Bijlage 1 - Toelichting financiele impact corona

-1-

BIJLAGE 1 TOELICHTING FINANCIELE IMPACT CORONA Inleiding Het coronavirus en alle genomen maatregelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan, hebben al geruime tijd een grote impact op de samenleving. Dit geldt ook voor de gemeentelijke organisatie en onze financiële huishouding. Brief van 18 december 2020 Op 18 december 2020 hebt u van ons een brief ontvangen. Daarin hebben we aangekondigd u te zullen informeren over de financiële impact ten gevolge van corona (zowel baten als lasten) en u te zullen verzoeken op basis daarvan een krediet beschikbaar te stellen. Presentatie 18 mei 2021 Op 18 mei 2021 hebben wij u in een presentatie op de hoogte gebracht van de financiële impact ten gevolge van corona over 2020 met een doorkijkje naar 2021 (peildatum januari 2021). Hieruit bleek samengevat dat de tot dan toe bekende Rijksbaten niet opwogen tegen de geïnventariseerde lasten. Met als resultaat een voorlopig tekort van 1,126 miljoen. Financiële impact 2021 Aangezien we u zo zorgvuldig en compleet mogelijk willen informeren, is er de afgelopen weken gewerkt aan actualisering van de cijfers tot en met mei 2021. De wijzigingen ten opzichte van het beeld 2021 met peildatum januari 2021 zit voornamelijk in: verwerking van de 4e rijksbijdrage van € 883.000 als baat. verwerking van de geactualiseerde opgave vanuit de organisatie van al gemaakte en te verwachten lasten 2021.

Tot en met mei 2021 betreft dit al uitgegeven kosten en voor de periode van juni tot en met december 2021 betreft dit kosten welke wij met de kennis van nu in de rest van het jaar 2021 verwachten te maken. Dit document is geen verantwoordingsdocument De verantwoording van de financiële impact corona 2020 vindt formeel plaats in de jaarrekening 2020, welke eveneens in deze vergadering ter besluitvorming voorligt. De verantwoording van de financiële impact corona van januari tot en met mei 2021 vindt als tussentijdse verwerking formeel plaats in de concernrapportage 2021-I, welke eveneens in deze vergadering ter besluitvorming voorligt. En uiteindelijk natuurlijk in de jaarrekening 2021. Wat nu voorligt Dit document betreft een toelichting op de cijfermatige verwerking van de financiële impact corona over 2021 (peildatum mei 2021). Daarnaast heeft u op het moment dat u dit voorstel behandeld inmiddels in juni kaders vastgesteld voor toekomstige ontwikkelingen ten gevolge van Corona en de financiële impact daarvan. Die kaders zullen we naar de toekomst in acht nemen. De geactualiseerde cijfers leveren samenvattend het in onderstaande tabel weergegeven beeld op. Omschrijving

Bedrag

algemene dekkingsmiddelen (Steunpakketten 2021) totaal lasten en lagere baten

2.310.350 2.836.895

Totaal corona tekort

-526.545

-2-

1. Overzicht rijksbijdrage coronasteun 2021 Bij de berekening van de rijksbijdrage coronasteun hebben we gerekend met de eerste vier steunpakketten. Deze pakketten zijn voor de Gemeente Smallingerland reeds gekwantificeerd. Tevens wordt aan het eind van dit hoofdstuk het vijfde pakket op landelijk niveau toegelicht aangezien de exacte bedragen voor de gemeente Smallingerland op het moment van schrijven nog niet bekend zijn/waren. Bijdragen algemene uitkering jaarschijf 2021 Bedragen * € 1,2021 Doorwerking 1e en 2e pakket -12.530 3e steunpakket Corona 1.439.410 4e steunpakket Corona 883.470 Totaal nog te verwerken in begroting 2.310.350

Toelichting: Doorwerking 1ste en 2de pakket Het eerste en tweede pakket hebben betrekking op de jaarschijf 2020. Het eerste en tweede pakket zijn in de jaarstukken 2020 verwerkt op een kleine correctie na, welke wordt meegenomen in de jaarschijf 2021 zoals hierboven in de tabel gepresenteerd "Bijdragen algemene uitkering jaarschijf 2021". 3de Pakket Decembercirculaire Het 3e pakket voor de jaarschijf 2021 ziet er als volgt uit: Overzicht 3e pakket Coronacompensatie Bedragen * € 1,Cultuurmiddelen Extra kosten verkiezingen Aanvullende pakket re-integratiekosten Impuls re-integratie Bijzondere bijstand Gemeentelijk schuldenbeleid Totaal

2021 455.550 75.800 490.340 261.840 40.050 115.830 1.439.410

Omdat deze middelen via het gemeentefonds lopen is er geen bestedingsplicht. Het geld is niet geoormerkt. Wel is het aan te raden de compensatie in te zetten voor de financiële effecten van Corona. Dit is in bijvoorbeeld de concernrapportage 2020-II ook gedaan. Er is dus binnen het onderwerp Corona ruimte om gemeentelijk maatwerk toe te passen, rekening houdend met onze financiële polsstok. 4de pakket: In de maartbrief 2021 Na het verschijnen van de decembercirculaire gemeentefonds 2020 heeft het kabinet aanvullende maatregelen genomen ter compensatie van de financiële gevolgen van de coronacrisis genomen.  Het betreft de uitbreiding van het economisch steun – en herstelpakket  Het aanvullend steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl  De beschikbaar gestelde middelen bekend met betrekking tot de afvalinzameling,  Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)

-3

de extra middelen voor het Jeugdpakket voor het welbevinden van de jeugd. (perspectief voor jeugd en jongeren)

Overzicht 4e pakket Coronacompensatie Bedragen * € 1,Perspectief jeugd en jongeren* Jongerenwerk Mentale ondersteuning 2021 Activiteiten en ontmoetingen Bijzondere bijstand (TONK) 2021 Afvalverwerking Bestrijden eenzaamheid ouderen 2021 Extra begeleiding kwetsbare groepen Mutaties voorschoolse voorziening peuters Heroriëntatie zelfstandigen ** jeugd aan zet**

2021 124.174 42.279 35.804 24.759 245.374 89.749 125.870 150.363 18.779 16.320 10.000 883.470

*inclusief 65.000,-- uit jaarschijf 2020 ** toevoeging vanuit meicirculaire 2021

5de pakket: Meicirculaire 2021 Indicatief Het 5de pakket beschrijft indicatief en op macro niveau een aantal te verwachten compensaties/verrekeningen met zowel toedelingen via het gemeentefonds als via specifieke uitkeringen:  Compensatie reeds gereserveerde extra uitgaven lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen via gemeentefonds (€ 60 miljoen)  Volledige compensatie meerkosten jeugd-wmo  Vergoeding geheel 2021 extra kosten voortkomend uit de tijdelijke wet Covid 19 o.a. toezicht en handhaving.  Kabinet heeft voor het 3e kwartaal € 51,5 miljoen gereserveerd voor de instandhouding van lokale/regionale cultuur.  Er komt nog een afrekening van de inkomstenderving 2020 op basis van de jaarrekening. Nadat de jaarrekeningen zijn ingediend (medio Juli, wij hopelijk ook) zal gestart worden met het in beeld brengen van de derving. Dit wordt ook ter verificatie daarna aan ons voorgelegd. Ook voor 2021 zal dit gelden (reële compensatie inkomstenderving gehele jaar). In de septembercirculaire 2021 zal de definitieve verdeling van deze middelen bekend worden gemaakt.

-4-

2. Ontwikkeling lasten Inventarisatie te verwachten lasten 2021 Deze inventarisatie levert met de huidige inzichten en kennis een voorlopig beeld (peildatum mei 2021) op van te verwachten lagere baten en extra lasten voor het gehele jaar 2021 ten bedrage van in totaal circa € 2,83 miljoen. Zie hieronder de tabelweergave op programmaniveau.

Impact Programma

Totaal Programma Overhead Totaal overhead Eindtotaal

Programma bestuur en ondersteuning economie sociaal domein sport, cultuur en recreatie volksgezondheid en milieu veiligheid onderwijs verkeer, vervoer en waterstaat overhead

Bedragen Lasten 69.000 78.695 947.960 258.550 80.000 115.000 11.450 1.560.655 716.500 716.500 2.277.155

Baten -70.000 -77.740

-30.000 -12.000 -370.000 -559.740

-559.740

De lasten kennen voor een bedrag van circa € 2,12 miljoen een (direct of indirect) maatschappelijke impact. Daarnaast is circa € 716.500 aan extra interne bedrijfsvoeringskosten (overhead) gemaakt. Lasten met maatschappelijke impact: circa € 2,12 miljoen Ter illustratie geven we onderstaand inzicht in de belangrijkste posten welke de lasten met maatschappelijke impact duiden: - verminderde verkoop van parkeerkaartjes en het verminderd uitschrijven van boetes (€ 440.000) - lagere legesopbrengsten APV (€ 53.000) - uitvoering van extra re-integratietrajecten en bijstandsregelingen (€ 399.000) - schulden en armoedebeleid (€ 100.000) - inkomenssteun culturele- en maatschappelijke instellingen (€ 328.500) - extra kosten voor de verkiezingen (€ 35.000) - extra handhavingskosten (€ 110.000) Interne bedrijfsvoeringskosten: circa € 716.500 Deze extra lasten zijn toegerekend aan overhead/bedrijfsvoeringskosten door onder meer minder productiviteit en uitval personeel, waardoor extra personele inzet nodig is. Ter illustratie inzicht in de belangrijkste posten: - inrichten thuiswerkplekken/huisvesting (€ 130.000) - extra inhuur medewerker verbijzonderde interne controle (€ 125.000) - extra juridische kosten (€ 110.000) - extra personele inzet financiën (€ 117.000) - extra kosten vanwege de projectgroep corona (€ 125.000) - extra kosten vanwege communicatie/hr/arbo (€ 65.000)

-5-

3. Begrotingswijziging Op grond van de huidige inzichten (peildatum mei 2021) in de baten en de lasten (hogere lasten en lagere baten) wordt een beeld zichtbaar zoals hieronder is weergegeven. Deze wijziging is in de concernrapportage 2021-1 meegenomen. Dit betekent dat wij u voorstellen om een begrotingswijziging corona 2021 ten bedrage van € 2,277.155 vast te stellen. Daarbij is sprake van een tekort van € 526.545 en via de eerste concernrapportage 2021 zal worden voorgesteld dit te onttrekken uit de algemene reserve. Begrotingswijziging Omschrijving bestuur en ondersteuning economie overhead sociaal domein sport, cultuur en recreatie volksgezondheid en milieu veiligheid onderwijs verkeer, vervoer en waterstaat algemene dekkingsmiddelen (Steunpakketten 2021) Subtotaal lasten en baten bestuur en ondersteuning (coronatekort) Totaal begrotingswijziging

Lasten 69.000 78.695 716.500 947.960 258.550 80.000 115.000 0 11.450 2.277.155 2.277.155

Baten -70.000 -77.740 0 0 0 -30.000 0 -12.000 -370.000 2.310.350 1.750.610 526.545 2.277.155

Vervolg Gezien de nog steeds voortdurende pandemie en de hiermee samenhangende financiële impact, zullen we u via de reguliere rapportage-instrumenten blijven informeren over de ontwikkelingen op financieel gebied. Wij zullen daarbij rekening houden met de door u tijdens het debat/besluit van 22 juni 2021 aangereikte kaders. Drachten, 17 juni 2021 Burgemeester en wethouders van Smallingerland.