getekende Jaarstukken 2022 + controleverklaring- Gemeente Sluis.pdf

Er is een structureel overleg tussen de werknemers van cultuur, musea, erfgoed en toerisme/recreatie opgezet. In het overleg staat voorlopig streekpromotie centraal. Met als doel integraal naar de verschillende beleidsterreinen te kijken. Ook extern wordt de samenwerking actief opgezocht. Een verkennend overleg over de rol van molens in streekpromotie vond plaats. Het jaarlijkse molenoverleg wordt opgepakt waarbij streekpromotie aan de agenda wordt toegevoegd. Aan de hand van de museumvisie (vastgesteld in 2021) wordt de samenwerking tussen musea onderling en de gemeente verder ingevuld. Vanaf mei tot eind 2021 is capaciteit beschikbaar gesteld om hieraan uitvoering te geven. In het najaar vindt een culturele markt plaats met en voor alle culturele instellingen uit de gemeente.

Op 8 juni 2022 hebben we een bijeenkomst georganiseerd voor culturele organisaties. Het doel om onderlinge bekendheid te vergroten en verdere samenwerking te stimuleren, werd daarin bereikt. De wens werd daarbij uitgesproken om een gezamenlijk platform te creëren en meerdere bijeenkomsten per jaar te organiseren. De functie van museumcoördinator is in 2022 door de gemeente ingevuld. Daarnaast is een samenwerkingsverband tussen de musea opgericht. De samenwerking tussen de gemeente, dit samenwerkingsverband en de stichting Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen is versterkt. In de prestatieafspraken met Stichting Gastvrij voor 2023 heeft de promotie van musea extra aandacht.

NV Economische Impuls Zeeland De RvC van Impuls bestond uit drie leden en is samengesteld conform de triple helix: leden met een achtergrond bij bedrijven, kennisinstellingen en overheden. Er is een vierde lid benoemd die aansluit bij het voornemen om de samenstelling van de aandeelhouders van Impuls te herstructureren. Er is kennis en kunde rondom financiën en (investerings-)fondsen toegevoegd. Meer informatie volgt in de loop van dit jaar. Holding Zeeuwse Visveiling Directie en Raad van Commissarissen van Holding Zeeuwse Visveiling zijn, samen met de aandeelhouders, bezig met de voorbereidingen voor een aandelenoverdracht. Naar verwachting wordt dit traject in 2023 afgerond. PZEM / GBE Aqua In 2022 is verder uitvoering gegeven aan de drie hoofdonderdelen van de aandeelhoudersstrategie PZEM NV:  Het belang in Evides rechtstreeks in overheidseigendom brengen (afgerond in 2021);  De wholesale activiteiten vervreemden (afgerond in 2022);  Een oplossing vinden voor het belang van PZEM in EPZ, kerncentrale Borssele (wordt verder opgepakt in 2023). Pagina 28 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

In december 2022 heeft de buitengewone AvA van PZEM besloten in te stemmen met de verkoop van de wholesale activiteiten van PZEM. Middels een voorhangprocedure is de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om hierover te adviseren. In de commissie van 13 december 2022 is de voorhangbrief besproken en heeft de commissie unaniem geadviseerd niet in te stemmen met de voorgenomen verkoop. Desondanks heeft de AvA in meerderheid besloten hier wel mee in te stemmen waarmee ook dit onderdeel van de aandeelhoudersstrategie is afgerond. In 2023 zal verder gewerkt worden aan het vinden van een oplossing voor het belang van PZEM in EPZ. De gemeente verkreeg in 2021 een pakket van 3.253 aandelen, waarmee er een belang van 3,253% in GBE Aqua is ontstaan. Het doel van GBE Aqua is het houden en beheren van de aandelen in Evides en het uitoefenen van stemrecht daarop voor eigen rekening en risico, maar ten behoeve van de aandeelhouders van de vennootschap. Verder al hetgeen met het voorgaande verband houdt of daaraan bevorderlijk kan zijn, dit alles in de ruimste zin van het woord. GBE Aqua houdt 50% van de aandelen in Evides. B.V. Gemeenschappelijk Bezit Evides (GBE) houdt de andere 50% van de aandelen. De vennootschap heeft ter financiering van de verwerving van het belang in Evides N.V. een tweetal vast rentende leningen afgesloten met een looptijd tot en met 31 juli 2027.

Het toepasselijke rentepercentage bedraagt voor beide leningen -0,455%. De provincie Zeeland heeft in verband met de verstrekte financiering een borgstelling afgegeven. Daarnaast zijn er aanvullende voorwaarden gesteld zoals: - De verplichting van aandeelhouders van GBEA om dividenden of andere opbrengsten uit hun PZEM aandelen aan te wenden voor agiostorting in GBEA, zodat de door de bank verstrekte leningen conform overeengekomen aflossingsschema kan worden afgelost. - Voorafgaande toestemming van de bank voor het doen van dividenduitkeringen door GBEA aan haar aandeelhouders. In 2022 heeft de gemeente Sluis een bedrag van € 2.647.000 gestort vanuit het ontvangen PZEM-dividend als agiostorting (verkrijgen deelneming) aan GBE Aqua.

Wat heeft het gekost? (in duizenden euro's) Omschrijving

32-2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 33-2 Economische promotie 34-2 Economische promotie 57-2 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 82-2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) Totaal programma 2 Mutaties reserves Resultaat na bestemming Toevoeging aan reserves = Lasten Onttrekking aan reserves = Baten

Begroting 2022

Realisatie 2022

Realisatie 2022 t.o.v. begroting 2022 Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 2.100 2.091 -9 1.782 1.238 -545 318 853 536 27 153 126 28 153 124 -1 -0 1 54 809 754 58 683 626 -3 125 128 2 730 728 1 511 510 1 219 218 -

-

-

-

-

-

-

-

-

2.183 218 2.401

3.782 151 3.933

1.599 -67 1.532

1.869 429 2.298

2.584 196 2.780

716 -233 482

314 -211 103

1.198 -45 1.153

884 166 1.050

Pagina 29 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Beleidskader -

Krachtig Verbonden (2021) Coalitieakkoord 2022-2026 Coalitieakkoord 2018-2022 Krachtig Verbonden (2021) Westerscheldekust visie (2022) Activiteitenplan Recreatie en Toerisme 2.0 Kadernota Recreatief verblijf (2012) Horecabeleid Sluis (2014) Nota Terrassenbeleid (2017) Regionaal bedrijventerreinprogramma Zeeuws-Vlaanderen 2016-2025 (2017) Bad-Cadzand; Zeeuwse wellness en vitaliteit met internationale allure Uitvoeringsprogramma badstatus Cadzand-Bad (2014) Strandnota Toekomst van het strand (2016) Nota Grondbeleid 2015-2020 (2016) Regionale woningmarktafspraken Zeeuws-Vlaanderen (2013) MKBA Zeeuws-Vlaanderen (2013) Ontwikkelingsplan Natuurlijk Stijlvol Cadzand-Bad (2006) Schilvisie Cadzand-Bad (2011) Masterplan Havengebied Breskens Koersdocument uitwerking sociaal economisch uitvoeringsplan op basis van het Visiedocument Krachtig Verbonden 2016-2020 (2015) Convenant Kustvisie (2-17) Prestatieafspraken met Woongoed ZVL Nota Venten gemeente Sluis 2016

Pagina 30 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Programma 3: Sociaal Domein Inleiding Participatie, zowel op de arbeidsmarkt als in het sociaal maatschappelijk leven, is belangrijk voor het welzijn en welbevinden van individuen. Evenals gezond bewegen en sporten. Hulp op maat, zorg nabij en innovatie zijn daarbij de leidende uitgangspunten. De gemeente Sluis streeft naar een toekomstbestendige zorginfrastructuur. En zet daartoe – indien nodig – in op ontschotting van beschikbare middelen over de grenzen van wettelijke rollen en verantwoordelijkheden heen. Een beroep op de gemeente is echter niet altijd vrijblijvend: een aanvraag om een uitkering is bijvoorbeeld een aanvraag om werk! Voor de leefbaarheid van de streek en het vestigingsklimaat voor mensen en bedrijven zijn vooral het behoud van kwalitatief goed onderwijs en goede zorg dichtbij belangrijk. Dit zijn dan ook speerpunten in ons beleid. We werken daarbij nauw samen met de andere gemeenten, onze maatschappelijke partners en de zorgverzekeraar. Plan van aanpak programma Sociaal Domein Reeds in de Kadernota 2019-2022 en Begroting 2019-2022 is aangegeven dat er oplopende tekorten zijn op het gebied van het Sociaal Domein. Dit heeft geleid tot de volgende taakstellende bezuiniging: € 1.650.000 in 2021 en € 1.702.000 voor de jaren 2022 tot en met 2024.

Bij het vaststellen van de begroting 2022 is een amendement aangenomen om de taakstelling structureel te verlagen met € 600.000 tot € 1.102.000 Om die reden is besloten tot het vaststellen van het programma Sociaal Domein. Het doel van dit programma is: Breng beleid en uitvoering van gemeentelijke taken/dienstverlening in het sociaal domein binnen de financiële, inhoudelijke, beleidsmatige en juridische kaders. Daarbij is een organisatorisch goede inbedding van belang. Inmiddels is de volgende afbakening voor het programma Sociaal Domein vastgesteld: Sociaal domein is een term gebruikt voor alle sectoren die te maken hebben met de sociale kant van het gemeentelijke beleid: zorg, welzijn, onderwijs, gezondheidszorg, opvoeding, inburgering en sociale activering. Dit sluit aan bij de indeling/afbakening van het onderdeel Sociaal Domein, zoals gehanteerd in het visiedocument Krachtig Verbonden. In 2020 vond een inventarisatie plaats van het huidige en gewenste beleid in het Sociaal Domein. Op basis hiervan zijn de gewenste beleidsrichtingen vertaald in een beleidsplan en implementatieplan Sociaal Domein. 3.1 Samenkracht Inwoners nemen verantwoordelijkheid voor elkaar en voor hun woon- en leefomgeving.

Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor Wat hebben we gedaan: doen: 3.1.1 Maatschappelijk werk Maatschappelijk werk is Er is en wordt veel tijd We realiseren een algemene onderdeel van de scenario's. gestopt om de basis op voorziening voor In 2022 geven we verder orde te krijgen. Hierdoor maatschappelijk werk voor de uitvoering aan dit scenario. ontstaat ruimte om in 2023 begeleiding van kwetsbare Hierbij wordt het advies over e.v. proces- en casusregie inwoners. Deze voorziening is de inrichting van de toegang op orde te krijgen. duidelijk herkenbaar en vrij meegenomen. toegankelijk. Het belang van de klant staat voorop.

Pagina 31 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

We bieden onafhankelijke cliëntondersteuning voor kwetsbare inwoners bij het indienen van een aanvraag voor geïndiceerde hulp voor degenen die dat nodig hebben c.q. wensen. We doen dit bij voorkeur in samenspraak met de onafhankelijke cliëntondersteuning die door de zorgverzekeraar op grond van de Wet langdurige zorg wordt geboden.

Samen met de gemeenten Hulst en Terneuzen nemen we deel aan een koploperproject Cliëntondersteuning. Voor dit project is er ondersteuning vanuit VWS, inclusief een budget. Met dit project evalueren we de huidige vorm van cliëntondersteuning en is een advies voorzien voor een toekomstig model.

Er is voor ondersteuning in het project een projectleider aangetrokken. Het afgelopen jaar is gewerkt aan een rapport. Dit rapport bevat de uitkomsten van het aanbod- en behoefteonderzoek. De kaders voor de ZeeuwsVlaamse visie is hierin ook opgenomen.

3.1.2 Accommodaties Er is evenwicht in vraag naar en aanbod van voorzieningen waarbij functioneel/doelmatig, toegankelijk en betaalbaar de kaders zijn.

In 2021 werd het vastgestelde masterplan Voorzieningen geëvalueerd en een vervolgnotitie wordt opgesteld voor de vervolgstappen, inclusief strategisch eigendommenbeleid Sluis. Vanaf 2022 geven we uitvoering aan het strategisch eigendommenbeleid (afstoten/behoud, samenvoeging, toegankelijkheid en duurzaamheid) en het nog vast te stellen huurbeleid.

Sinds 2022 vervangt de nieuwbouw van het MFC Aardenburg de diverse versnipperde voorzieningen. Het MFC is gasloos en energieneutraal.

3.1.3 Toegankelijkheid Alle gemeentelijke gebouwen en de openbare ruimte zijn toegankelijk voor onze inwoners en toeristen en organisaties worden gestimuleerd om hun gebouwen, openbare ruimten en evenementen toegankelijk te maken.

In 2022 voeren we de acties uit de nota Lokale agenda toegankelijkheid verder uit. Eind 2022 wordt een nieuwe nota aan de raad aangeboden.

Op 23 december 2021 heeft de raad besloten tot garantstelling in de vorm van een borgtocht aan coöperatie BOSS voor verduurzamingsinvestering en in sportvoorzieningen in de negen kernen. In 2022 heeft dit opvolging gekregen. In 2022 werden overtollige accommodaties afgestoten: de werkplaats Groede, de school en de peuterspeelzaal Schoondijke. Er zijn het afgelopen jaar 15 gemeentelijke gebouwen getoetst door Ongehinderd. Daarnaast hebben we uitvoering gegeven aan diverse acties van de nota Lokale agenda Toegankelijkheid. Dit alles nemen we mee in de nota MJOPD (zie 1.1.5. en paragraaf kapitaalgoederen en gebouwen die voorzien is in 2023.

Pagina 32 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

3.1.4 Mantelzorg Mantelzorgers voelen zich gesteund, ondersteund en gewaardeerd. We creëren bewustzijn, bij zowel mantelzorgers als hun sociaal netwerk.

We geven uitvoering aan de acties uit het beleidsplan Mantelzorg 2020–2024 met extra aandacht voor het zorgen voor een mantelzorgvriendelijke werkomgeving.

Er is het afgelopen jaar voornamelijk uitvoering gegeven aan de structurele en standaard activiteiten en werkzaamheden, zoals een gezamenlijk etentje voor mantelzorgers.

We zetten in op een mantelzorgvriendelijke werkomgeving.

3.2 Ondersteuning en Begeleiding Alle inwoners (incl. nieuwkomers) kunnen naar wens en vermogen participeren in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Waar nodig worden mensen in een kwetsbare positie gestimuleerd, geholpen en beschermd. Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor Wat hebben we gedaan: doen: 3.2.1 Toegang tot zorg Er wordt een Er is en wordt veel tijd Een ondersteunings- en dienstverleningsconcept gestopt om de basis op hulpaanbod dat past bij wat opgesteld waarin proces- en orde te krijgen. Hierdoor mensen nodig hebben, dat casusregie en het meten van ontstaat ruimte om in 2023 aansluit bij onze de effectiviteit van zorg zijn e.v. proces- en casusregie basisvoorzieningen en dat geborgd. stevig te organiseren effectief, dichtbij en betaalbaar is. 3.2.2 Arbeidsparticipatie We starten met de uitvoering De taakstelling Zoveel mogelijk mensen van de nieuwe Wet statushouders is in 2022 vanuit de uitkering aan een inburgering. We evalueren gerealiseerd (+8). baan helpen (zie 2.1.1). periodiek en informeren de In 2022 is de nieuwe Wet gemeenteraad via de inburgering in werking Een goed taalniveau voor alle bestuursrapportage en het getreden. Alle inwoners en een vlotte jaarverslag. inburgeringsplichtigen van integratie van statushouders 18 jaar zijn binnen 6 en andere nieuwkomers, maanden gestart op een zodat ze volledig kunnen passende leerroute.

Eind meedoen in de samenleving. 2022 waren dit vijf personen in de B1 route, vier personen in de Zelfredzaamheidsroute en drie jongeren voor een Taalboost van 18 weken om te kijken wat het beste vervolgtraject is. Eind 2022 zaten nog drie inburgeraars in de fase van de brede intake. Er zijn nog geen inburgeraars uitgevallen of vrijgesteld. De contacten met de samenwerkingspartners verlopen goed. De Pagina 33 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

maatschappelijke begeleiding doen we niet meer zelf maar wordt nu ingekocht via Vluchtelingenwerk. Voor de voorzieningen die bijdragen aan het voldoen aan de inburgeringsplicht ontvangen wij een specifieke uitkering (SPUK). Deze wordt als bijlage bij de jaarrekening verantwoord.

3.2.3 Begeleide participatie Een algemene voorziening creëren voor arbeidsmatige dagbesteding die voldoende is qua capaciteit, spreiding en variëteit (in doelgroep en soort) en die aansluit bij de kenmerken van onze populatie. 3.2.4 Onderwijsondersteuning/leerli ng-zaken Iedere leerling moet naar school kunnen. Als vervoer een belemmering vormt, dan treffen we een voorziening in de vorm van leerlingenvervoer. Dit vervoer is adequaat en kostenbewust. We beperken ons daarbij strikt tot wat wettelijk mogelijk is. We streven naar inclusief onderwijs.

Zoveel mogelijk jongeren hebben een startkwalificatie.

De voorziene startdatum van de algemene voorziening dagbesteding is het eerste kwartaal 2022. Voor de uitvoering stellen we een passend budget beschikbaar aan de betrokken zorgaanbieders. De losse indicaties dagbesteding worden beëindigd. We hanteren in 2022 de door de gemeenteraad vastgestelde Verordening leerlingenvervoer.

De algemene voorziening dagbesteding is per 1 juli 2022 gerealiseerd.

We voeren de opgestelde visie in het document Rondom het Kind uit en zorgen voor een goede aansluiting tussen onderwijs en zorg, zodat alle kinderen gelijke kansen krijgen en het maximale uit hun capaciteiten kunnen halen.

Met het Regionaal bureau Leerlingenzaken zijn nieuwe afspraken vastgelegd.

We geven uitvoering aan de Leerplichtwet en het leerlingenvervoer via het RBL. Monitoring vindt plaats via het Dashboard Sociaal Domein.

3.2.5 Maatwerkvoorzieningen Wmo

De Zeeuws Vlaamse afspraken rondom Onderwijs-Zorg arrangementen vanuit het plan 'rondom het Kind' zijn in 2022 vertraagd. In 2023 zijn de gesprekken weer opgestart.

Het beleidsplan Schuldhulpverlening is

De dashboards Sociaal domein zijn gerealiseerd. Per 1 juli is de algemene voorziening dagbesteding gerealiseerd. Inwoners Pagina 34 van 184

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

We willen dat mensen die in financiële problemen dreigen te komen, vroegtijdig hulp zoeken. We willen het aantal cliënten dat gebruik maakt van geïndiceerde maatwerkvoorzieningen terugbrengen naar het gemiddelde aantal bij vergelijkbare gemeenten.

3.2.6 Maatwerkvoorzieningen Jeugdzorg Jeugdhulp is beschikbaar, bereikbaar en toegankelijk.

Afname aantal indicaties en kosten in de jeugdzorg.

Terugdringen van het aantal meldingen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling.

vastgesteld in 2021. In 2022 worden indicatoren schuldhulpverlening toegevoegd aan de kwartaalrapportage Sociaal Domein. In 2022 worden de Wmobeleidsregels geactualiseerd ten aanzien van individuele voorzieningen (algemeen gebruikelijk en/of per woonzorglocatie). Als onderdeel van de brede monitoring Sociaal Domein beoordelen we of het aantal indicaties afneemt.

In 2022 richten we ons op de uitvoering van de actielijnen die zijn vastgesteld door de 13 Zeeuwse gemeenten in de Transformatieagenda Jeugd. Deze actielijnen zijn opgesteld volgens de landelijke transformatiedoelen voor een structureel houdbaar jeugdhulpstelsel . We richten ons daarnaast op monitoring via het Dashboard Sociaal Domein. Het plan van aanpak rondom scenario 28 (versterken proces- en casusregie) wordt uitgevoerd. Zeeuws en landelijk wordt er in 2022 gewerkt aan het opstellen van een hervormingsagenda. Monitoring vindt plaats via Dashboard Sociaal Domein.

kunnen hier zonder indicatie naar toe. We actualiseerden en pasten hier de beleidsregels Wmo op aan. Het afgelopen jaar is via een verkorte en versnelde werkwijze hard gewerkt aan het wegwerken van de ontstane achterstanden binnen de Wmo. Via deze aanpak handelden we ruim 500 meldingen af. Uw raad is hier op 24 juni 2022 schriftelijk over geïnformeerd.

Vanuit onze gemeente wordt een actieve bijdrage geleverd aan de uitvoering van de actielijnen in de Transformatieagenda. In samenwerking met de Keygroep is een dashboard sociaal domein ontwikkeld en opgeleverd. In september 2023 wordt uw raad uitgenodigd voor een informatiecarrousel sociaal domein. U kunt dan ook kennisnemen van het dashboard.

Op 17 april 2023 hebben VNG en ministerie overeenstemming bereikt over de hervormingsagenda Jeugd. Op dit moment wordt er een Zeeuws brede visie op het zorglandschap ontwikkeld. Ook wordt onderzocht op welke manier er vanaf 2025 zal worden aanbesteed vanuit IJZ (Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland) en voor welke vorm er wordt gekozen.

Pagina 35 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

3.2.7 Geëscaleerde zorg Een goede, naadloze aansluiting tussen enerzijds de extramurale begeleiding vanuit de Wmo en anderzijds het aanbod op het gebied van beschermd wonen, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingszorg.

Er wordt uitvoering gegeven aan de eind 2021 door de gemeenteraad vastgestelde regiovisie Beschermd wonen.

In 2022 is gewerkt aan de uitrol van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling wordt uitgewerkt. De decentralisatie is met een jaar uitgesteld. Er zijn vooruitlopend op decentralisatie binnen Zeeland afspraken gemaakt over de samenwerking. In 2022 onderzoek naar de governance is gestart. Hierover heeft u diverse raadsbrieven ontvangen.

3.3 Zorg en Volksgezondheid De zorg is toekomstbestendig en (waar mogelijk) nabij georganiseerd. Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor Wat hebben we gedaan: doen: 3.3.1 Volksgezondheid Er wordt uitvoering gegeven Er zijn drie bijeenkomsten Gezondheidsbevordering – in aan de eind 2021 door de van het Preventienetwerk lijn met het coalitieakkoord – gemeenteraad vastgestelde Zeeuws Vlaanderen in de breedste zin van het nota Regionaal geweest. Hierin is woord, zowel fysiek als gezondheidsbeleid 2022aandacht voor lokale mentaal. 2025, inclusief het initiatieven op het gebied Preventieakkoord Zeeuwsvan preventie en Vlaanderen. gezondheid.

3.3.2 Sportbeleid en activering Stimuleren van sociale samenhang en volksgezondheid door middel van sport.

We voeren de in 2021 door de gemeenteraad vastgestelde Sportnota gemeente Sluis 2021-2025 uit.

Er is de intentie uitgesproken om de samenwerking 'Laat ze niet (ver)zuipen!' tussen alle Zeeuwse gemeenten, GGD Zeeland, Emergis preventie, Politie ZeelandWest Brabant structureel voort te zetten. Het nieuwe college heeft besloten de uitvoering van de Sportnota te temporiseren. Afgesproken is vanaf 2025 verder uitvoering te geven aan het beleid tenzij eerder mogelijk is. Ons sportbeleid draait om het bieden van een passend, gebiedsdekkend netwerk van voorzieningen. We stimuleren de sportbeoefening en hechten aan de Pagina 36 van 184

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

3.3.3 Toekomstige zorg Clustering wonen, zorg en voorzieningen volgens verschillende servicelevels per kern (ambulante zorg aan huis, extramurale zorg met clustering van zorgwoningen en voorzieningen, intramurale en intensieve niet-planbare extramurale zorg).

We stellen in overleg met de zorgaanbieders, woningbouwvereniging, zorgkantoor en provincie een meerjaren uitvoeringsprogramma op om te komen tot een clustering van wonen, intensieve zorg en voorzieningen in een beperkt aantal kernen op grond van 3 servicelevels.

Integrale centra voor zorg en ondersteuning.

We stellen in overleg met de huisartsen, zorgverzekeraar en zorgaanbieders vanuit de ouderenzorg, jeugdzorg en GGZ een plan van aanpak op om te komen tot afgestemde, integrale, multidisciplinaire zorg, waarbij voor de cliënt de mogelijkheid bestaat tot zelfregie.

preventieve werking van sport in het kader van de volksgezondheid. E.e.a. in lijn met het coalitie akkoord. De Masterplannen voor de integrale gebiedsontwikkelingen in Oostburg en IJzendijke zijn in voorbereiding. Hierin wordt het clusteren van Wonen, Zorg en Voorzieningen - conform vastgesteld beleid - verder geconcretiseerd. U heeft hier op 27 januari 2022 een besluit over genomen. De vorming van integrale centra voor zorg en ondersteuning heeft in 2022 zowel op lokaal niveau als op regionaal niveau (Toekomstige Zorg ZVL) grotendeels stilgelegen. Wel is op Zeeuws niveau (vanuit Wind in de Zeilen) het initiatief genomen om te komen tot de uitrol van Kerngezond(centra) over Zeeland. De gesprekken hierover in Sluis staan in 2023 gepland.

Dethon In 2022 is de nieuwe directeur gestart. Er is weer rust binnen de organisatie en de nadere uitwerking van het transformatieplan is opgepakt. Onderdeel van de transformatie zijn de hoognodige investeringen in de huisvesting. Tot slot zijn nieuwe afspraken met de gemeentelijke groenafdelingen en over de onkruidbestrijding voorbereid. SWV Collectief vervoer Zeeuwsch Vlaanderen In 2022 werd de Regionale Mobiliteit Strategie (RMS) door gemeenten en de Provincie vastgesteld. In dit kader zijn de taken die de Mobiliteitscentrale Zeeland vanaf 2025 uit zou kunnen voeren verder uitgewerkt maar hierover heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden. Duidelijk is wel dat de gemeenten binnen de mobiliteitscentrale verantwoordelijk blijven voor het doelgroepenvervoer, dat de kwaliteit van dit vervoer geborgd moet blijven en dat de RMS/mobiliteitscentrale Zeeland een verbetering voor de reiziger en de leefbaarheid moet opleveren. Hoe de financiële stromen gaan lopen, hoe de governance eruit gaat zien en welke consequenties dit heeft voor de reiziger is nog niet onderzocht. Hierover komt in 2024 meer duidelijkheid.

Pagina 37 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

GGD Zeeland De GGD Zeeland heeft uitvoering gegeven aan haar taken op het terrein van de publieke gezondheid. In 2022 heeft COVID-19 nog steeds invloed gehad op de werkzaamheden bij de GGD. Aan het begin van het jaar hadden ze het nog erg druk met het vaccineren, de zogenaamde boostercampagne, daarna zijn ze gaan afschalen. Daarnaast kwam er meer werk op de GGD af door de komst van vluchtelingen uit Oekraïne en de groeiende instroom van asielzoekers. Dit had effect op onder meer de werkzaamheden voor de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding, de technische hygiëne, zorg en meer onderzoeken in het kader van tuberculose. GGD Zeeland gaf aan dat ze op onderdelen, als gevolg van jarenlange bezuinigingen en steeds grotere uitdagingen (bijvoorbeeld op het gebied van infectieziekte bestrijding en milieugezondheidsvraagstukken), de bodem hebben bereikt. Ze gaven aan dat de huidige financiële middelen die zij ontvangen van de dertien Zeeuwse gemeenten ontoereikend zijn en dat er extra middelen nodig om de basis van de organisatie op orde te krijgen. Op deze wijze kunnen ze in de toekomst uitvoering blijven geven aan de verantwoordelijkheden op het gebied van gezondheid en preventie voor de Zeeuwse gemeenten en inwoners. Eind 2022 stelden de gemeenten, via een begrotingswijziging, hiervoor extra middelen beschikbaar.

Wat heeft het gekost (in duizenden euro's) Omschrijving

08-3 Overige baten en lasten 43-3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 51-3 Sportbeleid en activering 56-3 Media 61-3 Samenkracht en burgerparticipatie 62-3 Wijkteams 63-3 Inkomensregelingen 64-3 Begeleide participatie 65-3 Arbeidsparticipatie 66-3 Woonvoorzieningen 671-3 Maatwerkdienstverlening 18+ 672-3 Maatwerkdienstverlening 18681-3 Geescaleerde zorg 18+ 682-3 Geescaleerde zorg 1871-3 Volksgezondheid Totaal programma 3 Mutaties reserves Resultaat na bestemming

Begroting 2022

Realisatie 2022 t.o.v. begroting 2022 Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 1.006 -13 -

2.507 113 627

1.501 126 627

800 2.087 1.287 23 387 364 4.855 7.793 2.938 30 5.448 5.418 8 633 625 7 1.104 1.097 - 2.676 2.676 41 5.678 5.637 230 246 16 - 1.336 1.336 50 1.031 981 7.037 31.664 24.627 274 218 -56 7.311 31.882 24.572

Realisatie 2022

1.030 0 -

2.002 79 855

973 78 855

-24 -13 -

505 35 -228

528 48 -228

3.670 2.775 -894 -2.870 -688 2.182 34 323 289 -11 64 75 4.488 7.819 3.332 367 -27 -393 30 8.027 7.997 -0 -2.580 -2.579 26 625 599 -18 8 26 11 1.195 1.185 -3 -91 -88 394 394 - 2.282 2.282 41 6.660 6.619 -0 -983 -983 220 60 -160 10 186 176 - 1.620 1.620 -284 -284 91 1.041 950 -41 -10 31 9.641 33.476 23.835 -2.604 -1.812 792 274 868 594 -0 -650 -650 9.915 34.344 24.430 -2.604 -2.462 142

Toevoeging aan reserves = Lasten Onttrekking aan reserves = Baten

Pagina 38 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Beleidskader -

Visiedocument Krachtig verbonden (2021-2025) Coalitieakkoord 2022-2026 Coalitieakkoord 2018-2022 Verordening Leningen Duurzaam en Langer Thuis Sluis (2022) Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Sluis 2020-2024 Verordening Participatie, Inkomen en Inburgering Sluis Beleidsplan Kindvoorzieningen gemeente Sluis 2021-2024 Verordening Jeugdhulp gemeente Sluis 2021 Verordening Maatschappelijke Ondersteuning 2018 Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Sluis 2022 Algemene subsidieverordening 2015, inclusief wijzigingen Integraal Armoedebeleid en kaderstelling 2020 Regionale Nota Gezondheidsbeleid 2022-2025 Uitwerking gemeente Sluis Regiovisie Beschermd Wonen Maatschappelijke opvang Zeeland 2022-2025 Sportnota gemeente Sluis 2021-2025 Beleidsplan Integrale schuldhulpverlening Gemeente Sluis 2021-2025 Visie op Musea gemeente Sluis 2021

Pagina 39 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Programma 4: Bestuur en veiligheid Inleiding Burgerparticipatie wordt steeds belangrijker. We zien daarbij een belangrijke rol voor individuele burgers, partijen in het maatschappelijke middenveld, ondernemers en stads- en dorpsraden. Burgerparticipatie kan vorm krijgen door informeren, meedenken, meedoen en meepraten tot coproduceren en ruimte bieden aan burgerinitiatieven. De gemeente stemt haar rol daar telkens op af. Burgers weten wat zij van de gemeente mogen verwachten, zijn tevreden over de gemeentelijke dienstverlening en hebben geen last van onnodige regels. Steeds meer diensten komen digitaal beschikbaar voor burgers en bedrijven. Onze inwoners en bezoekers wonen, verblijven en leven in een veilige omgeving. 4.1 Dienstverlening en communicatie De gemeente Sluis staat voor een effectieve, klantvriendelijke en goed functionerende dienstverlening. Het strategisch communicatie frame (2019-2022) geeft team communicatie de ruimte om snel te kunnen acteren in een wendbare en snel veranderende omgeving. In 2021 wordt de communicatie verder op orde gebracht. Iedereen communiceert: burgers, de raad, het college en ambtenaren.

Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor Wat hebben we gedaan: doen: 4.1.1Dienstverlening Continu optimaliseren en In 2022 zijn voorbereidingen Gegarandeerde digitaliseren van onze gedaan om stappen te bereikbaarheid, zowel fysiek dienstverlenende processen, zetten in de verdere als digitaal, in alle afgestemd op de professionalisering van dienstverlenende processen. veranderende wensen en onze dienstverlening. Er is Daarbij worden uniformiteit behoeften in de hard gewerkt om een en transparantie in maatschappij. Dit doen we stevige basis neer te zetten. communicatie met onder andere door het Er wordt voorzien in de betrekking tot alle vragen en creëren van een integraal aanschaf van een verzoeken als ook lopende klantbeeld en de kennisbank, de lancering processen, geborgd. ontwikkeling van het van nieuwe e-diensten en Burgers en ondernemers kennismanagementproces. de aanschaf van een voelen zich gehoord en Waar mogelijk en gewenst klantcontactsysteem. In de begrepen en worden betrekken we de burgers en informatie carrousel van 22 betrokken bij de ontwikkeling ondernemers conform het in februari en 15 juni 2022 van initiatieven. 2020 vastgestelde beleid bent u bijgepraat over deze Burgerparticipatie. Op 16 stappen. maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Wij zijn inmiddels gestart met de voorbereidingen hiervoor.

4.1.2 Communicatie Begrijpelijke taal voor iedereen.

We gaan de organisatie verder trainen om te schrijven op taalniveau B1.

In 2022 was de kick-off van het programma ‘Helder en duidelijk schrijven voor de hele organisatie. Dit is een verplicht programma voor de hele organisatie en zal verder doorlopen in 2023. Pagina 40 van 184

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

We streven naar een digitale dienstverlening die voor iedereen, zowel intern als extern, toegankelijk is.

Er wordt beleid opgesteld en geïmplementeerd op het gebied van digitale toegankelijkheid met een focus op webformulieren en PDF-bestanden.

Dit heeft in 2022 zijn beslag gekregen als onderdeel van het strategisch informatiebeleid. Digitale toegankelijkheid is daarnaast een doorlopend proces.

4.2 Veiligheid We zetten in op een veilige woon-, verblijfs- en leefomgeving, een gemeente waar bewoners en bezoekers zich veilig voelen. Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor Wat hebben we gedaan: doen: 4.2.1 Veiligheid We geven uitvoering aan de Integraal veiligheidsbeleid Samen met burgers en speerpunten uit het Integraal Er is een Zeeuwse natuurlijke veiligheidspartners Veiligheidsbeleid: integrale (politie, justitie, brandweer, veiligheidsmonitor zorgpartners en andere Jeugd: meldingen over ontwikkeld. In deze hulpverleningsdiensten) jeugdoverlast worden snel en monitor is alle cijfermatige bijdragen aan een veilige adequaat opgepakt. informatie over sociale- en leefomgeving. Jongerenwerkers, school en fysieke veiligheid de jeugdagent van politie gebundeld. Daarnaast gaan aan de slag met deze heeft er een dialoogsessie problematiek. Preventie is plaatsgevonden met al hierbij een belangrijke pijler. onze zorg- en veiligheidspartners. Kwetsbaren in de De integrale samenleving: samen met veiligheidsmonitor en de politie en zorgpartners kijken dialoogsessie zijn input we naar hoe de stijging in het geweest voor het integraal aantal meldingen van veiligheidsbeleid 2023verwarde personen een halt 2026 dat de raad op 22 toegeroepen kan worden. december 2022 vastgestelde.

Ondermijning: - Binnen de interne Jeugd organisatie wordt Vooruitlopend op het gekeken naar hoe het vaststellen van dit beleid is staat met de bestuurlijke er gestart met een nieuwe weerbaarheid tegen vorm van het jeugdondermijnende veiligheidsoverleg. criminaliteit. Hoe zorgen Gezamenlijk zijn actuele we er gezamenlijk voor thema’s benoemd en dat de dijken die de casussen integraal afgelopen jaren zijn opgepakt. opgeworpen tegen ondermijnende Kwetsbaren criminaliteit, op hoogte Op het gebied van aanpak blijven en dat het verwarde personen is in ontwikkelde beleid 2022 het overleg over personen met verward Pagina 41 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

-

-

Voorkomen van calamiteiten, crises en verstoringen.

actueel blijft en op elkaar afgestemd wordt. Het gemeentelijk grondgebied is erg groot en omvat veel buitengebied. Een aantrekkelijke streek voor het uitoefenen van criminele activiteiten. Samen met de ondermijningspartners kijken we op welke manier er effectief toezicht uitgeoefend kan worden in het buitengebied en hoe de meldingsbereidheid van burgers vergroot kan worden. Aan de hand van de uitkomsten van het wetenschappelijk onderzoek Kwetsbaarheid buitengebied ZeeuwsVlaanderen wordt ook gekeken hoe er gestuurd kan worden op het crimineel minder aantrekkelijk maken van het buitengebied. De jachthavens in Breskens en Cadzand zijn van grote toeristische waarde. Echter, ook criminelen zien kansen in de jachthavens. Door de ligging aan of in de directe nabijheid van de Noordzee zijn de jachthavens een aantrekkelijke locatie voor het smokkelen van bijvoorbeeld vreemdelingen, drugs of wapens. In het komende jaar wordt gekeken naar de weerbaarheid van de jachthavens en hoe deze verbeterd kan worden.

Opleiden, trainen en oefenen: trainen en oefenen op onze rol, taken en

gedrag (E33) opnieuw vormgegeven. Wekelijks worden meldingen besproken en de aanpak integraal afgestemd tussen gemeente, politie en veiligheidshuis. Ondermijning - De Zeeuwse norm weerbare overheid is op 8 maart 2022 door de 15 Zeeuwse overheden vastgesteld. Er zijn 9 subwerkgroepen aan de slag gegaan met de aanpak van de verschillende beleidsmatige pijlers van de norm. - Met betrekking tot het uitgestrekte buitengebied is het onderzoek naar de vestiging van drugslabs in Zeeuws Vlaanderen uitgevoerd. Belangrijkste aandachtspunten waren controles in uitgestrekte buitengebied en meldingsbereidheid. Voor beide onderwerpen werken we aan een plan van aanpak. - In de jachthavens van Breskens en Cadzand heeft een integrale schouw plaatsgevonden. Hierbij is samenwerking gezocht met onder andere de VRZ, politie, Taskforce-RIEC. De uitkomsten van deze schouw worden verwerkt in integrale acties 2023. De OTO (Opleiden, Trainen en Oefenen) cyclus is gevolgd. Er Pagina 42 van 184

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

verantwoordelijkheden in de Zeeuwse crisisorganisatie (kolom Bevolkingszorg). Ontplofbare Oorlogsresten (OO, voorheen niet gesprongen explosieven): door ontwikkelingen op het gebied van explosievenopsporing, wetgeving en de oprichting van het Kenniscentrum explosieven is er veel veranderd binnen de opsporing van ontplofbare oorlogsresten. Het huidige NGE beleid wordt naar aanleiding van deze ontwikkelingen herzien.

hebben zich diverse incidenten voorgedaan op ons grondgebied waarbij de meerwaarde van het multidisciplinaire OTOtraject duidelijk zichtbaar was (denk onder andere aan de GRIP 1 situatie bij het gaslek en ontruiming in Cadzand). In 2022 hebben we prioriteit moeten leggen bij de opvang van vluchtelingen (zie ook paragraaf crisisnoodopvang en paragraaf Oekraïne). Als gevolg daarvan is de herziening van het NGE (niet gesprongen explosieven) beleid uitgesteld.

4.3 Bestuurlijke samenwerking We hebben te maken met diverse gemeente-overstijgende vraagstukken. We zoeken daarbij actief samenwerking op met andere partners (overheid, maatschappelijke instanties en bedrijfsleven). Om samen sterker te staan, kennis te delen, kwetsbaarheid weg te nemen en efficiencywinst te behalen. Bestaande samenwerkingsverbanden worden daarom verder uitgediept. Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor Wat hebben we gedaan: doen: 4.3.1 Bestuurlijke Actieve deelname in  Regiovisie Zeeuwssamenwerking samenwerkingsverbanden op Vlaanderen: In 2022 is Gezamenlijke kracht, diverse niveaus, zoals: een programmamanager efficiencywinst en minder - regionaal: Zeeuwsaangetrokken om de kwetsbaarheid. Vlaamse gemeenten, uitvoeringsagenda Onbegrensd Zeeuwsbehorende bij de Vlaanderen (samen met Regiovisie te bedrijfsleven), concretiseren en tot Toekomstige zorg enz. uitvoering te brengen. - Zeeuws: VZG, OZO.  Er is besloten om de Continuering OZO. samenwerking binnen Op 8 november 2018 het netwerk Onbegrensd besloot de gemeenteraad Zeeuws-Vlaanderen te bij het vaststellen van de verlengen. begroting 2019 tot  De samenwerking binnen deelname aan het de Toekomstige Zorg Overleg Zeeuwse ZVL heeft in 2022 Overheden (OZO).

grotendeels stilgelegen Hiervoor is een als gevolg van de structurele jaarlast bestuurswisselingen na opgenomen van € 1 per de verkiezingen en inwoner. Zoals bij Pagina 43 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

-

aanvang afgesproken, vond na 2 jaar een evaluatie plaats. Het eindrapport ‘Zeeuwse samenwerking naar vlieghoogte’ ontving de raad 26 februari 2021. Uit de evaluatie blijkt dat het OZO een stevige basis legt voor bundeling van Zeeuwse krachten bij regionale opgaven en lobbythema’s. Ook worden aanbevelingen gedaan om de resultaten van het OZO verder te vergroten, waaronder meer aansluiting bij de volksvertegenwoordigers. Op basis van het rapport stellen wij voor de samenwerking met het OZO te continueren. Financieel brengt dit geen nieuwe gevolgen voor de meerjarenbegroting met zich mee (bedrag is structureel geraamd). grensoverschrijdend: samenwerking met de gemeenten Maldegem, Knokke-Heist, Damme en Sint Laureins (GOS).

ontwikkelingen binnen de Zeeuwse Zorg Coalitie. De Toekomstige Zorg ZVL wordt in 2023 opnieuw opgestart. Mede gekoppeld aan de Regiovisie  Verder is de samenwerking binnen de OZO, P10, GOS en Stedenband Amsterdam, Heerlen, Eemsdelta gecontinueerd.

Het verbinden van de Regiovisie ZeeuwsVlaanderen, de werkagenda North Sea Port District en de Regiodeal ZeeuwsVlaanderen tot een sterk streekproces en een gezamenlijke, ZeeuwsVlaamse strategische agenda en lobbytraject.

Veiligheidsregio Zeeland In 2022 is gewerkt volgens het meerjarenbeleidsplan 2023-2025 dat het AB van de Veiligheidsregio Zeeland heeft vastgesteld, na consultatie van de gemeenteraden. Speerpunten in 2022 waren: Een toekomstbestendige brandweer Een voorbereide crisisorganisatie Werken in netwerken.

Pagina 44 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Wat heeft het gekost (in duizenden euro's) Omschrijving

Begroting 2022

Realisatie 2022

Realisatie 2022 t.o.v. begroting 2022 Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 01-4 Bestuur - 1.241 1.241 97 1.335 1.238 -97 -94 3 02-4 Burgerzaken 418 1.268 850 533 1.406 873 -116 -139 -23 12-4 Openbare orde en veiligheid 56 3.491 3.435 31 1.840 1.809 25 1.651 1.626 672-4 Maatwerkdienstverlening 18855 855 855 855 Totaal programma 4 474 6.854 6.381 661 4.581 3.920 -188 2.273 2.461 Mutaties reserves 2 -2 2 -2 Resultaat na bestemming 475 6.854 6.379 661 4.581 3.920 -186 2.273 2.459 Toevoeging aan reserves = Lasten Onttrekking aan reserves = Baten

Beleidskader -

Krachtig Verbonden (2021) Coalitieakkoord 2022-2026 Coalitieakkoord 2018-2022 Strategisch communicatie frame Controleprotocol 2022 en normenkader 2022 Integraal veiligheidsbeleid 2018-2022 Integraal veiligheidsbeleid 2023-2026 Zeeuws-Vlaamse visie op dienstverlening: dienstverlening samen doen 2012-2015, Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zeeland (2014) Buiten de lijnen, integrale persoonsgerichte aanpak voor mensen in een sociaalmaatschappelijk kwetsbare positie.

Pagina 45 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

5: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien Inleiding De gemeentelijke uitgaven worden gedekt uit verschillende inkomstenbronnen. Deze zijn te splitsen in specifieke en algemene inkomstenbronnen. De specifieke zijn direct te relateren aan de uitgaven van de programma's en zijn dan ook hierbinnen verantwoord. De inkomstenbronnen en uitgaven die niet direct te relateren zijn aan de programma's (algemene uitkering, lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, deelnemingen enzovoorts) zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Een onderdeel van het programmaplan bestaat uit een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van de overhead, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. Voor het overzicht van de kosten van de overhead verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Wat heeft het gekost (in duizenden euro's) Omschrijving

Begroting 2022

Realisatie 2022

Realisatie 2022 t.o.v. begroting 2022 Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo -526 9.175 9.701 102 10.105 10.002 -628 -930 -302 3.225 67 -3.158 3.044 23 -3.021 181 44 -137 4.771 - -4.771 4.917 - -4.917 -146 146 2.573 - -2.573 2.521 - -2.521 52 -52 583 650 67 520 688 168 63 -38 -101

04-5 Overhead 05-5 Treasury 061-5 OZB woningen 062-5 OZB niet-woningen 064-5 Belastingen overige 07-5 Algemene uitkering en overige uitkering gemeentefonds 47.755 - -47.755 48.858 - -48.858 -1.103 - 1.103 08-5 Overige baten en lasten -400 -400 - -400 -400 09-5 Vennootschapsbelasting (VpB) -5 -5 5 5 34-5 Economische promotie 9.972 - -9.972 10.482 - -10.482 -510 510 Totaal Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb 68.353 9.492 -58.861 70.445 10.811 -59.634 -2.092 -1.319 773 Mutaties reserves 1.192 8.931 7.739 1.343 8.089 6.745 -151 843 994 Resultaat na bestemming 69.545 18.423 -51.122 71.788 18.900 -52.889 -2.243 -476 1.767 Toevoeging aan reserves = Lasten Onttrekking aan reserves = Baten

Beleidskader -

Financiële verordening Sluis 2017 Controleverordening 2012 Nota Reservebeleid 2017-2020 Treasurystatuut Gemeente Sluis 2021 Belastingverordeningen

Pagina 46 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen Toerekening overhead aan de heffingen Voor de toerekening van het begrip overhead is aansluiting gezocht bij de definitie in het kader van Vensters voor Bedrijfsvoering. Overhead zijn alle kosten die indirect samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Bij het percentage van de toerekening van overhead is het opslagpercentage uit de begroting 2022, namelijk 66%, gehanteerd. Regionale samenwerking Sinds 2013 is de heffing en invordering van onroerende zaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing, hondenbelasting, toeristenbelasting, forensenbelasting, precariobelasting en reclamebelasting overgedragen aan de gemeenschappelijke regeling Sabewa Zeeland.

Lokale heffingen In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de inkomsten uit de lokale heffingen. bedragen x € 1.000

Realisatie Primaire Begr.wijz. Totaal Realisatie Afwijking 2021 Begroting 2022 begroot 2022 begr-rek 2022 2022 2022 6.933 6.638 706 7.344 7.438 94 3.671 3.569 111 3.680 3.690 10 4.835 4.798 214 5.012 5.165 153 158 168 -6 162 157 -5 147 235 21 256 211 -45 4.915 4.705 424 5.129 5.698 569 -8 133 16 149 146 -3 23 24 -2 22 24 2 390 396 396 334 -62 3.231 2.880 1.963 4.843 4.784 -59 6 11 11 4 -7 1.569 1.909 14 1.923 2.062 139 420 300 300 381 81

Onroerende-zaakbelastingen Afvalstoffenheffing* Rioolheffing* Hondenbelasting Precariobelasting Toeristenbelasting Reclamebelasting Marktgeld Lijkbezorgingsrechten Forensenbelasting Baatbelasting Parkeerbelastingen Naheffingsaanslagen parkeerbelasting Leges Burgerzaken 431 523 Leges bouwvergunningen 1.242 1.570 Leges overige 282 160 Totaal 28.245 28.019 * inkomsten na vorming voorziening dubieuze debiteuren

-111 -311 19 3.058

412 1.259 179 31.077

518 1.167 299 32.078

106 -92 120 1.001

Pagina 47 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Toelichting op de verschillen (> € 50.000) Onroerende-zaakbelastingen De onroerende-zaakbelastingen hebben per saldo € 94.000 meer opgebracht dan begroot. Deze meeropbrengst is deels te wijten aan een hogere stijging van de WOZ dan verwacht. In de begroting 2022 is rekening gehouden met een stijging van de WOZ-waarde van 6,5%. De werkelijke stijging bedroeg 6,7%. Voor het overige wordt de stijging veroorzaakt door een hoger aantal woningen dan opgenomen in de begroting. Hoewel een bijstelling heeft plaatsgevonden gedurende het jaar, blijkt deze niet voldoende geweest te zijn. Rioolheffing De baten rioolheffing bedragen € 153.000 meer dan begroot. Dit wordt voor ongeveer € 70.000 veroorzaakt door niet te storten in de Voorziening dubieuze debiteuren zoals vooraf wel begroot. De Voorziening blijkt hoog genoeg te zijn. Tevens zien we een hogere opbrengst in zowel de rioolheffing gezinnen als de rioolheffing groot verbruik. Toeristenbelasting De toeristenbelasting kwam € 569.000 hoger uit dan begroot. Uit cijfers van Kenniscentrum Kusttoerisme blijkt dat 2022 een recordaantal aan toeristen heeft opgeleverd voor Zeeland. Een stijging van 8% ten opzichte van 2021. Dit recordaantal overnachtingen heeft Zeeland te danken aan een stijging in het aantal overnachtingen van buitenlandse toeristen ten opzichte van 2021.

Het aantal overnachtingen van Nederlandse toeristen in Zeeland bleef echter achter en daalde ten opzichte van 2021. Lijkbezorgingsrechten De baten lijkbezorgingsrechten zijn € 62.000 lager dan begroot. Deze baten hebben een direct verband met het aantal overlijdens en het aantal begrafenissen/urnenbijzettingen. Het aantal begrafenissen was 13 lager dan begroot. In het aantal urnenbijzettingen is echter een stijging zichtbaar van 4 ten opzichte van begroot 15. Hoewel het aantal verlengingen van grafrechten ongeveer gelijk is aan het aantal begroot, zien we dat verlengingen voor korte periode plaatsvinden (1 of 5 jaar) in tegenstelling tot de verwachte 10 jaar. Hierdoor zijn de baten ook lager dan begroot. Forensenbelasting De forensenbelasting heeft € 59.000 minder opgebracht dan begroot. Oorzaak van dit verschil kan gevonden worden in de ontwikkeling van de WOZ van betreffende objecten. Parkeerbelastingen De opbrengsten parkeerbelastingen zijn € 139.000 hoger dan begroot. Na twee Corona-jaren was veelvuldig bezoek aan onze gemeente weer mogelijk. Dit in combinatie met goed weer heeft geleid tot een hogere opbrengst. Naheffingsaanslagen parkeerbelastingen De baten uit naheffingsaanslagen parkeerbelastingen zijn € 81.000 hoger dan begroot. In 2022 is nadrukkelijker actie ondernomen op achterstallige betalingen middels dwangbevelen en via incasso door deurwaarders.

Hierdoor bestaan de baten 2022 niet enkel uit uitgeschreven naheffingsaanslagen 2022 maar ook uit openstaande debiteuren voorgaande jaren. Leges Burgerzaken De opbrengsten uit leges burgerzaken zijn € 106.000 hoger dan begroot. De reden van deze meeropbrengst is een algeheel drukker baliebezoek voor documenten en diensten in brede zin. Dit in tegenstelling tot de afgelopen Corona-jaren. Specifiek voor de reisdocumenten zien we dat de dip die ontstaan is, door verruiming van de geldigheidsduur van 5 naar 10 jaar, langzaam ten einde aan het komen is.

Pagina 48 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Leges bouwvergunningen De leges bouwvergunningen zijn € 92.000 lager dan begroot. De oorzaak hiervan ligt in een aantal grote dossiers die een langere doorlooptijd hebben dan oorspronkelijk verwacht..Daarnaast is het op dit moment erg lastig om gekwalificeerd personeel aan te trekken of in te huren. Leges overige Een positief resultaat van € 120.000 is behaald op de leges overige. Evenals in 2021 is deze meeropbrengst volledig veroorzaakt door de opbrengsten leges op wegen, straten en pleinen. De meeropbrengsten zijn het gevolg van ontvangen degeneratievergoedingen die de gemeente in rekening brengt als gevolg van schade veroorzaakt aan wegen. De vergoedingen dienen hierbij als dekkingsmiddel om de ontstane schade te herstellen.

Kostendekkingspercentages Afvalstoffenheffing Kostenonderbouwing afvalstoffenheffing

Uitgaven

Inkomsten

(bedragen in €)

incl BTW

incl BTW

Huishoudelijk afval

2.901.000

366.000

Milieustraat Oostburg

661.000

Afvalstoffenheffing (heffing/invordering)

135.000

Totaal uitgaven en inkomsten

3.697.000

Netto lasten door te berekenen in de afvalstoffenheffing

3.331.000

Opbrengst afvalstoffenheffing

366.000 3.690.000

Toevoegen aan de voorziening afvalstoffenheffing

359.000

Dekkingspercentage afvalstoffenheffing

111%

Rioolheffing Kostenonderbouwing rioolheffing

Uitgaven

Inkomsten

(bedragen in €)

incl BTW

incl BTW

Bermsloten/beschoeiingen

161.000

70.000

Straatreiniging

348.000

Vrijvervalriolering

3.010.000

Drukriolering

815.000

Oppervlaktewater

89.000

Rioolheffing (heffing/invordering)

145.000

Totaal uitgaven en inkomsten

4.568.000

Netto lasten door te berekenen in de rioolheffing

4.490.000

Rioolheffing Toevoegen aan de voorziening rioolheffing

8.000

78.000 5.165.000

675.000

Dekkingspercentage rioolheffing

115%

Pagina 49 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Lijkbezorgingsrechten Kostenonderbouwing lijkbezorgingsrechten

Uitgaven

Inkomsten

(bedragen in €)

incl BTW

incl BTW

Lijkbezorging algemeen

36.100

0

Beheer begraafplaatsen

370.000

3.000

Begrafenissen

262.000

2.500

Totaal uitgaven en inkomsten

668.100

5.500

Door te berekenen netto uitgaven

662.600

Opbrengst lijkbezorgingsrechten

334.000

Dekkingspercentage lijkbezorgingsrechten

50%

Kwijtschelding en belastingdruk Kwijtschelding Bij raadsbesluit van 19 december 2013 is de Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen vastgesteld. De uitvoering van deze regeling ligt bij Sabewa Zeeland. In 2022 is voor een totaal bedrag van € 169.000 kwijtschelding verleend, waarvan € 159.575 betrekking heeft op 2022. Belastingdruk Lokale lastendruk Voor de lokale lastendruk wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Coelo-Atlas lokale lasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) van de Rijksuniversiteit Groningen brengt jaarlijks de Atlas van de lokale lasten uit. Dit is een jaarlijks overzicht van de heffingen van gemeenten, provincies en waterschappen. Voor alle gemeenten brengen zij voor de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing uitgebreid in kaart: de heffingssystematiek, tarieven en kwijtschelding. Ook is onderzocht welke gemeenten de hoogste en laagste woonlasten hebben. In de Atlas lokale lasten 2022 stond Sluis op de 93e plaats (van de 342) van gemeenten in Nederland met € 849 woonlasten voor meerpersoonshuishoudens eigenaren. In de gemeente Rijssen-Holten waren de woonlasten met € 667 het laagst. De woonlasten in de duurste gemeente Bloemendaal bedroegen € 1.736. De gemiddelde woonlasten in Nederland lagen op € 904.

De gemiddelde woonlasten voor meerpersoonshuishoudens huurders waren in 2022 € 424. De woonlasten hiervoor waren het laagst in Nijmegen met € 39 en het hoogst in Wassenaar met € 706. In Sluis was de hoogte van deze lasten € 569 en daarmee kwam Sluis op de 310e plaats te staan. Het verschil in de lasten voor eigenaren en huurders wordt verklaard door de OZB belasting.

Pagina 50 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Paragraaf Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om incidentele financiële risico's op te kunnen vangen en daarmee de gemeentelijke structurele taken te kunnen voortzetten. We bepalen het weerstandsvermogen door de relatie te leggen tussen de weerstandscapaciteit (de middelen die beschikbaar zijn om niet begrote kosten te dekken) en de risico's die we als gemeente lopen en waarvoor op onze balans geen voorzieningen zijn getroffen. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de gemeentelijke begroting is. De conclusie betreffende het weerstandsvermogen van de gemeente Sluis is dat er voldoende vermogen is om de risico's af te dekken.

Risicomanagement Onze gemeente heeft te maken met onder andere toenemende complexiteit en nieuwe taken. Dit vraagt iets van bestuur en organisatie. Om deze reden is het belangrijk dat de gemeente beter leert omgaan met de onzekerheden die op ons pad komen en dat daarin bewuste keuzes gemaakt worden. Risicogestuurd werken is gebaseerd op variatie, op het durven maken van keuzes, op uitnodigen in plaats van afdwingen, op ontwikkelen in plaats van voorschrijven en op constante interactie en dialoog. Door risicomanagement doelgericht te maken wordt het duidelijk dat het een bijdrage levert aan het realiseren van doelen. De risico's worden volledig en eenduidig beschreven en het omgaan met risico's wordt volgens een vooraf bepaalde processtap uitgevoerd. In de begroting is per speerpunt gekeken naar de kritische succesfactoren die we nodig hebben om de doelstelling te bereiken, daarna zijn de risico’s in beeld gebracht. De risicoscore van een bepaald risico wordt bepaald door kans en impact met elkaar te vermenigvuldigen (risicoscore = score kans x score impact). Maximaal kan een risico 25 punten scoren, wanneer sprake is van een zeer hoge kans van optreden in combinatie met zeer hoge impact.

Risicoprofiel In de begroting 2022 werd het maximale effect van de aanwezige risico’s becijferd op ongeveer € 15.455.000. Dit resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van € 17.604.000. In het verslagjaar hebben zich in relatie tot het risicoprofiel ontwikkelingen voorgedaan met als gevolg dat het totaal van de risico’s € 15.055.500 bedraagt. Dit houdt in dat de risico’s gedaald zijn met een totaal van € 400.000. Wij achten de weerstandscapaciteit van € 20.746.000 ruim voldoende gelet op de aanwezige risico's. De belangrijkste wijzigingen in de aanwezige risico’s worden hierna beschreven.

Pagina 51 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Klasse

Risicoscore (kans x impact)

Begroting 2022

Jaarrekening 2022

Verschil

1. Zeer laag

1 t/m 2

907.500

502.500

-405.000

2. Laag

3 t/m 6

10.167.749

10.723.000

555.251

3. Gemiddeld

7 t/m 13

2.980.000

930.000

-2.050.000

4. Hoog

14 t/m 18

-200.000

500.000

700.000

5. Zeer hoog

19 t/m 25

1.600.000

2.400.000

800.000

15.455.249

15.055.500

-399.749

Totaal

Bijgestelde risico’s gedurende 2022 ten opzichte van de begroting 2022 Zeer laag Beschermd wonen: Vanaf 2022 is het beschermd wonen/maatschappelijke opvang gedecentraliseerd naar de gemeenten. In 2023 komt er een nieuwe financiële verdeling over de gemeenten en een zogeheten woonplaatsbeginsel. De doordecentralisatie is met een jaar uitgesteld tot 1 januari 2024. Het risico ad € 100.000 komt te vervallen. Wmo: Door invoering van abonnementstarief Wmo is de financiële drempel verlaagd waardoor meer mensen een Wmo voorziening aanvragen. De extra uitgaven zijn verwerkt in de begroting waardoor het risico ad € 50.000 komt te vervallen. Wet Elektronische publicaties (Wep): Per 1 juli 2022 is het verplicht voor de gemeente om nieuw vastgestelde beleidsregels digitaal te publiceren in het eigen digitale publicatieblad en geconsolideerd gaan worden in de decentraleregelingenbank. Als de wet niet goed is geïmplementeerd dan heeft dit gevolgen voor de geldigheid van regelingen. De gemeente voldoet hieraan en daarmee kan het risico ad € 50.000 afgevoerd worden. Wet open overheid (Woo): Deze wet heeft als doel om overheden transparanter te maken (zie ook paragraaf Openbaarmaking). De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De wet komt in de plaats van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Per 1 mei 2022 is de nieuwe wet in werking getreden en vervalt het risico van € 50.000. Laag Omgevingswet: de invoeringsdatum is 1 januari 2024. Vanaf de datum van inwerkingtreding moeten de werkprocessen gedigitaliseerd zijn en ingericht conform de eisen van de Omgevingswet. We werken dan niet meer vanuit het OLO, maar vanuit de fysieke leefomgeving (digitaal programma voor het ontvangen van de vergunningsaanvragen). Het risico ad € 250.000 is hetzelfde gebleven, echter is de kans verlaagd van 50% naar 30. Hierdoor is het risico gewijzigd van klasse gemiddeld naar klasse laag.

Pagina 52 van 184 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 20-06-2023

Jaarstukken 2022 Gemeente Sluis

Randsomware aanval en datalek: Landelijk onderzoek wijst uit dat de belangrijkste oorzaak van datalekken het menselijk handelen is. Wij hebben beheersmaatregelen genomen om dit zo veel mogelijk tegen te gaan, zoals ons strategisch informatiebeleid, het daarbij horende uitvoeringsprogramma en diverse trainingen (waaronder Security Awareness). Dit neemt niet weg dat we het risico calculeren dat er toch iets fout kan gaan. Zo is er naast de menselijke factor het feit dat alle hard- en software kwetsbaarheden en fouten bevatten. Deze kunnen worden misbruikt door kwaadwillenden voor het uitvoeren van een ransomware aanval. De kans hierop wordt steeds groter, evenals de gevolgen en herstelkosten. We schatten de kans dat het risico zich voordoet op 10%. De kosten kunnen dan oplopen tot € 800.000. Masterplan Nieuwvliet-Bad: Indien er onvoldoende middelen beschikbaar zijn voor cofinanciering moet deze ’eigen bijdrage’ elders gevonden worden. Alle middelen zijn beschikbaar waardoor het risico ad € 240.000 vervalt. Pensioenen: de verplichting die de gemeente heeft uit hoofde van pensioenen van (vml.) bestuurders wordt jaarlijks actuarieel herrekend. Deze berekening kan slechts eenmaal per jaar worden uitgevoerd op basis van de actuele disconteringsvoet die het ministerie eind december van het lopende jaar vaststelt.

Daardoor is de omvang van de noodzakelijke bijstorting ten laste van het resultaat van het boekjaar vooraf niet bekend. Uit de jaarlijkse opgave van Pro-ambt blijkt dat er in 2022 een vrijval kan plaatsvinden van de voorziening wethouders pensioenen. In 2022 is er geen risico meer, maar in 2023 wordt deze weer opnieuw van kracht. Het risico 2022 ad € 600.000 komt te vervallen. Gevaren in ketens uit het zicht: Een gemeente neemt deel in gemiddeld 30 samenwerkingsverbanden en maakt gebruik van diensten van derden zoals softwareleveranciers. Diverse gemeenten zijn in de afgelopen twee jaar geconfronteerd met incidenten die ontstaan zijn bij derden, waarbij de gevolgen in de eigen dienstverlening merkbaar waren. Dit is een nieuw risico ad € 150.000. We sturen hierop door bij uitbesteding vooraf afspraken te maken over informatiebeveiliging en privacy. Gemiddeld Gemeentefonds: op basis van de onderzoeken die momenteel lopen naar een rechtvaardigere verdeling van het gemeentefonds blijkt dat onze gemeente een voordeel zal hebben in plaats van een nadeel. Het bestaande risico ad € 1.400.000 komt te vervallen. Gezien de grilligheid die elke nieuwe berekening met zich meebrengt blijven wij dit risico monitoren.