Bijlage 2 - concept part. verslag 18 december 2024
Tekst van het document
Participatieverslag en vervolgacties Oekraïense opvang - Boerestreek 22-24, Kortehemmen December, 2024
Inhoudsopgave Inleiding
3
1.
Buurtparticipatie
4
2.
Bestuurlijk gesprek
5
3.
Stand van zaken vervolgafspraken
5
Inleiding Op 28 juni 2024 heeft het college van de gemeente Smallingerland besloten opvang voor Oekraïense ontheemden mogelijk te maken in voormalig behandelcentrum Woodbrookers te Kortehemmen. In de zomerperiode zijn contractonderhandelingen gevoerd met de eigenaar van de locatie, Jeugdhulp Fryslân. Reden hiervoor is de sluiting van een bestaande opvanglocatie, Wetterwille 68 te Drachten. Dit voormalig schoolgebouw wordt vanaf 1 maart 2025 gesloopt om plaats te maken voor woningbouw. Op 18 september 2024 zijn omwonenden tijdens een bewonersbijeenkomst geïnformeerd over dit voornemen. Sindsdien hebben er verscheidene ambtelijke en bestuurlijke contacten plaatsgehad. Op 1 november 2024 is het definitieve huurcontract met Jeugdhulp Fryslân gesloten. De gemeente heeft als doel om constructief met de omwonenden in gesprek te blijven om de eventuele overlast van de opvanglocatie tot een minimum te beperken. De ervaringen van de andere opvanglocaties voor Oekraïense Ontheemden zijn tot op heden erg goed. Dit participatieverslag beschrijft de stappen die tot op heden in de participatie met omwonenden zijn gezet. Dit proces met omwonenden is nog niet afgerond. Daarom wordt in dit verslag de stand van zaken tot op heden beschreven, om alvast onderdeel te kunnen laten uitmaken van de aanvraag omgevingsvergunning die ingediend moet worden.
3
1. Buurtparticipatie Op 11 september 2024 zijn omwonenden uitgenodigd voor één van twee buurtbijeenkomsten op 18 september 2024 en is er tevens een persbericht uitgegaan wat door diverse media is opgepakt. Ook de gemeenteraad is geïnformeerd over de uitnodiging. Er zijn 173 adressen geselecteerd om uitgenodigd te worden, zowel uit de gemeente Smallingerland als uit Opsterland. Hierover is zowel bestuurlijk als ambtelijk afstemming geweest met Opsterland. Dit omdat de voorgenomen opvanglocatie dichtbij Beetsterzwaag (gemeente Opsterland) ligt en valt te verwachten dat de nieuwe bewoners van de opvanglocatie ook gebruik zullen maken van de voorzieningen in Beetsterzwaag. Door een menselijke fout is de uitnodiging voor de bijeenkomst bij een aantal adressen op de Boerestreek niet aangekomen. Zodra dit werd geconstateerd heeft de gemeente zich maximaal ingespannen om deze fout te herstellen door de betreffende adressen persoonlijk langs te rijden om hen alsnog uit te nodigen. In deze uitnodigingsbrief is excuus aangeboden voor de foutieve verzending, zijn de bewoners alsnog uitgenodigd voor de bijeenkomst, en is ook aangeboden om omwonenden die verhinderd waren op een ander moment te informeren. Er zijn naar aanleiding hiervan geen verzoeken binnengekomen om een nieuw informatiemoment te organiseren.
Op 18 september zijn er twee buurtbijeenkomsten geweest op de voorgenomen opvanglocatie aan de Boerestreek 22-24 te Kortehemmen. In de middag was er een bijeenkomst voor direct omwonenden, bijgewoond door burgemeester Rijpstra, en in de avond voor mensen uit Beetsterzwaag, bijgewoond door wethouder Van der Zwan. Tijdens deze bijeenkomst heeft de gemeente haar plannen gepresenteerd met betrekking tot de opvang van Oekraïense ontheemden. In de middagbijeenkomst met de direct omwonenden werd duidelijk dat er zorgen waren over de hoeveelheid overlast die een dergelijke locatie met zich mee zou brengen. Dit is mede ingegeven door de ervaringen vanuit het verleden, toen Jeugdhulp Fryslân hier nog zorg voor jeugdigen organiseerde. Dit heeft voor omwonenden tot (ernstig) overlastgevende situaties geleid. Omwonenden hebben verder aangegeven graag concrete afspraken te willen maken met de gemeente over aantallen en overlast. Met Jeugdhulp had men in het verleden een convenant waarin soortgelijke onderwerpen waren vastgelegd. Ook hebben omwonenden duidelijkheid gevraagd over het aantal Oekraïners dat hier opgevangen zal worden. In de brief en tijdens de bijeenkomst is aangegeven dat de locatie noodzakelijk is omdat een bestaande opvanglocatie op de Wetterwille te Drachten, gesloopt zal worden om woningbouw mogelijk te maken.
De plusminus 200 personen die hier nu verblijven, zullen elders onderdak moeten krijgen. Vanwege de door omwonenden geuite zorgen is hen gevraagd om met een delegatie van hen een verdiepend gesprek te kunnen voeren. Hierover is ambtelijk nader contact geweest met de omwonenden. De avondbijeenkomst was voor inwoners van Beetsterzwaag en voor omwonenden die niet bij de middag bijeenkomst aanwezig konden zijn. Deze mensen zijn uitgenodigd om de plannen voor de opvang aan hen kenbaar te maken en om te inventariseren of zij mogelijk nog aanvullingen hadden. Tijdens deze bijeenkomst hebben omwonenden vooral zorgen geuit over fysieke bereikbaarheid en het verkeer dat van en naar Beetsterzwaag rijdt. Naar aanleiding van de middagbijeenkomst met de direct omwonenden is een delegatie van hen uitgenodigd voor een verdiepend gesprek op het gemeentehuis op 2 oktober 2024. Dit gesprek heeft zo'n twee uur geduurd. Kort samengevat hebben de omwonenden de gemeente verzocht om 1) een maximaal aantal Oekraïners vast te leggen dat hier gehuisvest zal worden, 2) een wijziging van de bestemming mogelijk te maken om mogelijke overlast in de toekomst tegen te kunnen gaan, en 3) afspraken hieromtrent en over het tegengaan van mogelijke overlast vast te leggen in een convenant zoals dit eerder ook met Jeugdhulp Fryslân is gedaan.
Op 10 oktober 2024 heeft over dit verzoek bestuurlijke afstemming plaatsgehad met burgemeester Rijpstra en wethouder Van der Zwan. Er is besproken dat er geen contractuele afspraken worden gemaakt ten aanzien van maximale aantallen of wijzigingen van de bestemming. Het wijzigen van de bestemming kan redelijkerwijs niet plaatsvinden zodat dat daar afspraken over gemaakt worden met de eigenaar. Jeugdhulp Fryslân is inmiddels gestart met het proces om de locatie te kunnen verkopen. Deze uitkomst is ambtelijk meegedeeld aan de omwonenden in een telefoongesprek op 14 oktober 2024. De omwonenden is toegezegd dat de gemeente graag in gesprek blijft welke aanpassingen zij noodzakelijk vinden inzake bijvoorbeeld (verkeers-)veiligheid en toegankelijkheid. De omwonenden waren teleurgesteld in deze uitkomst en hebben aangegeven zich te gaan beraden hoe ze verder willen. Op 24 oktober 2024 hebben de omwonenden een brief gestuurd aan het college waarin zij hun zorgen op schrift hebben gesteld. Op 12 november 2024 heeft het college een reactie gestuurd aan de omwonenden en hen uitgenodigd voor een gesprek met burgemeester Veenstra op 27 november 2024. Op 18 november 2024 heeft de advocaat van de omwonenden een brief gestuurd aan de gemeentewaarin wordt gesteld dat opvang niet passend is binnen het bestemmingsplan en dat omwonenden overwegen bezwaar aan te tekenen tegen de wijziging als er
4
niet tegemoet gekomen wordt aan hun zorgen. Ook in deze brief wordt de uitnodiging gedaan om in gesprek te gaan. Omdat uit beide schriftelijke reacties bleek dat de wederzijdse wens om in gesprek te gaan aanwezig bleef, is overeengekomen dat het voeren van een bestuurlijk gesprek met de nieuwe burgemeester Veenstra, passend zou zijn.
2. Bestuurlijk gesprek Het gesprek met burgemeester Veenstra, een delegatie van de omwonenden en ambtelijke ondersteuning heeft plaatsgehad op 27 november 2024. Met omwonenden is afgesproken dat: 1) In het college besproken zal worden of het redelijk is om een uitspraak te doen over een maximaal aantal Oekraïners op de locatie. Ook zal er gesproken worden over de vraag van omwonenden of de gemeente ambities heeft om hier, na de opvang van Oekraïners, andere opvang (waaronder een asielzoekerscentrum) mogelijk te maken 2) Omwonenden duidelijkheid gegeven zal worden hoe het proces rondom de aanvraag om tijdelijke opvang mogelijk te maken eruit zal zien. 3) De mogelijkheden duidelijk gemaakt zullen worden om een 'vloeiende instroom' van Oekraïners mogelijk te maken, waarbij de omwonenden de gepercipieerde mate van overlast van een groter aantal kunnen toetsen. 4) Omwonenden alvast in de buurt ophalen welke fysieke aanpassingen in de omgeving gewenst zijn om toekomstige overlast te voorkomen (bv. i.r.t. verkeer, veiligheid, verlichting, toegankelijkheid, etc.) 5) Een bestuurlijk overleg ingepland wordt tussen Jeugdhulp Fryslân, burgemeester Veenstra en de omwonenden om te bespreken of en hoe er invloed uitgeoefend kan worden op de toekomstige eigenaar en/of bestemming.
6) Vóór het kerstreces een nieuw gesprek met burgemeester Veenstra te voeren om de uitkomsten tot dan toe nader te bespreken. Met de omwonenden is ook afgesproken dat het college nog geen reactie zal sturen aan de advocaat van de omwonenden, in afwachting van de onderhavige gesprekken.
3. Stand van zaken vervolgafspraken 1) In antwoord op een vraag van de omwonenden hoeveel mensen er maximaal gehuisvest kunnen worden op de locatie, is een maximaal aantal van 350 Oekraïners genoemd. Dit is een technische berekening, gebaseerd op het aantal vierkante meters die de locatie biedt. Hiermee is niet gezegd dat dit maximaal aantal plekken ooit benut zal worden. Echter, omwonenden vragen zekerheid voor wat betreft het aantal omdat zij dit relateren aan de mate van overlast. Per Q1 van 2025 zal in elk geval voor huisvesting gerealiseerd moeten zijn voor de plusminus 200 Oekraïners die nu op de locatie Wetterwille gehuisvest worden. Het maximaal aantal personen dat in Kortehemmen gehuisvest zal worden is mede afhankelijk van ontwikkelingen op andere locaties maar ook ontwikkelingen vanuit het Rijk en operationele afwegingen zoals beschikbaarheid en geschiktheid van andere locaties, organisatorische en financiële afwegingen.
2) Na bestuurlijke afstemming zijn omwonenden geïnformeerd over het proces om tot een tijdelijke ontheffing van de vergunning te komen. Omdat het een locatie in het buitengebied van meer dan 500 m2 betreft, heeft de gemeenteraad adviesrecht. Vanaf het moment van indienen staat er een behandeltermijn van 8 weken. Hierna bestaat zes weken de mogelijkheid om bezwaar in te dienen tegen het besluit. Naar verwachting zal de raad in januari 2025 om advies gevraagd worden. 3) Omwonenden hebben gevraagd of het mogelijk is om een 'geleidelijke instroom' van Oekraïners te creëren, waarbij zij de mogelijkheid hebben om tussentijds in gesprek te blijven met de gemeente over de mate van overlast die een hoger aantal met zich meebrengt. Hierover wordt nader met omwonden gesproken. Een belangrijk aandachtspunt vanuit de gemeente is hierbij dat er flexibiliteit behouden moet kunnen worden om te voorzien in onvoorziene situaties, zoals wijzigingen in Rijksbeleid of het wegvallen van andere locaties. 4) Voor wat betreft de fysieke aanpassingen die in de omgeving noodzakelijk zijn, koppelen de omwonenden hun bevindingen terug aan de gemeente.
5
5) Op verzoek van de omwonenden maakt de gemeente een bestuurlijk gesprek mogelijk met eigenaar van de locatie, Jeugdhulp Fryslân. Dit staat gepland op 18 december. Hierin zal gesproken worden over het proces om tot verkoop van de locatie te komen en welke wensen de omwonenden hebben voor wat betreft het toekomstig gebruik van de locatie. 6) Op 18 december 2024 is er, aansluitend op het gesprek met Jeugdhulp, een gesprek tussen burgemeester Veenstra en de omwonenden. Dit gesprek is bedoeld als terugkoppeling op zowel het huiswerk van de gemeente (onder 1, 2 en 3) als de omwonenden (onder 4).
De gemeente heeft de intentie om in goed overleg met de omwonenden te blijven om tot goede afspraken te kunnen komen. Ook is toegezegd zo spoedig mogelijk na helderheid over de gewenste aanpassingen onder punt 4, te starten met werkzaamheden die de voorgenomen opvang op deze locatie zo soepel mogelijk moeten laten verlopen voor alle betrokkenen. Ten tijde van het schrijven van dit document zijn de vervolggesprekken met omwonenden ingepland maar nog niet voltooid. Om, gelet op de dreigende sluiting van locatie Wetterwille per 1 maart 2025, alvast de vergunningsaanvraag in gang te kunnen zetten, beschrijft dit document de stand van zaken tot 10 december 2024.
6