RV Aandeelhoudersstrategie ZEH

Raadsvoorstel Pag. 1/4

Datum vergadering Omschrijving agendapunt Portefeuillehouder

8 februari 2024 Voorstel tot vaststellen aandeelhoudersstrategie Houdstermaatschappij (ZEH) N.V Mr. M.M.D. Vermue

Zeeuwse

Energie

Samenvatting Na 6 jaar bestaat de noodzaak tot herziening van de aandeelhoudersstrategie Houdstermaatschappij (ZEH) N.V.

Zeeuwse Energie

Aan de raad,

Achtergrondinformatie Voor de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH) N.V. is de laatste aandeelhoudersstrategie vastgesteld in 2017 (toen nog PZEM). Bij de verkooptransactie van de Wholesale activiteiten hebben de aandeelhouders verzocht om de huidige aandeelhoudersstrategie te herzien. Het doel van herijking van de aandeelhoudersstrategie is om, gezamenlijk met de andere aandeelhouders van ZEH de midden-lange en lange-termijnkoers vast te stellen. De strategie biedt een logisch basis voor de aandeelhoudersbesluiten de komende periode. Na 6 jaar is herijking van de strategie een goed natuurlijk moment. Enerzijds omdat er de afgelopen jaren de nodige bedrijfsonderdelen zijn verkocht en daarmee de huidige aandeelhoudersstrategie grotendeels is uitgevoerd (en dus niet meer actueel is) en anderzijds vanwege de ontwikkelingen in de elektriciteitsmarkt en op het gebied van kernenergie. Daarmee geeft de aandeelhoudersstrategie ook richting aan het vraagstuk rondom de bedrijfsduurverlenging van de huidige kerncentrale.

Wat doen we daarvoor? Voor het opstellen van de aandeelhoudersstrategie ZEH is gebruik gemaakt van de expertise van PwC. Aangezien de energiemarkt de laatste jaren vele ontwikkelingen heeft doorgemaakt, van liberalisering van de energiemarkt, tot sterk stijgende energieprijzen door o.a. de oorlog in Oekraïne en subsidieregimes voor wind- en zon, is er allereerst een visiedocument opgesteld. Dit visiedocument is als bijlage toegevoegd bij de aandeelhoudersstrategie. In dit document wordt stilgestaan bij de recente en lange termijn ontwikkelingen binnen de internationale en de Nederlandse elektriciteitsmarkt, mede in relatie tot publiek aandeelhouderschap. Het visiedocument biedt daarmee en gefundeerde feitenbasis voor de aandeelhoudersstrategie. Vervolgens zijn er dialoogsessies gehouden met de aandeelhoudersvertegenwoordigers om te komen tot een concept aandeelhoudersstrategie. Tot slot is een verificatiesessie met alle aandeelhoudersvertegenwoordigers overeenstemming bereikt over het visiedocument en de aandeelhoudersstrategie.

Raadsvoorstel Pag. 2/4

Op 15 november 2023 vindt er een informatiesessie plaats voor Raden- en Statenleden om hen te informeren over de aandeelhoudersstrategie.

Inhoudelijk Geconcludeerd kan worden dat deze herijkte aandeelhoudersstrategie voor de nog resterende onderdelen in ZEH grotendeels een herbevestiging betreft van de aandeelhoudersstrategie uit 2017. De belangrijkste verschillen zijn de volgende: Publieke belangen Zowel de visie als de aandeelhoudersstrategie hebben als uitgangspunt de vooraf geformuleerde publieke belangen. Deze zijn benaderd vanuit de ‘trias energetica’. Zo wordt er in de herijkte aandeelhoudersstrategie ook in gegaan op betaalbaarheid, betrouwbaarheid en inspraak en zeggenschap. Deze publieke belangen waren onderbelicht in de aandeelhoudersstrategie van 2017, waar het vooral ging over duurzaamheid, werkgelegenheid en veiligheid. De conclusie is dat het decentrale publieke aandeelhouderschap in ZEH over het algemeen niet het juiste instrument is om invulling te geven aan de (Zeeuwse) belangen rondom de elektriciteitsvoorziening. Deze conclusies bevestigen op hoofdlijnen de laatst vastgestelde aandeelhoudersstrategie (uit 2017). Verkoopstrategie EPZ Het aandelenbelang in de kerncentrale is nog het belangrijkste resterende aandelenbelang in ZEH. De aandeelhouders onderschrijven hier de lijn uit 2017, namelijk dat de uiteindelijke inzet blijft om de betrokkenheid van aandeelhouders bij commerciële energie gerelateerde activiteiten te beëindigen.

De voorkeur is daarom om het belang in EPZ te vervreemden aan de Rijksoverheid (gegeven het nationale belang inzake de veiligheid van de kerncentrale in Borssele), met behoud van de aandeelhouderswaarde. Als alternatieve scenario’s zijn ook een eventuele vervreemding aan een private partij of het wegnemen van de (financiële) risico’s door de Rijksoverheid als optie geformuleerd. Deze strategie is ook relevant indien wordt besloten tot bedrijfsduurverlenging van de kerncentrale. In dit opzicht is de verkoopstrategie van het EPZ belang ruimer geformuleerd dan in de huidige aandeelhoudersstrategie het geval was. Bij een vervreemding is behoud van aandeelhouderswaarde namelijk relevant, waarin deze strategie meer mogelijkheden biedt. Aandeelhouderswaarde is daarbij gedefinieerd als de economische waarde voor de Zeeuwse samenleving, waarbij ook mogelijke risico’s worden meegenomen. Link met dividendbeleid Er zit in de herziene aandeelhoudersstrategie een duidelijke link met het in 2021 door de aandeelhouders vastgestelde dividendbeleid. Waarbij de aandeelhouders de voorkeur hebben om de financiële middelen in ZEH te laten uitkeren in dividend.

Raadsvoorstel Pag. 3/4

Link met rapport ‘Onderzoek publieke belangen Nederlandse energievoorziening1’ Tijdens de algemene politieke beschouwingen in september 2022 is, naar aanleiding van de energiecrisis, de motie Segers/Marijnissen aangenomen over de borging van publieke belangen in de energievoorziening. Strategy& (onderdeel van PwC) is door het kabinet gevraagd om inzicht te geven in de borging van publieke belangen in de elektriciteits- en gasmarkt en de rol van liberalisering hierbij. Ook hierbij is gekeken naar de drie publieke belangen uit de trias energetica, ‘betrouwbaarheid’, ‘betaalbaarheid’ en ‘duurzaamheid’. De conclusie van het rapport is dat de marktordening een positief effect heeft gehad op deze publieke belangen maar dat een geliberaliseerde energiemarkt wel een proactieve (nationale)overheid vereist die kaders stelt en waar nodig prikkels geeft om de publieke belangen te borgen. We stellen voor om de aandeelhoudersstrategie Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH) N.V vast te stellen Oostburg, De burgemeester van Sluis (treedt in de plaats van het college ingevolge artikel 42, lid 2. Gemeentewet)

mr. M.M.D. Vermue Bijlage(n): a. aandeelhoudersstrategie ZEH b. visiedocument ZEH

1 Onderzoek publieke belangen Nederlandse energievoorziening (juni, 2023): Onderzoek publieke belangen

Nederlandse energievoorziening | Rapport | Rijksoverheid.nl

Raadsvoorstel Pag. 4/4

DE RAAD VAN DE GEMEENTE SLUIS gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. ; 7 november 2023

gelet op artikel ; BESLUIT: de aandeelhoudersstrategie Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH) N.V vast te stellen

Sluis, 8 februari 2024 DE RAAD VOORNOEMD, De griffier,

De voorzitter,

mr. P. T. G Claeijs

mr. M. M. D. Vermue