Bijlage 1 - Toelichting Raadvoorstel reactie Smallingerland op Denkrichtingen Lelylijn

Bijlage: Toelichting behorende bij Raadsvoorstel betreffende reactie Smallingerland op Denkrichtingen Lelylijn

De stuurgroep van de Lelylijn heeft op 12 maart de denkrichtingen voor de gebiedsontwikkeling van Noordelijk Nederland met uw raad gedeeld, begeleid door een brief. Aan bestuurders van de betrokken overheden is verzocht de denkrichtingen te bespreken met hun achterban, uw raad en om een reactie te geven op de denkrichtingen aan de hand van een drietal vragen: 1. Wat is uw oordeel over de geschetste Denkrichtingen in het algemeen? 2. Omvatten de Denkrichtingen het volledige veld aan mogelijke scenario’s voor de positie en functie van de Lelylijn in Noordelijk Nederland? 3. Welke elementen (bouwstenen/oplossingsrichtingen) van de Denkrichtingen spreken aan, en welke juist niet? Daarbij is het nadrukkelijke niet de bedoeling om een keuze te maken tussen de denkrichtingen. Het uiteindelijke Ontwikkelperspectief, zal een combinatie zijn tussen de bouwstenen van de diverse denkrichtingen. Om u te informeren over de denkrichtingen vond op 21 maart een presentatie van de denkrichtingen plaats in het Van der Valk hotel Drachten en werd u in een informatiebijeenkomst op 9 april j.l. bijgepraat. Reactie namens Smallingerland Bestuurlijk is in F7-verband (Súdwest-Fryslân, Opsterland, Weststellingwerf, Fryske Marren, Leeuwarden, Heerenveen en Smallingerland) afgesproken te streven naar een gezamenlijke reactie, waar het college van de provincie voornemens is bij aan te sluiten.

Uiteraard heeft iedere overheid de volledige vrijheid om een eigen reactie te geven, maar het college ziet Friese eenheid in dit verband als van groot belang. Zodoende ondersteund het college dit streven van harte. Vanuit Smallingerland vraagt het college u om in te stemmen met de volgende punten, ter reactie op de denkrichtingen: -

-

-

-

De denkrichtingen vormen een waardevolle werkwijze om de breedte van ontwikkelingen en het scala aan mogelijkheden en uitkomsten te verkennen. Op deze wijze ontstaat een integraal beeld, dat verder kijkt dan economische (groei)cijfers. Voor Smallingerland is het belangrijk dat de Lelylijn als hoofddoel heeft om de brede welvaart te versterken. De denkrichtingen omvatten voor zover nu te voorzien is alle realistisch voorstelbare ontwikkelrichtingen, wanneer eventuele externe (globale) ontwrichtende factoren buiten beschouwing worden gelaten. De in beeld gebrachte ontwikkelingen zijn nog op een hoog schaalniveau. Ontwikkelingen op gemeentelijk schaalniveau vragen in een volgende fase (MIRT-verkenning) extra aandacht. We waarderen hoe er invulling wordt gegeven aan een station Drachten in de denkrichtingen en het belang hiervan voor Noordelijk Nederland en Fryslân in het bijzonder. De denkrichtingen geven veel inzicht in de inpassing van een station. In de Omgevingsvisie Smallingerland signaleren wij 4 opgaven voor onze gemeente: 1. Drachten als regionaal verzorgingsgebied 2. Drachten als stad voor innovatieve maakindustrie 3. Levendige en aantrekkelijke dorpen en wijken 4. Buitengebied met kwaliteit

Bouwstenen uit met name de denkrichtingen 30 Minuten gemeenschap, Vitaal ecoland en Stedelijk netwerk dragen bij aan deze opgaven. De verbondenheid en voorzieningen in dorpen en kernen zoals voorgesteld in de 30 Minuten gemeenschap dragen bij aan opgave 3. De regionale verbindingen dragen bij aan het regionaal verzorgingsgebied van Drachten. Deze verzorgende functie wordt ook in Stedelijk netwerk flink versterkt, waar ook onderwijs en de innovatieve maakindustrie in Drachten hier sterk gepositioneerd zijn door de vergrote agglomeratiekracht. De denkrichtingen Stedelijk netwerk en Vitaal ecoland spreken aan vanwege de versterking van het buitengebied. Zeker Vitaal ecoland voorziet in een robuuste aansluiting van Drachten als stad op de diverse natuurlandschappen rondom de stad. Stedelijk netwerk voorziet daarbij in de verdere verstedelijking van Drachten, die we in onze Omgevingsvisie als voorwaarde zien voor de opgaven. De vierde denkrichting Internationale topregio sluit minder goed aan op onze Omgevingsvisie, maar de denkrichting voorziet een verdere bundeling van kennis in Groningen, waar onze innovatieve maakindustrie bij gebaad is. Gezamenlijke reactie F7 Zoals aangegeven is bestuurlijk afgesproken om te streven naar een gezamenlijke reactie namens de F7. Deze reactie zal op hoofdlijnen als volgt zijn: -

-

-

Algemeen: De bovenliggende doelen van de Lelylijn zoals vergroting van de brede welvaart, hebben prioriteit. Dit betreft een positief effect op welzijn, sociale cohesie en ook sociaaleconomische dynamiek. Daarnaast biedt de Lelylijn een kans om andere opgaven in samenhang op te pakken, zoals het oplossen van bestaande barrières. Stations kunnen een kwaliteitssprong in voorzieningen voor steden en regio bieden. Specifiek: De Lelylijn levert een grote bijdrage aan de ambitie van de F4 voor een versterking van het stedelijk netwerk, waarover de F4 graag in gesprek gaan met het rijk en de provincie. De Lelylijn maakt in totaal 25.000 woningen mogelijk. Deze verdere verstedelijking en versterking van stedelijke functies zoals (hoger) onderwijs, cultuur en zorg is van waarde voor alle Friezen. De F7 ondersteunen het feit dat wordt uitgegaan van het bundelingsprincipe van de Lelylijn met A6/A7/A32. De aangegeven opgaven en oplossingsrichtingen worden herkent, waarbij wel moet worden opgemerkt dat aard en schaal binnen Noordelijk Nederland flink variëren. Daarnaast moeten de volgende punten zwaar meewegen: 1. Een substantiële reistijdwinst tussen Noordelijk Nederland en de overige landsdelen is voorwaardelijk; koppeling van onderliggend OV-net met halteplaatsen noodzakelijk; 2.

Stedelijke netwerkvorming en agglomeratiekracht (‘borrowed size’) zijn erg belangrijk voor economische structuurversterking; bouwen naar lokale aard en schaal als leidend principe; 3. Een klimaatadaptieve ontwikkeling en inrichting met water en bodem sturend moet altijd uitgangspunt zijn; dat geldt eveneens voor de inpassing van woningbouw, werkgebieden en infrastructuur; 4. Vergroting van de Brede Welvaart staat centraal;

De gezamenlijke reactie zal worden opgesteld als brief ter verzending aan de stuurgroep Lelylijn van 17 mei. In de gezamenlijke reactie is ruimte voor politieke duiding per gemeente of provincie. Of een gezamenlijke reactie goed mogelijk is, hangt af van de reacties per gemeente of provincie. In geval dat de reacties op fundamentele punten conflicteren, is een gezamenlijke reactie niet mogelijk.