Bijlage 2D Factsheet_Restwarmte RSW.pdf

Restwarmte in Zeeland

Midden en lage temperatuur restwarmte (MT- en LT-bronnen)

Over restwarmte Bij industriële processen blijft soms warmte over die niet binnen het bedrijf gebruikt kan worden. Afhankelijk van het type bedrijf is dit lage, middelhoge of hoge temperatuur warmte. Door middel van een warmtenet kan deze restwarmte worden ingezet voor verwarming. Vanwege de grote industriegebieden rond de Kanaalzone en het Sloegebied is er veel restwarmte in Zeeland beschikbaar. Vanuit de installaties van Zeeland Refinery, DOW Chemical, Yara, Cargill en Trinseo kan er bijna 8000 TJ aan hogere temperatuur restwarmte worden geleverd. Daarnaast zuller er in de (nabije) toekomst elektrolysers in Zeeland komen, die energie van wind op de Noordzee omzetten in waterstof. Deze elektrolysers zullen veel restwarmte over hebben. De huidige inschatting voor deze technische potentie van deze restwarmte is meer dan 17000 TJ. Naast de grote industrie zijn er ook kleinere bedrijven waar mogelijke restwarmte beschikbaar is. Deze bedrijven zijn verspreid en leveren op lagere temperatuur warmte. De totale technische restwarmte potentie die zij kunnen leveren is 3400 TJ, waarbij datacenters ook zijn meegenomen. Dit is kleinschalige restwarmte die voortkomt uit de koeling van kantoren, supermarkten, woningen, etc.

Deze restwarmte is vooral interessant in combinatie met seizoensopslag: warmte die in de zomer aan het gebouw wordt onttrokken om te koelen, wordt in de winter weer ingezet voor verwarming. Er zijn toepassingen denkbaar per gebouw, met warmte- en koude-uitwisseling tussen enkele gebouwen en per buurt.

Financieel

Operatie LT

Lage temperatuur (LT) restwarmte MT

Zekerheid

0 Kosten in €/GJ per jaar van de bron.

Potentie

1 2 Investering Opslag Onderhoud en beheer Brandstof en elektriciteit

3

4

5

6 €/GJ

% van Zeeuwse warmtevraag

Economische Potentie

LT

8%

MT

34%

Verdeling restwarmtebronnen in Zeeland

0 TJ

1.000 TJ

2.000 TJ

Slecht

3.000 TJ

4.000 TJ

5.000 TJ

Minimale Schaalgrote ~200

6.000 TJ

Het economisch potentieel voor de regio. De economische potentie geeft aan hoeveel warmte er gegenereerd kan worden op locaties die voldoende nabij geschikte afzetgebieden gelegen zijn. Voor de potentie van deze bron geldt een onzekerheid van ca. 50%. De totale Zeeuwse warmtevraag is ~16PJ (excl. grote stookinstallaties).

Temperatuur Bron temperatuur

Ruimtelijke impact

Klein

Toekomstige beschikbaarheid

Goed

Lage temperatuur restwarmte wordt in de praktijk nog weinig toegepast en het is onzeker of dit in de toekomst grootschalig zal worden toegepast. Daarnaast is er minder bekend over de mogelijke lage temperatuur restwarmte leveranciers in Zeeland. LT-restwarmte is mogelijke kleinschalig in de buurt van woningen beschikbaar. Hierbij kunnen klein collectieve systemen rendabel zijn Er is weinig ruimte nodig om de LT restwarmte te gebruiken. LT restwarmte zal beschikbaar blijven.

Midden temperatuur (MT) restwarmte LT MT

Zekerheid

0

20

40

60

Goed

80

Aanvoer-temperatuur

De temperatuur range van de specifieke bron.

Impact Restwarmte via een warmtenet

De klimaat- en elektra-impact van lage temperatuur restwarmte is een stuk groter, omdat er meer elektriciteit voor het opwaarderen van de temperatuur nodig is. Elektragebruik

CO2 reductie

70

40 °C

47

50 kg/GJ LT

51

53 kg/GJ

SWOT

LT

88 kWh /GJth

MT

35 kWh /GJth

MT

CO2 besparing t.o.v. gas bij opwaardering naar 40 of 70 °C. Aardgas gebruikt 56 kg/GJ.

Bron: PBL

Minimale Schaalgrote ~1000

Klein

Toekomstige beschikbaarheid

Goed

Elektra verbruik voor de pompenergie en het waar nodig opwaarderen naar 70 ℃. Onder de 10 kWh/GJ is weinig en boven 90 KWh/GJ relatief hoog.

Zwaktes

Economisch: Intrinsiek goedkope warmte. Met betrekking tot verduurzamen een winwin situatie voor afnemers en gebruikers. Technisch: Het warmteprofiel uit een proces is over het jaar goed in te schatten. Ecologisch: Minder restwarmte lozing kan positieve milieueffecten hebben..

Sterktes

Bouw: Niet-flexibele locatie, vaak omringt door knelpunten. COP: Vaak relatief lage aanvoertemperatuur. Markt: Concurrentie positie met de bestaande technologieën kan in de toekomst verschuiven. In het algemeen moeilijke contracten. Back-up: redundantie moet aanwezig zijn.

Kansen

Bedreigingen

Kosten: Meerdere betalende partijen. SDE++ subsidie beschikbaar in een vroege fase. Datacenters zijn bereid te betalen voor koeling. Technisch: Bekende technologie dus hoge zekerheid van de berekende uit te koppelen warmte.

Ruimtelijke impact

Beleid: Prijs is sterk afhankelijk van de ontwikkelingen op de markt. Beleid bepaald of het als duurzaam gerekend kan worden. Risico: Leveringszekerheid (korte en lange termijn) is een aandachtspunt en moet worden geborgd. Energetisch: restwarmte-uitkoppeling kan leiden tot afname rendement primaire proces.

De belangrijkste kandidaat restwarmteproducenten zijn bereidwillig om mee te werken. Eerste technische inventarisatie is gemaakt. Technische haalbaarheid lijkt een zekerheid Vanwege de grote investering voor installaties en warmteinfrastructuur is er een schaalgrootte van 1000+ woningen nodig om een businesscase rendabel te maken. Er is weinig ruimtelijke impact omdat er installaties bij de bestaande fabrieken worden toegepast. De grote industrie in Zeeland zal in de toekomst ook restwarmte hebben. Daarnaast zullen er elektrolysers bij komen.