Bijlage 2C Factsheet_Geothermie RSW.pdf
Tekst van het document
Geothermie in Zeeland Ondiepe (OG), Diepe (DG) en Ultradiepe(UG) Geothermie
Operatie
Financieel
Over geothermie: Aardwarmte of geothermie is het winnen van de warmte uit de aarde, vanaf 500 m tot 1 km (ondiep, tot 50 °C) en van 1 tot 7 kilometer diep (diep/ultradiep, tot > 100 °C). Tot nu toe is er een potentie van 2500 TJ ingeschat voor ondiepe geothermie in Zeeland. Deze potentie komt voornamelijk uit Tholen en Schouwen-Duivenland, waar de bodem het meest geschikt lijkt voor geothermie. Momenteel loopt op landelijke niveau het project SCAN waar de potentie van aardwarmte in kaart gebracht wordt. Diepe en ultradiepe geothermie lijken niet mogelijk in Zeeland, maar nader onderzoek (bijv. via SCAN) kan tot andere inzichten komen.
Verdeling Ondiepe geothermie potentie Zeeland
Ultradiepe geothermie
UDG DG
Slecht
Minimale Schaalgrote
~10000
Vanwege de grote installaties en infrastructuur is er een groot afzet gebied nodige om ultradiepe geothermie rendabel te maken.
Ruimtelijke impact
Klein
Voor de hoeveelheid warmte die geleverd wordt is de ruimtelijke impact van een geothermie installatie klein.
Toekomstige beschikbaarheid
Onzeker
OG 0
2 4 Investering Opslag Onderhoud en beheer Brandstof en elektriciteit
Kosten in €/GJ per jaar van de bron.
6
8
€/GJ
Potentie
% van Zeeuwse warmtevraag
Economische Potentie
UDG DG OG
0% 0% 16% 0 TJ
2.500 TJ
5.000 TJ
Het economisch potentieel voor de regio. De economische potentie geeft aan hoeveel warmte er gegenereerd kan worden op locaties die voldoende nabij geschikte afzetgebieden gelegen zijn. Voor de potentie van deze bron geldt een onzekerheid van ca. 50%. De totale Zeeuwse warmtevraag is ~16PJ (excl. grote stookinstallaties).
Bron temperatuur
Zekerheid
Slecht
Minimale Schaalgrote
~10000
Ruimtelijke impact
Klein
Toekomstige beschikbaarheid
Onzeker
UDG DG OG
Ondiepe geothermie met een collectieve warmtepomp
0
De temperatuur range van de specifieke bron.
50
Impact
100
150
200
250
Aanvoer-temperatuur
De klimaat- en elektra-impact van ondiepe geothermie groter vanwege de extra benodigde elektriciteit voor opwaardering. Elektragebruik
CO2 reductie
70
40 °C
UDG
6 kWh /GJth
56
56 kg/GJ UDG
DG
6 kWh /GJth
DG
93 kWh /GJth
56
56 kg/GJ DG
48
52 kg/GJ OG
CO2 besparing tov gas bij opwaardering naar 40 of 70 °C. Aardgas gebruikt 56 kg/GJ.
SWOT Sterktes
Technisch: Ondiepe geothermie goed toepasbaar in combinatie met LT warmtevraag. Zeer gering elektra verbruik. Locatie: Locatie van de bron is (vooraf) flexibel en de bovengrondse ruimtelijke impact is (tijdens operatie) zeer beperkt.
Kansen
Kosten: Kosten daling door leercurves van de projecten die nu gestart zijn. Daarnaast zijn deze bronnen in SDE++ subsidie opgenomen. Technisch: De kennis van de ondergrond neemt continu toe door lopende onderzoeken (bijv. SCAN onderzoek)
De toekomstige beschikbaarheid van biomassa is beperkt. Daarnaast is het onzeker of deze voor de gebouwde omgeving gebruikt zal worden.
Diepe geothermie
Temperatuur
Bron: PBL
Er is nog veel onzekerheid rond ultradiep geothermie in Nederland. De ondergrond is niet overal bekend en de techniek is nog niet uitontwikkeld.
Zekerheid
Ondiepe geothermie Zekerheid
Matig
Minimale Schaalgrote
~1500
Ruimtelijke impact
Klein
Toekomstige beschikbaarheid
Goed
Elektra verbruik voor de pompenergie en het waar nodig opwaarderen naar 70 ℃. Onder de 10 kWh/GJ is weinig en boven 90 KWh/GJ relatief hoog.
Zwaktes
Bouw: De technologie is relatief nieuw. Daardoor is er beperkte uitvoeringscapaciteit en ervaring. Boren mag niet in sommige gebieden (o.a. waterwinning). Risico: De veiligheidsrisico's en de onzekerheid van levering nemen toe met de diepte van de put. Milieurisico: Kans op methaanemissie en verontreiniging grondwater.
Bedreigingen
Beleid: Kans op SDE++ laag. Draagvlak: kritische maatschappelijke houding door negatieve bijwerkingen gaswinning in Groningen. Organisatorisch: Aardwarmte grootschalig inzetten vergt gemeente- of zelfs provincie-overstijgende organisatie.
Er is nog veel onzekerheid rond diepe geothermie in Nederland. De ondergrond is niet overal bekend en de techniek is nog niet uitontwikkeld. Vanwege de grote installaties en infrastructuur is er een groot afzet gebied nodige om diepe geothermie rendabel te maken. Voor de hoeveelheid warmte die geleverd wordt is de ruimtelijke impact van een geothermie installatie klein. De toekomstige beschikbaarheid van diepe geothermie is onzeker.
Over de aardlagen waarin ondiepe geothermie gewonnen kan worden is relatief weinig kennis. Ook is er binnen Nederland weinig ervaring met effectieve boortechnologie voor deze diepte. Draagvlak is nog moeilijk te peilen gezien de onbekendheid. Door de lagere investering t.o.v. diepe geothermie is de minimale schaalgrootte lager. Voor de hoeveelheid warmte die geleverd wordt is de ruimtelijke impact van een geothermie installatie klein. Ondiepe geothermie is hernieuwbaar, daar waar het beschikbaar is zal het beschikbaar blijven.