Bijlage 1 - Jaarverslag 2024

38

bentacera Aan: het algemeen bestuur van hûs en hiem adviseurs omgevingskwaliteit CONTROLEVERKIARING ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT A. Verklaring over de in jaarstukken opgenomen jaarrekening 2024 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2024 van de gemeenschappelijke regeling hûs en hiem adviseurs omgevingskwaliteit te Leeuwarden gecontroleerd. Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een get rouw beeld van zowel de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2024 alsmede van het vermogen van hûs en hiem adviseurs omgevingskwaliteit op 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De jaarrekening bestaat uit: 1. het overzicht van baten en lasten 2024; 2. de balans per 31 december 2024; 3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen, waaronder de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties over 2024.

De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BA DO), de door het algemeen bestuur op 29 november 2024 vastgestelde normenkader en het Controleprotocol Wet Normering Topinkomens (WNT) 2024 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'. Wij zijn onafhankelijk van Hûs en hiem welstandsadvisering en monumentenzorg zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Informatie ter ondersteuning van ons oordeel Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies.

Bentacera Registeraccountants B.V. Postbus 129 9200 AC Drachten KvK 01100531

bentacera.nl

Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening als geheel bepaald op € 13.900. De bij onze controle toegepaste goedkeuringsfoleranties bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten, inclusief toevoegingen aan reserves. De materialiteit is gebaseerd op het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de mat erialiteit svoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2024. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met het algemeen bestuur overeengekomen dat wij aan hen tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven € 500 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve of WNT-redenen relevant zijn.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2024 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1 .6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienst betrekkingen als leidinggevende toplunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen. alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. B. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit: het jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen; overzicht verschillenanalyse Incidenteel-Structureel. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; alle informatie bevat die op grond van BBV is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in ingevolge artikel 213 lid 3 onder d van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Pagina 2 van

bentacera .nl

Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag en overzicht verschillenanalyse Incidenteel-Structureel in overeenstemming met het BBV. C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het bestuur voor de jaarrekening Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor hef opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het dagelijks bestuur is ook verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder de verordening van de hûs en hiem adviseurs omgevingskwaliteit, en voor het getrouw toelichten van de financiële rechtmatigheid in de jaarrekening. In dit kader is het dagelijks bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van het normenkader voor financiële rechtmatigheid mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur de veronderstellingen inzake de financiële risico's in relatie tot de financiële positie onderbouwen en afwegen of de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico's vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het dagelijks bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de risico's kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de vennootschap. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Pagina 3 van

bentacera.nl

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het BADO, de door hef algemeen bestuur op 29 november 2024 vastgestelde normenkader, het Controleprotocol WNT 2024, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: - het identificeren en inschatten van de risico's dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico's bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en hef verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of hef doorbreken van de interne beheersing; - het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden.

Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling; - hef evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële recht matigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door hef dagelijks bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; - het vaststellen dat de door hef dagelijks bestuur gehanteerde veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeente in staat is de financiële risico's vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het op basis van de verkreqen controleinformatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeenschappelijke regeling haar financiële risico's kan opvangen. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring.

Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeenschappelijke regeling de financiële risico's niet kan opvangen; - het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en, - hef evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.

Pagina 4 van

bentacera.nl

Bijlage 3 Overzichten productiecijfers per gemeente

Productiecijfers 2024: opbrengst per gemeente/derden

gemeente

1 Achtkarspelen 2 Ameland 3 Dantumadiel 4 De Fryske Marren 5 Harlingen 6 Heereneen 7 Leeuwarden 8 Noardeast-Fryslân 9 Ooststellingwerf 10 Opsterland 11 Schiermonnikoog 12 Smallingerland 13 Sdwest-Fryslân 14 Terschelling 15 Vlieland 16 Waadhoeke 17 Weststellingwerf

opbrengst opbrengst opbrengst adviesaanvragen Nije Pleats divers

€62.553 €41.024 €18.708 €151.184 € 45.657 €40.390 €250.170 €134.265 € 57. 867 € 93.406 € 11820 €109.736 €201.626 C 2 444 € 10.451 € 124.995 € 90.983

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€ 1.474.279 Second opinions Abe Bonnema Prijs

totaal opbrengst

€0 €0 €0

€0 €0 €0 €0 €0 €1.188 € 6.204 € 2.772 -€ 495 €0 €0 € 2.376 € 9.018 Co €0 € 274 € 9.306

€ 62.553 € 41.024 € 18.708 €151.184 € 45.657 €41.578 €256.374 € 137.037 € 57.372 € 93.406 €11.820 € 112.112 €210.644 € 29.444 € 10.451 € 125.269 €100.289

€0

€ 30.643

€ 1.504.922 € 3.834 € 10.296 € 1.519.052

40

Productiecijfers 2024: naar aard (eerste) adviezen in %

gemeente 1 Achtkarspelen 2 Ameland 3 Dantumadiel 4 De Fryske Marren 5 Harlingen 6 Heerenveen 7 Leeuwarden 8 Noardeast-Fryslân 9 Ooststellingwerf 10 Opsterland 11 Schiermonnikoog 12 Smallingerland 13 Sdwest-Fryslân 14 Terschelling 1 5 Vlieland 16 Waadhoeke 1 7 Weststellingwerf totaal hûs en hiem

voldoet

voldoet mits

voldoet niet

aanhouden

vooroverleg

29,0 24,4 14,3 25,9 37,3 19,3 26,1 22,5 14,8 22,2 24,3 24,0 37,6 43,5 24,1 25,2 15,7

15,1 10,0 25,7 19,0 19,6 17,6 18,9 21,4 14,8 19,3 10,8 19,8 17,1 7,2 3,4 20,4 15,7

12,9 6,7 5,7 6,6 13,1 7,6 14,5 8,9 7,0 9,6 5,4 10,9 13,4 10,1 20,7 9,4 12,9

7,5 6,7 8,6 3,8 8,5 10,9 13,1 3,7 7,8 5,9 5,4 7,8 4,8 5,8 10,3 5,8 6,4

35,5 52,2 45,7 44,6 21,6 44,5 27,4 43,5 55,7 43,0 54,1 37,5 27,0 33,3 41,4 39,2 49,3

26,6

18,0

10,9

7,3

37,3

41

Productiecijfers 2024: naar categorieën bouwsommen in %

5.000

5.001-

gemeente

1 Achtkarspelen 2 Ameland 3 Dantumadiel 4 de Fryske Marren 5 Harlingen 6 Heerenveen 7 Leeuwarden 8 Noardeast-Fryslân 9 Ooststellingwerf 10 Opsterland 11 Schiermonnikoog 12 Smallingerland 13 SLidwest-Fryslân 14 Terschelling 15 Vlieland 16 Waadhoeke 1 7 Weststellingwerf

totaal hus en hiem

25.001-

100.001-

≥250.001

25.000

100. 000

250. 000

%

0/ /0

%

0/ /0

0/ /0

7'3 30,6 4,0 6,1 25,2 26,9 34,9 20,5 12,5 11,5 18,8 14,1 15,6 12,9 28,0 2fl 7 12,1

14,6 20,0 12,0 22,8 33,3 13,5 21,4 17,8 23,2 14,1 25,0 19,7 21,3 15,7 24,0 27.8 14,6

30,2 12,9 20,0 32,4 17,8 27,9 14,5 22,0 29,5 25,0 25,0 22,2 27,5 32,9 12,0 23.7 24,8

18,8 14,1 40,0 17,0 10,4 17,3 7,5 18,2 16,1 19,9 15,6 13,6 15,8 17,1 12,0 11fl 17,8

29,1 22,4 24,0 21,7 13,3 14,4 21,7 21,5 18,7 29,5 15,6 30,4 19,8 21,4 24,0 168 30,7

19,1

20,9

23,6

14,5

21,9

42