RV01 Beleidsplan Duurzaamheid - bijlage 1 Beleidsplan

ontwikkelaars, bouw­partijen, ingenieursbureaus en andere sympathisanten te

op voorraad zijn. Hierin worden de ­ambtenaren opgeleid. Om ook bij te dragen aan

hebben die actief de circulaire economie stimuleren. Zo worden de krachten gebun-

de doelstellingen rondom afval nemen wij actie om in 2026 inzichtelijk te hebben

deld. Onderdeel hiervan is het aangaan van een lidmaatschap bij het K&I netwerk.

welke afvalstromen we hebben. We hebben vanaf 2026 inzicht in de milieubelasting

Er gebeurd op het gebied van circulaire bouw al veel in Zeeland. Het Kennis &

van de organisatie met als doel het grondstoffengebruik verder te reduceren. Ook

Innovatie netwerk circulair bouwen is actief, dat kennis en innovatie in de regio wil

hebben we dan in beeld welke groene reststromen er zijn en zoeken we naar een

aanwakkeren. Meer dan 70 bedrijven, instellingen en organisaties zijn al verbonden

optimale circulaire verwerking. In 2027 brengen we dit ook in beeld voor de ge-

met dit netwerk. Alle Zeeuwse gemeenten sluiten zich hierbij aan. Sluis heeft zich

meentelijke bouw- en infrastructuurprojecten.

hier bij aangesloten. Om circulair te stimuleren en uit te voeren wordt vanaf 2028 bij gronduitgifte door Daarbij is het essentieel dat er bewustwording wordt gecreëerd. Om dit te realiseren

de gemeente circulaire prestatierichtlijnen en ambities zoals percentage secundair

en informatie te verschaffen is in 2026 het duurzaam bouwloket van de gemeente

materiaal, biobased materialen, losmaakbaarheidindex en materialenpaspoort

Sluis uitgerust met informatie over (biobased) circulaire sloop-, renovatie-, aanbouw

opgenomen in de voorwaarden voor toekomstige en waar mogelijk bestaande

en isolatieprojecten en natuurinclusief bouwen. Zo zijn ze onder andere uitgerust om

plannen of projecten. Dit geldt alleen bij grond in eigendom van de gemeente.

vragen over circulair onder­nemen te beantwoorden en hierin te adviseren. Het

Vanaf 2025 onderzoeken we de mogelijkheden of we in gemeentelijke regelingen,

Zeeuws adviesloket promoot bouwhubs en laat ook ruimte over voor een loket

zoals isolatiesubsidie, isolatieprogramma NIP, doe het zelfver subsidie een extra

binnen de eigen gemeente.

stimulans voor de toepassing van circulair materiaal op kunnen nemen.

We nemen vanaf 2026 bij de inrichting van de openbare ruimte Circulariteit mee.

Inkopen

Vanaf 2028 maken Circulaire Economie doelstellingen deel uit van alle nieuwe ge-

Wij hebben als actie om in 2025 nieuwe prestatieafspraken te maken waarbij met

biedsontwikkelingsprojecten en waar mogelijk bestaande projecten. Ook willen we bij

woningbouwcorporaties wordt afgesproken om circulaire economie mee te nemen.

toekomstige nieuwbouwwijken zoveel mogelijk drinkwater hergebruiken en opslaan. 23

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

Onderdeel van het Zeeuwsbrede beleidsplan wordt dat in 2028 alle noodzakelijke

Om bewustwording te stimuleren is het essentieel om informatie over bestaande

medewerkers voldoende circulair zijn opgeleid, zodat relevante ambtenaren voldoen-

initiatieven m.b.t. consubeteren in Sluis te centraliseren en hieraan bekendheid te

de kennis hebben hoe ze circulaire economie in hun projecten kunnen toepassen

geven: creatief, repetitief, doelgroepengericht, via verschillende kanalen, organisaties

en daardoor ook circulair inkopen. Ook wordt bijgehouden wat het effect is op

en ambassadeurs (‘green influencers’). We zoeken de samenwerking met het

grondstoffengebruik, het milieu, biodiversiteit en/of sociale aspecten.

­onderwijs op om ervoor te zorgen dat duurzaamheid een groter thema wordt in het onderwijs. Zowel de inzet op communicatie, als het op jonge leeftijd bewustmaken

Vanaf 2025 zitten in 2 pilots van onze inkoop en aanbestedingen circulaire en MVOI

4

vereisten en worden er leveranciers en opdrachtnemers gekozen op basis van hun

van duurzaamheid, sluit aan bij de acties die wij nemen in het communiceren naar inwoners over de duurzaamheidsopgaven, waaronder circulariteit.

circulaire kennis, ambities en ervaring. Daarin zal lokaliteit een van de criteria zijn. Welke weging dit criterium krijgt wordt nader bepaald door ons.

Verder onderzoeken wij samen met de ZRD de aanbeveling van het burgerakkoord om de milieustraat uit te breiden (punt 9.5). Concreet betekent dit dat in Zeeuws-­

Vanaf 2025 wordt er door de Zeeuwse gemeenten op ingezet om minimaal 100 bedrijven de mogelijkheid te bieden om d.m.v. trainingen en coaching­gesprekken

gerealiseerd wordt waar kringloopwinkels, reparatiewerkplaatsen en onderwijs­

inzicht te krijgen in de toekomstbestendigheid van het bedrijf, denk daarbij aan

instellingen met elkaar zijn verbonden om onnodig weggooien van grondstoffen

strengere regelgeving, leveringszekerheid van goederen/grondstoffen en inkoop. Er

en materialen te voorkomen. Aanvullend onderzoeken wij de mogelijk­heden om

is voor bedrijven die iets willen doen het platform www.circonl.nl. Dit is een training

tweedehands materialen van de milieustraat Sluis voor hergebruik aan te bieden.

voor ondernemers die aan te vragen is. De provincie denkt er aan een campagne te starten voor bedrijven over circulair. Wij sluiten graag aan bij deze campagne.

2.3.5 Burgerberaad Circulair Uit het burgerberaad komt naar voren dat de inwoners van de gemeente Sluis consubetergedrag willen stimuleren (punt 9.1). Wij willen dit ook graag stimuleren en ziet dit als een belangrijk punt om uiteindelijk in 2050 volledig circulair te zijn. Het is daarbij noodzaak om de juiste informatie naar burgers te ­communiceren om bewustwording op het gebied van consumptie te sensibiliseren (punt 9.2). Wij kunnen ons vinden in de opvatting uit het burgerakkoord dat het essentieel is om te communiceren over bestaande initiatieven om daar meer bekendheid aan te geven. Ze zal zich daarom inzetten om via verschillende kanalen informatie over consubeteren te verspreiden.

4

24

Vlaanderen minimaal 1 uitgebreide milieustraat (of een circulair ambachtscentrum)

MVOI (Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeverschap en Inkoop) Bij MVOI gaat het naast de prijs ook om de sociale effecten en de effecten op het milieu.

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

2.3.6 Uitvoering pijler Circulair Maatregel

25

1

Het in samenwerking met de ZRD onderzoeken van de mogelijkheden voor hergebruik van materialen en producten afkomstig van de milieu­straat Sluis. Alsmede het inrichten van een ambachtscentrum in Zeeuws-Vlaanderen.

2

Koppelen van en meedoen aan het Zeeuws brede beleid circulair.

3

Inzet van een gemeentelijke afvalcoach via de ZRD.

4

Ondersteuning van afval voorkomende initiatieven van inwoners, met een minimum van 2 per jaar.

5

Reparatie, deel- en hergebruik netwerken promoten via bijeenkomsten en websites.

6

Informatiecampagne gericht aan bedrijven over het hoogwaardiger verwerken van afvalstromen en het opnieuw inzetten van grondstoffen.

7

2-4x per jaar (één per kwartaal) een campagne gericht op consuminderen en/of consubeteren.

8

Ontwikkeling van een circulaire ‘bouwhub’ binnen de regio.

9

Circulair uitvoeren van gebouwenbeheer en renovaties of sloop van gemeentelijke panden.

10

Het duurzaam bouwloket van de gemeente Sluis uitrusten met informatie over (biobased) circulaire sloop-, renovatie-, aanbouw en isolatieprojecten.

11

Een Zeeuws koplopernetwerk opzetten van projectontwikkelaars, bouwpartijen, ­ingenieurs­bureaus en andere sympathisanten die actief de circulaire economie stimuleren.

12

Circulaire criteria opnemen in de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties.

13

Het actief promoten van instrumenten die milieu impact en grondstofgebruik monitoren voor bedrijven.

14

Afvalstromen openbare ruimte en eigen organisatie in kaart brengen met als doel om deze zo hoogwaardig mogelijk en circulair te verwerken.

15

Uitvoering geven aan het borgen van een circulaire bedrijfvoering en maximaal circulair materiaalgebruik in de openbare ruimte.

16

Circulaire vereisten opnemen in MVOI projecten.

17

Circulariteit geborgd in inkooptrajecen.

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

Korte termijn 2024-2025

• • •

• • • •

Lange termijn 2026-2030

• • • • • • • • • •

3

26

PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

Het integrale beleidsplan duurzaamheid is het eerste beleidsstuk in de gemeente waarbij voorafgaand een burgerberaad is georganiseerd. Dit is een leerzaam proces waar wij de meerwaarde van participatie inzien. Wij gaan dan ook op korte termijn onderzoeken hoe participatie tevens een rol kan spelen bij de uitvoer van de duurzaamheidsagenda. Wij kunnen als gemeente de duurzaamheidsdoelen niet alleen bereiken, daarvoor hebben we de hulp van de maatschappij nodig. Samen met bewoners, bedrijven, organisaties en andere stakeholders willen wij ons inzetten voor deze gezamenlijke opgave waarin we allemaal een aandeel hebben. Participatie is daarmee een essen­tieel in dit proces. Zo wordt integraliteit tussen thema­ tiek, maar ook tussen perspectieven van bewoners, professionals en de

3.1 Communicatie Om uitwerking te geven aan het voorliggende plan is het van belang dat er duidelijk en helder wordt gecommuniceerd vanuit de gemeente over de doelen en met name de bijbehorende acties. Wij hebben daarom als doel om bestaande werkzaam­heden, subsidies voor belanghebbenden van de gemeente, acties en regelingen zo zichtbaar mogelijk te maken. Hierbij wordt onderzocht welke vorm van communicatie per doel­groep het meest effectief is. Wij zetten hierop in door het starten van een pilot van een artikelenreeks op communityplatform Samen Sluis. Deze wordt gepubliceerd

gemeente gewaarborgd. Dit leidt tot sturing, draagvlak en eigenaarschap,

op het intranet en in de lokale krant om een bredere doelgroep te bereiken. Een

waardoor meer partijen bij willen dragen aan de duurzaamheidsambities.

rand­voorwaarde voor de leesbaarheid van het bericht is het schrijven op B1 taalniveau. Dat is het taalniveau dat makkelijk en eenvoudig leesbaar is. Zo willen wij

Veel van de actiepunten uit dit document vragen om een samenwerking

de meeste impact maken via communicatie en evalueren wij welke kanalen het

met verschillende partijen om zo een nadere invulling te geven aan en de

beste werken voor de verschillende doelgroepen. Zo kunnen wij in de toekomst

uitwerking van de voorliggende opgaven. Het verduurzamen van de gemeente

doelgerichter communiceren.

Sluis begint dan ook bij de bewustwording en het delen van kennis van alle partijen. Bewustwording is daarmee een eerste belangrijke stap om de doelstellingen te behalen. De gemeentelijke organisatie neemt hierin een voorbeeldfunctie door het verduurzamen van haar eigen bedrijfsvoering en het vergroten van kennis in de ambtelijke en politieke organisatie. Om dit extra kracht te geven hebben wij als actie geformuleerd dat zij meer gaan inzetten op het stimuleren van

Daarnaast hetbben wij lopende afspraken met Natuur & Milieu educatiecentrum ‘Natuur & Zo’. Dit betreft zowel onderwijsprogramma’s met lespakketten voor basisscholen als projecten (punt 9.4). We onderzoeken mogelijkheden om dit ook aan te bieden op de middelbare school. Via deze route wordt specifiek ingezet op bewustwording en eductie voor kinderen. In het algemeen wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor zowel jongeren als ouderen om bewustwording te bevorderen. Wij enthousiasmeren, informeren en evalueren waarop wij het beste kunnen inzetten.

inwoners initiatieven. Dit willen wij ondersteunen door het aanjagen en faciliteren van de samenwerking met bestaande loketten, partijen en

Naast de gemeentelijke ambities zijn er ook punten vanuit het Burgerakkoord

structuren om duurzaamheid op de agenda te krijgen. Zo wordt er ingezet

opgenomen die betrekking hebben op de communicatie en vooral het zichtbaar

op lokale kennisdeling, informatie vanuit de overheid en wordt de onderlinge

en bewust maken over duurzaamheid binnen de gemeente.

cohesie gestimuleerd. Wij inventariserent en bepalen in eerste instantie een aantal partijen waarmee wij willen starten. Er wordt hiervoor gefocust op de initiatieven van verblijfsrecreatie, (middelkleine) bedrijven, inwoners en woongoed.

27

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

Uit het burgerakkoord komt naar voren dat de inwoners behoefte hebben aan een fysieke en herkenbare plek waar informatie wordt gedeeld en uitgewisseld over verduurzaming (punt 5.1). Dit nemen wij over en gaan zorgen voor zo’n punt in de vorm van een duurzaamheidsloket en SamenSluis.

Wij hebben een team samengesteld dat bestaat uit mensen met kennis en expertise op het gebied van duurzame ontwikkeling (punt 5.2). Wij zullen meer bekendheid genereren voor onder andere het duurzaamheidsloket wat operationeel is. Naast de ondersteuning bij uitvoering komt naar voren dat de inwoners het belangrijk vinden dat zij worden betrokken bij lokale projecten (punt 5.3). Dit onderschrijven wij en wij betrekken dan ook de dorps- en stadsraden maar ook verenigingen, ondernemers en onderwijs bij het proces van verduurzaming in de verschillende kernen van de gemeente Sluis. Verder is aangegeven dat zichtbaarheid van duurzaamheidsinitiatieven belangrijk is (punt 5.4). Ook wij vinden dit een belangrijk punt en zetten hierop in. Wij zorgen voor zichtbaarheid van duurzaamheidsinitiatieven en behaalde resultaten door op regelmatige basis te informeren via gangbare media én het jaarlijks uitreiken van een duurzaamheidsprijs aan ondernemers, verenigingen, scholen of inwoners die zich uitzonderlijk hebben ingespannen op dit gebied. Deze prijs dient als voorbeeld en inspiratie voor anderen. Tot slot nemen wij punt 5.5 ‘Beeldmerk voor duurzaamheid’ over. Wij hanteren een herkenbaar (geregistreerd) beeldmerk dat voor alle duurzaamheidsinformatie en -initiatieven binnen de gemeente Sluis gebruikt wordt.

28

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

3.1.1 Uitvoeringsmaatregelen Participatie en communicatie

1

29

Maatregel Opstellen van een communicatieplan Duurzaamheid, met input van de monitorklankbordgroep, waar de volgende onderdelen in worden opgenomen: • I nrichten van een fysieke informatieplek over verduurzaming •B  urgers ondersteunen bij het uitvoeren en borgen van duurzaamheids­initiatieven • Informatieprojecten voor betrokkenheid bij lokale projecten • Uitreiken van een jaarlijkse duurzaamheidsprijs aan ondernemers • Gemeenschap betrekken bij lokale projecten (actiepunt 5.3 uit Burgerakkoord) • Onderzoek doen naar aanvraag SDG en Citaslow

2

Participatie borgen in de werkprocessen zodat bij elke actie vooraf is overwogen hoe participatie toe te passen.

3

Duurzaamheids educatie voor jongeren verder borgen en onderzoeken hoe we educatie voor volwassenen kunnen inzetten.

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

Korte termijn 2024-2025

• • •

Lange termijn 2026-2030

BIJLAGEN

30

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

Bijlage 1 Samenwerkingspartijen Externe partijen

Gemeentelijke afdelingen en disciplines

Klankboordgroep Burgerberaad

Duurzaamheid

Duurzaam Groede (opgeheven 2024)

Ruimte

Natuur&Zo

Sociaal domein

ZLTO

Energiearmoede

RMDO

Afval (grondstoffenplan)

Woongoed ZVL

Openbare werken (riolering/klimaatadaptatie)

Stads- en dorpsraden

Wonen

’t Duumpje

Vastgoed

Stedin

Communicatie

Recron

Planologie

ZRD ZMf Stichting gastvrij Zeeuws-Vlaanderen Provincie Zeeland (Energie) Zeeuws Landschap Landschapsbeheer Zeeland Waterschap

31

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

Bijlage 2 Beleidsdocumenten Beleidsplan Wonen Sluis 2023-2024 - 22 juni 2023

Regionale Energiestrategie Zeeland, RES 1.0, februari 2020

G1000Sluis-Burgerakkoord, 8 juli 2023

Transitievisie Warmte Sluis, oktober 2021

Coalitieakkoord gemeente Sluis 2022-2026, strategie met ambitie, 21 april 2021

Uitvoeringsprogramma ‘Verduurzaming gemeentelijke organisatie Sluis 2022-2030’

West-Zeeuws-Vlaanderen Schetsen aan de toekomst, mei 2021

Groenbeheerplan 2022-2031

Provincie Zeeland: Gebiedsprogramma versie 0.5 ‘Het Zeeuwse verhaal’,

Syllabus-Burgerberaad-Pijlers

Grondstoffenplan 2019 - 2023 Gemeente Sluis, januari 2019

Visiedocument Krachtig Verbonden 2021-2025

Klimaatadaptatiestrategie Zeeland 2021-2026, juni 2021

Grondstoffenakkoord, Nederland circulair 2050

Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Zeeland, juni 2021

Natuur&Zo, Schoon Zeeland Zeeuws-Vlaanderen 2021

Klimaatadaptatiestrategie & uitvoeringsagenda Zeeuws -Vlaanderen 2021 – 2025,

Natuur&Zo, Toekomst Schoon Zeeland vanaf 2023 en verder

januari 2022 rapportage ‘Onderzoek naar het vergroenen van bedrijventerreinen’ Verordening Lening Duurzaam en Langer Thuis, gemeente Sluis, februari 2022 Beleidsregel geveltuinen Sluis 2023 Nationaal isolatie programma (NIP) modules B&W Voorstel NK tegelwippen PMIEK Zeeland 2023, Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat, maart 2023

32

Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis

B&W voortel ZMf plan boom actie 2023