Bijlage 1 - Preventie en handhavingsplan verlenging

Preventie en handhavingsplan: verlenging van de looptijd Inleiding In de Alcoholwet is opgenomen dat de gemeenteraad elke vier jaar een preventie- en handhavingsplan (PHHP) vaststelt. Hiermee wil de wetgever stimuleren dat gemeenten actief nadenken over en uitvoer geven aan het verbinden van de beleidsterreinen volksgezondheid (voorlichting en bewustwording) en openbare orde en veiligheid (beleid en handhaving) als het gaat om alcoholpreventie. De gemeenteraad van Smallingerland heeft in 2017 een preventie- en handhavingsplan vastgesteld voor de periode van 2017-2021. In 2019 is een tussenrapportage opgesteld, zodat een stand van zaken is gegeven met betrekking tot de uit te voeren acties. Deze tussenrapportage is ter kennisgeving aan het college aangeboden.

Verlenging looptijd Het huidige PHHP wordt verlengd tot en met 2023. De reden voor het verlengen van de huidige PHHP is omdat het gezondheidsbeleid in 2022 al is verlengd tot en met 2023. Volgens de Alcoholwet moeten de PHHP en het gezondheidsbeleid tegelijk worden vastgelegd. Op dit moment is al besloten dat het nieuwe gezondheidsbeleid is verlengd tot en met 2023, waarna een nieuw gezondheidsbeleid wordt vastgesteld voor de periode 20242028. Door de Covid-19 crisis van de afgelopen twee jaar zijn veel acties niet volledig uitgevoerd of zijn deze helemaal niet gestart. Mede hier door en door het feit dat het huidige gezondheidsbeleid is verlengd, zijn wij in als organisatie in 2022 alsnog gestart met de acties uit het PHHP en gaan wij daar in 2023 mee verder. De acties die in 2022 zijn uitgevoerd en die in 2023 een vervolg krijgen, worden in dit plan beschreven en toegelicht. Vervolgens wordt voor de periode van 2024-2028 een nieuw PHHP geschreven.

1.

Betrekken ouders, kind en school • Scholen spelen een hele grote rol in de bewustwording over alcohol gebruik. Het is belangrijk om hierover met de scholen in contact te blijven zodat dit onderwerp hoog op de agenda staat. De Gezonde schoolaanpak, die op alle VO-scholen wordt uitgevoerd door de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD), voorziet hierin. • Er zijn 3 tot 4 overleggen per jaar tussen scholen, gemeente, Carins, GGD en Maatschappelijke Onderneming Smallingerland (MOS). Bij deze overleggen worden de ontwikkelingen, voortgang en best practices gedeeld met elkaar.

2. Sport en alcohol • Bewustwording onder vrijwilligers is een belangrijke factor als het gaat om alcohol gebruik. Sportverenigingen in Smallingerland kunnen via de aanpak Team Fit van het Sportbedrijf Drachten worden ondersteund om een gezonde sportvereniging te worden. • De gemeente is een samenwerking gestart met het Sportbedrijf Drachten. Het Sportbedrijf gaat bijeenkomsten organiseren voor sportverenigingen. Deze bijeenkomsten zullen gericht zijn op de thema's alcohol, gezonde voeding en rookvrije generaties.

•

In 2019 heeft VTH een bijeenkomst georganiseerd voor sportverenigingen. Hier werd voorlichting gegeven over vergunningen en controles die uitgevoerd gingen worden. Gezien het feit dat dit door de Covid-19 crisis naar de achtergrond geschoven is, gaat er in samenwerking met het Sportbedrijf gekeken worden of er opnieuw een bijeenkomst hierover georganiseerd moet worden. Er wordt onderzocht welke rol VNN hierin kan hebben.

3. Alcohol bij evenementen • De afgelopen twee jaar hebben er niet of nauwelijks evenementen plaatsgevonden. Door de huidige situatie rondom Covid en met de versoepelingen van de maatregelen, is het weer mogelijk om evenementen te organiseren. • Bij veel evenementen wordt er alcohol geschonken. Voor het schenken van alcohol is een ontheffing (artikel 35 Alcoholwet) nodig. In het aanvraagformulier worden vragen gesteld m.b.t. maatregelen om schadelijk alcoholgebruik tegen te gaan en welke leeftijdscontrole systeem gebruikt wordt in het kader van de wettelijke leeftijdscontrole plicht. De vergunningverlener kan aanvullende vragen stellen als de maatregelen niet voldoende zijn. De ontheffing kan echter niet geweigerd worden als de maatregelen onvoldoende zijn. • Qua handhaving ligt hier een belangrijke taak om toezicht te houden bij het schenken van alcohol tijdens een evenement. Deze controles hebben nog niet veelvuldig plaatsgevonden tijdens evenementen. De vergunningverlener en toezichthouder stemmen gezamenlijk af bij welke evenementen toezicht moet worden gehouden. • Met organisators zullen er gesprekken plaatsvinden over de mogelijkheden om alcoholvrije alternatieven aan te bieden en te promoten. 4. Verbetering van ketensamenwerking • Het verbeteren van de ketensamenwerking is een proces wat constant speelt.

Voor het goed kunnen uitvoeren van toekomstig beleid en om doelstellingen te kunnen behalen, is het noodzakelijk dat ketenpartners goed samenwerken. Op dit moment wordt er al druk gewerkt om de samenwerking tussen verschillende ketens te verbeteren. • Het JOS overleg is hier een voorbeeld van. Bij dit overleg worden signalen gedeeld over jeugdoverlast, maar wordt ook het middelen gebruik onder jongeren besproken. Op dit moment worden er ook sessies ingepland om de samenwerking binnen het JOS overleg te verbeteren. • In het kader van het Preventie- en Handhavingsplan is er een kerngroep opgericht. Deze kerngroep komt eens in de twee maanden bij elkaar. Het doel hiervan is om gezamenlijk de voortgang van de acties te waarborgen en om gezamenlijk afspraken te maken over de uitvoering van de acties. De samenwerking tussen de verschillende partijen staat hierin centraal. 5. Ondersteunen initiatieven voor en door jongeren • MOS speelt een belangrijke rol bij initiatieven voor jongeren. MOS beheert jeugdcentra binnen de gemeente. Hier komen jongeren samen om activiteiten te organiseren. Daarnaast zijn de jongerenwerkers van MOS op plekken in de openbare ruimte aanwezig waar jongeren bijeen komen. MOS is bezig om

•

•

onder de jongeren bewustwording te creëren op het gebied van alcohol- en middelengebruik. Als de situatie daarom vraagt, werkt MOS nauw samen met VNN (Verslavingszorg Noord Nederland). MOS organiseert bij een van de jeugdcentra inloopavonden, waar jongeren gezamenlijk muziek maken. Hier komen ook jongeren samen die eerst voor veel overlast zorgden in de omgeving. Maar door deze initiatieven die georganiseerd worden, komen zij nu samen en hebben veel jongeren weer iets om naar uit te kijken.. Jeugdraad: de Gemeente Smallingerland kent een eigen Jeugdraad, en het thema drank en horeca is al eerder met deze groep besproken. In overleg kan worden bekeken of deze Jeugdraad een rol kan (en wil) spelen als het gaat om bewustwording en betrokkenheid van jongeren bij dit thema. Het voorstel is om in overleg met de Jeugdraad (via de MOS) het preventie en handhavingsplan opnieuw te agenderen voor het jaar 2023.

6. Toezicht op de Alcoholwet • Het toezicht op de Alcoholwet kan de komende twee jaar gewoon doorgaan. Afgelopen twee jaar stond vooral de toezicht van de Covid-19 maatregelen centraal. Zoals het nu lijkt verdwijnen deze maartregelen (voorlopig). Dit geeft de mogelijkheid om meer toezicht te gaan houden op de naleving van de Alcoholwet. • Basiscontroles: tijdens Covid-19 hebben niet of nauwelijks basiscontroles plaatsgevonden. Deze basiscontroles worden nu weer opgestart. Bij de basiscontroles richt de toezichthouder met name op naleving van de Alcoholwet, APV en vergunningsvoorschriften. • Leeftijdsgrenscontroles: Vanuit de GGD bestaat er een hotspotlijst die gaat over de controle op leeftijd met betrekking tot het kopen van alcohol. De gemeente en de GGD gaan gezamenlijk om tafel om deze lijst te bespreken. Aan de hand van deze lijst wordt de handhaving van de gemeente specifiek op locaties ingezet waarvan bekend is dat dit hotspots zijn. Evenementen, specifieke horeca en supermarkten zijn locaties die onder andere op een hotspotlijst staan. In samenwerking met de GGD wordt er gekeken hoe hoog deze locaties op deze lijst staan. De Nuchtere Fries gaat daarnaast dit jaar opnieuw een nalevingsonderzoek uitvoeren. • In gesprekken met de GGD over de leeftijdsgrenscontroles wordt ook onderzocht wat effectieve handhavingsmethodes zijn.

• Opstellen protocol voor aantreffen van jongeren onder invloed: Er wordt onderzocht hoe vaak jongeren onder invloed worden aangetroffen, en welke acties hier eventueel op kunnen volgen. 7. Hokken en keten • De gemeente heeft in 2021 een begin gemaakt met een overzicht te maken van hokken en keten. Door een toezichthouder is hier ook een eerste gesprek geweest met de eigenaren. • De gemeente gaat in 2023 een tweede bezoek brengen. Dit zal plaatsvinden op het moment dat deze keten gebruikt worden door jongeren.

•

•

De gemeente gaat hierin samenwerken met de MOS. MOS en de gemeente gaan gezamenlijk meer hokken en keten in kaart brengen, met het doel om vervolgens in contact te komen met de jongeren. Afhankelijk van het grote van het probleem, wordt onderzocht of het opstellen van beleid voor hokken en keten benodigd is. Daarbij wordt ook gekeken hoe men in andere gemeentes met hokken en keten omgaat.

8. Actualiseren van het horecabeleid • Eind 2021 is er samen met een (interne) projectleider een start gemaakt met het actualiseren van het horecabeleid. Het huidige horecabeleid dateert van 2007. • Er ligt inmiddels een conceptversie klaar. Deze versie wordt nog ter inzage gelegd voor vier weken. Daarna wordt het conceptversie omgezet naar een definitieve versie. • De planning is dat het nieuwe horecabeleid in mei is vastgesteld en ingevoerd wordt.

9. Communicatie • Binnen de kerngroep is communicatie een vast agendapunt. • NIX18: landelijke campagne en daar waar mogelijk wordt dit lokaal extra onder de aandacht gebracht • Handhavingscommunicatie heeft tot op heden nog niet plaatsgevonden. Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van de inzet van 'naming en faming': het bekendmaken van horecabedrijven met betrekking tot het positief functioneren van een organisatie.

10. Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO) • Er wordt gestart met de OKO-aanpak. Dit is een positieve preventieve aanpak gericht op het voorkomen van het gebruik van alcohol, drugs en roken door jongeren. In deze aanpak werken scholen, welzijn, gezondheid, sport en cultuur samen met de jongeren en hun ouders aan het verbeteren van het welbevinden van de jongeren. De focus ligt op het realiseren van een breed en uitdagend vrijetijds- c.q. naschools aanbod.