling publiek(in het kader van de omgevingsvergunningen) en de afdeling ontwikkeling(in het kader van de bestemmingsplannen) worden geïnformeerd. Smelnes Erfskip heeft het verzoek tot aanwijzing ingediend, zij worden geïnformeerd over de definitieve aanwijzing. Financiën / personeel / aanbesteden Er zijn geen financiële consequenties.
B en W van de gemeente : Smaliingerland Uw nummer: aanwijzing gemeentelijk monument d.d.: 23-2-2017 Adr.bouwpl. : Ureterpvallaat 2, 4 en 5 te DRACHTEN Betreft bouwaanvraag van; GEMEENTEBESTUUR
dossiernummer datum kosten behandeld door conclusie
M17SMA051-1 10 april 2017 € 612,00 G. Timmer VOLDOET met opmerkingen
Geacht College, Met deze brief reageren wij op uw adviesaanvraag. Monumentencommissie is van oordeel dat de voor advies voorgelegde panden, op grond van de beschikbare gegevens, met name vanwege de context van voldoende cultuurhistorische betekenis en van stedenbouwkundig belang zijn om te worden aangewezen als gemeentelijk monument. De adviesaanvraag betreft het voornemen van de gemeente Smaliingerland tot aanwijzing tot gemeentelijk monument van de panden Ureterpvallaat nummer 2, 4 en 5 te Drachten. De aanwijzing gebeurt op grond van artikel 3 van de monumentenverordening van de gemeente Smaliingerland 2010. ^ i Het voorstel is in de commissievergadering van 23 februari 2017 aan de orde geweest__J^’^'‘^'^*^^^’ Tijdens de behandeling waren mevrouw Hoekstra en mevrouw Bruinzeel'aahwé^g namens de gemeente Smaliingerland. Daarnaast waren de heren Derks en Hazelhoff van het Smelne's Erfskip en de heer Bouma, bewoner van nummer 4, aanwezig. De commissie ondersteunt het voorstel tot aanwijzing van genoemde panden tot gemeentelijk monument. beoordeling Tijdens de vergadering introduceert de heer Timmer het plan aan de hand van kaartmateriaal en (historische) foto’s van de sluis en van de drie aan te wijzen woningen. De panden zijn gelegen aan een inmiddels verdwenen sluisje (vallaat) en vaart.
In een eerder stadium zijn al de woningen nummers 1 en 3 aangewezen als gemeentelijk monument. Van de rond 1965 verdwenen sluis en vaart resteren nu alleen nog de contouren en aantal woningen. De sluis en de Drachtstervaart en een groot aantal woningen zijn inmiddels verdwenen. De locatie van het vallaat ligt ingeklemd tussen de bebouwing van de uitbreidingswijk en de snelweginfrastructuur ten zuidoosten van Drachten. Om te voorkomen dat ook dit deel van het Ureterpvallaat verloren gaat, wil de gemeente Smaliingerland genoemde woningen nummers 2, 4 en 5 aanwijzen als gemeentelijk monument. Rond het vallaat ontstond in het verleden verschillende vormen van bedrijvigheid. Schepen moesten op deze plek wachten om te worden geschut. Dit noodzakelijke oponthoud had een aantrekkende werking op ambachtelijke bedrijfjes.
Deze bedrijvigheid is nog af te lezen aan de oude functies die veel woningen vroeger hadden. Mevrouw Hoekstra licht de achtergronden van het voorstel van de gemeente Smallingerland nader toe, om genoemde panden aan te wijzen tot gemeentelijk monument. Het voorstel past binnen het gemeentelijk beleid om cultuurhistorisch waardevolle objecten in Smallingerland te beschermen. Het aan de commissie voorgelegde voorstel is naar aanleiding van een verzoek van de bewoners om de locatie van het Ureterpvallaat, als beschermd dorpsgezicht, beter te beschermen. De erfgoedverordening van Smallingerland kent echter niet de mogelijkheid om dit vallaat en de vaart als beschermd dorpsgezicht aan te wijzen. Om die reden is nu voor een andere oplossing gekozen om de locatie van het verdwenen Ureterpvallaat te beschermen. Met de objectbescherming van de woningen wordt behoud van de structuur/context van het verdwenen verlaat en van de Drachtstervaart nagestreefd. De woningen vormen tezamen met de verdwenen sluis en vaart een ensemble. Er is hier sprake van een functionele en ruimtelijke relatie tussen de woningen en de sluis en Drachtstervaart. Op de vraag vanuit de commissie in hoeverre herstel van de structuur van de verdwenen sluis en vaart aan de orde is, antwoordt Hoekstra dat deze aanwijzing geen opmaat is voor een herstel van de oude structuur.
Mogelijk zou in de toekomst de structuur van de sluis kunnen worden hersteld en beter afleesbaar kunnen worden gemaakt. De ondergrens voor aanwijzing van gemeentelijke monumenten ligt op 14 punten. De woningen voldoen daar aan. Volgens de commissie mag de waardering in de redengevende omschrijving voor de aspecten waarde in een groter geheel en representant culturele economische groei worden verhoogd van relevant naar specifiek. Dit resulteert in een hogere waardering doordat sprake is van een verdubbeling van de puntenscore voor beide onderdelen. Nr.4 voorgesteld wordt ook hier in de waardering wijzigingen aan te brengen, specifiek. Is duidelijke representant van de vroegere toestand; voor te dragen als monument Nr.2 ensemblewaarde onder specifiek te benoemen. Verder merkt bewoner van nummer 4, de heer Bouma, op dat de schuur vermeld in de redengevende omschrijving bij nummer 5, feitelijk behoort bij nummer 4. Dit zal worden aangepast. De commissie acht de schuur bovendien van een dusdanige waarde dat zij voorstelt om deze mee te beschermen. Na deze toelichting stemt de commissie in met het voorstel tot aanwijzing van de panden Ureterpvallaat 2, 4 en 5 en met het starten van de aanwijzingsprocedure. Wel vraagt de commissie om de redengevende omschrijvingen op de volgende punten aan te passen. -
-
De vermelding van de schuur in de redengevende omschrijving van perceel Ureterpvallaat 5, als behorend bij perceel nummer 5, is onjuist. Daarom vraagt de commissie om de vermelding van de schuur uit de redengevende omschrijving van nummer 5 te schrappen en op te nemen in de redengevende omschrijving van nummer 4, als onderdeel van Ureterpvallaat nummer 4. De genoemde schuur op te nemen als onderdeel van het gemeentelijk monument Ureterpvallaat 4 De omschrijving plaatsing haaks op de weg geplaatste schuur, te wijzigen in schuur met kaprichting enigszins weggedraaid naar de weg.
De waardering voor de aspecten waarde in een groter geheel en representant culturele economische groe/worden verhoogd van relevant naar specifiek.
De aangepaste redengevende omschrijvingen met toelichting en een luchtfoto van het Ureterpvallaat met de woningen, wordt als bijlagen aan dit advies bijgevoegd.
Namens de commissie,
ir. M.A. Visser, voorzitter
OBJECTGERICHTE BEELDINVENTARISATIE GEMEENTE SMALLINGERLAND waardestellina [PLAATS
KLASSE
Drachten
ADRES
Ureterpvallaal 2 relevant
CODE vooroorlogs redengevende omschrijving
specifiek
woning met winkel bij voormalige sluis
II RUMTEUJKE BEELOWAAROE mJbX X
(in samenhang met de verdwenen Ureterpvallaat en de overige bebouwing) de woning maakt onderdeel uit van de bebouwir>g bij de (verdwenen) vallaat, die door de gerichtheid op en de begrenzing van, de contouren van de oude vallaat nog afleesbaar maakt.
de waarde in een groter geheel / ensemble
X
loegevoegde waarde m.b.t. de omgevingskwaliteit
X
functionele en ruimtelijke relatie (m.b.t. handel en transport) tussen de bebouwing en de sluis met vaart; deze is nog herkenbaar door ligging aan de (rond 1965 verdwenen) sluis en vaarverbinding woonhuis met kleinschalige bedijvigheid (winkelfunctie) aan huis. in samenhang met de verdwenen vallaat
de betekenis van het object t.a.v. v^and / ruimtevorm als accent in het omgevingsbeeld
|2 ARCHITECTONISCHE BEELDWAARDE m.b.t de relatieve omvang
X
de plastische vormbehandeling
X
de massa-opbouw
X
aan de verdwenen vallaat en Drachtstervaart gelegen kleine woning onder met pannen gedekte mansardekap, met aan de voorzijde een (serre) aanbouw en een ingangspartij ten behoeve van de voormalige winkelfunctie, met hieraan gekoppeld een zijvenster en bovenlicht. vroning bestaande uit één bouwvolume; met kantige hoofdvorm; met kopgevel gericht op de weg (ventweg van sluis); woon- en werkgedeelte bestaande uit één bouwlaag; het geheel onder uitkragende mansardekap enkelvoudige bouwmassa op een rechthoekige plattegrond, bestaande uit begane grond en verdieping onder mansardekap
de gerichtheid
X
woning door aanbouw en ingang aan de voorzijde sterk gericht op de verdwenen sluis en vaart
X
hoofdvorm kent een overwegend vertikaal karakter door staande vensters en gevelopeningen. met enkele horizontale gevelelementen zoals de lateien boven de gevelopeningen en de uitkragende waterlijst en de gepleisterde plint traditionele en weinig evenwichtige gevelcompositie van de voorgevel, bestaande uit een gesloten gevel, plaatselijk onderbroken door meerdere vensters, egaal en vlak metselwerk met betonnen lateien boven de vensters, nb. De nadrukkelijke aanbouw aan de voorzijde verstoon in feite de gevelcompositie van de voorgevel.
de materiaaltoepassing (stof en oppervlak)
X
de kleurtoon, kleur en kleurvariaties / nuances
X
voorgevel in halfsleensverband en deels in kruisverband; met cement gepleisterde plint; metselwerk uit gemetselde rode baksteen; houten vensters, bakgoten en daklijsten, cementgebonden dakpannen rode baksteen: antracietkleurige pannen, in wit geschilderde houten kozijnen en in donkergroen geschilderde deur en ramen
de detaillering en ornamentiek
X
de uit begin 20e eeuw stammende voorgevel heeft gevelelementen met kenmerken van de Jugendstil
de geleding de verhoudingen van de vlakindeling
de gaafheid i.r.t. de kwetsbaarheid
grotendeels vernieuwde daklijst, voordeur en bovenraam voorgevel
13 STREEKHWTOIUSCHE WAARDE In kern 18e eeuwse pand dat begin 20e eeuw tot woning met winkel is verbouwd ten behoeve van een winkelfunctie (knjidenier en bakkerij). Vormt onderdeel van de rond 1965 verdwenen vallaat, die lange tijd als een transportverbinding fungeerde bij de turfwinning. Door de opkomst van het autoverkeer heeft de sluis en een groot gedeelte van de woonbebouwing, plaats gemaakt voor een autoverbinding die later opnieuw is verlegd
X representant culturele / economische groei persoon / gebeurtenis / curiositeit 14 CULTUURHISTORISCHE WAARDE histonsche stedenbouwkundige context / tuinaanleg
als onderdeel van de verdwenen Ureterpvallaat en Drachtstervaart. transportverbinding voor turf. Deze vallaat was noodzakelijk voor een goede waterhuishouding vanwege hoogteverschillen tussen het lager gelegen Drachten en de rest van het hogergelegen stroomgebied van de Drachtstervaart
X
representant regionale bouwtechniek / ornament representant kunsthistorische stroming / stijl representant architect / architectonisch oeuvre cultuurhistorische / oorspronkelijke waarde interieur
Totaal Opmerkingen
12
1
Eindscorel
14l
culluurbistorische waarde en betekenis pand vooral vanwege de ruimtelijke en functionele relatie met de rond 1965 gedempte vallaat. (Zie bijlage)
iRadanm tot bMchermlng wbgora blgoniMn batani La.v. Cultuurhistorische waarde Architectuurtiistorische waarde Ensemblewaarde Gaafheid / herkenbaarheid Zeldzaamheid
I
cultuurhlstonsche waarde in relatie tol de sluis en vaart; pand ten behoeve van wonen met bedrijvigheid, gelegen aan Ureterpvallaat en Drachtstervaart ensemblewaarde; woning vormt een ensemble met de overige woningen en met de verdwenen sluis en vaart herkenbaarheid voor wal betreft het ensemble, de oorspronkelijke functie van de woning, in samenhanp met de verdwenen Ureterpvallaat en vaart, is rtoq herkenbaar een dergelijk ensemble en setting zi|n zeldzaam
©2016 hüs en hiem
OBJECTGERICHTE BEELDINVENTARISATIE GEMEENTE SMALUNGERLANO waardesteing
KLASSE
IplaatS Drachten
ADRES: Ureterpvallaat4
CODE voorooriogs
relevant specifiek 11 RUIMTELUKE BEEUMVAAROE mJM. de betekenis van het object t.a.v. wand / ruimtevorm
sluiswachterswoning bij voormalige sluis
redengevende omschrijving
X
(in samenhang met de verdwenen Ureterpvallaat en de overige bebouwing) de sluiswachterswoning maakt onderdeel uit van de bebouwing bij de (verdwenen) vallaat, die door de gerichtheid op en de begrenzing van, de contouren van de oude vallaat nog afleesbaar maakt.
de waarde in een groter geheel / ensemble
X
toegevoegde waarde m.b.t. de omgevingskwaliteit
X
functionele en ruimtelijke relatie tussen de sluiswachterswoning (in samenhang met de andere woningen) en de sluis met vaart, deze Is nog herkenbaar door ligging aan de (rond 1965 verdwenen) sluis en vaarverbinding sluiswachterswoning van het door de proviciale waterstaatsdienst ontworpen woningtype, in relatie tot de verdwenen sluis en vaart
als aocent in hel omgevingsbeeld
|2 ARCHITECTONISCHE BEELDWAARDE m.b.t de relatieve omvang
aan de verdwenen vallaat en Drachtstervaart gelegen sluiswachterswoning met schuur, onder met gesmoorde friese pannen gedekte zadelkap voorzien van dakoverstek, met ter rechterzijde een dwarsbeuk onder schildkap, rood metselwerk voorzien van dne speklagen uit gele steen die gekoppeld zijn aan de venslergeleding, en in de voorgevel bovendien een vierde speklaag.
X
de plastische vormbehandeling
X
de massa-opbouw
X
woning bestaande uit samengesteld bouwvolume; met kantige hoofdvorm; met kopgevel gericht op de weg; bestaande uit één bouwlaag; hoofdbeuk van de woning onder een uitkragend zadeldak en dwarsbeuk onder schildkap sameogestelde bouwmassa op eeti rechthoekige plattegrond, bestaande uit begane grond en verdieping onder samengestelde kap
de gerichtheid
X
woning door kopgevel van de hoofdbeuk en door de ingang in dwarsbeuk, sterk gericht op de verdwenen sluis en vaart
de geleding
X
hoofdvorm kent een overwegend vertikaal karakter door staande gevelopeningen, met enkele horizontale gevelelementen zoals speklagen en gepleisterde plint
de verhoudingen van de vlakindeling
X
traditionele en evenwichtige gevelcompositle van de voorgevel, bestaande uit een gesloten gevel, plaatselijk onderbroken door meerdere vensters, egaal en vlak metselwerk
de materiaaltoepassing (stof en oppervlak)
X
de kleurtoon, kleuren kleurvariaties / nuances
X
voorgevel in kruisverband; met cement gepleisterde plint; uit gemetselde bruinrode afgewisseld met gele baksteen, houten vensters, bakgoten daklijsten en overstekken, gebakken gesmoorde dakpannen bruinrode baksteen; antracietkleurige pannen, wit geschilderde houten kozijnen en donkergroen geschilderde deur en ramen
de detaillertng en ornamentiek
X
rood metselwerk afgewisseld met speklagen van gele steen, geprofileerde dakranden en dakoverslekken, voorzien van op de hoeken aangebrachte sierlijke ornamenten in de vorm van gedraaide houten klossen De houten goten en de dakocerslek zijn vervangen.
X
Voormalige sluiswachterswoning uit omstreeks 1895. Vormt onderdeel van de rond 1966 verdwenen sluis met vaart, ontstaan als een transportader bij de turhvinning. Door de opkomst van het autoverkeer hebben de sluis, en ook een groot gedeelte van de woonbebouwing, plaats gemaakt voor een autoverbinding.
X
als onderdeel van de verdwenen Ureterpvallaat en Drachtstervaart, transportverbinding voor turf. Deze vallaat was noodzakelijk voor een goede waterhuishouding vanwege hoogteverschillen tussen het lager gelegen Drachten en de rest van het hogergelegen stroomgebied van de Drachtstervaart
de gaafheid i.r.t. de kwetsbaarheid |3 STREEKHISTORISCHE WAARDE representant culturele / economische groei persoon / gebeurtenis / curiositeit
14 CULTUURHISTOMBCHE WAARDE historische stederibouwkundige context / tuinaanleg representant regionale bouwtechniek / ornament representant kunsthistorische stroming / stijl representant architect / architectonisch oeuvre cultuurhistorische / oorspronkelijke waarde interieur
Totaal Opmerkingen
14
Eindscorej
14|
cultuurbistorische waarde en betekenis sluiswachterswoning vooral vanwege de ruimtelijke en functionele relatie met de rond 1965 gedempte sluis. (Zie bijlage)
|R«d«iMfl tot b—chomilwQ wobims «Idoriomi bolamI ta.v. Cultuurtiistorische waarde Architectuurhistorische waarde Ensemble waarde Gaafheid / herkenbaarheid Zeldzaamheid
1
cultuurhistorische waarde in relatie tot de sluis en vaart: pand ten behoeve van wonen met bedrijvigheid, gelegen aan Ureterpvallaat en Drachtstervaart ensemblewaarde; woning vormt een ensemble met de overige woningen en met de verdwenen sluis en vaart herkenbaarheid voor wat betreft het ensemble: de oorspronkelijke functie van de woning, in de context van de verdwenen sluis en vaart, is nog herkenbaar een dergelijk ensemble en setting zijn zeldzaam
©2016 hüs en hiem
OBJECTGERICHTE BEELDINVENTARISATIE GEMEENTE SMALLINGERLAND waardestelling
KLASSE ADRES
PLAATS: Drachten |1 RUWTELUKR
Ureterpvallaat 5
CODE vooroorlogs
relevant sptecrfiek
redengevende omschrijving
woning bil voormalige sluis
AARDE m.b.L
de betekenis van het object t a v. wand / ruimtevorm
(in samenhang met de verdwenen Ureterpvallaat en de overige bebouwing) de koopmanshuis maakt onderdeel uit van de bebouwing bij de (verdwenen) vallaat, die door de gerichtheid op en de begrenzing van, de contouren van de oude vallaat nog afleesbaar maakt.
X
als accent in het omgevingsbeeld de waarde in een groter geheel / ensemble
functionele en ruimtelijke relatie (handel en transport) tussen de bebouwing en de sluis met vaart; deze is nog herkenbaar door ligging aan de (rond 1965 verdwenen) sluis en vaarverbinding woonhuis, in samenhang met de verdwenen vallaat
X
toegevoegde waarde m.b.t. de omgevingskwaliteit
X
12 ARCHiTeCTONItCHf BCBLOWAAMDC M.b.t pand bestaat uit twee evenwijdig aan de weg bestaande bouwdelen met zadeldaken en de entree in een zes-assige voorgevel, gemetselde haaks op de weg geplaatste schuur onder schildkap woning bestaande uit dubbelbouwvolume; met kantige hoofdvorm; metlangsgevel gericht op de weg (ventweg van sluis): woning bestaande uit tweebouwvlumes elk met één bouwlaag en onder zadelkap
de relatieve omvang
X
de plastische vormbehandeling
X
de massa-opbouw
X
uit twee bouwvolumes bestaand woonhuis, waarvan elke deel bestaat uit begane grond en verdieping onder zadelkap
de gerichtheid
X
woning met langsgevel en voordeur gericht op de verdwenen sluis en vaart, dakopbouw alhoewel hoogstwaarschijnlijk met oorspronkelijk draagt bij aan de gerichtheid
de geleding
X
hoofdvorm kent een overwegend vertikaal karakter door staande vensters en gevelopeningen, met een horizontale gootlijn
de verhoudingen van de vlakindeling
X
traditionele en evenwichtige gevelcompositie van de voorgevel, bestaande uit een gesloten gevel, plaatselijk onderbroken door meerdere vensters, egaal en vlak metselwerk. Dakopbouw oogt te fors en te zwaar geornamenteerd in verhouding tot de van oorsprong ingetogen gevelexpressie.
de materiaaltoepassing (stof en oppervlak)
X
metselwerk van donkerrode baksteen in kruisverband
de kleurtoon, kleur en kleurvarlaties / nuances
X
metselwerk in rode baksteen en kozijnen in wit, raamhout, deur in donker groen (dakopbouw is qua vormgeving en grootte wezensvreemd voor dit type woningen)
de detaillering en ornamentiek
woning zwaar gerestaureerd en voorzien van historiserende elementen
de gaafheid i.r.t. de kwetsbaarheid
dakkapel niet oorspronkelijk, detoneert met het totaalbeeld van de woning
|3 STREEKHISTORISCHE WAARDE representant culturele / economische groei
X
Pand uit 1786, waarschijnlijk als koopmanshuis gebouwd
X
als onderdeel van de verdwenen Ureterpvallaat en Drachtstervaart, transportverbinding voor turf Deze vallaat was noodzakelijk voor een goede waterhuishouding vanwege hoogteverschillen tussen het lager gelegen Drachten en de rest van het hogergelegen stroomgebied van de Drachtstervaart.
persoon / gebeurtenis / curiositeit 14 CULTUURHttTOmSCNf historische stedenbouwkundige context / tuinaanleg representant regionale bouwtechniek / ornament representant kunsthistorische stroming / stijl representant architect / architectonisch oeuvre cultuurhistorische / oorspronkelijke waarde interieur
Totaal Opmerkingen
12
1
Xl
x2
Eindscorej
14|
cultuurhistorische waarde van de koopmanswoning voorai vanwege de ruimteiijke en functionele relatiie met de de rond 1965 gedempte vallaat (zie bijlage)
I Redenen tot beachem t eluenieen betenp t«.v. Cultuurhistorische waarde cultuurhistorische waarde, woning nabij sluis Architectuurhistorische waarde archrtectuurhistorische waarde Ensemblewaarde ensemblewaarde: woning vormt ensemble met de andere woningen en de voormalige sluis Gaafheid / herkenbaarheid herkenbaarheid voor wat betreft ensemble: de oorspronkelijke functie van de woning in de context van de verdwenen sluis en vaart is nog herkenbaar. Zeldzaamheid dergelijk ensemble en setting zijn zeldzaam
©2016 hüs en hiem
Bijlage bij redengevende omschrijvingen panden Ureterpvallaat nrs. 2, 4 en 5. De woningen Ureterpvallaat nummers 2, 4 en 5 hebben cultuurhistorische waarde vanwege het feit dat deze woningen onderdeel uitmaken van het bebouwingslint en daarmee ook van het inmiddels verdwenen Ureterpvallaat (sluis) en Drachtstervaart. Hoewel de bebouwing geen aaneengesloten bebouwingswand (meer) vormt, werkt deze wel als een duidelijke fysieke begrenzing van het voormalige vallaat. Van wat in het verleden een bedrijvig buurtschap was bij een sluisje aan een belangrijke vaarverbinding, resteert nu alleen nog de huidige woonbebouwing en de structuur van de verdwenen sluis en vaart. Aan deze bebouwing zijn de contouren van het vallaat en vaart nog goed afleesbaar. De panden nummers 2, 4 en 5 vormen hierin een belangrijke schakel. Genoemde panden hebben met name ensemblewaarde in relatie tot de overige bebouwing en de verdwenen sluis en vaart. De panden zijn echter qua architectonische vormgeving of de mate van zeldzaamheid van minder grote betekenis. De nummers 2, 4 en 5, evenals de rest van de bebouwing rond de sluis, vormen tezamen en met de sluis een ensemble. Hierbij is sprake van ensemblewaarde vanwege de ruimtelijke en ook functionele relatie tot elkaar en tot de sluis en de vaart.
De ruimtelijke relatie tussen de bebouwing en de sluis wordt benadrukt door de specifieke gerichtheid van de panden op het water. Bij de meeste panden is sprake van haaks op het water geplaatste kaprichting en van een op het water gerichte voorgevel. Verder is sprake van kleinschalige bebouwing die is afgestemd op de schaal van de sluis. De percelen begrenzen het sluisterrein. De woningen zijn onderdeel van bebouwingslint, waaraan de contouren van het vallaat en vaart herkenbaar zijn. Daarnaast is sprake van een functionele relatie tussen de nummers 2, 4 en 5 en de sluis en de vaart. De vroegere functies van deze woningen is nog steeds herkenbaar. Het vele scheepvaartverkeer dat de sluis passeerde bracht de nodige bedrijvigheid met zich mee zoals een winkel met bakkerij op nummer 2. De winkelfunctie is nog afleesbaar aan de toegangsdeur met zijkozijn aan de rechter zijde van de voorgevel. De woning op nummer 4 heeft dienst gedaan als sluiswachterswoning. Dit is nog af te lezen aan de dwarsaanbouw met voordeur die beiden zijn gericht op de sluis. Bij de woning op nummer 5 is niet met zekerheid te zeggen welke functie dit had. Mogelijk heeft de woning dienst gedaan als koopmanswoning. Het huidige Ureterpvallaat vormt een restant van het vroegere buurtschap.
Het Ureterpvallaat is, evenals het Buitenstvallaat, ontstaan als onderdeel van de vaarverbinding tussen Drachten en het hoger gelegen veengebied. De vaarverbinding fungeerde als transportader van turf. Turfschepen die moesten wachten op doorvaart door de schutsluis, stimuleerden de kleinschalige bedrijvigheid bij de sluis. De sluis heeft rond 1965 plaats gemaakt voor een afslag als onderdeel van een nieuwe autoverbinding. Vanwege oprukkende woningbouw zijn in de afgelopen decennia meerdere woningen gesloopt. De huidige bebouwing vormt de laatste overblijfselen van het Ureterpvallaat. Ureterpvallaat heeft als onderdeel van een belangrijke vaarverbinding een hoge cultuurhistorische waarde vanwege de betekenis van de turfwinning en de ontginning van het veengebied rond Drachten en ook als stimulans voor de lokale bedrijvigheid.
Bescherming van woningen aan het Ureterpvallaat als gemeentelijk monument, maakt behoud van de structuur van de nabijgelegen sluis eenvoudiger.
hüs en hiem, december 2016
Smallingerland
Aan
de heer L. van der Harst Ureterpvallaat 2 9202 DC DRACHTEN
Drachten, 30 juni 2017
Ons kenmerk II
Uw kenmerk
Behandeld door Ynskje Hoekstra 0512 - 581 234
Onderwerp Aanwijzing gemeentelijk monument Ureterpvallaat 2, Drachten.
Geachte heer van der Harst, Aanleiding Er is een verzoek ingediend om het pand Ureterpvallaat 2, Drachten aan te wijzen als gemeentelijk monument. Procedure. Voor de aanwijzing gemeentelijk monument is een procedure opgestart. In onze brief van 7 februari hebben wij u hierover geïnformeerd. In deze brief is aangegeven dat wij de Centrale Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit advies hebben gevraagd over de monumentale waarde van dit pand. De Adviescommissie heeft een positief advies uitgebracht. Zienswijze. In het kader van een zorgvuldige belangenafweging hebben wij u -voor de definitieve besluitvorming- de gelegenheid gegeven, uw zienswijze over het voornemen tot aanwijzing gemeentelijk monument te geven. Hiervan heeft u geen gebruik gemaakt. Besluit. Wij hebben besloten het pand Ureterpvallaat 2 in Drachten aan te wijzen als gemeentelijk monument. Dit besluit is genomen conform de procedure zoals is aangegeven in de "Monumentenverordening Gemeente Smallingerland 2010'. Vragen Voor vragen kunt u contact opnemen met Ynskje Hoekstra, beleidsmedewerker cultuur en erfgoed, telefoonnummer 0512-581234 of email v.hoekstra@smallinqerland.nl
Met vriendelijke groet. namens burgemeester en wethouders. Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
^
E-mail gemeente@smallingerland.nl lnternetwww.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND Ons kenmerk / /
Datum 30 juni 2017
Bladnr. 2
Elisabeth Pietersma hoofd afdeling Samenlevingszaken Deze brief is automatisch verwerkt. Daarom ontbreekt de gebruikelijke handtekening.
Bijlagen:
redengevende omschrijving met bijlage
. Tegen deze beschikking kan, indien u zich er niet mee kunt verenigen, binnen zes weken na datum van bekendmaking bij ons college gemotiveerd bezwaar worden gemaakt. Desgewenst kunt u daarover nadere informatie verkrijgen in het gemeentehuis, afdeling Bestuursondersteuning.
GEMEENTE SMALLINGERLAND Ons kenmerk / /
Datum 30 juni 2017
Bladnr. 3
Datum
3 juli 2017
Opsteller:
Y. Hoekstra
Afschriften:
Jitske van der Heide, ontwikkeling, Wiebe Jan Dijk Publiek, Roeland van der Wijk Geo informatie.
Bijlagen:
1 redengevende omschrijving
Aan
de heerW. H. Bouma en mevrouw H. de Groot Ureterpvallaat 4 9202 DC DRACHTEN
Drachten, 30 juni 2017
Ons kenmerk II
Uw kenmerk
Behandeld door Ynskje Hoekstra 0512 - 581 234
Onderwerp Aanwijzing gemeentelijk monument Ureterpvallaat 4 Drachten
Geachte heer Bouma en mevrouw De Groot
Aanleiding Er is een verzoek ingediend om het pand Ureterpvallaat 4, Drachten aan te wijzen als gemeentelijk monument. Procedure. Voor de aanwijzing gemeentelijk monument is een procedure opgestart. In onze brief van 7 februari hebben wij u hierover geïnformeerd. In deze brief is aangegeven dat wij de Centrale Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit advies hebben gevraagd over de monumentale waarde van dit pand. De Adviescommissie heeft een positief advies uitgebracht. Zienswijze. In het kader van een zorgvuldige belangenafweging hebben wij u -voor de definitieve besluitvorming- de gelegenheid gegeven, uw zienswijze over het voornemen tot aanwijzing gemeentelijk monument te geven. Hiervan heeft u geen gebruik gemaakt. Besluit. Wij hebben besloten het pand Ureterpvallaat 4 in Drachten aan te wijzen als gemeentelijk monument. Dit besluit is genomen conform de procedure zoals is aangegeven in de "Monumentenverordening Gemeente Smallingerland 2010'. Vragen Voor vragen kunt u contact opnemen met Ynskje Hoekstra, beleidsmedewerker cultuur en erfgoed, telefoonnummer 0512-581234 of email v.hoekstra@smallingerland.nl
Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders.
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
E-mail gemeente@smallingeriand.nl Internet www.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND Ons kenmerk / /
Datum 30 juni 2017
Bladnr. 2
Elisabeth Pietersma hoofd afdeling Samenlevingszaken Deze brief is automatisch verwerkt. Daarom ontbreekt de gebruikelijke handtekening.
Bijlagen:
1 redengevende omschrijving
Tegen deze beschikking kan, indien u zich er niet mee kunt verenigen, binnen zes weken na datum van bekendmaking bij ons college gemotiveerd bezwaar worden gemaakt. Desgewenst kunt u daarover nadere informatie verkrijgen in het gemeentehuis, afdeling Bestuursondersteuning.
GEMEENTE SMALLINGERLAND Datum 30 juni 2017
Ons kenmerk / /
Bladnr. 3
Datum
30 juni 2017
Opsteller:
Y. Hoekstra
Afschriften:
Jitske van der Heide, ontwikkeling, Wiebe Jan Dijk Publiek, Roeland van der Wijk Geo informatie.
Bijlagen:
1 redengevende omschrijving
o Aan
De heer M.B. Lutter en mevrouw I. L. Oosterwoud Ureterpvallaat 5 9202 DC DRACHTEN
Drachten, 30 juni 2017
Ons kenmerk II
Uw kenmerk
Behandeld door Ynskje Hoekstra 0512 - 581 234
Onderwerp Aanwijzing gemeentelijk monument Ureterpvallaat 5 Drachten
Geachte heer Lutter en mevrouw Oosterwoud
Aanleiding Er is een verzoek ingediend om het pand Ureterpvallaat 5, Drachten aan te wijzen als gemeentelijk monument. Procedure. Voor de aanwijzing gemeentelijk monument is een procedure opgestart. In onze brief van 7 februari hebben wij u hierover geïnformeerd. In deze brief is aangegeven dat wij de Centrale Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit advies hebben gevraagd over de monumentale waarde van dit pand. De Adviescommissie heeft een positief advies uitgebracht. Zienswijze. In het kader van een zorgvuldige belangenafweging hebben wij u -voor de definitieve besluitvorming- de gelegenheid gegeven, uw zienswijze over het voornemen tot aanwijzing gemeentelijk monument te geven. Hiervan heeft u geen gebruik gemaakt. Besluit. Wij hebben besloten het pand Ureterpvallaat 5 in Drachten aan te wijzen als gemeentelijk monument. Dit besluit is genomen conform de procedure zoals is aangegeven in de "Monumentenverordening Gemeente Smallingerland 2010'. Vragen Voor vragen kunt u contact opnemen met Ynskje Hoekstra, beleidsmedewerker cultuur en erfgoed, telefoonnummer 0512-581234 of email v.hoekstra@smallinqerland.nl
Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders,
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
E-mail gemeente@smallingerland.nl Internet www.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND Ons kenmerk//
Datum 30 juni 2017
Bladnr. 2
Elisabeth Pietersma hoofd afdeling Samenlevingszaken Deze brief is automatisch verwerkt. Daarom ontbreekt de gebruikelijke handtekening.
Bijlagen:
1 redengevende omschrijving
Tegen deze beschikking kan, indien u zich er niet mee kunt verenigen, binnen zes weken na datum van bekendmaking bij ons college gemotiveerd bezwaar worden gemaakt. Desgewenst kunt u daarover nadere informatie verkrijgen in het gemeentehuis, afdeling Bestuursondersteuning.
GEMEENTE SMALLINGERLAND Datum 30 juni 2017
Ons kenmerk / /
Bladnr. 3
Datum
30 juni 2017
Opsteller:
Y. Hoekstra
Afschriften:
Jitske van der Heide, ontwikkeling, Wiebe Jan Dijk Publiek, Roeland van der Wijk Geo informatie.
Bijlagen:
1 redengevende omschrijving
ir
Aan
n Smaliiogeriaiinid
Smelnes Erfskip de heer R. Hazelhoff De Rival 33a 9207 CV DRACHTEN
Drachten, 30 juni 2017
Ons kenmerk II
Uw kenmerk
Behandeld door Ynskje Hoekstra 0512 -581 234
Onderwerp Aanwijzing monumenten
Geachte heer Hazelhoff, Besluit. Wij hebben besloten de panden Ureterpvallaat 2, 4 en 5 aan te wijzen als gemeentelijk monument. Aanleiding. Op uw verzoek hebben wij een procedure gestart voor de aanwijzing tot gemeentelijk monument van de panden Ureterpvallaat 2, 4 en 5. Procedure. Wij hebben hierover advies gevraagd van de Centrale Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. Deze commissie heeft een positief advies uitgebracht. Daarnaast hebben wij de zakelijk gerechtigden in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen. De eigenaren hebben hiervan geen gebruik gemaakt. Zoals is aangegeven in de Verordening Gemeentelijke Monumenten 2010 kan nu aanwijzing plaatsvinden. Vragen. Voor vragen kunt u contact opnemen met Ynskje Hoekstra, beleidsmedewerker cultuur en erfgoed, telefoonnummer 0512-581234 of email y.hoekstra@smallingerland.nl
Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders.
Elisabeth Pietersma hoofd afdeling Samenlevingszaken Deze brief is automatisch verwerkt. Daarom ontbreekt de gebruikelijke handtekening.
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
[£]!^II]
E-mail gemeente@smallingerland.nl Internet www.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND Ons kenmerk / /
Bijlagen:
Datum 30 juni 2017
3 redengevende omschrijvingen+ bijlagen
Bladnr. 2
Drachten Smailimigeriainid Aan
leden van de raad van de gemeente Smallingerland de heer, mevrouw
Drachten, 30 juni 2017
Ons kenmerk II
Uw kenmerk
Behandeld door Ynskje Hoekstra 0512 -581 234
Onderwerp Aanwijzing gemeentelijke monumenten
Geachte heer, mevrouw, Besluit. Wij hebben besloten de panden Uretervallaat 2, 4, en 5 Drachten aan te wijzen als gemeentelijk monument. Aanleiding. Smelnes Erfskip heeft een verzoek ingediend om de panden 2, 4 en 5 aan te wijzen als gemeentelijk monument. Hierover is advies gevraagd van de Centrale Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en is de eigenaren de gelegenheid geboden een zienswijze in te dienen. Het advies van de commissie was positief. Omdat door de rechthebbenden geen zienswijze is ingediend, kon tot aanwijzing worden overgegaan. Wettelijke grondslag. In de Monumentenverordening Gemeente Smallingerland 2010 is aangegeven dat wij u over het besluit dienen te informeren.
Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders,
Elisabeth Pietersma hoofd afdeling Samenlevingszaken Deze brief is automatisch verwerkt Daarom ontbreekt de gebruikelijke handtekening. Bijlagen:
3 redengevende omschrijvingen en bijlagen
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
E-mail gemeente@smallingerland.nl Internet www.smallingerland.nl