Bijlage 1 - Nota reserves en voorzieningen 2025-2029

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2025-2029

Pagina 1 van 25

Inhoudsopgave 1.

Inleiding en doel ..........................................................................................................................3

2.

Wettelijk kader .............................................................................................................................4

3.

Reserves ......................................................................................................................................6

4.

Voorzieningen ..............................................................................................................................8

5.

Rentegrondslag en -toevoeging ................................................................................................9

6.

Reserves en investeringen ......................................................................................................10

7.

Relatie met het weerstandsvermogen....................................................................................11

8.

Herschikking reserves ..............................................................................................................12

Bijlage 1: Overzicht Reserves en voorzieningen...........................................................................15 Bijlage 2: Beleidskader per reserve/voorziening ...........................................................................17

Pagina 2 van 25

1. Inleiding en doel Artikel 14 van de Financiële verordening Sluis 2025 bepaalt : 2. Burgemeester en wethouders bieden de raad eens in de 5 jaar een nota reserves en voorzieningen aan. Deze nota wordt door de raad vastgesteld en behandelt in ieder geval: a. de vorming en besteding van reserves; b. de vorming en besteding van voorzieningen, en c. bij welke specifiek benoemde taakvelden het verschil tussen het geraamde saldo van baten en lasten en het gerealiseerde saldo van baten en lasten mogen worden verrekend met een daartoe in het leven geroepen reserve. Op 23 maart 2017 is door u de laatste nota reservebeleid vastgesteld. Deze behelst de periode 2017-2020. Ondanks dat deze periode inmiddels ruim verstreken is, is deze nota ook voor de jaren na 2020 van toepassing geweest. Uiteraard is er inmiddels wel noodzaak om de nota te herzien en leggen wij u hierbij een nieuwe nota reserves en voorzieningen 2025-2029 voor. Het doel van deze nota is om beleid vast te stellen ten aanzien van reserves en voorzieningen en inzicht te geven in de meest actuele stand van zaken. Per reserve en voorziening worden het doel, de voeding, de bestedingen en de maximale hoogte vastgelegd. Voorts wordt ingegaan op het rentebeleid, de relatie tussen de reservepositie en het weerstandsvermogen en de relatie tussen reserves en investeringen.

Tot slot volgt een voorstel tot herschikking van de reserves. Qua opzet en inhoud wijkt deze nota op een paar kleine details niet af van de nota 2017-2020. Van belang is wel de herschikking van de reserves.

Pagina 3 van 25

2. Wettelijk kader 2.1 Algemeen Het wettelijk kader voor de reserves en voorzieningen is vastgelegd in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Een aantal artikelen van de BBV is gewijd aan de reserves en voorzieningen. Het belangrijkste verschil tussen reserves en voorzieningen is dat de reserves tot het eigen vermogen behoren en voorzieningen tot het vreemd vermogen. De raad kan te allen tijde een andere bestemming aan de reserves geven, terwijl dat bij voorzieningen niet het geval is. De verschillen tussen reserves en voorzieningen zijn in onderstaande tabel in beeld gebracht: vorming onttrekking behoort tot wijziging van de bestemming aanwending financieel onderbouwd

Reserves

Voorzieningen

resultaatbestemming: resultaat lasten en baten leidt tot voeding dan wel onttrekking aan de reserve resultaatbestemming (zie bij vorming)

resultaatbepaling: storting in een voorziening is een last voor de exploitatie gaat buiten exploitatie om; uitgaven worden direct in mindering gebracht op de voorziening vreemd vermogen niet mogelijk uitsluitend voor het betreffende doel verplicht

eigen vermogen mogelijk vrij geen verplichting, wel wenselijk om de bestemmingsreserves te onderbouwen

2.2 Reserves 2.2.1 Wettelijk kader Het BBV (artikel 43) onderscheidt de reserves in algemene reserves en de bestemmingsreserves. Een algemene reserve is vrij besteedbaar en heeft geen specifieke bestemming. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Zoals hiervoor opgemerkt is de raad te allen tijde vrij om aan de reserve een andere bestemming te geven. Uitzondering hierop vormen de reserves die gevormd zijn voor investeringen, ongeacht of deze investeringen een maatschappelijk of een economisch nut hebben. Volgens de BBV mag de reserve voor een investering niet in mindering gebracht worden op de investering. De voor een dergelijke investering gevormde reserve bouwt af in jaarlijkse termijnen die gelijk lopen met de afschrijvingstermijnen. Deze reserves zijn geoormerkt; wijziging van de bestemming is niet meer mogelijk omdat dit immers gevolgen heeft voor de exploitatie. In eerste instantie dient de algemene reserve als buffer voor de risico’s (weerstandsvermogen). Bij een minimale weerstandsratio van 1,0, bevat de algemene reserve daarna ruimte (welke vrij besteedbaar is) voor andere bestedingen in relatie tot de risico’s. 2.2.2 Functies reserves Voor de reserves zijn vijf functies te onderscheiden.

Bufferfunctie: het vormen van een 'spaarpot' om ongewenste en onvoorziene uitgaven op te kunnen vangen en het afdekken van bestaande risico's. Met name de algemene reserve is hiervoor het aangewezen instrument.

Pagina 4 van 25

Egalisatiefunctie: reserves kunnen gevormd worden om de baten en lasten over de jaren heen gelijkmatig te verdelen. Dit om extreme pieken en dalen in de exploitatie te vermijden. Voorbeelden hiervan zijn de (egalisatie)reserves gebouwen, wegen, bodemsanering en duurzaamheid. Bestedingsfunctie: bestemmingsreserves hebben een vooropgesteld doel. Als de bestemming van een reserve uiteindelijk incidentele uitgaven betreft, is er sprake van een reserve met een bestedingsfunctie. Voorbeeld hiervan is een bestemmingsreserve voor de bouw van een accommodatie. Financieringsfunctie: reserves maken onderdeel uit van het eigen vermogen en kunnen derhalve worden gebruikt als eigen financieringsmiddel. Inkomensfunctie: er is sprake van een inkomensfunctie indien: - er structureel gelden aan reserves worden onttrokken ter dekking van structurele lasten, zoals kapitaallasten (voorbeeld: de egalisatiereserve kapitaallasten investeringen) - de renteopbrengsten van de reserves worden ingezet als dekkingsmiddel voor de exploitatielasten. Als gevolg van financiering met eigen vermogen (reserves) is geen vreemd kapitaal nodig, hetgeen rente bespaart.

Pagina 5 van 25

3. Reserves 3.1 Algemeen Algemeen uitgangspunt blijft het aantal bestemmingsreserves te beperken. Om vertroebeling van het inzicht in de totale financiële positie te voorkomen, is het van belang om terughoudend om te gaan met het instellen van bestemmingsreserves. Dit komt een goede afweging van de inzet van algemene middelen ten goede en krijgt de raad de mogelijkheid om de middelen zo efficiënt mogelijk in te zetten. Zoals in de inleiding is vermeld, is in artikel 14 van de Financiële verordening Sluis 2025 vastgelegd dat de raad een nota reservebeleid vaststelt. De criteria, gesteld aan reserves, kunnen onderscheiden worden in: instellingscriteria, mutaties, wijziging doel of bestemming, opheffing en presentatie in de jaarrekening. 3.2 Instellingscriteria: 3.2.1 het instellen van een reserve is een bevoegdheid van de raad; 3.2.2 bij het instellen van een bestemmingsreserve wordt minimaal aangegeven: - het specifieke doel van de reserve; - het bestedingsplan van de reserve; - de voeding van de reserve; - de maximale hoogte van de reserve; - de maximale looptijd van de reserve; 3.2.3 structurele uitgaven mogen niet ten laste van een reserve gedekt worden. Structurele uitgaven behoren met structurele middelen gedekt te worden. Een onttrekking aan een reserve is een incidenteel dekkingsmiddel en moet worden aangewend om incidentele lasten te dekken.

Uitzondering hierop vormen reserves die specifiek gevormd zijn voor investeringen, zoals bijvoorbeeld de egalisatiereserve kapitaallasten investeringen. 3.3 Mutaties: 3.3.1 toevoegingen en onttrekkingen worden door de raad vastgesteld bij de besluitvorming over de (meerjaren)begroting, begrotingswijzigingen en de jaarrekening; 3.3.2 toevoegingen danwel onttrekkingen zijn niet hoger of lager dan het in de actuele begroting (raming na wijziging) vastgestelde bedrag, tenzij de raad expliciet in een specifiek geval besluit om de toevoeging of onttrekking afhankelijk te stellen van omstandigheden, bijvoorbeeld egalisatiereserves; 3.3.3 onttrekkingen mogen niet tot gevolg hebben dat de reserve een negatieve omvang bereikt. 3.4 Wijziging doel of bestemming: 3.4.1 reserves worden periodiek geëvalueerd. Van alle reserves wordt beoordeeld of het doel waarvoor zij zijn gevormd nog relevant is, de omvang in overeenstemming is met de gestelde doelen en de overige criteria nog actueel zijn; 3.4.2 aanpassing van het doel, bestemming van de reservemiddelen of overige criteria vindt bij raadsbesluit plaats; 3.4.3 indien de omvang van een bestemmingsreserve te hoog is, dan worden de middelen toegevoegd aan de algemene reserve. 3.5 Opheffing: 3.5.1 het opheffen van een reserve is een bevoegdheid van de raad; Pagina 6 van 25

3.5.2 is het doel waarvoor de reserve is gevormd vervallen of de maximale looptijd verstreken wordt de reserve opgeheven en de middelen toegevoegd aan de algemene reserve; 3.5.3 de minimale omvang van een reserve bedraagt € 50.000. Ligt de werkelijke omvang onder dit bedrag dan wordt de reserve opgeheven en de vrijkomende middelen overgeheveld naar de algemene reserve. 3.6 Presentatie in de jaarrekening: In gevolge artikel 54 van de BBV worden in de toelichting op de balans de aard en de reden van elke reserve en de toevoegingen en onttrekkingen daaraan toegelicht. Per reserve wordt in een overzicht weergegeven: a. het saldo aan het begin van het begrotingsjaar; b. de toevoegingen of onttrekkingen uit hoofde van het voorgaande boekjaar; c. de toevoegingen of onttrekkingen bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening; d. de verminderingen in verband met afschrijvingen op activa waarvoor een specifieke bestemmingsreserve is gevormd; e. het saldo aan het einde van het begrotingsjaar. Voor de verantwoording aan de raad worden de toevoegingen en onttrekkingen per reserve apart zichtbaar gemaakt en niet gesaldeerd. 3.7 Aandachtspunten: 3.7.1 Egalisatiereserves De budgetten voor het onderhoud van de openbare ruimte, met name de wegen, de openbare verlichting, het groen en de gebouwen zijn gebaseerd op de door de raad vastgestelde beheerplannen.

Daarnaast zijn een aantal budgetten elk jaar afwijkend en moeilijk in te schatten (bodemsanering, bestemmingsplannen, duurzaamheid) Om grote schommelingen in de begroting te voorkomen, worden in de begroting gemiddelde benodigde bedragen opgenomen. In de praktijk wijken de werkelijke uitgaven hiervan af. Voor de verrekening van de verschillen tussen begroting en werkelijkheid hanteren wij egalisatiereserves. De verrekeningen worden in de jaarrekening verantwoord vóór de resultaatbepaling. 3.7.2 Bestedingen ten opzichte van begroting Uitgangspunt (zie 3.3.2) is dat mutaties in de reserves worden geboekt overeenkomstig de door de raad beschikbaar gestelde bedragen. Indien de werkelijke uitgaven/inkomsten gekoppeld aan de mutaties in de reserves bij realisatie hoger zijn dan geraamd, blijft de mutatie in de reserve beperkt tot het maximum beschikbaar gestelde bedrag. Echter, zijn de gerealiseerde uitgaven/inkomsten gekoppeld aan de mutaties in de reserves lager dan geraamd, dan worden de boekingen hierop evenredig aangepast. Indien van toepassing, kan het restant bij de vaststelling van de jaarrekening in het volgende boekjaar opnieuw beschikbaar worden gesteld.

Pagina 7 van 25

4. Voorzieningen 4.1 Algemeen De voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen. De raad is niet bevoegd om hier een andere bestemming aan te geven. 4.2 Criteria Het instellen, op waarde houden, vrijval, opheffen e.d. van voorzieningen is strikt geregeld in de artikelen 44 e.v. van de BBV. De raad heeft hierin geen beleidsvrijheid. 4.3. Informatie raad De raad wordt via de planning en budgetcylus geïnformeerd over de bestedingen etc. van de voorzieningen. 4.4 Investeringen en voorzieningen De verwerking van bijdragen van derden in investeringen wordt verwerkt conform de richtlijnen van de BBV en de accountant.

Pagina 8 van 25

5. Rentegrondslag en -toevoeging 5.1 Algemeen Door het vormen van reserves en voorzieningen wordt vermogen afgezonderd en door dit te gebruiken als financieringsmiddel wordt rente bespaard die anders betaald had moeten worden voor het aan te trekken vreemd vermogen. Omdat niettemin aan alle investeringen rente wordt toegerekend komt deze bespaarde rente feitelijk beschikbaar en kan deze worden toegevoegd aan de reserve zelf of aangewend worden als dekkingsmiddel in de exploitatie. Naast het rentepercentage is bepalend de stand van de reserves c.q. voorzieningen per 1 januari van het begrotings- c.q. rekeningsjaar. 5.2 Reserves Het toerekenen van rente over de reserves betekent echter een last in de exploitatie (in plaats van externe rentekosten zijn dit interne rentekosten). Alhoewel het BBV de mogelijkheid voor het toeschrijven nog toestaat, wordt dit tegelijkertijd afgeraden. In de gemeente Sluis werd en wordt dit niet toegepast. 5.3 Voorzieningen Artikel 45 van de BBV staat rentetoevoegingen aan voorzieningen niet toe. Voorzieningen dienen kostendekkend te zijn voor de onderliggende verplichtingen en risico's.

Pagina 9 van 25

6. Reserves en investeringen 6.1 Algemeen De BBV onderscheidt de vaste activa in de immateriële, de materiële en de financiële vaste activa. De materiële vaste activa worden verder onderscheiden in: a. investeringen met een economisch nut; b. investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven (bijv. investeringen in de riolering => rioolheffing) c. investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. In de Financiële verordening Sluis 2025 is het gemeentelijk beleidskader voor het activeren, waarderen en afschrijven van activa vastgelegd. Voor zowel de investeringen met een economisch en maatschappelijk nut als voor de investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven, wordt hieronder aangegeven hoe omgegaan wordt met (bestemmings)reserves gevormd als dekkingsmiddel voor een investering. 6.2 Investeringen met een economisch en maatschappelijk nut Investeringen hebben een economisch nut als met de investering middelen gegeneerd kunnen worden en/of als de investering verhandelbaar is. Voorbeelden zijn gebouwen, voertuigen. Investeringen met een maatschappelijk nut zijn investeringen in de openbare ruimte (die niet verhandelbaar zijn). Voorbeelden zijn wegen en vrij toegankelijke parkeerterreinen.

De BBV schrijft voor dat alle investeringen met een economisch en maatschappelijk nut moeten worden geactiveerd (m.u.v. kunstvoorwerpen met een cultuur-historische waarde). Uitsluitend bijdragen van derden die in directe relatie staan met een investering mogen op de waardering daarvan in mindering worden gebracht. Dit geldt dus niet voor een bestemmingsreserve. Het bedrag dat ten behoeve van een investering aan de bestemmingsreserve wordt onttrokken wordt overgeheveld naar de egalisatiereserve kapitaallasten investeringen. Tegelijkertijd met de afschrijving vindt een onttrekking tot eenzelfde bedrag aan de egalisatiereserve plaats. 6.3

Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Het betreft hier investeringen die betrekking hebben op taakvelden die verbonden zijn aan een heffing. Voorbeelden hiervan zijn investeringen in het kader van rioleringen (GRP) en afvalstoffen. In basis werkt de inzet van een bestemmingsreserve op dezelfde wijze als bij investeringen met een economisch of maatschappelijk nut. Echter, voor zowel de rioolheffing als de afvalstoffenheffing is er een voorziening beschikbaar. De kapitaallasten die voortvloeien uit deze investeringen worden verrekend met deze voorzieningen, binnen het algemene uitgangspunt van 100% kostendekking. Praktisch zal de inzet van een bestemmingsreserve dus niet aan de orde zijn.

Pagina 10 van 25

7. Relatie met het weerstandsvermogen 7.1 Algemeen Het weerstandsvermogen van een gemeente is de financiële buffer van de gemeente om onverwachte financiële tegenvallers op te vangen zonder dat de uitvoering van het gemeentelijk beleid in het geding komt. Tot de weerstandcapaciteit worden gerekend de algemene reserve en de reserve grondexploitatie. Naast de reserves worden ook de post onvoorzien en de onbenutte belastingcapaciteit hierin betrokken. Voor meer informatie wordt verwezen naar de Paragraaf Weerstandsvermogen en risicomanagement zoals die is opgenomen in de stukken van de P&C-cyclus. 7.2 Ratio weerstandsvermogen In de paragraaf Weerstandsvermogen wordt de weerstandscapaciteit afgezet tegen de aanwezige risico’s. Hieruit vloeit de weerstandsratio voort. We streven naar een weerstandsratio van 2,0.

Pagina 11 van 25

8. Herschikking reserves Bij deze nota is een bijlage I gevoegd waarin de huidige reserves en voorzieningen zijn beschreven. De genoemde saldi zijn de begrote saldi inclusief besluitvorming tot en met 3 juli 2025. Voorts zijn de mutaties (toevoegingen en onttrekkingen) aangegeven voor de komende jaren 2026-2029. 8.1 Reserve sociaal domein De reserve Sociaal domein is destijds (2015) ingesteld om de risico’s van de betreffende (open-einde)regelingen die werden overgeheveld van het Rijk naar de gemeente op te vangen. Inmiddels zijn de toenmalige integratie-uitkeringen omgezet naar de algemene uitkering. Het is derhalve niet meer nodig om een separate reserve in stand te houden voor het opvangen van budgettaire risico’s. Voor dergelijke risico’s is de algemene reserve van toepassing. Voor het verder op orde brengen van de administratieve processen binnen het sociaal domein is een buffer van € 500.000 nodig. Er wordt voorgesteld om het restant van de middelen vanuit de reserve sociaal domein (€ 2.458.000) over te hevelen naar de algemene reserve. 8.2 Omzetten bestemmingsreserves naar algemene reserve Er zijn enkele bestemmingsreserves die gevormd zijn zonder specifiek bestedingsdoel en/of waarvan het bestedingsdoel is komen te vervallen. Vanuit dat oogpunt is het noodzakelijk deze middelen over te hevelen naar de algemene reserve.

Het betreft de reserves: Reserve Actuele Boekwaarde Reserve infrastructuur € 487.000 Oorspronkelijk gevormd vanuit ontvangen afkoopsommen voor toekomstig onderhoud. Deze zijn inmiddels afgevangen door de vastgestelde beheerplannen. Reserve demografische ontwikkelingen € 392.000 Oorspronkelijk gevormd vanuit ontvangen uitkeringen van het Rijk. Inmiddels is er divers beleid vastgesteld die de krimpproblematiek tegen moeten gaan. Te denken valt aan het beleidsplan wonen en Vitaal Oostburg. Reserve monumenten € 28.000 Deze bedraagt minder dan € 50.000 terwijl het onderhoud van de monumenten is toegevoegd aan beheerplan gebouwen (MJOP). Reserve dividend GBE Aqua € 1.032.000 Deze is oorspronkelijk ingesteld voor het opvangen van risico’s. Dit was dus in essentie al een algemene reserve. Deze bestemmingsreserve inclusief de jaarlijkse storting wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Totaal € 1.939.000

Pagina 12 van 25

8.3 Omzetten claims algemene reserve naar bestemmingsreserves Er zijn raadsbesluiten genomen waarbij de algemene reserve wordt ingezet als dekkingsmiddel voor (incidentele) uitgaven. Dat is uiteraard mogelijk, maar op dat moment veranderd dat deel van de algemene reserve in een bestemmingsreserve. Om dit recht te zetten, en daarmee een reëler beeld te vormen dat recht doet aan het karakter van de algemene reserve, worden deze claims nu omgezet naar bestemmingsreserves. Het betreft: Claims (jaren) (Totaal)Bedrag Inhuur grote projecten (2025 en 2026) € 3.345.000 Uitwerken uitvoeringsplan economische agenda (2025, 2026 en 2027) € 450.000 Economische agenda, campagne wonen in Sluis (2025 en 2026) € 100.000 Vitaal Oostburg, dekking kapitaallasten (vanaf 2028) € 8.500.000 Aankoop woning IJzendijke, tbv realisatie MFC IJzendijke (2025) € 495.000 Verplaatsen gemeentearchief (2025 en 2026) € 545.000 Aankoop VEMA-locatie, tbv Vitaal Oostburg (2025) € 613.000 Inrichten projectorganisatie Vitaal Oostburg, restant (2025) € 88.000 Afboeken te slopen gebouwen Vitaal Oostburg (2026) € 3.368.000 Resultaatbestemming jaarrekening 2024 (2025) € 1.807.000 Totaal € 19.310.000 Dit houdt tevens in dat de werkwijze voor de inzet van de algemene reserve hiermee overeenkomstig wordt aangepast. Hiertoe wordt een nieuwe bestemmingsreserve “incidentele uitgaven” ingesteld.

Alle bovengenoemde bedragen worden hieraan toegevoegd, en onttrokken zodra de uitgaven plaatsvinden. Wat resteert, is een algemene reserve waarop geen claims van toepassing zijn en kan dienen als weerstandscapaciteit bij de berekening van het weerstandsvermogen. 8.4 Egalisatiereserve Algemene Uitkering Gemeentefonds Middels een raadsbesluit uit 2019 is de egalisatiereserve Algemene Uitkering Gemeentefonds ingesteld, met als doel het opvangen van schommelingen in het begrotingssaldo bij de verwerking van de financiële consequenties van de gemeentefondscirculaires. Daarbij wordt een ondergrens van 5% en een bovengrens van 10% van de totale omvang van de algemene uitkering gehanteerd. In 2019 was de algemene uitkering ca. € 36 miljoen. Inmiddels bedraagt deze ca. € 56 miljoen. Dat levert 2 aandachtspunten op: - De bovengrens wordt steeds hoger en verandert bij het uitkomen van elke circulaire - Doordat de circulaires doorgaans leiden tot positieve effecten op het begrotingssaldo, wordt die bovengrens inmiddels continue geraakt. De noodzaak voor een grote buffer lijkt op basis van de afgelopen jaren minder relevant.

We stellen dan ook voor om de onder- en bovengrens om te zetten naar een combinatie van percentages en harde bedragen: - Ondergrens: 5% van de algemene uitkering tot minimaal € 1,5 miljoen - Bovengrens: 10% van de algemene uitkering tot maximaal € 3 miljoen Dit houdt in dat de huidige stand van deze reserve (€ 5.643.000) kan worden afgeroomd met € 2.643.000. Voorgesteld wordt om deze toe te voegen aan de algemene reserve.

Pagina 13 van 25

8.5 Algemene reserve In deze nota worden diverse reserves herschikt. Met name voor de algemene reserve hebben deze gevolgen. Resumerend hebben 8.1 t/m 8.4 invloed op de hoogte van de algemene reserve. Rekening houdend met de voorgestelde mutaties, en overige besluitvorming, leidt dit tot een actuele boekwaarde van: Boekwaarde Jaarrekening 2024, incl. resultaat + € 34.238.000 - Raadsbesluit Tijdelijke huisvesting: overhevelen - € 2.366.000 naar reserve Tijdelijke huisvesting - 8.1 reserve Sociaal domein + € 2.458.000 - 8.2 omzetten bestemmingsreserves naar + € 1.939.000 algemene reserve - 8.3 claims algemene reserve omzetten naar - € 19.310.000 bestemmingsreserves - 8.4 egalisatiereserve Algemene Uitkering + € 2.643.000 Gemeentefonds Totaal effect 8.1, 8.2, 8.3, 8.4 - € 14.265.000 Actuele stand algemene reserve + € 19.602.000 In de hierna volgende bijlage 1 is in de cijfers met de stand per 31 december 2025 en de mutaties 2026-2029 (beide op begrotingsbasis) rekening gehouden met bovenstaand voorstel tot herschikking van de reservemiddelen.

Pagina 14 van 25

Bijlage 1: Overzicht Reserves en voorzieningen Samengevat leidt deze nota reserves en voorzieningen tot het volgende bijgestelde overzicht.

Reserves (bedragen x € 1.000)

2025 2026 2027 2028 2029 Stand 1- Mutatie Stand 1- Mutatie Stand 1- Mutatie Stand 1- Mutatie Stand 1- Mutatie 1 s 1 s 1 s 1 s 1 s

Algemene reserves Algemene reserve

34.238 -14.441

19.797

195

19.992

195

20.187

195

20.382

195

Totaal algemene reserve

34.238 -14.441

19.797

195

19.992

195

20.187

195

20.382

195

2.065 487 284

12.708 -487 -

2.065 12.708 284

-4.058 -

2.065 8.650 284

-150 -

2.065 8.500 284

-8.500 -

2.065 284

-

Bestemmingsreserves Reserve Grondexploitatie Reserve Incidentele uitgaven Reserve Infrastructuur Explosievenruiming Reserve Demografische ontwikkelingen/Krimpproblematiek Restauratie monumenten Rekenkamercommissie Reserve gebouwen Onderhoud gebouwen Visveiling

392

-392

-

-

-

-

-

-

-

-

28 15 11.995 134

-28 -2.306 -134

15 9.688 -

-1.340 -

15 8.349 -

-119 -

15 8.230 -

-358 -

15 7.873 -

-783 -

Egalisatiereserve Bodemsanering Egalisatiereserve Bestemmingsplannen Egalisatiereserve duurzaamheid Reserve Bedrijfsvoering Reserve Recreatievisie 2.0 Reserve Sociaal Domein Egalisatiereserve Wegen

420 221 4.264 772 122 2.958 1.065

-25 -42 -2.458 -468

420 221 4.264 747 80 500 597

-4.000 -286 -35 447

420 221 264 461 45 500 1.044

420

420 221 264 461 45 500 1.464

113

420 221 264 461 45 500 1.577

93

Pagina 15 van 25

-

Egalisatiereserve Groen Egalisatiereserve Algemene Uitkering Gemeentefonds Egalisatiereserve Havengebied Breskens Egalisatiereserve Archeologisch Onderzoek Reserve Deelneming GBE Aqua Reserve Dividend GBE Aqua Egalisatiereserve kapitaallasten investeringen Reserve Volkshuisvestingsfonds Reserve overhevelen budgetten

211

-

211

-

211

-

211

-

211

-

5.096

-2.096

3.000

-

3.000

-

3.000

-

3.000

-

1.062 326 10.647 1.032 8.052 5.961 5.770

-295 -1.032 1.094 -6 -5.770

766 326 10.647 9.146 5.955 -

-76 -1.115 -744 -

690 326 10.647 8.031 5.211 -

-24 -1.107 -744 -

666 326 10.647 6.924 4.466 -

-860 -744 -

666 326 10.647 6.064 3.722 -

-594 -744 -

Reserve Tijdelijke huisvesting

-

2.366

2.366

-521

1.845

-675

1.170

-632

538

-538

Totaal bestemmingsreserves

63.380

629

64.008 -11.728

52.280

-2.399

49.881 -10.981

38.900

-2.566

Totaal reserves

97.618 -13.812

83.805 -11.533

72.272

-2.204

70.068 -10.786

59.282

-2.371

Voorzieningen (bedragen x € 1.000) Voorzieningen verplichtingen, risico's Voorziening spaarverlof Voorziening RVU-regeling Wachtgelden wethouders Wethouderspensioenen Voorzieningen middelen van derden Stimulering recreatieve sector Voorziening rood voor groen Woningbouwontwikkeling Afvalstoffenheffing Rioolheffing Voorziening Waterberging Voorziening Begraafplaatsen Voorziening Vitaal West Zws-Vlaanderen Voorziening beheerplan Waterdunen Totaal voorzieningen

2025 2026 2027 2028 2029 Stand 1-1 Mutaties Stand 1-1 Mutaties Stand 1-1 Mutaties Stand 1-1 Mutaties Stand 1-1 Mutaties 1.079 249 64 4.463

250 -137 -64 -266

1.329 112 4.197

250 -82 -275

1.579 30 3.922

250 -30 -287

1.829 3.635

250 -298

2.079 3.337

250 -310

1.396 918 535 2.843 8.617 38 90 703 20.993

-124 -159 53 31 -703 65 -1.054

1.271 918 535 2.684 8.670 38 121 65 19.939

-125 -522 31 -65 -788

1.271 918 535 2.559 8.148 38 152 19.151

-125 -914 31 65 -1.009

1.271 918 535 2.434 7.234 38 183 65 18.142

-125 -932 31 -65 -1.139

1.271 918 535 2.310 6.302 38 214 0 17.003

-125 -929 31 65 -1.018

Pagina 16 van 25

Bijlage 2: Beleidskader per reserve/voorziening Algemene reserve Doel:

Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

Reserve voor onvoorziene uitgaven, het afdekken van risico’s o.a. uit grondexploitatie (voor zover de reserve grondexploitatie ontoereikend is), schommelingen algemene uitkering Gemeentefonds, borgstellingen, verstrekte geldleningen, openeinde regelingen. positief rekeningresultaat negatief rekeningresultaat geen geen geen

Reserve Grondexploitatie Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

Buffer voor het opvangen van risico’s in het kader van de actieve grondexploitatie (d.w.z. complexen die de gemeente zelf exploiteert). Voordelige saldi grondexploitatie Nadelige saldo grondexploitatie geen Afhankelijk van de actuele exploitatieopzetten (worden jaarlijks herzien) geen

Reserve Incidentele uitgaven Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

Voor bestedingsdoelen, specifiek benoemd door de raad. Vanuit exploitatie of algemene reserve conform bestedingsdoel aangegeven door de raad geen geen geen

Reserve Infrastructuur Doel:

Vervalt, naar algemene reserve

Explosievenruiming Doel: Stortingen:

Beschikkingen:

Dekking van de kosten die voortvloeien uit het opsporen en het ruimen van niet gesprongen conventionele explosieven Compensatie door het rijk via de algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor door de gemeente gemaakte kosten worden teruggestort in deze reserve. Compensatie van door particuliere en commerciële partijen gemaakte kosten, eveneens door het rijk via de algemene uitkering uit het Gemeentefonds, worden doorgesluisd naar die betreffende partijen. Dekking van de kosten die voor de gemeente voortvloeien uit het opsporen en het ruimen van niet gesprongen conventionele explosieven. Kosten gemaakt door particuliere en commerciële partijen kunnen via het indienen van een declaratie bij het rijk deels worden gecompenseerd.

Pagina 17 van 25

Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

geen € 1.000.000 geen

Reserve Demografische ontwikkelingen/Krimpproblematiek Doel:

Vervalt, naar algemene reserve

Restauratie monumenten Doel:

Vervalt, naar algemene reserve

Rekenkamercommissie Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Uitvoeren onderzoeken door de rekenkamercommissie Het gedeelte van het onderzoeksbudget dat niet wordt besteed wordt gereserveerd voor volgende jaren, met dien verstande dat de hoogte van de reserve niet hoger mag zijn dan de helft van het jaarbudget. Onderzoeken rekenkamercommissie 50% jaarbudget geen geen Deze reserve vormt een uitzondering op het criterium dat de minimale omvang van een reserve € 50.000 dient te bedragen.

Reserve gebouwen Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Egaliseren van het beheerplan gebouwen (MJOP) en een deel dekking meerkosten MJOP. Daarnaast is het een spaarpot voor toekomstige Verduurzamingsopdrachten binnen de gemeentelijke gebouwen Het gedeelte van de MJOP-budgetten voor het onderhoud van gemeentelijke gebouwen dat niet is besteed en de netto verkoopopbrengsten van gemeentelijke eigendommen. zie doel en stortingen geen geen geen De verduurzamingsopdracht moet nog nader uitgewerkt worden

Onderhoud gebouwen Visveiling Doel:

Vervalt, volledig besteed in 2025 (Viscentrum Breskens)

Egalisatiereserve Bodemsanering Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

Egaliseren kosten bodemonderzoeken c.q. -saneringen. Overschotten op de raming voor ‘bodemonderzoeken c.q. – saneringen’. Tekorten op de raming voor ‘bodemonderzoeken c.q. –saneringen’. geen € 500.000 geen

Pagina 18 van 25

Bijzonderheden:

Verrekeningen met deze reserve vinden plaats in de jaarrekening vóór de resultaatbepaling.

Egalisatiereserve Bestemmingsplannen Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Egaliseren kosten (inhaalslag) bestemmingsplannen. Overschotten op de raming voor ‘bestemmingsplannen’. Tekorten op de raming voor ‘bestemmingsplannen’. geen Na afronding inhaalslag: maximale hoogte € 100.000 geen Verrekeningen met deze reserve vinden plaats in de jaarrekening vóór de resultaatbepaling.

Egalisatiereserve duurzaamheid Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Egaliseren kosten duurzaamheid Overschotten op de raming voor Milieu Tekorten op de raming voor Milieu, de € 4 miljoen uit coalitieakkoord wordt ingezet conform het vastgestelde subsidiebeleid geen € 300.000 geen Verrekeningen met deze reserve vinden plaats in de jaarrekening vóór de resultaatbepaling.

Reserve Bedrijfsvoering Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Uitgaven ter verbetering van de bedrijfsvoering, zoals (invoeren ) zaakgericht werken, informatiebeveiliging, uitvoeren visie op de dienstverlening geen geen geen € 500.000 geen geen

Reserve Recreatievisie 2.0 Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Uitgaven voortvloeiend uit het strandbeleid. Na 2026 vervallen. geen geen geen € 500.000 geen geen

Reserve Sociaal Domein Doel:

Basis op orde brengen van de processen binnen het Sociaal Domein, restant naar algemene reserve

Pagina 19 van 25

Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

geen Basis op orde brengen van de processen binnen het Sociaal Domein geen geen opheffen nadat basis op orde is gebracht geen

Egalisatiereserve Wegen Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Egaliseren effecten beheerplan wegen, dekking investeringen in projecten vanuit beheerplan wegen Tekorten op de budgetten beheerplan wegen € 500.000 geen geen Verrekeningen met deze reserve vinden plaats in de jaarrekening vóór de resultaatbepaling.

Egalisatiereserve Groen Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Egaliseren effecten beheerplan groen vanuit beheerplan groen Tekorten op de budgetten beheerplan groen geen geen geen Verrekeningen met deze reserve vinden plaats in de jaarrekening vóór de resultaatbepaling.

Egalisatiereserve Algemene Uitkering Gemeentefonds Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Egaliseren effecten van circulaires gedurende het begrotingsjaar Vanuit effecten circulaires Vanuit effecten circulaires 5% van de hoogte van algemene uitkering, met een minimum van € 1,5 miljoen 10% van de hoogte van algemene uitkering, met een maximum van € 3 miljoen geen Boven het maximum worden positieve effecten toegevoegd aan het begrotingssaldo

Egalisatiereserve Havengebied Breskens Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

Egaliseren tekorten voor beheer en onderhoud Havengebied Breskens Vanuit budgetten beheer en onderhoud Havengebied Breskens Vanuit budgetten beheer en onderhoud Havengebied Breskens geen geen geen

Pagina 20 van 25

Bijzonderheden:

Verrekeningen met deze reserve vinden plaats in de jaarrekening vóór de resultaatbepaling.

Egalisatiereserve Archeologisch Onderzoek Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Egaliseren budget archeologisch onderzoek Vanuit budgetten archeologisch onderzoek Vanuit budgetten archeologisch onderzoek geen geen geen Verrekeningen met deze reserve vinden plaats in de jaarrekening vóór de resultaatbepaling.

Reserve Deelneming GBE Aqua Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Als tegenpost van de boekwaarde (financiële activa) voor de deelneming in GBE Aqua geen geen geen geen opheffen bij verkoop aandelen geen

Reserve Dividend GBE Aqua Doel:

Vervalt, naar algemene reserve

Egalisatiereserve kapitaallasten investeringen Doel:

Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Dekking van (een deel van) de kapitaallasten van investeringen met zowel een economisch als maatschappelijk nut waarvoor beslag op reservemiddelen is gelegd. Jaarlijks wordt aan deze egalisatiereserve een bedrag onttrokken gelijk aan de afschrijving. Zie doel Overeenkomstig het doel door de raad bij het jaarlijkse investeringsplan aan te wijzen projecten. geen Hoogte van de reserve is gelijk aan het totaal van de boekwaarden van de investeringen, waarvan de afschrijvingen (deels) gedekt worden ten laste van deze reserve Looptijd gelijk aan de resterende looptijd van de hiervoor onder ‘Maximale hoogte’ bedoelde investeringen Bestemming van deze reserve niet wijzigen: heeft gevolgen voor de exploitatie.

Reserve Volkshuisvestingsfonds Doel: Stortingen: Beschikkingen:

Cofinanciering voor de SPUK Volkshuisvestingsfonds geen 30% van de bestedingen binnen de regelgeving van het VHF

Pagina 21 van 25

Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

geen € 5.961.000 2032 hoogte aanpassen indien er een gewijzigde beschikking van toepassing zou zijn

Reserve overhevelen budgetten Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Overhevelen budgetten tussen 2 opeenvolgende jaren, altijd budgettair neutraal over te hevelen budgetten in jaar t-1 over te hevelen budgetten in jaar t geen geen geen geen

Reserve Tijdelijke huisvesting Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Dekking tekorten Tijdelijke huisvesting geen jaarlijks tekort tijdelijke huisvesting totale (resterende) tekort totale (resterende) tekort tot einde tijdelijke huisvesting geen

Voorziening spaarverlof Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Wettelijk verplichte voorziening, betreft waarde opgebouwde spaarverlof amtelijk personeel toegenomen aantal uren spaarverlof, uitgedrukt in euro's. Op basis opgaaf/berekening P&O Bij opname spaarverlof door personeel geen geen geen geen

Voorziening RVU-regeling Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Wettelijk verplichte voorziening, betreft RVU-regelingen personeel Bedrag wanneer iemand gebruik maakt van RVU-regeling Uitbetaling maandelijkse RVU geen geen einde RVU-regeling geen

Wachtgelden wethouders Pagina 22 van 25

Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Wettelijk verplichte voorziening, wachtgelden voor vm wethouders Bij ontstaan wachtgeldverplichting het volledige bedrag toevoegen aan voorziening Maandelijkse uitkering via salarisadministratie geen geen geen geen

Wethouderspensioenen Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Wettelijk verplichte voorziening, pensioenen voor vm wethouders Jaarlijks op basis opgaaf Pro-Ambt Maandelijkse uitkering via salarisadministratie geen geen geen geen

Stimulering recreatieve sector Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Conform visiedocument Krachtig Verbonden Stortingen zoals vastgelegd in het visiedocument Krachtig verbonden. Bestedingen zoals vastgelegd in het visiedocument Krachtig verbonden. geen geen geen geen

Voorziening rood voor groen Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Conform visiedocument Krachtig Verbonden Stortingen zoals vastgelegd in het visiedocument Krachtig verbonden. Bestedingen zoals vastgelegd in het visiedocument Krachtig verbonden. geen geen geen geen

Woningbouwontwikkeling Doel:

Stortingen: Beschikkingen:

Nota Grondbeleid 2021: De Voorziening Transitie Woningvoorraad/Woningbouwontwikkeling wordt ingezet voor de aanpak van de bestaande kwetsbare woningvoorraad. In totaal zijn er circa 5.300 woningen kwetsbaar in de gemeente Sluis. Vereveningsbijdragen op basis van anterieure overeenkomsten Voor de komende 10 jaar worden de vereveningsbijdragen ingezet voor de transitieambitie van circa 1.750 woningen die we onttrekken (slopen, of administratief onttrekken). De vereveningsmiddelen uit de Voorziening kunnen eveneens gebruikt

Pagina 23 van 25

worden als cofinanciering bij de uitvoering van projecten. Hiermee kan het bedrag in het fonds mogelijk verdubbeld worden. Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

geen geen geen In de raad van september 2025 wordt de Evaluatie van het Woonbeleid en de herziening van de nota Grondbeleid behandeld. Hierdoor wordt mogelijk het bestedingsdoel aangepast.

Afvalstoffenheffing Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Voorziening om grote schommelingen in de kosten van inzameling en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en dus tevens in de tarieven van de afvalstoffenheffing op te vangen. Eventuele overschotten op de huisvuilinzameling (afvalstoffenheffing na aftrek kosten inzameling, afvoer en verwerking huishoudelijke afvalstoffen) Eventuele tekorten op de huisvuilinzameling (zie hiervoor onder stortingen) geen geen geen geen

Rioolheffing Doel:

Voorziening om grote schommelingen in de kosten van uitvoering van het GRP en dus tevens in de tarieven van de rioolheffing op te vangen.

Stortingen:

Eventuele overschotten op de uitvoering van het GRP (rioolheffing na aftrek kosten uitvoering GRP) Eventuele tekorten op de uitvoering van het GRP (rioolheffing na aftrek kosten uitvoering GRP) geen geen geen geen

Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

Voorziening Waterberging Doel:

Stortingen: Beschikkingen:

Het instellen van een voorziening Waterberging heeft tot doel een initiatiefnemer te helpen die gebrek aan ruimte heeft. De afkoopsom verharding indien deze niet past in het geldende bestemmingsplan. Dit is niet altijd even praktisch om dat op de locatie zelf te moeten doen. Daarom wordt de mogelijkheid geboden om de verplichting af te kopen, dit bedraagt ongeveer het bedrag dat deze ook kwijt zou zijn als men zelf voor een waterberging zorgt. Bijdrage per m³ obv overeenkomst De gemeente neemt de verplichting over van de aanvrager om extra ruimte voor regenwater te creëren. Dat betekent niet dat na iedere storting in de voorziening de gemeente een stukje extra oppervlaktewater moet realiseren. De gemeente kan wachten totdat er voldoende geld in de voorziening is gestopt om een redelijk werk te kunnen uitvoeren of te combineren met andere bergende werkzaamheden. Dit hoeft niet perse in het waterafvoergebied te zijn waar de bijdragen betaald zijn, maar kan ook elders binnen de gemeente zijn.

Pagina 24 van 25

Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

geen geen geen geen

Voorziening Begraafplaatsen Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

onderdeel van tarieven lijkbezorging voor toekomstige ruimingen. obv tarieven bij ruimingen geen geen geen geen

Voorziening Vitaal West Zws-Vlaanderen Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

ontstaan uit de vm voorziening Aantrekkelijk Oostburg, diende als dekking voor Regiodeal Vitaal (Zeeuwen aan Zet) geen in het kader van Vitaal Oostburg geen geen geen geen

Voorziening beheerplan Waterdunen Doel: Stortingen: Beschikkingen: Minimale hoogte: Maximale hoogte: Maximale looptijd: Bijzonderheden:

tbv het beheer en onderhoud van het plan Waterdunen(recreatieve voorzieningen), bijdrage van de gemeente Sluis gemiddelde op basis van het beheerplan conform het beheerplan geen geen geen geen

Pagina 25 van 25