Bijlage 5 - Was-wordt lijst Controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekening 2023 vs 2025

Was-wordt lijst Controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekening 2023 vs 2025 Bladzijde Voorblad

Was (2023) Toelichting Controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekening 2023 inclusief Normenkader

Bladzijde Voorblad

Wordt (2025) Toelichting Controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekening 2025

Blz. 1 Blz. 2

Inhoudsopgave Lege bladzijde

Blz. 1 -

Inhoudsopgave bijgewerkt Verwijderd

Blz. 3

Vanaf 2023 geeft de accountant een oordeel over de getrouwheid en betreffende de rechtmatigheid stelt de accountant vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van het normenkader en de verantwoordingsgrens zoals vastgesteld door de raad.

Blz. 2

Vanaf boekjaar 2023 geeft de accountant een oordeel over de getrouwheid en betreffende de rechtmatigheid stelt de accountant vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van het normenkader en de verantwoordingsgrens zoals vastgesteld door de raad.

Blz. 3

In hoofdstuk 4 zijn nadere aanwijzingen voor het jaar 2022 opgenomen.

Blz. 2

In hoofdstuk 4 zijn nadere aanwijzingen voor het jaar 2025 opgenomen.

Blz. 3

De onderwerpen uit hoofdstuk 5 zijn uit het programma van eisen overgenomen en worden door opname in het controleprotocol levend gehouden.

Blz. 2

De onderwerpen uit hoofdstuk 5 zijn uit het programma van eisen, inclusief wijzigingen vanwege de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording vanaf boekjaar 2023, overgenomen en worden door opname in het controleprotocol levend gehouden.

Blz. 4

In de notitie Hoofdlijnen van het BBV worden de principes die als uitgangspunt voor het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten hebben gediend beschreven en toegelicht.

Blz. 3

In de notitie Hoofdlijnen van het BBV worden de principes die als uitgangspunt voor het BBV hebben gediend beschreven en toegelicht.

Blz. 4

De Gemeentewet (GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad een of meer accountants

Blz. 3

De Gemeentewet (hierna te noemen GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad een of meer

aanwijst als bedoeld in art. 393 eerste lid Boek 2 Burgerlijk Wetboek voor de controle van de in art. 197 GW bedoelde jaarrekening, het daarbij verstrekken van een accountantsverklaring en het uitbrengen van een verslag van bevindingen. Blz. 5

Blz. 5

Voor de jaarrekeningcontrole gelden de reguliere en landelijke regels zoals die zijn neergelegd in onder andere het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO), en zoals deze door het ministerie van BZK worden gecommuniceerd en tevens in vakkringen als het NBA zijn belegd.

•

accountants aanwijst als bedoeld in art. 393 eerste lid Boek 2 Burgerlijk Wetboek voor de controle van de in art. 197 GW bedoelde jaarrekening, het daarbij verstrekken van een accountantsverklaring en het uitbrengen van een verslag van bevindingen. Blz. 4

Voor de jaarrekeningcontrole gelden de reguliere en landelijke regels zoals die zijn neergelegd in onder andere het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (hierna te noemen BADO), en zoals deze door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties worden gecommuniceerd en tevens in vakkringen als de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (hierna te noemen NBA) zijn belegd. •

De controleverordening gemeente Smallingerland o.g.v. artikel 213 Gemeentewet;

Blz. 4

Blz. 5

In het najaar van 2023 is de accountant gestart met de tussentijdse controle (interimcontrole).

Blz. 4

In het najaar voert de accountant de tussentijdse controle (interimcontrole) uit.

Blz. 5

Bij de jaarrekeningcontrole stelt de accountant vast of de jaarrekening is opgesteld volgens de geldende verslaggeving voorschriften (het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten: BBV), of de jaarrekening een getrouw beeld geeft en of de baten en lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen.

Blz. 4

Bij de jaarrekeningcontrole stelt de accountant vast of de jaarrekening is opgesteld volgens de geldende verslaggeving voorschriften (het BBV) en of de jaarrekening, inclusief rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft.

Blz. 6

Fouten of onzekerheden die de rapporteringtolerantie als opgenomen in hoofdstuk 4 van dit controleprotocol overschrijden, worden weergegeven in een apart overzicht bij het verslag van bevindingen.

Blz. 5

Fouten of onzekerheden die de rapporteringtolerantie als opgenomen in dit controleprotocol overschrijden, worden weergegeven in een apart overzicht bij het verslag van bevindingen.

Blz. 6

De goedkeuringstoleranties bedragen standaard voor jaarrekening voor fouten: 1 % van het totaal van de lasten en voor onzekerheden: 3% van het totaal van de lasten. Het contract met

Blz. 5

Met ingang van boekjaar 2025 is de wet- en regelgeving omtrent de goedkeuringstoleranties gewijzigd. Vanaf boekjaar 2025 bedraagt de goedkeuringstolerantie standaard voor

De controleverordening gemeente Smallingerland o.g.v. art. 213 GW;

de accountant is opgesteld op basis van deze toleranties.

de jaarrekening voor fouten en onzekerheden: 2% van het totaal van de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. Voorheen betrof dit voor fouten 1% van het totaal van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en voor onzekerheden 3% van het totaal van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves.

Blz. 6

Tabel toleranties controleverklaringen

Blz. 5

Inhoud tabel toleranties controleverklaringen aangepast.

Blz. 6

De rapporteringstolerantie voor het opnemen van bevindingen bedraagt € 100.000,- of, indien lager, 5% van de materialiteit.

Blz. 5

De rapporteringstolerantie voor het opnemen van bevindingen bedraagt € 250.000,- of, indien lager, 5% van de materialiteit.

Blz. 7

In het vierde kwartaal publiceert het Ministerie van Binnenlandse Zaken het overzicht welke verantwoordingen over 2023 onder de SiSa moeten worden opgenomen.

Blz. 6

In het vierde kwartaal publiceert het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het overzicht welke verantwoordingen over het boekjaar onder de SiSa moeten worden opgenomen.

Blz. 8

De te hanteren goedkeuring- en rapporteringtoleranties gelden zoals is bepaald in het programma van eisen en welke in het contract zijn opgenomen. Zie hiervoor ook hoofdstuk 3.

Blz. 7

De te hanteren goedkeurings- en rapporteringtoleranties gelden niet zoals bepaald in het programma van eisen en welke in het contract zijn opgenomen vanwege wijzigingen in wet- en regelgeving omtrent de goedkeuringstoleranties. Zie voor de geldende goedkeuring- en rapporteringtoleranties hoofdstuk 3 van het controleprotocol.

Blz. 8

Het resultaat van de inventarisatie is verwerkt in het normenkader (bijlage 1).

Blz. 7

Het resultaat van de inventarisatie is verwerkt in het normenkader.

Blz. 8

Het resultaat is, voor zover deze verordeningen relevant zijn voor de accountantscontrole, in het normenkader opgenomen (bijlage 1).

Blz. 7

Het resultaat is, voor zover deze verordeningen relevant zijn voor de accountantscontrole, in het normenkader opgenomen.

Blz. 9

Zoals in art 213 GW is voorgeschreven, zal de controle door de accountant van de in artikel 197 Gemeentewet bedoelde jaarrekening gericht zijn op het afgeven van een oordeel over: • de getrouwe weergave van de in de jaarrekening gepresenteerde baten en lasten en de activa en passiva; • het rechtmatig tot stand komen van de baten en lasten en

Blz. 8

Zoals in art. 213 GW is voorgeschreven, zal de controle door de accountant van de in art. 197 GW bedoelde jaarrekening gericht zijn op het afgeven van een oordeel over: • de getrouwe weergave van de in de jaarrekening gepresenteerde baten en lasten en de grootte en samenstelling van het vermogen;

• de getrouwe weergave van de door het college afgegeven rechtmatigheidsverantwoording; • het rechtmatig tot stand komen van de baten en lasten, alsmede de balansmutaties, met betrekking tot specifieke uitkeringen als bedoeld in art. 17 van de Financiëleverhoudingswet; • de inrichting van het financieel beheer en de financiële organisatie gericht op de vraag of deze een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken; • het in overeenstemming zijn van de opgestelde jaarrekening met de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels bedoeld in art. 186 GW; • de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.

balansmutaties in overeenstemming met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder gemeentelijke verordeningen; • de inrichting van het financieel beheer en de financiële organisatie gericht op de vraag of deze een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken; • het in overeenstemming zijn van de door het college opgestelde jaarrekening met de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels bedoeld in artikel 186 Gemeentewet (Besluit Begroting en Verantwoording Provincie en Gemeenten); • de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.

Blz. 9

Bij de controle zullen de nadere regels die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden gesteld op grond van artikel 213, lid 6 Gemeentewet (Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheen) alsmede de Handleiding Regelgeving Accountancy (HRA) van de Nederlandse Beroepsorganisatie Accountants (NBA) bepalend zijn voor de uit te voeren werkzaamheden.

Blz. 8

Bij de controle zullen de nadere regels die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden gesteld op grond van art. 213, lid 6 GW alsmede de Handleiding Regelgeving Accountancy (hierna te noemen HRA) van de NBA bepalend zijn voor de uit te voeren werkzaamheden.

Blz. 9

Onder rechtmatigheid wordt mede begrepen de definitie volgens het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) dat de in de rekening verantwoorde lasten, baten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen indien zij "in overeenstemming zijn met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder gemeentelijke verordeningen ".

Blz. 8

Onder rechtmatigheid wordt mede begrepen de definitie volgens het BADO dat de in de rekening verantwoorde lasten, baten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen indien zij "in overeenstemming zijn met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder gemeentelijke verordeningen ".

Blz. 9

Indien en voor zover bij de accountantscontrole materiële financiële onrechtmatige handelingen worden geconstateerd, worden deze in de rapportage en oordeelsweging uitsluitend betrokken indien en voor zover het door de raad of hogere overheden vastgestelde regels betreft.

Blz. 8

Indien en voor zover bij de controle materiële financiële onrechtmatige handelingen worden geconstateerd, worden deze uitsluitend betrokken in de rechtmatigheidsverantwoording indien en voor zover het door de raad of hogere overheden vastgestelde regels betreft. Met andere woorden, interne

Met andere woorden, interne regels van college naar ambtelijke organisatie c.q. collegebesluiten vallen daar buiten. Deze interne regels kunnen overigens wel relevant zijn voor de nadere vaststelling van de invulling van "hogere" besluiten, maar zijn op zich geen object van onderzoek. Voorts kan een afwijking van deze lagere regelgeving passend zijn binnen de uitvoering van hogere besluiten. Het is (over het algemeen) aan het college om een oordeel te vellen over de geconstateerde afwijkingen van lagere interne regels. Het normenkader met relevante wet- en regelgeving (bijlagen 1) wordt jaarlijks ter vaststelling aan de raad voorgelegd.

regels van college naar ambtelijke organisatie c.q. collegebesluiten vallen daar buiten. Deze interne regels kunnen overigens wel relevant zijn voor de nadere vaststelling van de invulling van "hogere" besluiten, maar zijn op zich geen object van onderzoek. Voorts kan een afwijking van deze lagere regelgeving passend zijn binnen de uitvoering van hogere besluiten. Het is (over het algemeen) aan het college om een oordeel te vellen over de geconstateerde afwijkingen van lagere interne regels. Het normenkader met relevante wet- en regelgeving wordt jaarlijks ter vaststelling aan de raad voorgelegd.

Blz. 9 en 10

Tabel rechtmatigheidscriteria

Blz. 9

Volgorde opsomming tabel rechtmatigheidscriteria aangepast en betekenis a en b aangepast.

Blz. 10

Blijkens bovenstaande tabel wordt in het kader van het getrouwheidsonderzoek al aandacht besteed aan de meeste van de rechtmatigheidscriteria. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer zal echter extra aandacht besteed moeten worden aan de volgende rechtmatigheidscriteria: 1. Het begrotingscriterium; 2. Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O-criterium); 3. Het voorwaardencriterium.

Blz. 9

Blijkens bovenstaande tabel worden de meeste rechtmatigheidscriteria afgedekt door balans en overzicht van baten en lasten. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer zal echter extra aandacht besteed moeten worden aan de volgende rechtmatigheidscriteria: 1. het begrotingscriterium; 2. het voorwaardencriterium; 3. het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&Ocriterium);

Blz. 10

Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma's. In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn.

Blz. 9

Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma's. Uitgangspunt is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij

het juiste programma, de juiste investering, het toereikend zijn van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn. Blz. 10 en 11

Het begrotingscriterium richt zich primair op de baten en lasten op programmaniveau. Als blijkt dat de gerealiseerde lasten zoals weergegeven in de jaarrekening hoger zijn dan de geraamde bedragen met inbegrip van de laatste begrotingswijziging, is - voor zover het de begrotingsoverschrijdingen betreft mogelijk sprake van onrechtmatige uitgaven. De overschrijding kan namelijk in strijd zijn met het budgetrecht van de gemeenteraad zoals geregeld in artikel 189 van de Gemeentewet. Voor de afsluitende oordeelsvorming is van belang in hoeverre de begrotingsoverschrijding past binnen het door de gemeenteraad geformuleerde beleid en/of wordt gecompenseerd door aan de lasten gerelateerde hogere inkomsten. Het bepalen welke begrotingsoverschrijdingen al dan niet verwijtbaar zijn, is voorbehouden aan de raad. Voor het bepalen van rechtmatigheid worden de volgende categorieën afwijkingen onderscheiden: • onrechtmatig, maar telt niet mee voor het oordeel • onrechtmatig, maar telt wel mee voor het oordeel.

Blz. 9 en 10

Het begrotingscriterium richt zich primair op de baten en lasten op programmaniveau. Als blijkt dat de gerealiseerde bedragen, zoals weergegeven in de jaarrekening, afwijken van de geraamde bedragen met inbegrip van de laatste begrotingswijziging, is mogelijk sprake van onrechtmatigheden. De afwijkingen kunnen namelijk in strijd zijn met het budgetrecht van de raad zoals geregeld in art. 189 GW. Voor de afsluitende oordeelsvorming is van belang in hoeverre de afwijkingen passen binnen het door de raad geformuleerde beleid. Het bepalen welke afwijkingen al dan niet verwijtbaar zijn, is voorbehouden aan de raad. Voor het bepalen van rechtmatigheid worden de volgende categorieën afwijkingen onderscheiden: • rechtmatig; • onrechtmatig maar acceptabel; • onrechtmatig en niet acceptabel. Om na te gaan welke afwijkingen als rechtmatig, onrechtmatig maar acceptabel en onrechtmatig en niet acceptabel zijn aan te merken wordt verwezen naar de financiële verordening.

Om na te gaan welke afwijkingen voor 2023 als rechtmatig zijn aan te merken en welke als niet-rechtmatig wordt verwezen naar de Kadernota rechtmatigheid. Blz. 11

Conform de Kadernota rechtmatigheid (2023) wordt onder misbruik en oneigenlijk gebruik het volgende verstaan:

Blz. 10

Conform de Kadernota rechtmatigheid wordt onder misbruik en oneigenlijk gebruik het volgende verstaan:

Blz. 11

Het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag

Blz. 10

Het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag

bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Misbruik van overheidsgelden kan gelijk worden gesteld met het plegen van fraude om zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen. Bij fraude passen beheersmaatregelen zoals fraudepreventie, handhaving, fraudeopsporing en sancties.

Blz. 13 t/m 15

Normenkader rechtmatigheid Smallingerland 2023.

bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Misbruik van overheidsgelden wordt geregeld aangeduid met het plegen van fraude om zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen. Misbruik van overheidsregelingen moeten echter wel duidelijk worden onderscheiden van fraude waarbij veelal één of meerdere medewerkers van de organisatie betrokken zijn. Bij Misbruik is altijd sprake van het onrechtmatig gebruiken van een regeling/faciliteit die de overheid biedt. Bij het bestrijden van misbruik passen beheersmaatregelen zoals misbruikpreventie, handhaving, misbruik en fraudeopsporing en sancties. -

Verwijderd