Presentatie RES 2.0 gemeente Sluis (2)

RES 2.0 Zeeland 13 maart 2024

Agenda

1. Achtergrond & doel RES 2. Uitvoering RES 1.0 3. RES 2.0: hoofdpunten en belangrijke thema’s 4. Planning en vaststelling

Doel informatiebijeenkomst

• Informeren over de voortgang en ontwikkelingen van de RES 2.0. • Informeren over het uitvoeringsprogramma van de RES 2.0.

Totstandkoming RES 2.0

Vaststelling bouwstenen Energiedialoog

Sep ‘22

RaadsinformatieWebinar netcongestie en RES bijeenkomsten Online Masterclass

Nov ‘22

Apr ‘23

Ontwikkelen RES 2.0

Energiedialoog

Sept ‘23

Nov ‘23

Opleveren concept RES 2.0

Raadsinformatiebijeenkomsten

Nov ‘23

Mrt ‘24

Vaststellen concept RES 2.0

April ‘24

Mei ‘24

Uitvoering RES - Elektriciteit

Uitvoering RES – Gebouwde omgeving Gebouwde omgeving • Volkshuisvestingsfonds • Energie-armoede aanpak (isolatieteams) • Nationaal Isolatie Programma •

Label D t/m G

•

Natuurvriendelijk isoleren

• Onderzoek naar warmtenet

Elektriciteit - Doelstellingen Doel opwek duurzame energie

• 3,0 TeraWattuur (TWh) hernieuwbare elektriciteit realiseren voor 2030 Doelen windenergie

• 700 megawatt (MW) windenergie opwekken in 2030 (601 MW is al gerealiseerd) Doelen zonne-energie • 1000 MW zonne-energie opwekken in 2030

• Bij voorkeur zon op dak (245 MW zon op dak is al gerealiseerd) • Aanvullend met projecten op land en water (441 MW zon op land is al gerealiseerd)

Elektriciteit - Uitvoeringsagenda Activiteiten windenergie Activiteiten

Trekkers

Medeverantwoordelijk

Tijdspad/ mijlpaal

Resultaat en tussenresultaten

Behouden van het in 2024 opgesteld vermogen voor windenergie bij aflopen van levensduur bestaande windturbines.

Gemeenten

Provincie

2030 en daarna

Jaarlijks monitoren van totaal vergund vermogen

Opstellen van beleid per gemeente voor kleine windmolens en andere kleinschalige opwek.

Gemeenten

Provincie

2026

1-1-27 beleid per gemeente gereed

Trekkers

Mede-verant woordelijk

Tijdspad / mijlpaal

Resultaat en tussen resultaten

Zeeuwind en Provincie

Gemeenten

2024-2030

Gemeenten

Zeeuwind en Provincie

2024-2030

Activiteiten zonne-energie Activiteiten Loket zon op dak continueren. Opstellen handreiking Solar carports.

g n i l e k k i w t n o in

In beeld brengen van potentie voor lichtgewicht zonnepanelen op lichte constructies.

Provincie

Inventarisatie van mogelijkheden voor realisatie zon op water (met name niet-natuurlijk water: waterbassins, depots, etc.)

Gemeenten

Handreiking Solar Carports

2026 Hogeschool Zeeland?

2025

1-1-2025: Inventarisatie van mogelijkheden

Gebouwde omgeving - Doelstellingen Overkoepelende ambitie

 100% CO2-neutraal in de Zeeuwse gebouwde omgeving 2050.

Doelstelling woningen en niet-woningen

 32% van de woningen voor 2030 isoleren (± 3.000 woningen in de gemeente Sluis).  11% van de niet-woningen naar minimaal label C isoleren met focus op de slechtste energielabels D, E, F, G. Doelstelling warmte

• Een halvering van het aardgasverbruik te realiseren in 2030 ten opzichte van 1990.

Gebouwde omgeving - Aanpak Wat is er voor nodig om de doelen te halen?

• Forse energiebesparing en hybride warmtepompen is niet voldoende! • Groen gas en waterstof zijn zeer beperkt beschikbaar voor gebouwde omgeving Warmte oplossingen

• Warmtenetten voor transport van restwarmte of hernieuwbare energiebronnen • Concrete wijkuitvoeringsplannen per gemeente om minimaal de helft van de wijken aardgasvrij te maken • Gemeenten starten voor 2030 met het aardgasvrij maken van minimaal 1 wijk/kern En verder:

 Forse energiebesparing bij bedrijven en organisaties

Gebouwde omgeving - Uitvoeringsagenda Activiteiten energiebesparing Activiteiten

Trekkers

Via het NIP-programma streven we naar het ondersteunen van minimaal 25.000 woningeigenaren, met advies of subsidie voor isolatiemaatregelen, met name gericht op D,E,F,G-woningen.

Gebouwde omgeving, gemeenten

Gezamenlijk maken van prestatie-afspraken over het verduurzamen van corporatiebezit in Zeeland. Maken van prestatie-afspraken met betrekking tot het bestrijden van energie-armoede Verduurzamen van maatschappelijk vastgoed met behulp van het programma KlimOp. Uitvoering SPUK energie-armoede via isolateteam en isolatiebonnen en inzet energiecoaches. Uitvoering SPUK Verduurzaming bedrijventerreinen en SPUK klein MKB.

Gemeenten

Medeverantwoordelijk De gemeenten die aangesloten zijn bij het collectieve aanbod.

g n i l e k k i w t n o in

Afspraken maken met de RUD over handhaving informatieplicht bedrijven met name de grootverbruikers als eerste handhaven. In beeld brengen van de aanwezige particuliere huur in Zeeland en het energielabel. Extra inzet op het verduurzamen van de particuliere huur door middel van informeren en bewustwording over mogelijke subsidies. Plan opstellen en monitoren van de verduurzaming (vastgoed, aanbestedingen en door duurzame inkoop en uitvoering) van de eigen organisatie. Monitoring van de activiteiten met betrekking tot energiebesparing in de provincie Zeeland. Opzetten loket voor ondernemers.

Gemeenten

Provincie en gemeenten Gemeenten

Tijdspad / mijlpaal

Resultaat en tussen resultaten

Voor 2030

2024

Prestatie-afspraken

2024

Prestatie-afspraken

Programma gebouwde omgeving

Monitoren CO2-reductie

Provincie, gemeenten

2025

Handhaving speerpunt

Gebouwde omgeving

Provincie en Gemeenten Gemeenten

2024

Rapport

Gebouwde omgeving

Gemeenten

2024

Per gemeente

2025

RES

Gemeenten

Provincie

Impuls

Monitoring van maatschappelijk vastgoed, inzicht. Jaarlijks Projectmonitoring

Gebouwde Omgeving - Uitvoeringsagenda Activiteiten Duurzame warmte Activiteiten

Trekkers

Gemeenten starten voor 2030 minimaal 1 wijk/kern met het aardgasvrij maken ervan. Gemeenten maken concrete uitvoeringsplannen voor het binnen 8-10 jaar aardgasvrij maken van minimaal de helft van de wijken/kernen. Opzetten van minimaal drie pilotprojecten in kleine kernen voor collectieve oplossingen in heel Zeeland.  Realiseren demonstratieproject in Hoek als onderdeel van warmtenet Terneuzen.  …. Onderzoeken van warmtenet Midden-Zeeland. Onderzoeken en realiseren van warmtenet Vlissingen (PAW-project).

Gemeenten

Medeverantwoordelijk Alle 13 gemeenten

Tijdspad / mijlpaal 2030

Gemeenten

Alle 13 gemeenten

Gemeenten

Provincie

Vanaf 20262030 2030

Vlissingen, Middelburg, Borsele, Goes en Kapelle en de bedrijven in het Sloegebied Gemeente Vlissingen

Provincie Zeeland,

2023-2030

Terneuzen Provincie

Provincie Gemeenten

k i w t n

o n i

Onderzoeken van warmtenet Kanaalzone Onderzoeken van opzetten regionaal warmtebedrijf door gezamenlijk te werken aan bovengemeentelijke collectieve warmte-oplossingen.

g n i l e k 2030 2024 go / no-go moment

Resultaat en tussen resultaten Monitoren en informatie uitwisselen WUP

Mobiliteit - Doelstellingen Ambitie • De ambitie is om in 2050 een ‘zero-emissie mobiliteitsysteem’ te realiseren. Doelstelling eigen wagenpark (Semi-)overheden • Voor het eigen wagenpark ten minste voldoen aan de doelstelling vanuit de Clean Vehicle Directive (CVD) en streven naar een CO2-reductie van 55-60%. Doelstelling bedrijven(terreinen) • Verduurzamen van minimaal één bedrijventerrein per gemeente in 2030. Doelstelling laadinfrastructuur

• Uitrollen van een dekkend laadnetwerk voor personenvervoer en vrachtverkeer in Zeeland in 2030  Uitrollen van een netwerk voor alternatieve brandstoffen voor logistieke en bouw voertuigen in Zeeland in 2030.

Mobiliteit - Aanpak • Publiek Vervoer • Met de Regionale Mobiliteitsstrategie (RMS) de komende jaren de overstap maken naar schoon, snel en slim publiek vervoer. Vervoer (Semi-)overheden • Als (Semi-)overheden het goede voorbeeld geven. • Zo snel als mogelijk overstappen op zero-emissie mobiliteit – minimaal het Clean Vehicle Directive opvolgen. Bedrijven(terreinen) • In kaart brengen van de (mobiliteits)elektriciteitsvraag op bedrijventerreinen. • Opstellen van een mobiliteit/laadvisie voor de relevante modaliteiten. Laadinfrastructuur • Realiseren van dekkend laadnetwerk volgens methodiek van de NAL. • Verkennen hoe mobiliteit kan bijdragen aan een stabiel elektriciteitsnet.

Mobiliteit - Uitvoeringsagenda Activiteiten

Trekkers

Invullen van witte vlekken met laadpunten (zoals aangeduid op de kaart van RVO) al dan niet met behulp van een plankaart. Bij nieuwbouwwijken verplicht laadinfrastructuur in de plannen meenemen. In beeld brengen van de prognoses voor laadinfrastructuur en deze bespreken met de netbeheerder. Samenwerking overheden (RSW, Waterschap, Gemeenten en provincies) om een laadnetwerk voor bouw en onderhoud op te zetten. Ontwikkelen van een actuele plankaart per gemeente. Realiseren van twee pilot locaties voor een dekkend logistiek laadnetwerk en alternatieve brandstoffen voor de logistiek in Zeeland.

Regio vertegenwoordiger en gemeenten Gemeente Provincie Provincie (NAL Zuidwest)

Medeverantwoordelijk Provincie (NAL ZW)

Tijdspad/ mijlpaal 2026

Gemeente

Continu

Gemeenten

Q1 2025

g n i l e k k i w t n o in

Realiseren van twee pilots voor het verduurzamen van mobiliteit op bedrijventerreinen. Bedrijven stimuleren om laadinfrastructuur te delen door kennis te delen over collectieve laadpleinen. Inzichtelijk maken van de impact op het net van de verduurzaming van vervoer op bedrijventerreinen in Zeeland op basis van NAL. Identificeren van fundamentele keuzes en benodigde acties om de overstap naar duurzame mobiliteit op bedrijventerreinen en voor bedrijven in het buitengebied te realsieren. Pilotproject van een clean energy hub.

Aanbestedingen binnen gemeenten aanpassen zodat Zero Emissie materieel gestimuleerd wordt. Opstellen van routekaart voor walstroom met daarin de rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende stakeholders. Aanstelling van één regiovertegenwoordiger voor Zeeland om actievere deelname aan de RAL Zuidwest te verwezenlijken. Opzetten programma mobiliteit RES in Zeeland.

Gemeente Gemeente

Resultaat en tussen resultaten

Inventarisatie laadlocaties 1 keer per 5 jaar

Provincie (NAL ZW) Regiovertegenwoordiger, Provincie (NAL ZW)

Continu 2030

Regio-vertegenwoordiger

Gemeenten

2030

NAL, Provincie

Gemeenten

2025

Onderzoeksrapport

Regio-vertegenwoordiger

Provincie

2030

Onderzoeksrapport

Gemeenten

Provincie

Provincie SLA

RWS, gemeente en netbeheerder

2025

Rapport

Gemeenten

2024

Gemeenten en provincie Regiovertegenwoordiger mobiliteit

2026

Q2 2024

Onderzoekrapport

Energiesysteem - Aanpak We werken samen aan het energiesysteem voor de toekomst

• Combinatie van centraal energiesysteem én slimme, decentrale energiesystemen in kernen en buurten • We kijken samen naar het energiesysteem als geheel • We werken nóg intensiever samen met alle betrokken Zeeuwse partijen Wat is er nodig om de doelen te halen?

• Buurtaanpak: verzwaren van midden- en laagspanningsnet in gemeenten • Vijf pilotprojecten met slimme oplossingen (energy hubs) realiseren op bedrijventerreinen

Uitvoeringsagenda Energiesysteem Activiteiten

Trekkers

Opnemen van de contouren van de energievisie voor Zeeland.

Provincie

Monitoring op voortgang van projecten met betrekking tot energiesysteem (elektriciteit, warmte, gassen, opslag, etc.). Toepassen van cable-pooling (zon en wind op 1 aansluiting) bij het plaatsen van nieuwe wind- en/of zonneparken. Deelnemen en aandragen van projecten voor de Taskforce Netcongestie ten behoeve van Slimme Oplossingen Handreiking/ kader opstellen voor het plaatsen van (systeem)batterijen binnen gemeenten. Haalbaarheidsonderzoek naar lokale buurtbatterijen.

RES

Medeverantwoordelijk Gemeenten, Stedin

Eind april 2024

Resultaat en tussen resultaten Q1 2024: Contouren energievisie Jaarlijkse voortgangsrapportage

Gemeenten

Provincie en gemeenten Stedin

Gemeenten

Stedin en TenneT

Provincie, Stedin

Gemeenten

2024

Handreiking/ kader

Gemeenten

Provincie, gemeenten Provincie

2024

Haalbaarheidsstudie

Initiatieven voor batterijen stimuleren deze zoveel mogelijk achter de Gemeenten meter te plaatsen in plaats van met een separate aansluiting. Monitoring van de activiteiten met betrekking tot het Bert energiesysteem. Opstellen van een energievisie voor Zeeland.

Tijdspad / mijlpaal

Provincie

g n i l ke

o in

k i w t n Gemeenten

Gemeenten, Stedin

2030

Eind 2024

Jaarlijks Projectmonitoring Q1 2024: Contouren energievisie Eind 2024: Energievisie

Maatschappelijke betrokkenheid Afspraken maatschappelijke betrokkenheid

• Betrekken omgeving in energiebeleid en projecten. • De RES-organisatie richt zich met communicatie en participatie op haar betrokken partners en stakeholders. Hoe doen we dat?

• Participatie in energiebeleid en –projecten inzichtelijk maken en monitoren. • Zeeuwse uniformiteit in aanpak communicatie en participatie energietransitie.

Maatschappelijke betrokkenheid - Uitvoeringsagenda Activiteiten

Trekkers

Uitvoeren van de organisatievisie en communicatiestrategie

Provincie en gemeenten

Optimaal inzetten van het interne gezamenlijk platform, de nieuwe website, social media en nieuwsbrief voor het informeren en ophalen van informatie bij onze partners en stakeholders.

Communicatieadviseur Middelen RES Zeeland

Medeverantwoordelijk Strategisch communicatie- en participatieadviseur RES Zeeland

Doorlopend

Communicatiemedewerk ers

2x per jaar aanbevelingen voor strategie

g n i l e k k i w t n o in

Participatie in energiebeleid en -projecten van de Zeeuwse gemeenten inzichtelijk maken en monitoren.

Regiocoördinator energietransitie Zeeuwse gemeenten (Bert)

Tijdspad / mijlpaal

Leden Ambtelijk Kernteam Participatie- en beleidsadviseurs Zeeuwse gemeenten en provincie

Strategisch communicatie- en participatieadviseur RES Zeeland

Resultaat en tussen resultaten Communicatie en strategieplan. Evaluatie inzet middelen

Per kwartaal monitoren en conclusies inzichtelijk maken

Vanaf Q2 2024

Aantal participatietrajecten per gemeente en in Zeeland. Aantal Lokaal Eigendom projecten per gemeente en in Zeeland.

Organisatie en Samenwerking Afspraken samenwerking Zeeuwse overheden

• Zeeuwse overheden reserveren capaciteit voor de uitvoering van de energietransitie • Afspraken uit de RES zijn onderdeel van beleid en organisatie van betrokken partijen • We stemmen werkprocessen en planningen op elkaar af • Betrokken partijen koppelen activiteiten en resultaten terug naar de RES-organisatie

Hoe doen we dat?

• Opstellen en vaststellen uitvoeringsagenda en meerjarenbegroting in de RES 2.0 • Gemeente overschrijdende samenwerking op thema’s (monitoring, warmte, wijkuitvoeringsplannen)

Organisatie en Samenwerking - Uitvoeringsagenda

Activiteiten Organisatie en samenwerking Activiteiten

Trekkers

Medeverantwoordelijk

g n i l e k k i w t n o in

Gemeenten, waterschap en provincie reserveren capaciteit, zowel voor de uitvoering als strategisch.

Praktisch gezien: voor deelname aan de RES, de programma’s, bijdragen aan RESprojecten en de voorbereiding van (bestuurlijke) overleggen.

Overkoepelend RES

(uitspraak waterschap over rol en verantwoordelijkheid)

Tijdspad / mijlpaal

Gemeenten, waterschap, provincie

Resultaat en tussen resultaten Halfjaarlijkse evaluatie

We onderscheiden hierbij capaciteit op duurzaamheid en communicatie. Opstellen van samenwerkingsovereenkomst.

Een plan maken hoe onderwerpen gezamenlijk op te pakken, welke uitgangspunten hanteren we en welke middelen zijn daarvoor nodig. Koppeling maken met het sociaal domein.

Gemeenten

2024

Gemeenten

2024

Vastgestelde samenwerkingsovereenkomst door alle colleges. Plan van aanpak

Bedankt!