Bijlage 1 Zienswijze bestemmingsplan Nije Aldegeaster Sanning Geredigeerd

Oudega, 22 mei 2023 Aan de gemeenteraad van Smallingerland, Geachte raad, Gaarne willen wij opnieuw onze, nu nog meer gedetailleerde, zienswijze geven op het Ontwerpbestemmingsplan en Milieueffect Rapport Oudega – Nije Aldegeaster Sânning. Ik wil u ook verwijzen naar de , door ons ingediende, inspraakreactie op dit plan van 21 oktober 2021 en mijn toelichting op de start MER procedure . Sinds 2004 ben ik zijdelings betrokken geweest bij de eerste ideeën en plannen voor een meer bij Oudega. Ook nu hebben wij ons wederom verdiept in het voorliggende Ontwerpbestemmingsplan en Milieueffect Rapport Oudega – Nije Aldegeaster Sânning, waarin wij een aantal wijzigingen t.o.v. van het vorige Ontwerpbestemmingsplan hebben vastgesteld. Helaas hebben we moeten vaststellen dat het voorliggende plan op juridische gronden ongewijzigd geen doorgang kan vinden. Wij zullen proberen u zo beknopt mogelijk duidelijk te maken waar het probleem zit. Het plan heeft o.a. als gevolg dat de bestaande boezemdijk en de vooroevers van de Nije Muontsje Groppe worden afgegraven. Deze dijk heeft als bestemming EHS/NNN overige natuur.

Deze bestemming heeft het gekregen nadat in de negentiger jaren vastgesteld werd dat de Natura 2000 gebieden in Nederland vaak zo geïsoleerd in het cultuurlandschap lagen dat er meetbaar een verslechtering in de genetische variatie van flora en fauna in deze natuurgebieden optrad (inteelt) door een tekort aan vreemd en vers DNA materiaal. Deze constatering heeft er toe geleid dat de overheid overal verbindingsroutes is gaan benoemen of aanleggen waar langs flora en fauna tussen de verschillende natuurgebieden zich konden verplaatsen. Om deze verbindingsroutes te beschermen werden zij o.a. in het Streekplan Fryslân 2007 en de Verordening Romte Fryslân 2014/2018 ingetekend en vastgelegd in de juridische kaders. Zoals beschreven in het Streekplan en in de Verordening zijn aantasting en vernietiging van de “wezenlijke” waarden van de EHS/NNN structuren niet toegestaan. En deze waarden zijn niet de in de bijlages beschreven natuurwaardes maar wel de verbindingswaarde. Deze verbinding heeft feitelijk nodig een bepaalde minimum breedte (> 10 meter) en genoeg dekking, voedsel en veiligheid voor de migrerende flora en fauna en vooral afwezigheid van menselijke activiteit. Het definitief onderbreken van deze verbindingszone is slechts in zeer speciale gevallen (nationaal belang/ veiligheidsbelang) toegestaan.

In dat geval zal bijvoorbeeld door omlussing de continuïteit van de verbinding hersteld moeten worden. Mitigeren is hier niet mogelijk en de voorgestelde compensatie middels de aanleg van nieuwe natuur aan de Zuidwestoever van het nieuwe meer is mooi, maar leidt niet tot herstel van de verbinding. U moet zich voorstellen dat, om welke reden dan ook, een dikke 400 meter van de Wâldwei tussen Nijegea en Garyp wordt afgegraven. Dan is het natuurlijk duidelijk dat de wezenlijke functie (verbinding) wordt vernietigd en dat de voorgestelde compensatie door een nieuwe rondweg om Drachten aan te leggen, niet leidt tot herstel van de verbinding. Wat ik u nu vertel staat allemaal, enigszins onderbelicht, in het ontwerprapport en de bijlages. Leest u bijvoorbeeld bijlage 7 van de natuurtoets, de hoofdstukken 3/3.23 van het provinciaal beleid en hoofdstuk 4.2 Ecologie in de toelichting op het plan.

Er wordt door de samenstellers van het plan getracht het voornoemde probleem te bagatelliseren door de EHS/NNN status van dijk en vooroevers een “slip of the pen” te noemen. Deze bijna Henk Blekeriaanse aanname is onjuist en een diskwalificatie van de samenstellers. Kortom: Het afgraven van de EHS/NNN overige natuur van de Nije Muontsje Groppe is door de vernietiging van zijn wezenlijke functie (verbinding/migratie) slechts toegestaan in zeer uitzonderlijke gevallen (zie Streekplan Fryslân 2004 en de Verordening Romte Fryslân 2014/2018). Indien er al besloten zou worden dat deze uitzondering er is, zal vóór de dijk wordt afgegraven eerst de continuïteit van de verbinding hersteld moeten worden. Dat houdt dan in dat de nieuwe westoever van het nieuwe meer tot de ingang van het Ald Djip naar de haven en vervolgens de oostoever tot aan de huidige uitmonding va het Djip in de Muontsje Groppe nu de functie de EHS/NNN moeten krijgen en ook als zodanig ingericht en beschermd moeten worden. En hier ziet u al het volgende probleem ontstaan. Een aantal in het plan voorgestelde activiteiten zijn moeilijk te combineren met de nieuwe hoofdfunctie NNN. Denk hierbij aan wandel/fietsroutes vissteigers, parkeerplaatsen, aanlegplaatsen en een hondenstrandje. Wij vrezen dat, als het voorgenomen plan ongewijzigd in Den Haag terecht komt, het daar om bovengenoemde redenen zal sneuvelen.

Nu zien wij ook wel dat het plan van aanzienlijke waarde is voor Oudega en Drachten en dat er best wel redenen zijn om grote delen van het plan uit te voeren. Wij willen dan ook, om alsnog tot realisatie van het plan te komen, u voorstellen om de volgende wijzigingen in het plan aan te brengen: A/ Al het gebied ten zuiden van de weg De Geasten wordt bestemd als natuur. Dit houdt in dat de nieuwe zuidwestelijke dijk en de uitgebreide vooroevers vanaf het nieuwe gemaal tot aan de Nije Muontsje Groppe bestemd worden als NNN overige natuur met als wezenlijke functie :verbinding. Er komt hier dus ook geen fiets/wandelpad en geen uitkijkplaats. De agrarische gronden ten zuiden van De Geasten worden fûgeltsjelân met bijbehorend beheer. Het hele zuidelijke gebied wordt dus nietpubliek toegankelijk en zo ontstaat er een robuust natuurgebied. Nut en noodzaak van een rustuitkijkpunt over de Muontsje Groppe is er niet. Bij het nieuwe gemaal is bij de samenkomst van fiets en wandelroutes langs de Noordwestelijk oever een prima gelegenheid om te rusten en over het nieuwe grote meer uit te kijken. De doorgaande fiets en wandelroute verloopt via het bestaande weggetje De Geasten. De noordwest oever zal qua inrichting zoveel mogelijk moeten voldoen aan de eisen van het NNN gebied.

Met enige aanpassingen moet het mogelijk zijn om de meeste voorgenomen activiteiten te realiseren zonder de kernfunctie van de NNN aan te tasten. Speciale aandacht zal er moeten zijn bij het hondenstrandje B/ Het maken van een trailerhelling leidt gegarandeerd tot grote logistieke problemen. Met de voorgenomen 8 parkeerplaatsen kunnen er dus maximaal 4 auto’s met trailers geparkeerd worden. De andere watersporters zullen dus hun materiaal in de bermen parkeren (zie Earnewâld) Dit smalle weggetje moet dan dus gedeeld worden met de fietsers, wandelaars, agrarisch materieel en dan ook nog auto’s met boottrailers. Logistiek is dit vragen om ongelukken en dit zou je helemaal niet moeten willen. Dwz: de trailerhelling moet hier niet komen. Wij hopen dat de raad hiermee inziet dat het ongewijzigde ontwerpbestemmingsplan zal leiden tot juridische complicaties waar mee het feitelijke plan op de wip komt te staan. Wij denken dat met de door ons voorgestelde wijzigingen de realisatie van het meer doorgang kan vinden. Met vriendelijke groet,