Zienswijzen financiële stukken GR - Raadsvoorstel

Raadsvoorstel Pag. 1/13

Datum vergadering

4 juli 2024

Omschrijving agendapunt

Zienswijzen financiële stukken gemeenschappelijke regelingen Burgemeester M. Vermue Wethouders B. van Assche, C. Simons en P. van de Vijver-van Deursen Samenvatting

Portefeuillehouder

Via één voorstel bieden wij uw raad alle financiële stukken aan van de aan ons verbonden partijen. Per gemeenschappelijke regeling stellen wij een zienswijze voor. Hierbij baseren wij ons op het overzicht van de Zeeuwse samenstellingscommissie en de verschillende adviezen vanuit de begeleidingscommissies.

Aan de raad, Inleiding Elk jaar ontvangt u de begrotingen, eventuele begrotingswijzigingen en jaarstukken (jaarverslag en jaarrekening) van diverse gemeenschappelijke regelingen. In juli 2022 verscheen het rapport ‘Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’ van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG). Dit rapport is in januari 2024 geactualiseerd. Een van de afspraken is dat we naast een begeleidingscommissie per gemeenschappelijke regeling werken met een Zeeuwse samenstellingscommissie. Deze commissie zorgt voor een uniform format voor begrotingen, jaarstukken, tussentijdse rapportages en begrotingswijzigingen. Het doel is een overzichtelijke en efficiënte behandeling van de stukken binnen de verschillende gemeenten in Zeeland. Het idee is dat de gemeenteraden de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen in dezelfde vergadering behandelen. Op de begrotingen en begrotingswijzigingen kunt u een zienswijze geven. Op de jaarstukken kan dit alleen in die gevallen waarin er een voorstel voor resultaatbestemming is opgenomen. Vorige jaren ontving u van ons per gemeenschappelijke regeling een apart voorstel. Dit jaar leggen we voor het eerst een gezamenlijk voorstel aan u voor.

In de onderstaande kopjes gaan we per gemeenschappelijke regeling kort in op de adviezen van de begeleidingscommissie (BC) en de samenstellingscommissie (SC) en de zienswijze. Eerst komen de Zeeuwse gemeenschappelijke regelingen aan bod en vervolgens de Zeeuws-Vlaamse gemeenschappelijke regelingen. We sluiten het voorstel af met de gevolgen voor onze begroting. GGD Zeeland Jaarrekening 2023 De jaarrekening van 2023 is op 31 mei 2024, in concept, aangeboden ter kennisname aan de gemeenteraad. De officiële documenten worden na 5 juli 2024 voor zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Besluitvorming over het indienen van een zienwijze volgt in de Raadsvergadering van 19 september 2024. Begroting 2025 De Programmabegroting bestaat uit drie inhoudelijke onderdelen, namelijk Publieke Gezondheid, Veilig Thuis en Inkoop Jeugdhulp Zeeland. Publieke gezondheid In de Programmabegroting schetst de GGD Zeeland de ontwikkelingen die de komende tijd spelen op het gebied van de publieke gezondheid en die van invloed zijn op de activiteiten van de GGD Zeeland. Eind 2022

Raadsvoorstel Pag. 2/13

zijn er structurele en deels ook incidentele middelen toegekend om te komen tot een inhoudelijk sterke en robuuste GGD Zeeland. In het derde kwartaal 2023 is een plan van aanpak opgesteld voor de “Basis op orde” en zijn criteria voor evaluatie voorgelegd aan het algemeen bestuur (AB). De evaluatie wordt in het derde kwartaal van 2024 uitgevoerd en in december 2024 aangeboden aan het AB. De veranderingen vanuit de Basis op orde en het borgen hiervan lopen door in 2025 en verder. Bij de totstandkoming en uitwerking van de doelen uit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), treedt de GGD op als kennispartner van de gemeenten. In de financiering van het IZA en GALA zijn hiervoor middelen beschikbaar tot en met 2026. Veilig thuis De financiering van het programma Veilig Thuis bestaat uit twee delen. Eén deel van de begroting komt vanuit de gemeentelijke bijdrage en één deel komt vanuit een subsidie vanuit het CZW bureau (in opdracht van de centrumgemeente Vlissingen). Afgelopen jaren is het aantal adviezen en meldingen bij Veilig Thuis Zeeland sterk toegenomen. Ook zijn de casussen complexer. De uitvoeringscapaciteit is niet uitgebreid. Hierdoor is de wachtlijst gegroeid. Om de wachtlijsten duurzaam weg te werken wordt de capaciteit uitgebreid.

Daarnaast is afgesproken dat frequenter wordt gerapporteerd over de aard en omvang van de wachtlijsten per gemeente. Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland In deze voorliggende begroting vallen onder het bedrijfsonderdeel Jeugd alleen de uitvoeringskosten IJZ en Taskforce Jeugd. De lasten voor jeugdhulp worden in het kader van rechtmatigheid verwerkt in de begrotingen van de deelnemende gemeenten. Vanaf 2026 zullen nieuwe raamovereenkomsten ingaan. De huidige (raam)overeenkomsten zijn met één jaar verlengd. Adviezen begeleidingscommissie, samenstellingscommissie en zienswijze Advies BC Advies SC Jaarrekening 2023 --Begroting 2025 Positief advies met suggesties Positief advies Zienswijze Wij stellen voor een positieve zienswijze in te dienen op de begroting 2025. We sluiten aan bij de adviespunten van de BC: - Aandacht voor de risico’s met betrekking tot het “ravijnjaar” in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing - Het opnemen van vergelijkende cijfers in de begroting O.L.A.Z. Jaarrekening 2023 De afrekening O.L.A.Z. is positief op basis van onderstaande factoren. ­ Daling van de marktprijs voor Oud Papier en Karton (OPK);  Gestegen rente op schatkistbankieren;  O.L.A.Z. begroot met geschatte hoeveelheden. En baseert de afrekening op de werkelijk aangeboden hoeveelheden. O.L.A.Z. schatte de hoeveelheden hoger in dan het geval was.

Want met uitzondering van GFT waren alle hoeveelheden minder;  Lagere verwerkingskosten voor groente-, fruit- en tuinafval (GFT) door een nieuw contract sinds 2023. Begrotingswijziging 2024 O.L.A.Z. ziet twee aanleidingen om een 1e begrotingswijziging door te voeren: • Doorrekenen van de lagere kosten GFT verwerking op basis van het jaar 2023.

Raadsvoorstel Pag. 3/13

•

Het besluit om een deel van het afvalbeleid & consultancy in 2024 niet uit te voeren.

Ontwerpbegroting 2025 O.L.A.Z. begroot op basis van geschatte hoeveelheden en inschattingen van kosten. De geschatte hoeveelheden 2025 van de gemeente Sluis stellen we gelijk met de werkelijk aangeboden hoeveelheden 2023. In tabel ‘Kostenontwikkeling’ vatten we de verschillen per onderdeel samen. En geven we aan door welke ontwikkeling dat komt. Dit zijn verschillen en ontwikkelingen vergeleken met de jaarrekening 2023. Kosten

Ontwikkeling

Gevolg O.L.A.Z. begroting

Glas OPK Restafval GFT PMD

Marktprijsstijging Marktprijsdaling Verwerkingskostenindexering Composteringskosten indexering Logistieke kosten indexering

Kostenverlagend Kostenverhogend Kostenverhogend Kostenverhogend Kostenverhogend

-22.948 319.826 581.749 672.969 30.243

Milieustraten

Exploitatiekostenstijging

Kostenverhogend

1.822.740

Voorlichting

Indexering

Kostenverhogend

2.346

Afvalbeleid & Consultancy

Indexering

Kostenverhogend

7.874

Overhead/Rente/VPB

Indexering

Kostenverhogend

5.752

Totaal

Verschil met 2023 [€]

3.420.551

Tabel ‘Kostenontwikkeling’. PMD is de afkorting voor: plastic- en metalenverpakkingen en drankkartons. VPB is de afkorting voor: vennootschapsbelasting.

We zien een algemene trend, namelijk: • stijging van belasting op verbranden; • stijging van transportkosten; • stijging van personeelskosten. Deze trends zijn de oorzaken voor de extra kosten over restafval, PMD, de milieustraten en overige kosten. Ook spelen voor de milieustraten de marktprijsschommelingen mee en de invoering van de stelpost voor investeringen. Het maken van die jaarlijkse stelpost stelden we vast op 06-07-2023 en gaat in vanaf 01-01-2025.

Adviezen begeleidingscommissie, samenstellingscommissie en zienswijze Jaarrekening 2023

Advies BC Positief

Begrotingswijziging

Positief

Advies SC Er ontbreekt een toelichting op de begrotingsonrechtmatigheid in de paragraaf bedrijfsvoering en de rechtmatigheidsverantwoording. Verder blijkt tabel 1 voor het percentage bestemmingsreserve niet juist te zijn. Positief met advies om voortaan te handelen volgens procedure in VZGrapport Samenwerken met GR'en. Positief

Begroting 2025 Positief Zienswijze Wij stellen u voor om onder voorwaarde van een goedkeurende accountantsverklaring: 1. kennis te nemen van de jaarrekening O.L.A.Z. 2023;

Raadsvoorstel Pag. 4/13

2. een positieve zienswijze in te dienen op de begrotingswijziging O.L.A.Z. 2024 met de kanttekening van het advies van de SC; 3. een positieve zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting O.L.A.Z. 2025.

RUD Zeeland Jaarrekening 2023 en resultaatbestemming 2023 Jaarrekening 2023 Het resultaat van de concept jaarrekening 2023 is € 752.728 negatief. De belangrijkste oorzaken voor dit resultaat zijn: • • •

98% van de begrote uren is gerealiseerd (inclusief generieke uren). Hierdoor is de opbrengst van productieve uren € 300.000 lager dan begroot. Ten laste van 2023 is een voorziening getroffen van ruim € 4 ton in verband met een lopend onderzoek naar de herwaardering van functies. Dit leidt mogelijk tot een nabetaling over 2022 en 2023. Naast deze verschillen zijn er nog afwijkingen als gevolg van de besteding van subsidies en overige inkomsten van derden ten opzichte van de begroting. Deze afwijkingen hebben effect op de lastenkant en batenkant van de begroting. Per saldo verandert het resultaat daarom niet.

De jaarstukken bevatten nog niet de controleverklaring van de accountant en het verslag van bevindingen. Deze zijn nog niet beschikbaar, omdat de controle nog niet is afgerond. De definitieve jaarstukken komen in het DB van de RUD Zeeland van 10 juni 2024 aan bod. Vaststelling van de jaarrekening is voorzien in het AB van 1 juli 2024. Resultaatbestemming 2023 Verrekening van het negatieve resultaat met het eigen vermogen zou leiden tot een daling onder de landelijk vereiste ratio voor het weerstandsvermogen van 0,8. Om die reden stelt de RUD voor om het volledige negatieve resultaat over 2023 te verrekenen met de deelnemers. Dit wordt verrekend met het teveel betaalde voorschot aan deelnemersbijdrage. 2e Begrotingswijziging 2024 Op 31 augustus 2023 heeft het AB ingestemd met de uittreding van Waterschap Scheldestromen. Dit voorstel bevat de wijziging van de begroting 2024 waarin de financiële gevolgen van de uittreding zijn verwerkt. De consequenties voor Sluis zijn bijna nihil. Begroting 2025 De ontwerpbegroting 2025 is een beleidsarme begroting. In de begroting mag alleen nieuw beleid worden opgenomen dat het AB heeft vastgesteld. In 2024 volgen nog besluiten die grote gevolgen zullen hebben voor de omvang, de inrichting en de huisvesting van de organisatie. De gevolgen van deze besluiten zijn dus nog niet in de begroting 2025 opgenomen.

Het gaat om de volgende ontwikkelingen: • • • •

Het Plan van Aanpak Robuuste RUD Zeeland inclusief de 3de begrotingswijziging 2024. Deze ligt ook voor zienswijze voor aan uw raad. Organisatie PIOFACH-taken en huisvesting vanaf 2026. Een mogelijke herwaardering van een of meerdere functies, als gevolg van collectief ingediende bezwaren tegen de huidige functiewaardering in relatie tot de waardering bij andere omgevingsdiensten. Overige ontwikkelingen, waaronder: o Samenwerking VRZ, GGD en RUD o De gevolgen van invoering Omgevingswet (bijvoorbeeld aanpassing kentallen)

Raadsvoorstel Pag. 5/13

o

Overdracht bodemtaken van provincie Zeeland naar de Zeeuwse gemeenten

Adviezen begeleidingscommissie, samenstellingscommissie en zienswijze • •

Jaarrekening 2023 Resultaatbestemming

Begrotingswijziging Begroting 2025

Advies BC • Nog geen advies • Positief advies

Positief advies met opmerkingen. Opmerkingen zijn verwerkt in het voorstel. Positief advies met opmerkingen. Opmerkingen zijn verwerkt in het voorstel.

Advies SC Omvang van het eigen vermogen ultimo 2023 bedraagt € 1.295.000 (algemene reserve € 1.121.000 en bestemmingsreserve pers. duurzaam inzetbaarheidsbudget € 174.000). De omvang van de algemene reserve is hiermee hoger dan de toegestane omvang op grond van de VZG-richtlijn (in het advies van de BC berekend op € 707.000). Positief Positief

Zienswijze Wij stellen u voor om: 1. onder voorbehoud van de accountantsverklaring kennis te nemen van de jaarrekening 2023; 2. een zienswijze in te dienen op de resultaatbestemming 2023 volgens het advies van de SC en met de kanttekening om in de toekomst dit voorstel eerst in het AB te bespreken vóór toezending aan de deelnemers voor zienswijzen; 3. een positieve zienswijze in te dienen op de 2e begrotingswijziging 2024; 4. een positieve zienswijze in te dienen op de begroting 2025. Sabewa Jaarrekening 2023 Begin 2023 heeft Sabewa het Visiedocument 2023-2027 opgesteld. Hierin staat de koers beschreven om tot een burgergerichte, kwalitatief hoogwaardige en efficiënte uitvoeringsorganisatie te komen. Doel is vermindering kwetsbaarheid organisatie en verhogen kwaliteit dienstverlening. De jaren 2023 en 2024 staan in het teken van het op orde brengen van de organisatie. In 2023 is met name gefocust op versterking van de organisatie om achterstanden weg te werken en processen te verbeteren. Door de WOZ-waardestijging (Sluis: 14,5%) is het aantal ingediende bezwaren in 2023 verdubbeld ten opzichte van 2022. Omdat medio 2023 de financiële impact van de bezwaren nog niet goed kon worden ingeschat is bestuurlijk besloten geen tweede begrotingswijziging op te maken en de kosten achteraf met de deelnemers te verrekenen. Hierdoor is sprake van een begrotingsonrechtmatigheid.

Voor het negatieve resultaat zijn geen reserves. Sabewa stelt voor het resultaat te verdelen over de deelnemers. Begrotingswijziging 2024 De begroting 2024 is bijgesteld op basis van de werkelijke kosten over 2023. Vanaf 1 januari 2024 is de wettelijke proceskostenvergoedingen bij bezwaarschriften verlaagd. De verwachting is dat het aantal beroepszaken zal stijgen. Het aantal beroepszaken over 2023 en 2024 en de benodigde extra inhuur voor afhandeling daarvan, zijn nog niet in te schatten. Deze zijn nog niet meegenomen in de begrotingswijziging.

Raadsvoorstel Pag. 6/13

Begroting 2025 De jaren 2025-2027 uit het visiedocument zijn bedoeld om te komen tot o.a. viersterren Waarderingskamer, processen worden beheerst, goede interne controles, verdere automatisering en robotisering en een goede PDCA-cyclus. In 2025 wordt o.a. geïnvesteerd in verbetering van de BAG-WOZ koppeling, kennis van medewerkers, faciliteiten voor deurwaarders, betalingsopties op het aanslagbiljet en wordt bovendien een afweging gemaakt om een aanbestedingstraject te starten voor de aanschaf van een nieuwe belastingapplicatie. De begroting 2025 richt zich op het bestaande beleid. Voor nieuw beleid zal eind 2024/begin 2025 een eerste begrotingswijziging 2025 worden voorgesteld. Ook voor 2025 blijven de beroepsschriften een risico voor Sabewa. Voor de bezwaarschriften is een goede tool ontwikkeld waar andere belastingsamenwerkingen ook interesse in hebben getoond. De verwachting is dat NCNP-bureaus zich ook op andere belastingsoorten gaan richten. De aantallen en financiële impact hiervan zijn nog niet in te schatten. Adviezen begeleidingscommissie, samenstellingscommissie en zienswijze Advies BC Advies SC Jaarrekening 2023 Positief, met een kanttekening over Positief de onrechtmatigheid.

Begrotingswijziging Positief Positief, met advies voortaan bij een begrotingswijziging te handelen volgens procedure in het VZG-rapport Samenwerken met GR'en Begroting 2025 Positief Positief Zienswijze 1. Een positieve zienswijze af te geven over de cijfers 2023 inclusief de voorgestelde resultaatsverdeling, met als aanvulling dat gemeente Sluis tweemaal per jaar geïnformeerd wenst te worden over de stand van zaken met betrekking tot rechtmatigheid. 2. Een positieve zienswijze in te dienen op de begrotingswijziging 2024 en de begroting 2025. Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) Jaarrekening 2023 De jaarrekening 2023 is nog niet formeel aangeboden. De accountantscontrole is in een afrondende fase waarbij de eerste concept bevindingen zijn gedeeld met VRZ. De accountant heeft bij de VRZ aangegeven dat zij, op basis van de huidige bevindingen uit de controle voornemens is een goedkeurende verklaring af te geven. Het streven van VRZ en de accountant was om de jaarrekening definitief vast te laten stellen in de vergadering van 12 april 2024. Echter op 6 februari 2024 heeft de Algemene Rekenkamer aangegeven fundamentele bezwaren te hebben op de wijze waarop de Rechtmatigheidsverantwoording momenteel is ingeregeld en de manier waarop de accountants deze moeten toetsen.

Dit heeft er toe geleid dat in overleg met de Nederlandse Beroepsorganisatie Accountants (NBA) is besloten dat accountantskantoren geen controleverklaringen bij de jaarrekeningen op basis van het BBV en Bado af kunnen aan decentrale overheden. Dit blijft van kracht tot het moment dat de alle relevante wetgeving op elkaar is afgestemd. Het moment waarop dit zal zijn is nog onbekend. De VRZ blijft in overleg met onze accountant om te zorgen dat de controleverklaring voor de vergadering van 7 juli 2024 afgegeven kan worden. 1e Begrotingswijziging 2024 In de 1e begrotingswijziging 2024 worden de volgende mutaties verwerkt: 1. De effecten van de 3e begrotingswijziging 2023 dat resulteert in een begrotingsoverschot. 2. De effecten van de concept-jaarrekening 2023 op de begroting 2024. 3. Het gaat om uitstel van investeringsprojecten en projecten die ten laste van de reserve worden uitgevoerd.

Raadsvoorstel Pag. 7/13

4. Verdeling van een opgenomen stelpost voor inflatiecorrectie over de programma’s (neutraal). 5. Gedeeltelijke invulling van de lasten samenhangend met de extra ontvangen gelden Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR)voor versterking crisisbeheersing en informatievoorziening. 6. Correctie verbouwing vleugel voormalige Gemeenschappelijke Meldkamer Zeeland van 2026 naar 2024 (neutraal). 7. Opname van incidentele budgetten, onder andere naar aanleiding van de Doorkijknota 2025 Het gaat om een budget neutrale wijziging en wordt, conform het VZG-rapport “Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland”, ter informatie aan de Zeeuwse gemeenteraden aangeboden. Begroting 2025 De begroting 2025 is sluitend en opgesteld in lijn met het meerjarenbeleidsplan 2022-2025. In de begroting zijn de programma’s 'Toekomstbestendige brandweerzorg' en 'Voorbereide crisisorganisatie' opgenomen. Deze programma’s kunnen in 2025 voortgezet worden binnen de huidige begroting en extra middelen vanuit de BDUR voor de versterking van crisisbeheersing en informatie gestuurde veiligheid. In 2025 worden lagere afschrijvingslasten verwacht dan in eerdere begrotingen opgenomen. De ontstane financiële ruimte in 2025 mag alleen voor incidentele zaken worden uitgegeven, immers vanaf 2026 is volgens de ramingen de ruimte weer nodig voor dekking van de oplopende kapitaallasten.

De volgende incidentele zaken uit de Doorkijknota 2025 of uit de risicoparagraaf zijn opgenomen in de begroting 2025 (zie ook paragraaf 2.2.5 Incidentele lasten en baten per programma): - Extra onderhoud brandweermaterieel en -materiaal (zie risicoparagraaf) - Extra gebruikersonderhoud brandweerkazernes (zie risicoparagraaf) - Opleiding en talentontwikkeling brandweer (zie doorkijknota) - Duurzaamheid wagenpark / fleetmanagement (zie doorkijknota) - Huisvestingsvisie: pilot kantoorlocaties (zie doorkijknota) - Versterken van het informatielandschap (zie doorkijknota) - Inhaalslag realistisch oefenen chauffeurs Weerstandsvermogen Bij de behandeling van de begroting 2025 wordt enkel een besluit gevraagd over de begroting 2025. De meerjarenraming 2026 t/m 2028, behorende bij de begroting 2025, is ter informatie. De jaren 2026, 2027 en 2028 laten een tekort zien. Deze tekorten ontstaan door enkele, onverwachte structurele tegenvallers in combinatie met de personeelslasten die oplopen in de meerjarenraming. In de loop van 2024 of 2025 of bij het opstellen van de begroting 2026 zal, zo mogelijk, een voorstel worden gedaan voor een oplossing voor het tekort. De risico’s die VRZ loopt zijn bepalend voor de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. In de begroting 2025 is voor een bedrag van € 2,3 mln. aan risico’s voorzien (10 belangrijkste risico’s).

Op basis van de concept-jaarstukken 2023 wordt in de begroting 2025 een algemene reserve van € 223.825 voorzien (= ruim onvoldoende). De post ‘Onvoorzien’ bedraagt € 50.000. Het Algemeen Bestuur van VRZ heeft kennisgenomen van dit weerstandsvermogen (zoals beschreven op pagina 33 van de ontwerpbegroting) en vraagt de Adviescommissie Financiën (ACF) om een advies te geven over wat een acceptabel niveau is van het weerstandsvermogen en hoe dit bereikt kan worden. Adviezen begeleidingscommissie, samenstellingscommissie en zienswijze Adviezen begeleidingscommissie Advies SC (BAO) en financiële adviescommissie (ACF) Jaarrekening 2023 BAO: -Positief ACF: -Stukken zijn in concept voorgelegd. Er wordt nog gewacht op stukken voorzien van accountantsverklaring.

Raadsvoorstel Pag. 8/13

Begrotingswijziging

Begroting 2025

BAO: Positief met opmerkingen Houdt bij vervanging van voertuigen rekening met de bestaande huisvesting. Schaf iets aan dat past. ACF: Positief met opmerkingen Neem een passage op over de keuze om de incidentele voordelen in te zetten voor o.a. de doorkijknota 2025 en deze niet toe te voegen aan Advies adviescommissies BAO-ACFVD Pagina 2 van 3 de algemene reserve. Hierdoor blijft het lage percentage voor het weerstandsvermogen bestaan. BAO: Positief met opmerkingen In 2026 en verder komt er een korting op het gemeentefonds. Geadviseerd wordt om scenario’s uit te werken over hoe de VRZ daarop moet anticiperen. ACF: Positief met opmerkingen - Verwerk de inhoud van het bestuursvoorstel in de aanbiedingsbrief (onder andere een passage over de keuze om incidentele voordelen in te zetten voor o.a. de doorkijknota 2025 en niet toe te voegen aan de algemene reserve). - Heb aandacht voor het oplossen van het tekort in de meerjarenraming. Gelet op de hoogte van de bedragen in relatie tot de omvang van de begroting van VRZ, rekening houdend met de financiële ontwikkelingen en politieke gevoeligheid bij gemeenten, wordt geadviseerd een (interne) taakstelling op te nemen.

Positief, met advies voortaan bij een begrotingswijziging te handelen conform procedure in het VZG-rapport Samenwerken met GR'en.

Positief, met advies om de risicoanalyse kritisch te beschouwen voor wat betreft de aard, omvang en inschatting van de risico's en te toetsen of de huidige risico-analyse alle actuele risico's representeert.

Zienswijze 1. Kennis te nemen van de 1e begrotingswijziging 2024, met een kanttekening over de gevolgde procedure. 2. Een positieve zienswijze in te dienen op de begroting 2025, met een kanttekening over de vervanging van voertuigen. Dethon Jaarrekening 2023 Het Algemeen Bestuur stelt op 28 augustus de jaarstukken 2023 vast. Deze zijn nu nog niet beschikbaar door capaciteitsproblemen bij de accountant. Begrotingswijziging Er is geen gewijzigde begroting aangeboden. Dethon ontwikkelt zich in de tussentijd verder naar een sociaal ontwikkelbedrijf. Zij informeren uw raad hierover aan de hand van periodieke rapportages.

Raadsvoorstel Pag. 9/13

Begroting 2025 Participatie op de arbeidsmarkt zorgt voor maatschappelijke winst. Dethon draagt hier via het ontwikkelen van mensen aan bij. Dit doen zij aan de hand van het koersplan 2023-2025. Dit koersplan is reeds aan uw raad gepresenteerd. De ontwerpbegroting 2025 laat ambitie zien. Dethon ziet kansen door (her)ontwikkeling van leerlijnen zoals Horeca en Elektrische fietsen. Het AB stelt de begroting 2025 definitief vast op 28 augustus 2024. Dit in plaats van de eerder geplande vergadering op 17 juli 2024. Er is uitstel bij de Provincie verkregen voor de latere aanlevering. Dethon streeft naar een neutraal exploitatieresultaat door minimaal de huidige omzet te behouden en waar mogelijk te besparen en/of te bezuinigen. Naar de toekomst toe vraagt onderhoud en verduurzaming van gebouwen extra aandacht. Adviezen begeleidingscommissie, samenstellingscommissie en zienswijze Advies BC Advies SC Jaarrekening 2023 Ter kennisgeving aanbieden. Positief. Vooralsnog ontbreekt de controleverklaring en het accountantsverslag Begroting 2025 Positief Positief Zienswijze 1. In afwachting van de controleverklaring en het accountantsverslag de jaarrekening voor kennisgeving aan te nemen. 2. Een positieve zienswijze af te geven op de ontwerpbegroting 2025.

Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen (CVV) Jaarrekening 2023 De jaarrekening 2023 is in de algemene bestuursvergadering van 11 april 2024 voorlopig vastgesteld. Uit de jaarrekening blijkt dat kosten zijn gestegen door de hoge indexatie van de vervoerskosten (volgens de Nationale Energie Efficiency Index 13,7%) en het hogere gebruik van het WMO-vervoer na opheffing van de coronamaatregelen in 2022. Begroting 2025 De cijfers van de begroting 2025 zijn gebaseerd op de laatste kwartaalcijfers 2023, inwoneraantal, VZG-norm en NEA-indexering. De begroting van het WMO-vervoer en vervoer Jeugdzorg is gebaseerd op het 4de kwartaal 2023. Voor de begroting van het leerlingenvervoer zijn de actuele cijfers van de maand januari 2024 doorgerekend naar het aantal schooldagen in 2025. Dit om zo goed mogelijk aan te sluiten op de actueel benodigde voertuiginzet/kosten en de werkelijke (geïndexeerde) tarieven van 2024. De kosten van de Westerschelde tunnel zijn er per 01-01-2025 uitgehaald. De begroting 2025 is ten opzichte van 2024 verhoogd op basis van de contractuele en wettelijke indexeringen. De definitieve NEA indexering die op de contracten WMO-, jeugdzorg- en Leerlingenvervoer moet worden toegepast is in 2024 3,4% geweest; voor 2025 wordt een NEA index van 4% (schatting) verwacht.

Daarnaast is rekening gehouden met de (verwachte) gevolgen van de aanbesteding van het leerlingenvoer. Tot slot wordt verwacht dat stijging in het WMO-vervoer, na de Corona-jaren, zoals waar te nemen in 2023, doorzet in 2025. Hieronder treft u een beknopt overzicht aan van de kostenposten uit de primitieve begroting voor de gemeente Sluis. Rekening 2023 Gemeente Sluis Leerlingenvervoer Vervoer WMO-gerechtigden

639.005 649.289

Begroting 2024 713.250 660.500

Begroting 2025 724.000 657.000

Raadsvoorstel Pag. 10/13

Jeugdzorgvervoer Overhead Onvoorzien

284.594

241.250

331.000

25.379

32.502

34.469

0

0

0

Totaal 1.598.267 1.647.502 Zowel het WMO- Jeugdzorg- als het leerlingenvervoer zijn open eind regelingen.

1.746.469

Adviezen begeleidingscommissie, samenstellingscommissie en zienswijze Advies BC Advies SC Jaarrekening 2023 Positief Positief Begroting 2025 Positief Positief, onder voorwaarde dat rekenfout - waardoor deelnemersbijdragen € 10.000 te hoog zijn bepaald - wordt gecorrigeerd. Zienswijze 1. Kennis te nemen van de jaarrekening 2023 2. Een positieve zienswijze in te dienen op de begroting 2025 met de kanttekening dat de rekenfout waardoor deelnemersbijdragen € 10.000 te hoog zijn bepaald - wordt gecorrigeerd. Financiële paragraaf De financiële gevolgen voor 2025 en verder zullen verwerkt worden in de Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028. Voor 2024 zijn er ook financiële gevolgen vanuit de gemeenschappelijke regelingen:

Bijdrage 2024 Bijdrage 2024 (na Gemeenschappelijke Regeling Afrekening 2023 (voor wijziging) Wijziging 2024 wijziging) Bijdrage 2025 1 Sabewa € 60.175 € 799.885 € 98.092 € 897.977 € 850.504 2 VRZ € 2.788.856 € 2.788.856 € 2.943.010 3 GGD € 1.248.478 € 1.248.478 € 1.386.343 4 RUD € 9.645 € 938.400 € 100 € 938.500 € 976.800 5 OLAZ € -80.109 € 1.446.541 € -34.590 € 1.411.951 € 1.479.090 6 Dethon € 508.925 € 508.925 € 530.826 7 Collectief Vervoer Zeeuws Vlaanderen € 1.647.502 € 1.647.502 € 1.746.461 Totaal

€ -10.289

€ 9.378.587

€ 63.602

€ 9.442.189

€ 9.913.034

Deze worden gebruikelijk ten gunste of ten laste van het saldo van baten en lasten gebracht. De afrekening 2023 en begrotingswijziging 2024 van Sabewa en RUD resulteren in een verlaging van het saldo 2024 met ongeveer € 168.000. Een uitzondering op deze regel betreft de 1e begrotingswijziging 2024 en de afrekening 2023 van OLAZ. De begrotingswijziging brengt een verlaagde bijdrage 2024 voor gemeenten met zich mee en door de afrekening 2023 krijgen de gemeenten een bedrag retour. Volgens het gesloten circuit Afval worden beide bedragen aan de Voorziening Afval gedoteerd. In totaal gaat het hierbij om bijna € 115.000. Voorstel Wij stellen u voor per gemeenschappelijke regeling zienswijzen in te dienen zoals hiervoor omschreven. Tot slot Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd, met als doelstelling het versterken van de democratische legitimatie. Onderdeel van de wijziging is om de GR aan te scherpen met verplichte

Raadsvoorstel Pag. 11/13

afspraken rond evaluatie en uittredingsregeling. Deze stukken zijn in voorbereiding en worden later dit jaar verwacht. Oostburg, 11 juni 2024 Hoogachtend,

De secretaris,

De burgemeester,

S.I. de Kievit-Minnaert

mr. M.M.D. Vermue

Bijlage(n): 1. GGD Zeeland a. Aanbiedingsbrief jaarstukken 2023 GR GGD b. Accountantsverslag 2023 GGD Zeeland c. Audit report GGD d. Jaarrekening 2023 (concept) e. Aanbiedingsbrief begroting 2025 f. Begroting 2025 g. Advies begeleidingscommissie h. Concept zienswijze 2. O.L.A.Z. a. Jaarrekening 2023 b. Begrotingswijziging 2024 c. Ontwerpbegroting 2025 d. Advies begeleidingscommissie e. Concept zienswijze 3. RUD Zeeland a. Concept Jaarrekening 2023 b. AB-voorstel verrekening resultaat 2023 c. Advies begeleidingscommissie resultaatbestemming 2023 d. 2e Begrotingswijziging 2024 e. Memo effect uittreden Waterschap f. Advies begeleidingscommissie 2e begrotingswijziging 2024 g. AB-voorstel begroting 2025 h. Begroting 2025 i. Advies begeleidingscommissie begroting 2025 j. Concept zienswijze 4. Sabewa a. Begeleidende brief bij Jaarstukken 2023 b. Begeleidende brief bij voorstel resultaatbestemming 2023 c. Voorgenomen resultaatbestemming 2023 d. Jaarrekening 2023 e. Begeleidende brief bij voorstel begrotingswijziging 2024 f. Begrotingswijziging 2024 g. Begeleidende brief bij begroting 2025 h. Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 i. Advies begeleidingscommissie

Raadsvoorstel Pag. 12/13

j. Concept zienswijze 5. Veiligheidsregio Zeeland a. Jaarrekening 2023 (nog niet aangeboden) b. Publieksversie jaarverslag c. Begrotingswijziging d. Begroting 2025 e. Infographic begroting 2025 f. Concept zienswijze g. Advies BAO 6. Dethon a. Jaarrekening 2023 (nog niet beschikbaar) b. Begroting 2025 c. Advies begeleidingscommissie d. Concept zienswijze 7. CVV Zeeuws-Vlaanderen a. Aanbiedingsbrief jaarrekening 2023 b. Jaarrekening 2023 c. Aanbiedingsbrief begroting 2025 d. Begroting 2025 e. Concept zienswijze 8. Overzichtsdocument Samenstellingscommissie

Raadsvoorstel Pag. 13/13

DE RAAD VAN DE GEMEENTE SLUIS gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 11 juni 2024

BESLUIT:

Voor de gemeenschappelijke regelingen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

GGD Zeeland O.L.A.Z. RUD Zeeland Sabewa Veiligheidsregio Zeeland Dethon CVV Zeeuws-Vlaanderen

een zienswijze in te dienen volgens bijgevoegde concept zienswijzen.

Sluis, 4 juli 2024 DE RAAD VOORNOEMD, De griffier,

De voorzitter,

mr. P. T. G Claeijs

mr. M. M. D. Vermue