Begroting 2022-2025

Programma Dienstverlening Ondernemen en Ontwikkelen Ondernemen en Ontwikkelen Sociaal domein Fysiek domein Dienstverlening Dienstverlening

Begroting zienswijze zienswijze zienswijze zienswijze zienswijze zienswijze

Jaarrekening zienswijze zienswijze zienswijze zienswijze informeren zienswijze

Vennootschappen en coöperaties Carins B.V. Caparis N.V. Afvalsturing Friesland Omrin Huisvuilcentrale HVC Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Programma Sociaal domein Sociaal domein Fysiek domein Fysiek domein Dienstverlening

zienswijze -

zienswijze -

Stichtingen en verenigingen Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) Vereniging Friese Gemeenten Stichting Vliegveld Drachten

Programma Dienstverlening Dienstverlening Ondernemen en Ontwikkelen

-

-

Overig Sociaal Domein Fryslân (SDF)

Programma Sociaal domein

-

-

Bij de begroting hebben we een lijst opgenomen met meer informatie per verbonden partij. Zo wordt bijvoorbeeld het ‘eigen vermogen’ en ‘vreemd vermogen’ weergegeven en er staat wat de begrote bijdrage van gemeente Smallingerland in 2022 is aan die organisatie. 95

Verbonden partijen toegelicht In deze paragraaf geven we een tekstuele toelichting op de verbonden partijen, als de raad een zienswijze kan geven of als er sprake is van een bijzondere ontwikkeling. Veiligheidsregio Fryslân Veiligheidsregio Fryslân (VRF) is een van de 25 veiligheidsregio's in Nederland. De VR's zijn in het leven geroepen om de burgers beter te beschermen tegen de risico's van een ramp of crisis, in de breedste zin van het woord. Voor 2012 was rampen-en crisisbeheersing een aparte taak van iedere gemeente in Nederland afzonderlijk. Door die taak onder regionale bestuurlijke regie te plaatsen is de slagkracht en efficiency vergroot. Het regionaal organiseren van de rampen- en crisisbeheersing komt het multidisciplinair werken en de professionaliteit ten goede. De VRF werkt in opdracht van de Friese gemeenten. De burgemeesters vormen het algemeen bestuur. Het budget komt voor een gedeelte van de Friese gemeenten en voor een deel van het Ministerie van Veiligheid en Justitie. De gemeenteraden van de Friese gemeenten beslissen over de financiële bijdragen aan de VRF. Onderdelen van de VRF is de afdeling crisisbeheersing. Deze draagt zorg voor een multidisciplinaire samenwerking bij ramp of crisis. Verder zijn ook de GGD en de brandweer bestuurlijk ondergebracht bij de VRF.

Drachten A7 In de gemeenschappelijke regeling Bedrijvenpark Drachten Azeven exploiteren de gemeenten Smallingerland en Opsterland gezamenlijk dit bedrijventerrein. Alle beschikbare bouwkavels zijn in de verkoop. Jaarlijks stellen we de verkoopverwachtingen vast en stellen we ze zo nodig bij. Er is veel belangstelling, dit leidt echter niet altijd tot de verkoop van bouwkavels. Ten aanzien van de investeringen voeren we een behoudend beleid. Pas wanneer er voldoende kavelverkopen zijn om investeringen te rechtvaardigen voeren we die uit. Op deze manier werken we eraan om de boekwaarde (€ 4,3 miljoen) eind 2020 af te laten lopen. Om te kunnen blijven voldoen aan de vraag naar bedrijventerreinen werken we aan een uitbreiding van ca. 10 hectare. Marrekrite ‘De Marrekrite’ bestaat sinds 1957 en is een samenwerkingsorgaan (GR) van de provincie Fryslân en bijna alle Fryske ‘vaste wal’ gemeenten. Marrekrite heeft als doel de recreatieftoeristische basisinfrastructuur in Fryslân zo goed mogelijk te laten functioneren, nadrukkelijk rekening houdend met de belangen van natuur en landschap. Zij richt zich met haar diensten zowel op de eigen inwoners (recreanten) als op bezoekende toeristen van buiten de provincie. Sinds de oprichting is het realiseren en onderhouden van aanlegvoorzieningen in het buitengebied de hoofdactiviteit.

In 2012 is die taakstelling verbreed met activiteiten op ‘land’, waaronder het beheer en onderhoud van de provinciale fiets- en wandelknooppuntnetwerken. Deze en andere taken worden uitgevoerd door een compact team van 10 medewerkers, die deels op kantoor werken en die deels de buitendienst bemannen (7.5 fte). Daarnaast kan De Marrekrite vanouds terugvallen op een flink aantal trouwe vrijwilligers. Volgens onafhankelijke kwaliteitsmetingen behoort Fryslân met de door De Marrekrite beheerde recreatieve basisinfrastructuur al vele jaren tot de top in Nederland. Om haar taken naar behoren uit te kunnen voeren, werkt De Marrekrite nauw samen met tal van organisaties, zoals provinciale en gemeentelijke diensten, waterschappen, natuurorganisaties en ondernemers. In het bestuur worden bestuurders afgevaardigd die de portefeuille ‘Recreatie en toerisme’ (R&T) in hun pakket hebben. De R&T-gedeputeerde van de provincie Fryslân is voorzitter van zowel het dagelijks bestuur (DB), als het algemeen bestuur (AB). In het DB hebben, naast deze gedeputeerde, 5 wethouders zitting vanuit de deelnemende gemeenten. In het AB zijn alle deelnemers vertegenwoordigd. Dat zijn er 14. Collectiviteit is het uitgangspunt. Alle deelnemers hebben één stem, ongeacht hun grootte of bijdrage. Het DB vergadert viermaal per jaar, het AB twee keer.

Caparis/Sociale werkvoorziening Fryslân De ‘Gemeenschappelijke Regeling Sociale Werkvoorziening Fryslân' (GR Sw Fryslân) is een samenwerkingsverband van de gemeenten Achtkarspelen, Heerenveen, Leeuwarden, Ooststellingwerf, Opsterland, Smallingerland, Tytsjerksteradiel en Weststellingwerf. De GR Sw Fryslân heeft tot doel de wet Sociale werkvoorziening (Wsw) en daaruit voortvloeiende 96

voorschriften uit te voeren voor de acht aangesloten gemeenten. De uitvoering van de Wsw heeft het bestuur van de GR opgedragen aan Caparis NV. Het bestuur van de GR wordt gevormd door leden van de colleges van B&W van de aangesloten gemeenten. Het bestuur voert de regie op de uitvoering van de Wsw. Door de wijziging in de eigendomssituatie van Caparis NV en de daaruit voortvloeiende dienstverleningsovereenkomsten is het beleidsaspect buiten de GR komen te liggen. De overlegvorm van de GR is hiertoe beperkt tot de momenten van financiële besluitvorming aangaande de bedrijfshuishouding van de GR. Daartoe vergadert de GR gemiddeld drie keer per jaar, waarbij ook de algemeen directeur van Caparis NV aanwezig is als adviseur van het bestuur. Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) Gemeenten en provincie zijn verplicht een deel van de uitvoeringstaken voor milieu onder te brengen bij een regionale uitvoeringsdienst. In de provincie Fryslân is daarvoor de ‘Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing’ (FUMO) opgericht. Volgens de huidige versie van het invoeringsbesluit Omgevingswet gaan er met het invoeren van de Omgevingswet ongeveer 580 bedrijven en taken extra over van de gemeente naar de FUMO. Er komen er ook een paar terug. Er is provinciebreed afgesproken om de bedrijven en de dossiers compleet en zonder achterstanden over te dragen, ook wel ‘warm’ genoemd.

Het 'warm' overdragen van de taken vraagt tijdelijk extra inzet. Het gaat hierbij om het omzetten van de bedrijven in de nieuwe systematiek van de Omgevingswet, het fysiek en administratief controleren van de bedrijven en bedrijfsdossiers, digitale dossiers uit de verschillende systemen samenvoegen, papieren dossiers digitaliseren en de gegevens uploaden in de systemen van de FUMO. Vorig jaar is besloten om vooralsnog geen financiële middelen beschikbaar te stellen voor met het volledig digitaliseren van de bouw- en milieudossiers. Wij ontkomen er nu niet aan om een deel van de bedrijfsdossiers te digitaliseren. Als we de dossiers niet 'warm' en digitaal overdragen, kan de FUMO de wettelijke taken niet uitvoeren en minder efficiënt werken. Zij zullen de kosten voor onder andere digitalisering dan alsnog aan ons doorberekenen. De verschuiving van (wettelijke) taken heeft voor ons en de FUMO ook structurele personele en financiële gevolgen. Wij zijn bezig om de gevolgen in kaart brengen. De kans is aanwezig dat wij met het overdragen van de taken op een aantal deskundigheidsgebieden onder de kritieke grens van de kwaliteitscriteria uitkomen en meer dan de wettelijk verplichte taken moeten overdragen aan de FUMO. Hûs en Hiem ‘Hûs en Hiem’ is een samenwerkingsverband van Friese gemeenten. De rechtsvorm is een Gemeenschappelijke Regeling (GR).

Hûs en Hiem geeft op verzoek van de gemeenten onafhankelijk en deskundig advies over ruimtelijke kwaliteit, welstand en monumentenbeleid. Het bestuur van de GR wordt gevormd door de wethouders van de deelnemende gemeenten. Uit hun midden kiest het Algemeen Bestuur één wethouder als voorzitter. Naast het Algemeen Bestuur kent de organisatie van Hûs en Hiem een Dagelijks Bestuur, dat leidinggeeft aan het bureau van de organisatie. Het budget van Hûs en Hiem wordt gefinancierd door de deelnemende gemeenten. Jaarlijks wordt de jaarrekening van het afgelopen jaar en de begroting van het komende jaar voorgelegd aan de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft het recht een zienswijze op deze begroting in te dienen. Hûs en Hiem gaat ervan uit dat zij na de invoering van de Omgevingswet aangewezen wordt door de deelnemende gemeenten als gemeentelijke adviescommissie. De raad zal in het kader van de Omgevingsvisie ook keuzes maken hoe zij met het welstandsbeleid en de advisering wil omgaan. Dat betekent ook dat we moeten bepalen welke diensten de gemeente zal afnemen. Die keuzes zijn nog niet gemaakt. Carins B.V. Gemeente Smallingerland is sinds 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de wet Maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdwet, Participatiewet en de wet Gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Eind 2018 is Carins opgericht om voor de gemeente 97

Smallingerland de toegang tot de ondersteuning binnen deze wet- en regelgeving uit te voeren. De statuten van Carins omschrijven de betrokkenheid van de gemeenteraad. In drie overeenkomsten is in 2021 de opdracht aan Carins, de te leveren prestaties in deze opdracht en de samenwerking met de gemeente vastgelegd. En ondertekend door beide partijen. De gemeente Smallingerland is de enige aandeelhouder van Carins, vertegenwoordigd door de wethouder met financiën in de portefeuille. De wethouder met het sociaal domein in de portefeuille is betrokken op inhoud van lokaal beleid en de wetgeving waarbinnen Carins opereert. Sociaal Domein Fryslân ‘Sociaal Domein Fryslân’ (SDF) is opgericht in 2015 en verzorgt voor alle Friese gemeenten inkoop, contractmanagement en verwerking van diverse (wettelijke) taken op de terreinen Participatie, Wmo en Jeugd. De centrumregeling die ten grondslag ligt aan de samenwerking is geëvalueerd. Naar aanleiding van die evaluatie gaan we de regeling herzien. De besluitvorming hierover in de gemeenten vindt plaats in het laatste kwartaal van 2021, waarna de nieuwe regeling per 1 januari 2022 in werking zal treden. Stichting Vliegveld Drachten Stichting Vliegveld Drachten is opgericht op 10 juli 1980.

De Stichting heeft als statutair doel: “het exploiteren van en het voeren van beheer over een vliegveld te Drachten en het verrichten van alle activiteiten welke daarvoor bevorderlijk kunnen zijn of daarmee verband houden”. De Stichting heeft een bruikleen- en beheersovereenkomst gesloten met de gemeente, waarbij de Stichting de gronden van het vliegveld in bruikleen krijgt van de gemeente en de gemeente een aantal taken voor de Stichting uitvoert: het secretariaat van de Stichting, de administratie, (terrein)beheer en havenmeester. De Stichting is exploitant van het vliegveld en verantwoordelijk voor het beheer, waaronder het vaststellen en toezicht houden op het veiligheidsbeleid en financieel beheer. Het vliegveld kent een aantal vaste gebruikers. De Stichting maakt met die gebruikers afspraken over het gebruik van het vliegveld.

98