Begroting 2027
Tekst van het document
Begroting 2027 (en meerjarenraming 2028-2030)
GEMEENTE SLUIS Inhoudsopgave Voorwoord ...................................................................................................................................3 Leeswijzer ....................................................................................................................................4 Programma´s ...............................................................................................................................5 Programma 1: Openbare ruimte en Leefomgeving | 7 Programma 2: Dienstverlening en Sociaal Domein | 11 Programma 3: Wonen | 15 Programma 4: Economie en infrastructuur | 19 Programma 5: Leefbaarheid en Voorzieningen | 24 Programma 6: Bestuur en samenwerking | 31 Programma 7: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien | 35 Financiële positie ......................................................................................................................38 Uitgangspunten | 38 Begrotingssaldo/meerjarenperspectief 2027-2030 | 39 Structureel en reëel evenwicht (SRE) | 44 Stelposten | 45 Geprognosticeerde balans | 46 Investeringsplan 2027-2030 | 49 Reserves en voorzieningen | 50 EMU-saldo | 54 Paragrafen ..................................................................................................................................55 Paragraaf Lokale heffingen | 56 Paragraaf Weerstandsvermogen | 75 Paragraaf Onderhoud
kapitaalgoederen | 82 Paragraaf Verbonden partijen | 87 Paragraaf Financiering | 103 Paragraaf Bedrijfsvoering | 105 Paragraaf Grondbeleid | 109 Openbaarheidsparagraaf | 114 Paragraaf Projecten | 117 Paragraaf Subsidies | 123 Bijlagen ....................................................................................................................................125 Bijlage 1 - Investeringsplan | 126 Bijlage 2 - Begrippenlijst | 130 Bijlage 3 - Overzicht bestuurlijke taakvelden | 133 Bijlage 4 - Indicatoren | 135 Bijlage 5 - Meerjarenperspectief | 139 Bijlage 6 - Beleidskaders | 140 BEGROTING 2027 | PAGINA 2 VAN 141 GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 3 VAN 141 Voorwoord Geachte leden van de raad, De begroting 2027 geeft uitvoering aan de beleidsmatige keuzes en ambities uit het coalitieakkoord 2026-2030 ‘Dicht bij inwoners, sterk in uitvoering’. Het coalitieakkoord bouwt voort op eerder vastgestelde beleidskaders en vertaalt deze, samen met nieuwe bestuurlijke keuzes, naar concrete prioriteiten en acties voor de komende bestuursperiode. Deze keuzes zijn verwerkt in de verschillende programma’s en speerpunten van deze begroting. Daarmee vormt de begroting de financiële en beleidsmatige vertaling van het coalitieakkoord en biedt zij richting aan de uitvoering in 2027 en de jaren daarna.
Naar aanleiding van de kadernota en het coalitieakkoord, ligt hier de nieuwe begroting 2027 met nieuwe speerpunten. Deze speerpunten zijn mede gebaseerd op het groeiscenario dat Sluis nastreeft. We staan voor de uitdaging om een toekomstbestendige groei in de gemeente Sluis te realiseren die aansluit bij de maatschappelijke opgaven, zoals vergrijzing, ontgroening, verduurzaming, beperkte bereikbaarheid en het behoud van voorzieningen. Sluis wil bijdragen aan de Zeeuws-Vlaamse ambitie om te groeien naar 125.000 inwoners én de brede welvaart van onze inwoners minimaal op hetzelfde niveau behouden en idealiter te versterken. Het is goed ons te realiseren dat we deze groei alleen kunnen bereiken als we andere keuzes gaan maken dan we nu doen. Zo is groei alleen mogelijk als we de infrastructuur en daarmee de bereikbaarheid van het gebied fors verbeteren en als we beschikken over voldoende woningen. Daarnaast zijn voldoende arbeidskrachten en kwalitatief goed onderwijs om hen op te leiden, van essentieel belang. Uitvoering vraagt keuzes waarbij het algemeen belang boven het individuele belang gaat. Het maken van deze keuzes is essentieel als we onze ambitie waar willen maken. Financieel perspectief De gemeente Sluis staat er financieel goed voor. In deze begroting is sprake van een positief meerjarenperspectief, waarbij het begrotingssaldo in alle jaren positief is.
Dat geeft vertrouwen en biedt een stevige basis om uitvoering te geven aan de ambities uit het coalitieakkoord 2026- 2030 ‘Dicht bij inwoners, sterk in uitvoering’. Deze financiële positie biedt vertrouwen en vormt een stevige basis voor de toekomst. Tegelijkertijd vraagt een gezonde financiële positie om blijvende aandacht voor de ontwikkeling van inkomsten en uitgaven, risico’s en toekomstige opgaven. Door financieel verantwoord te blijven sturen, houden we ruimte om te investeren in onze inwoners, ondernemers en kernen en om de ambities uit het coalitieakkoord daadwerkelijk te realiseren. Oostburg, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SLUIS, De secretaris, De burgemeester, S.I. de Kievit-Minnaert mr. M.M.D. Vermue GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 4 VAN 141 Leeswijzer In de begroting treft u eerst het programmaplan en de verplicht voorgeschreven paragrafen, gevolgd door de financiële positie en tot slot de bijlagen. De indeling van de programma’s is conform het coalitieakkoord 2026-2030. Het programmaplan bestaat uit de volgende zes programma’s: 1. Openbare ruimte en Leefomgeving 2. Dienstverlening en Sociaal domein 3. Wonen 4. Economie en infrastructuur 5. Leefbaarheid en Voorzieningen 6. Bestuur en samenwerking Na de programma's volgt het overzicht met de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien.
Per programma treft u in de inleiding een beschrijving van de opgave voor de lange termijn, een aantal prioritaire thema’s en de bijbehorende acties voor de middellange en korte termijn. Wat het gaat kosten wordt op programmaniveau beantwoord. Ter informatie is in ieder programma een specificatie van de lasten en baten per taakveld toegevoegd. Na de programma's wordt nader ingegaan op de financiële positie voor begrotingsjaar 2027 en het meerjarenperspectief 2028-2030. Naast de genoemde programma’s wordt een belangrijk deel van de begroting gevormd door de in het Besluit begroting en verantwoording (hierna BBV) verplicht voorgeschreven paragrafen: Lokale heffingen; Weerstandsvermogen en risicobeheersing; Onderhoud kapitaalgoederen; Verbonden partijen; Financiering; Bedrijfsvoering; Grondbeleid; Openbaarheidsparagraaf; Projecten (niet verplicht) Subsidies (niet verplicht) Bijlagen Als bijlagen zijn in de begroting opgenomen: Bijlage 1: Investeringsplan Bijlage 2: Begrippenlijst Bijlage 3: Overzicht bestuurlijke taakvelden Bijlage 4: Toelichting indicatoren Bijlage 5: Meerjarenperspectief Bijlage 6: Beleidskaders GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 5 VAN 141 Programma´s GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 6 VAN 141 Programma 1 Openbare ruimte en Leefomgeving GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 7 VAN 141 Programma 1: Openbare ruimte en Leefomgeving
Inleiding Een aantrekkelijke openbare ruimte en fijne leefomgeving zijn belangrijk om nieuwe inwoners en bedrijven aan te trekken. Naast het aantrekken van nieuwe inwoners en bedrijvigheid is het ook van belang voor onze huidige inwoners en toeristen om te verblijven in een aantrekkelijke omgeving. Dat dit prima moet kunnen naast de gewenste groei staat beschreven in het toekomstperspectief van de Economische Agenda. Een verdere ruimtelijke doorvertaling daarvan is gemaakt in de concept Omgevingsvisie, het Masterplan Landschapspark Zwinstreek en de Klimaatadaptatiestrategie Zeeuws-Vlaanderen. Voor ons beheer ontstaat er door nieuwe ontwikkelingen, verduurzaming en klimaatverandering steeds meer een verschuiving van afzonderlijke beheertaken naar een sterke koppeling tussen water, bodem, wegen, riolering en groen. Dit wordt één gezamenlijke opgave. Gezonde en fysieke leefomgeving Wij werken aan een duurzame leefomgeving waarin de uitstoot van broeikasgassen wordt verminderd en grondstoffen zo efficiënt mogelijk worden (her-)gebruikt. We streven naar minder restafval, goede afvalscheiding en hergebruik van grondstoffen. Daarbij zetten we in op een praktische en haalbare uitvoering van het Klimaatakkoord, de Regionale Energiestrategie Zeeland, Zeeland Circulair en de gemeentelijke duurzaamheidsopgaven waaronder het grondstoffenbeleid 2025-2029.
Circulariteit en duurzaam materiaalgebruik worden steeds meer onderdeel van onze eigen projecten en onze rol als opdrachtgever. Eén van de speerpunten is het uitvoering geven aan de warmtetransitie richting aardgasvrije gebouwde omgeving. Daarnaast starten we deze raadsperiode met de voorbereiding voor een nieuw grondstoffenbeleid 2030-2035 over huishoudelijke grondstoffen en afval. Hieronder treft u de actiepunten aan voor de komende raadsperiode en de acties voor volgend jaar. Termijn Actiepunten Middel Opstellen van het lokale warmteprogramma Plaatsen van circa 243 (ondergrondse) afvalcontainers volgens Uitvoeringsplan Afval en Grondstoffen, realisatie medio 2027 t/m 2029) Onderzoek (door OLAZ) naar de haalbaarheid van een Zeeuws-Vlaams circulair ambachtscentrum Kort Herijken Basisregistratie Ondergrond (BRO) in 2027 en bodembeleid Onderzoek naar de rechtmatigheid van het heffen van de afvalstoffenheffing, een beslisboomwerkinstrument opstellen en de eventuele onrechtmatige situaties rechtzetten (aanvang begin 2027 t.b.v. afvalstoffenheffing 2028) Groen, water en landschap als basis voor een klimaatbestendige leefomgeving Een speerpunt in ons beleid is een klimaatbestendige en water robuuste gemeente waarin zowel de bebouwde omgeving als het landelijk gebied voorbereid zijn op de gevolgen van klimaatverandering.
Het doel is voldoende zoetwater voor wonen, landbouw, natuur en economie. Dit is een van onze speerpunten. GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 8 VAN 141 Voor het bebouwd gebied richten we de openbare ruimte klimaatbestendig in. Bij herinrichtingen werken we volgens de lokale labelstrategie, waarbij klimaatadaptatielabel B het uitgangspunt vormt. Water, bodem en groen vormen hierbij de basis voor een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving. Voor het landelijk gebied werken we aan een robuust water- en bodemsysteem waarbij landbouw, natuur, landschap, recreatie en zoetwater elkaar versterken. Daarbij sluiten we aan bij de Klimaat adapatiestrategie Zeeland, het Regioplan Zeeuws-Vlaanderen, het Zeeuws Deltaplan Zoetwater, de samenwerking binnen de Zuidwestelijke Delta en het Landschapspark Zwinstreek. Hieronder treft u de actiepunten aan voor de komende raadsperiode en de acties voor volgend jaar. Termijn Actiepunten Middel – Versterken biodiversiteit en natuurbeheer via samenwerking met andere overheden en natuurorganisaties.
– Regionale samenwerking zoetwatersystemen – Uitvoering van projecten uit het Zeeuws Deltaplan Zoetwater – Herijking Klimaatadaptatiestrategie Zeeland Kort – Voorbereiding herijking Klimaatadaptatiestrategie Zeeland, start risicodialoog in 2026 – Herijking Klimaatadaptatiestrategie Zeeuws-Vlaanderen – Afronden pilot klimaatadaptieve wijken Sluis in 2027 – Toepassen van klimaatadaptatielabel B bij herinrichtingen Landschap en erfgoed als basis voor recreatie Het landschap is een unieke drager van onze gemeente en vormt ook de basis voor nieuwe ontwikkelingen. Dit is dan ook het uitgangspunt in de omgevingsvisie en vormt een belangrijk criterium voor nieuwe ontwikkeling. Onderdeel van dat landschap zijn erfgoed, natuur, toerisme en recreatie en ook klimaatadaptatie. Beleefbaarheid en zichtbaarheid van het landschap is daarbij essentieel. De vrijetijdssector draagt al decennia in hoge mate bij aan de leefbaarheid, economie en (de beleving van de) identiteit van de gemeente Sluis, maar staat ook onder toenemende druk. Het draagvlak voor toerisme onder inwoners staat onder druk, vooral binnen de Zeeuwse kustgemeenten en zo ook in Sluis. De wensen van inwoners en gasten veranderen. Zo worden gezondheidswaarden steeds belangrijker voor jonge generaties.
Recreatie is daarmee niet langer enkel een vorm van vrijetijdsbesteding, maar draagt ook bij aan de mentale en fysieke gezondheid en vitaliteit van inwoners en gasten met positieve effecten voor de leefomgeving. Tegelijkertijd neemt de druk op de fysieke ruimte snel toe door grote ruimtelijke opgaven en de ambitie om te groeien in inwonertal. Een goede balans tussen behoud van het huidige landschap enerzijds en het vormgeven van nieuwe ontwikkelingen om onze ambities waar te maken dient goed geborgd te zijn. Erfgoed en de bijzondere gelaagdheid van het landschap beter zichtbaar en beleefbaar maken draagt bij aan de versterking van de landschappelijke kwaliteit en gebiedsidentiteit. Dit doen voor de lange termijn onder andere via Masterplan Landschapspark Zwinstreek. Streven is het versterken van de lokale en regionale identiteit vanuit het DNA waarbij het unieke landschap GEMEENTE SLUIS (de landschappelijke structuren en het streekeigen erfgoed) als belangrijkste middel wordt ingezet. Recreatie en vrije tijd vormen een bron van geluk voor bestaande-, nieuwe inwoners en bezoekers. | Ruimte | voor | (groene) | recreatie | is | een | instrument | voor | een | aantrekkelijk vestigingsklimaat voor wonen en werken. Hieronder treft u de actiepunten aan voor de komende raadsperiode.
Termijn | Actiepunten Middel | | Het opstellen van een landschapsplan voor onze gemeente waarin de aspecten landbouw, klimaat, erfgoed, recreatie en toerisme en natuur terugkomen. Realisatie 2028/2029. | Uitgangspunten | vastleggen | over | voldoende, | kwalitatieve, | toegankelijke recreatieve voorzieningen zoals stranden, beleefroutes, speelvoorzieningen en (natuur)parken in lokaal voorzieningenbeleid. Gereed in 2028. | Opvolging en uitvoering acties en projecten Operationeel- en Masterplan Landschapspark Zwinstreek. Van hieruit wordt uitvoering gegeven aan projecten rond het thema ‘duurzaam toerisme’, binnen het INTERREG project ZwinQuest. De projecten binnen ZwinQuest worden eind maart 2029 opgeleverd.
Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 17.865 | 20.998 | 19.365 | 19.658 | 20.125 | 20.623 Baten | 13.073 | 11.700 | 12.067 | 13.384 | 13.579 | 13.824 Saldo van baten en lasten | 4.792 | 9.298 | 7.298 | 6.274 | 6.546 | 6.800 Toevoeging aan reserves | 4.808 | 447 | - | - | - | - Onttrekking aan reserves | 4.149 | 5.797 | 67 | 266 | 66 | 66 Geraamd resultaat | 5.452 | 3.949 | 7.231 | 6.008 | 6.480 | 6.733 Specificatie taakvelden 2027 (bedragen x € 1.000) Taakveld | Lasten | Baten | Saldo 101 | Afval | 4.736 | 5.680 | -945 102 | Milieu en duurzaamheid | 2.078 | 128 | 1.951 103 | Regionale omgevingsdienst | 1.681 | - | 1.681 104 | Begraafplaatsen | 951 | 394 | 558 105 | Waterbeheer | 3.127 | 5.268 | -2.141 106 | Natuur en recreatie | 6.792 | 598 | 6.194 Totaal | 19.365 | 12.067 | 7.298 BEGROTING 2027 | PAGINA 9 VAN 141 GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 10 VAN 141 Programma 2 Dienstverlening en Sociaal Domein GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 11 VAN 141 Programma 2: Dienstverlening en Sociaal Domein Inleiding We streven naar een goede dienstverlening zonder wachttijden. Inwoners moeten gemakkelijk hun weg vinden naar de door hen gevraagde dienst. Waar mogelijk bieden we de inwoner de kans hun zaken digitaal te regelen. Vanzelfsprekend blijven de inwoners welkom in het gemeentehuis.
Visie gemeentelijke Dienstverlening Onze dienstverlening is professioneel, integraal, betrokken en pro actief. Binnen onze wettelijke kaders denken we mee met onze inwoners en maken we het hen mogelijk hun plannen te realiseren. Wanneer iets niet zonder meer gerealiseerd kan worden, kijken we, samen met de inwoner, naar wat wél kan. Brede loket maatschappelijke dienstverlening In 2026 is één integrale toegang ingevoerd voor alle gemeentelijke diensten die ondersteuning bieden in het sociaal domein. De komende periode ontwikkelen deze toegang verder tot een sterk lokaal team dat samenwerkt met partners zoals de GGZ, GGD, huisartsen en Dethon. Zo krijgen inwoners sneller passende hulp. Bestaanszekerheid staat centraal. We kijken niet alleen naar zorg, maar ook naar inkomen, werk, dagbesteding en meedoen in de samenleving. Door problemen vroeg te signaleren en ondersteuning goed te organiseren, helpen we inwoners om zelfstandig en met vertrouwen verder te kunnen. Bijvoorbeeld door zware schuldenproblematiek te voorkomen. Een sluitend netwerk, met het welzijnswerk en dagbesteding om onze inwoner naar werk, dan wel dagbesteding, dan wel zorg toe te leiden. We zijn in staat vroeg in te zetten, zodat voorkomen kan worden dat bijv. zware schuldproblematiek een rol gaat spelen.
Een sluitend netwerk met welzijnswerk en onze zorgaanbieders, gericht op preventie, waarmee zoveel als mogelijk wordt voorkomen dat mensen aangewezen raken op zwaardere, beschikkende zorg. We werken vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid en zoeken ook naar specifieke interventies die aansluiten bij de leefwereld van jongeren. Hieronder treft u per thema onze acties aan voor de komende vier jaar. Termijn Actiepunten Burgerzaken-KCC Middel – Alle diensten die digitaal aangeboden kunnen worden zijn voor de klant digitaal toegankelijk. Kort – De wachttijden worden nog verder beperkt door het werken op afspraak. Omdat we weten waar de klant voor komt, is zijn of haar bezoek goed voorbereid en kan hij/zij snel geholpen worden. Termijn Actiepunten Integrale toegang Middel – Vanaf 2027 wordt de integrale toegang uitgebouwd naar een stevig lokaal team. Er worden afspraken gemaakt met de daarin participerende organisaties, zoals GGZ, GGD, huisartsen en Dethon. GEMEENTE SLUIS Termijn | Actiepunten Inkomensregelingen Middel | – | Een samenhangende, adequate dienstverlening op het gebied van werk, inkomen, zorg en wonen, gericht op (financiële) onafhankelijkheid van onze inwoners. We werken vanuit vertrouwen. Kort | – | Processen zijn op orde.
Termijn | Actiepunten Wmo Middel | – | Door middel van data een toekomstgerichte aanpak waarin beschikbare middelen en medewerkers in balans zijn en blijven met de vraag. – | Door het verstevigen van de sociale basis en het inzetten op preventie en vroegsignalering willen we het aantal maatwerkvoorzieningen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning in balans brengen met de vraag en het aanbod. We ondersteunen dit door data gestuurd te werken. Kort | – | Processen | op | orde, | gericht | op | het | wegwerken | en | voorkomen | van wachtlijsten. – | Inwoners ontvangen de ondersteuning die ze nodig hebben om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen en volwaardig en veilig deel te nemen aan de maatschappij. Termijn | Actiepunten Jeugd Middel | – | Goede monitoring op basis van effectiviteit van ingezette zorg. – | We werken aan de gestelde maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, waarbij we de transformatie naar meer preventie en ondersteuning aan de voorkant willen vormgeven. We ondersteunen dit door data gestuurd te werken. Kort | – | Lichte zorg waar mogelijk, zwaardere zorg indien noodzakelijk. – | We signaleren ondersteunings- en/of hulpvragen vroegtijdig bij jeugdigen en hun gezinnen. Hiervoor zijn de processen op orde en zetten we lichte zorg in waar mogelijk en zwaardere zorg indien noodzakelijk.
Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 32.015 | 34.891 | 34.803 | 36.071 | 35.004 | 35.730 Baten | 7.794 | 7.819 | 7.841 | 8.488 | 8.421 | 8.569 Saldo van baten en lasten | 24.221 | 27.072 | 26.962 | 27.583 | 26.582 | 27.161 Toevoeging aan reserves | - | - | - | - | - | - Onttrekking aan reserves | 2.460 | 718 | 2 | 2 | 2 | 2 Geraamd resultaat | 21.761 | 26.354 | 26.960 | 27.580 | 26.580 | 27.159 BEGROTING 2027 | PAGINA 12 VAN 141 GEMEENTE SLUIS Specificatie taakvelden 2027 (bedragen x € 1.000) Taakveld | Lasten | Baten | Saldo 201 | Burgerzaken | 1.560 | 1.029 | 530 202 | Zorgloket / toegang | 2.634 | 24 | 2.610 203 | Inkomensondersteuning | 8.019 | 5.974 | 2.045 204 | Werk en dagbesteding | 5.367 | 266 | 5.101 205 | Wmo | 6.877 | 548 | 6.329 206 | Jeugdzorg | 10.346 | - | 10.346 Totaal | 34.803 | 7.841 | 26.962 BEGROTING 2027 | PAGINA 13 VAN 141 GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 14 VAN 141 Programma 3 Wonen GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 15 VAN 141 Programma 3: Wonen Inleiding Sluis moet aantrekkelijk zijn voor iedereen. We hebben de ambitie om te groeien tot 30.000 inwoners in 2050. Op basis van een globale berekening, betekent dit de toevoeging van 3.000 woningen gedurende een periode van ca 24 jaar. Het doel is om iedereen die in de gemeente Sluis wil (blijven) wonen een passende woning te bieden.
In functie van het behoud van voorzieningen, de economische ontwikkeling en het vervullen van vacatures ligt de focus in eerste instantie op het aantrekken van starters, jonge gezinnen, zijinstromers en arbeidsmigranten. Met andere woorden, specifieke doelgroepen die deelnemen aan het arbeidsproces en verenigingsleven. De bouwopgave beidt de kans om onze kernen te versterken. Ruimtelijke ordening De omgevingsvisie zal het ruimtelijk kader vormen voor alle ambities met een ruimtelijke component. Van daaruit maken we keuzes welke functies we waar voorzien en hoe die zich onderling tot elkaar verhouden. Naast de functies zelf is ook duidelijk hoe we ontwikkelingen vorm zullen geven en welke aspecten meegenomen worden bij ruimtelijke opgaven en ontwikkelingen. De omgevingsvisie geeft dus de ruimtelijke kaders weer maar in het verlengde daarvan willen we ook kijken welke rol wij daar als gemeente in kunnen spelen. Daarvoor zal een aparte notitie worden opgesteld met de verschillende vormen van grondpolitiek en de voor- en nadelen. Termijn Actiepunten Middel – Uitwerking ontwikkelingen omgevingsvisie in aparte beleidsnotities of projecten/programma's. Kort – Nieuwe omgevingsvisie en startnotitie actieve grondpolitiek. Voldoende kwalitatieve woningen voor iedereen We hebben behoefte aan woningen die aansluiten bij de woonwensen en de financiële mogelijkheden van onze doelgroepen.
Bij nieuwbouw gaat het dan om aantrekkelijke woonconcepten in een groene omgeving, waarbij de focus ligt op betaalbaarheid. Daarnaast hebben we, voor een goede doorstroming in de bestaande woningvoorraad, behoefte aan kleinere woningen met een kleine tuin en aan zorggeschikte woningen. Daarnaast dient aandacht te zijn voor de bestaande woningvoorraad: behoud van de bestaande woningvoorraad voor permanente bewoning, kwaliteitsverbetering van de bestaande voorraad en de herstructureringsopgave. In de op te stellen Huisvestingsverordening Voor een eerlijke verdeling zorgen, waarbij urgent woningzoekenden een betere kans krijgen op een passende woning. De Wet versterking regie op de volkshuisvesting De Wet versterking regie op de volkshuisvesting (Wvrv) is per juli 2026 in werking getreden. Op grond van deze wet is de gemeente verplicht een volkshuisvestingsprogramma (Vhvp) op te stellen. Op basis van de Wrvr moet 2/3 van alle woningen worden gerealiseerd in de categorie betaalbaar (tot maximaal landelijke betaalbaarheidsgrens of bovengrens middenhuur) en 1/3 in de duurdere categorie (boven voornoemde begrenzing). Deze afspraken dienen regionaal (regio Zeeuws-Vlaanderen) te worden afgestemd. GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 16 VAN 141 De Wrvr stelt daarnaast dat 30% van alle woningen in de sociale huursector moeten worden gerealiseerd.
De vraag naar huurwoningen ligt in Zeeuws Vlaanderen echter beduidend lager dan in andere regio's in Nederland. De eis om 30% sociale huur te realiseren is niet haalbaar en voorziet niet in de Zeeuws Vlaamse vraag. Overleg met onze woningcorporatie bevestigt deze stelling. Maatwerk op dit punt is daarom noodzakelijk. Omdat deze 30%-eis is opgenomen in de Wvrv, vraagt dit om een lobby richting Den Haag, bij voorkeur via de regio. De Wrvr zorgt ook voor een eerlijkere verdeling van urgent woningzoekenden. Alle gemeenten worden verplicht een huisvestingsverordening met een urgentieregeling vast te stellen en hierover regionale afspraken te maken. Daardoor krijgen mensen die met spoed een woning nodig hebben in iedere gemeente een betere kans op passende huisvesting. Herstructurering en kwaliteitsverbetering Zonder actief ingrijpen van de gemeente (financiële bijdrage of actief grondbeleid) dreigen kwetsbare locaties in de kernen te verpauperen. Het toevoegen van grotere aantallen nieuwe woningen aan de randen van de 5 grotere woonkernen, zal dit proces versnellen en kan ertoe leiden dat er gaten vallen in de bestaande kernen waardoor “donutdorpen” ontstaan. In een nog op te stellen Plan voor de herstructurering van kwetsbare wijken zullen de kwetsbare wijken/locaties worden geïnventariseerd en zal een plan van aanpak worden opgesteld voor de herstructurering.
Het kwalitatief verbeteren van de bestaande woningvoorraad blijft een punt van aandacht. Naast de reguliere duurzaamheidsregelingen kent de gemeente een Volkshuisvestingsfonds. Dit wordt gevoed vanuit een subsidiebijdrage van het Rijk en is bedoeld voor de aanpak van de bestaande woningvoorraad in de 4 woonkernen. Op dit moment loopt een pilot in 2 straten (1 in Oostburg en 1 in Breskens). Op basis van deze pilot zullen de middelen uit het Volkshuisvestingsfonds gerichter worden ingezet en zal de eerder ingediende subsidieaanvraag hierop worden aangepast. Wonen en zorg Op basis van onze woon-zorgvisie richten we ons op het aanpassen van de woonomgeving aan een vergrijzende bevolking, met een sterke nadruk op langer zelfstandig wonen, geclusterde woonvormen en nabijheid van welzijnsvoorzieningen. De zorggeschikte woningen worden gerealiseerd in Oostburg en Breskens. Duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad Wij zetten in op een toekomstbestendige woningvoorraad die betaalbaar, comfortabel en energiezuinig is. Door bestaande woningen te verduurzamen verlagen we de energielasten voor inwoners, verbeteren we het wooncomfort en dragen we bij aan de klimaatdoelstellingen. Daarbij hebben we bijzondere aandacht voor kwetsbare particuliere woningen en woningen die gelijktijdig geschikt worden gemaakt voor langer zelfstandig wonen.
Wij stimuleren en ondersteunen inwoners bij het isoleren van hun woning en bereiden de gebouwde omgeving voor op de warmtetransitie. Termijn Actiepunten Middel Het opstellen van een plan voor de herstructurering van kwetsbare wijken Stimuleren van aardgasvrije en hybride warmteoplossingen waar deze haalbaar en betaalbaar zijn GEMEENTE SLUIS Kort | | Het | opstellen | van | een | volkshuisvestingsprogramma | en | een huisvestingsverordening vóór 1-7-2027 | Samen met Terneuzen, Hulst en de woningcorporatie de lobby vormgeven richting Rijk voor een afwijking op de eis van 30% sociale huur | Herzien subsidieaanvraag Volkshuisvestingsfonds | Startersleningen continueren Woningontwikkeling In de Nota Grondbeleid 2021 is voor de navolgende jaren gekozen voor situationeel grondbeleid. Dit betekent dat per ontwikkellocatie of project wordt gekeken naar de gewenste vorm van grondbeleid: | actief, | facilitair | of | een | tussenvorm | (samenwerking). | Zo | kan | de | gemeente verantwoord en gecontroleerd sturen op de ruimtelijke ambities en doelstellingen. Tot heden zijn de woningbouwplannen tot stand gekomen via facilitair grondbeleid. Dit betreffen plannen die worden ontwikkeld door derden. Vitaal Oostburg is een project waar de gemeente op eigen gronden ca 300 tot 350 woningen kan realiseren in de vorm van actief grondbeleid.
In een nog op te stellen Startnotitie en plan van aanpak actieve grondpolitiek zal nader worden uitgewerkt hoe wij als gemeente onze rol voor ons zien. Daarbij zal niet alleen worden gekeken naar de vorm van grondbeleid maar ook naar andere instrumenten (bv. erfpacht) met als doel om het toekomstige woningaanbod zoveel als mogelijk aan te laten sluiten bij de woningvraag in relatie tot de groeistrategie. Termijn | Actiepunten Middel | – | Herziening Nota grondbeleid 2021 Kort | – | Opstellen Startnotitie en plan van aanpak actieve grondpolitiek Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 3.639 | 9.375 | 8.095 | 10.447 | 7.850 | 7.560 Baten | 2.183 | 2.579 | 3.294 | 3.823 | 2.354 | 2.367 Saldo van baten en lasten | 1.455 | 6.796 | 4.801 | 6.624 | 5.496 | 5.194 Toevoeging aan reserves | 158 | 1.147 | - | - | - | - Onttrekking aan reserves | 402 | 670 | 1.859 | 1.970 | 873 | 873 Geraamd resultaat | 1.211 | 7.273 | 2.942 | 4.654 | 4.623 | 4.321 Specificatie taakvelden 2027 (bedragen x € 1.000) Taakveld | Lasten | Baten | Saldo 301 | Ruimte | 1.045 | 76 | 969 302 | Woningbouw en renovatie | 6.792 | 3.218 | 3.573 303 | Grondpolitiek en ontwikkeling | 258 | - | 258 Totaal | 8.095 | 3.294 | 4.801 BEGROTING 2027 | PAGINA 17 VAN 141 GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 18 VAN 141 Programma 4 Economie en infrastructuur GEMEENTE SLUIS
BEGROTING 2027 PAGINA 19 VAN 141 Programma 4: Economie en infrastructuur Inleiding Ons doel is een toekomstbestendige economie. Daaraan wordt stapsgewijs gewerkt en ook steeds meer gebiedsgericht. Onze economie kenmerkt zich door vier dominante sectoren, zijnde detailhandel, zorg, landbouw en recreatie. We zetten in op versterking van de economische structuur van onze dragende sectoren. Kwaliteit, diversiteit, innovatie en duurzaamheid zijn sleutelbegrippen bij het opstellen van regelingen. Om onze economie minder kwetsbaar te maken zetten we in op het aantrekken van een vijfde sector (Economische Agenda). Wat deze vijfde sector precies zal zijn en hoe we deze aan willen trekken, dient nader uitgewerkt te worden. Dit draagt bij aan verdere economische groei en innovatie. Onze ambitie gaat gepaard met andere keuzes over het ruimte gebruik, zoals het versterken van de wegenstructuur (benutten – officieuze – internationale route voor (vracht)verkeer), het aanbod aan woningen en de aantrekkelijkheid van de leefomgeving, fysiek en sociaal. We kijken vanuit verschillende (beleidsmatige) invalshoeken naar een duurzame groei van onze economie en hoe we dit ruimtelijk vertalen.
Gelijktijdig gaan we aan de slag met onze lokale positioneringsstrategie voor wonen, werken, studeren en recreëren, zodat we op basis van onze ambities, identiteit en onderscheidend vermogen bepalen hoe we onze gemeente gaan positioneren in de markt. We zetten in op het versterken van de arbeidsmarkt en de beroepsbevolking. Dit willen we doen door onze economie te laten groeien en door het vasthouden en aantrekken van jongeren, starters en gezinnen, zodat de vacatures die onze gemeente kent ook in de toekomst vervuld kunnen worden. Groei en innovatieve economie We zetten in op het bestendigen van de vier bestaande economische pijlers toerisme, landbouw, zorg en detailhandel. Daarnaast zetten we in op de ontwikkeling van een 'vijfde' sector. Daarmee versterken we de economische veerkracht van de regio. Dit vergroot onze flexibiliteit en innovatiekracht, draagt bij aan duurzame economische groei en helpt de negatieve spiraal van verschraling om te buigen naar een positieve spiraal van versterking. Voor de lange termijn investeren in een aantrekkelijk woon- en leefklimaat voor werknemers en ondernemers en zetten in op het tegengaan van ontgroening. Waar mogelijk benutten we Nationale en Europese subsidiemogelijkheden en versterken (regionale) samenwerkingen met omliggende gemeenten, provincies, overheden en bedrijven.
We stimuleren innovatie, kennisontwikkeling en samenwerkingen tussen onderwijs, arbeidsmarkt en Bedrijfsleven. We zetten in op de verdere ontwikkeling van het gedachtegoed Waardevol Toerisme en streven naar een optimaal evenwicht tussen leefbaarheid, aantrekkelijke bestemming, economische ontwikkeling, natuur en een open landschap. Dit betekent aandacht voor kwaliteit, productinhoud en spreiding van toerisme in tijd en ruimte. Termijn Actiepunten Middel - Plan van aanpak ontgroening - Doorontwikkelen Ondernemersloket GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 20 VAN 141 - Onderzoek naar verruiming van de winkeltijden Kort - Ontwikkelen van een lokale positioneringsstrategie voor wonen, werken, leren en recreëren in de gemeente Sluis. - Stimuleren van de korte (voedsel)keten en daarmee versterking van de lokale economie. - Plan van aanpak aantrekken ‘5e’ sector in samenwerking met Impuls Zeeland Infrastructuur en mobiliteit als motor voor ontwikkeling Wij zorgen voor een veilige, bereikbare en toekomstbestendige infrastructuur. Bij aanleg, vervanging en onderhoud van wegen, riolering, bruggen en overige civiele kunstwerken werken we integraal en duurzaam. Door werkzaamheden te combineren en rekening te houden met klimaatadaptatie, circulariteit en de energietransitie vergroten we de kwaliteit van de openbare ruimte en beperken we maatschappelijke kosten.
Kerncentrale / Rijkregiopakket Naast de apart beschreven projecten in de paragraaf projecten spelen er ook op het gebied van energie enkele grote opgaven die vanuit de Rijksoverheid worden opgepakt maar waar Sluis onderdeel van is. Het gaat hierbij om de mogelijke komst van twee kerncentrales bij de Mosselbanken/Paulinapolder. We gaan niet over het besluit van de locatiekeuze maar zijn wel betrokken vanuit het voorwaardenrapport vanuit de adviesgroep samen met gemeente Terneuzen. Naast de mogelijke komst hiervan bestaat er ook een mogelijke komst van aanlanding van wind op zee (VAWOZ). Dit zou mogelijk aan land komen bij Nieuwvliet-Bad en over land doorgetrokken worden tot aan de Mosselbanken. Of dit er komt is mede afhankelijk van het besluit rondom de kerncentrales. Meer duidelijkheid over beide energieprojecten wordt verwacht eind 2026/voorjaar 2027. Bedrijventerreinen De bestaande bedrijventerreinen worden opgewaardeerd, verduurzaamd en waar mogelijk uitgebreid. Om onze economie een impuls te geven, realiseren we een grootschalig bedrijventerrein langs onze verkeersaders. Onze bedrijventerreinen zijn volwaardige werklandschappen met oog voor duurzaamheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit en bereikbaarheid. Zo investeren we in een goed vestigingsklimaat om bestaande bedrijvigheid te behouden of nieuwe werkgelegenheid aan te trekken.
Termijn Actiepunten Middel - Optimaliseren en verduurzamen van bestaande bedrijventerreinen - Update Regionale bedrijventerreinenprogramma - Uitwerken voorwaardepakket kerncentrales indien van toepassing Kort - Plan van aanpak nieuw bedrijventerrein Bereikbaarheid Een fundamentele, duurzame verbetering van de (grensoverstijgende) bereikbaarheid en mobiliteit (per auto, openbaar vervoer en over water) en zichtbaarheid van alle kernen zijn randvoorwaardelijk om meer inwoners en bedrijven te behouden en/of aan te trekken zodat de economie kan groeien. We willen ons ontwikkelen tot belangrijke schakel tussen Rotterdam en Calais. Daarvoor is op termijn een betere infrastructuur nodig zoals het verbreden van de N61, GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 21 VAN 141 N251, N253 en N676. Ook moet een grootschalige opwaardering van de huidige verkeers- en transportaders plaatsvinden. U kunt denken bijvoorbeeld denken aan een goede, volwaardige aftakking van de Midden-Zeelandroute. Ook lokale verbindingen, waaronder Oostburg–Aardenburg–grens, Breskens–kust en Sluis– Potjes, nadrukkelijk aandacht. We onderzoeken oplossingen voor infrastructurele knelpunten, waaronder rondwegen of bypasses bij locaties waar leefbaarheid, veiligheid en doorstroming onder druk staan.
Bij werkzaamheden aan hoofdverbindingen, waaronder de Westerscheldetunnel, wordt bereikbaarheid voor inwoners, ondernemers en bezoekers zo goed mogelijk gewaarborgd. Het openbaar vervoer mag niet verder verschralen. Flexvervoer moet beter aansluiten op dorpen, zorg, onderwijs en regionale knooppunten. We zetten ons tevens in voor behoud en versterking van het veer Breskens–Vlissingen, dan wel een volwaardig alternatief. Voor langzaam verkeer worden veilige schoolroutes, toeristische routes en verbindingen tussen kernen structureel verbeterd. Termijn Actiepunten Middel – Het optimaliseren van het openbaarvervoersysteem tot een fijnmazig netwerk – Het stimuleren van deelauto's – Het ontwikkelen van volwaardige mobiliteitshubs Kort – Lobby richting overige overheden (zowel Nederlands als Vlaams) voor het verbeteren/opwaardering van de infrastructuur en het kwalitatief openbaar vervoersysteem – Knelpunten in het flex-systeem structureel oplossen, zoals het gebruik van het studentenreisproduct en de aansluiting op 9292ov.nl Parkeren We streven naar een evenwichtige parkeerstructuur die aansluit bij de huidige en toekomstige mobiliteitsbehoefte van inwoners, bezoekers en bedrijven, en tegelijkertijd bijdraagt aan duurzaam ruimtegebruik, verkeersveiligheid en de ambities op het gebied van leefbaarheid, innovatie en klimaat.
Voldoende parkeerplaatsen op de juiste locaties voor inwoners, bezoekers en bedrijven. Bijvoorbeeld ruime parkeerplaatsen waar verschillende (mobiliteits)voorzieningen samenkomen. Termijn Actiepunt Middel – Herijken van de parkeernormering en parkeervergunningen (gemeentebreed) – Onderzoek naar behoefte en meerwaarde van fietsparkeernormen – In beeld brengen van de bereikbaarheid van de kust gecombineerd met het gewenste parkeren in de kuststrook Kort – Projectmatig aan de slag met parkeervraagstukken, bijv. Havengebied Breskens en Vitaal Oostburg – Onderzoek naar het gebruik en innovatie van parkeerautomaten GEMEENTE SLUIS Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 11.841 | 19.612 | 13.172 | 13.513 | 13.084 | 13.540 Baten | 2.439 | 3.790 | 1.350 | 1.103 | 838 | 1.097 Saldo van baten en lasten | 9.403 | 15.822 | 11.822 | 12.410 | 12.246 | 12.443 Toevoeging aan reserves | 360 | 326 | 420 | 113 | 84 | 55 Onttrekking aan reserves | 155 | 724 | 300 | 121 | 121 | 121 Geraamd resultaat | 9.608 | 15.424 | 11.942 | 12.402 | 12.209 | 12.377 Specificatie taakvelden 2027 (bedragen x € 1.000) Taakveld | Lasten | Baten | Saldo 401 | Economische ontwikkeling | 267 | 50 | 217 402 | Ondernemersloket | 341 | 30 | 311 403 | Economische promotie | 1.486 | 55 | 1.431 404 | Wegen | 7.703 | 150 | 7.553 405 | Parkeren | 788 | - | 788 406 | (Openbaar)
vervoer | 121 | - | 121 407 | Havens | 1.401 | - | 1.401 408 | Bedrijventerreinen | 1.065 | 1.065 | - Totaal | 13.172 | 1.350 | 11.822 BEGROTING 2027 | PAGINA 22 VAN 141 GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 23 VAN 141 Programma 5 Leefbaarheid en Voorzieningen GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 24 VAN 141 Programma 5: Leefbaarheid en Voorzieningen Inleiding Wonen, werk, voorzieningen en bereikbaarheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden om groei, leefbaarheid en brede welvaart te realiseren. Voorzieningen staan onder druk door ontgroening en vergrijzing. Vooral onderwijs en zorgvoorzieningen zijn kwetsbaar in rurale gebieden. We proberen de spiraal van verschraling om te buigen door gericht te investeren in kwalitatieve voorzieningen. Dit is hoognodig om aantrekkelijk te zijn voor huidige en toekomstige inwoners en jongeren aan ons te binden. Nieuwe inwoners en groei helpen ons bij de gewenste spiraal van versterking omdat levensvatbare voorzieningen afhankelijk zijn van een bepaald volume. We streven naar Leefbare kernen met vitale inwoners en voldoende bereikbare voorzieningen. Oostburg is de centrale voorzieningen kern met daarom heen een viertal sterke, vitale kernen. Deze vijf hebben ook een functie richting de overige kernen. MFC’s, dorpshuizen en laagdrempelige steunpunten vormen het sociale fundament van onze gemeente.
Daarom zorgen we in elke kern minimaal voor basisvoorzieningen die zelfredzaamheid en gezondheid stimuleren en ontmoeting en beweging faciliteren. Preventie blijft belangrijk. We willen problemen voorkomen of vroeg aanpakken, zodat zwaardere hulp minder vaak nodig is. Sport, cultuur, welzijn en ontmoetingen helpen inwoners om gezond, actief en betrokken te blijven. Zo werken we aan minder eenzaamheid, betere mentale gezondheid en meer kansen om mee te doen. Leefbare kernen met bereikbare voorzieningen We streven naar toekomstbestendige voorzieningen passend bij het profiel van Sluis waar het fijn wonen en leven is met voldoende bedrijvigheid. Voorzieningen dragen bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat op basis waarvan mensen hier blijven, zich vestigen of willen werken. We werken dit uit in een dynamische voorzieningenbeleid Sluis. De basis voor dit beleid is al gelegd in de diverse vastgestelde visie en beleidsnota's. Sport, cultuur en recreatie zijn onmisbare pijlers onder leefbaarheid, gezondheid, ontmoeting en lokale identiteit. Lokale initiatieven van inwoners en verenigingen geven wij ruimte, ondersteuning en duidelijkheid, met eenvoudige procedures, toegankelijke informatie en herkenbare gemeentelijke aanspreekpunten. Iedere kern krijgt de mogelijkheid eigen prioriteiten aan te dragen voor leefbaarheid, groen, ontmoeting, sport, cultuur en veiligheid.
Daarom richten wij een leefbaarheidsfonds in voor stads- en dorpsraden, met transparante afspraken over verdeling, verantwoording en besteding. Sport Wij investeren in een toekomstbestendige sportinfrastructuur, met aandacht voor de centrale sportcampus in Oostburg en duurzame renovatie van bestaande sportcomplexen. Bij besluiten over sportvoorzieningen wegen wij bereikbaarheid, gebruiksintensiteit, onderhoudskosten, maatschappelijke waarde en samenwerking tussen verenigingen integraal en transparant mee. Cultuur We behouden en versterken culturele voorzieningen, muziek, dorpscultuur, bibliotheekwerk, musea en het Ledeltheater. Samen met het Bestuur van het Ledeltheater is een toekomstvisie opgesteld. In de uitwerking maken we een koppeling met een aantal ontwikkelingen zoals de visie GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 25 VAN 141 op cultuureducatie en -participatie, de behoefte aan een jongerencentrum en de uitwerking van het Museumbeleid via de Stichting Musea Sluis. Daarnaast zoeken we een nieuwe locatie voor onze centrale Bibliotheekvoorziening om optimaal vorm te geven aan ons nieuwe zorgplicht in de Bibliotheekwet. Ook streven we naar een centrale maatschappelijke, algemene voorziening voor inwoners en verenigingen om de sociale basis in Oostburg en omstreken te versterken. Een locatie waar ontmoeting en zorgen voor elkaar centraal staat.
Deze welzijnsvoorziening moet bijdragen aan de vitale samenleving en minder zorguitgaven. Alle genoemde ontwikkelingen werken we uit in een bijpassend huisvestingsplan waarbij we gebruik maken van de huidige locaties van het Theater, het naastgelegen pand en het monumentale deel van het gemeentehuis. De speer- en actiepunten voor de komende periode zijn. Termijn Actiepunten voorzieningen Middel – Uitvoeren Routekaart verduurzaming Gemeentelijke Gebouwen 2027-2050 – Voorzieningenbeleid Sluis (2028) – Plan herontwikkeling monumentaal deel gemeentehuis (2028) Kort – Voorstel voorkeurscenario Sportcampus (2027) – Plan herontwikkeling Ledeltheater tot Cultuurhuis (2027) – Routekaart verduurzaming Gemeentelijke Gebouwen vaststellen – Start energiemonitoring gemeentelijke gebouwen per 1 juli 2027 Vitale en gezonde inwoners Goede zorg dichtbij huis blijft belangrijk. Daarom zetten we ons in voor het behouden van huisartsen, wijkverpleging, tandartsen en ondersteuning voor mantelzorgers. Voor Sluis is dit extra belangrijk, omdat voorzieningen vaak verder weg zijn. Daarom moet de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein worden versterkt voor een goede verbinding tussen zorg, preventie en sociale basis. De samenwerking tussen het medisch en sociaal domein wordt bemoeilijkt door de verschillende financieringsstromen, verantwoordelijkheden en wetgeving.
We proberen dit via goede regionale samenwerking op te lossen. Dit kan door samen afspraken uit te voeren op basis van de landelijke kaders vanuit het integraal Zorg Akkoord (IZA), het aanvullend Zorg- en Welzijn Akkoord (AZWA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Ook het Hoofdlijnen Akkoord Ouderenzorg (HLO) is hieraan verbonden. De samenwerking is lokaal en Zeeuws-Vlaams samen met welzijn en zorg in Kerngezond en de Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen. Participatie We streven naar een participatieve gemeente, waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf en hun omgeving. We spelen in op nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en passen onze participatieprocessen hierop aan. We maken ruimte voor maatwerk en flexibiliteit. We verkennen nieuwe methodes om samen te werken met de lokale samenleving. De komende jaren gaan we aan de slag met onderstaande speerpunten. Termijn Actiepunten participatie Middel - Actieplan om participatie, ontmoeting, sociale cohesie te stimuleren en eenzaamheid te bestrijden GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 26 VAN 141 - Een passend activiteitenaanbod in diverse kernen opzetten en faciliteren Kort - Participatiekader 'samen sterk in Sluis” implementeren.
- Welzijnswerk verstevigen Termijn Actiepunten zorg en Gezondheid Kort/middel - Vaststellen van de regionale nota Gezondheidsbeleid - Periodieke stand van zaken/rapportage uitvoering Beleidsplan Sociaal Domein – Rapporteren over de uitvoering van de werkagenda AZWA/HLO, gerelateerd aan de gemeente Sluis Toekomstbestendig basis- en voortgezet onderwijs Het behoud van het Zwin College als brede voorziening voor voortgezet onderwijs in West- Zeeuws-Vlaanderen is een prioriteit. Voor toekomstbestendige huisvesting zetten wij in op kwaliteit, bereikbaarheid en financiële haalbaarheid als leidende voorwaarden. Basisscholen en kinderopvangvoorzieningen blijven zo dicht mogelijk bij de leefomgeving van kinderen. Samen met Zeeuws-Vlaamse partners werken wij aan blijvende oplossingen voor gratis opvang van kinderen van 2 tot 4 jaar. Als het Rijk deze kosten niet betaalt, stellen we hiervoor geld beschikbaar. IHP Het Integraal Huisvestingsplan is een wettelijke verplichting en bevat een beschrijving van alle schoolgebouwen binnen de gemeente, de investeringsbedragen per schoolgebouw voor huisvestingsvoorzieningen over een periode van vier jaar en het beleid voor onderwijshuisvesting in relatie tot de leerlingenprognoses voor die periode.
Termijn Actiepunten Middel – Voorzieningenplan Sluis – Vaststellen en uitvoeren IHP Kort – Onderwijscampus (huisvesting Zwin) – Advies overbrugging Voorschool – Onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de schoolgebouwen van RKBS Sint Jozef en OBS De Kustschool. Evenementen Het evenementenbeleid wordt vereenvoudigd en herzien, zodat lokale evenementen makkelijker mogelijk worden binnen heldere kaders voor veiligheid, toegankelijkheid en betaalbaarheid. Dit wordt evenementenbeleid voor de lange termijn waarbij het uitgangspunt is dat evenementen bijdragen aan de leefbaarheid en de profilering van Sluis als gemeente waar je graag wil wonen of verblijven. Termijn Actiepunten Middel – Vaststellen en uitvoeren evenementenbeleid Kort – Opstellen Evenementenbeleid GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 27 VAN 141 Veiligheid, weerbaarheid en handhaving Spreidingswet Wij voeren de Spreidingswet uit en nemen onze verantwoordelijkheid voor de opvang van asielzoekers. Daarbij kiezen we voor een uitvoering die past bij de schaal van de gemeente Sluis. Grootschalige en langdurige opvanglocaties voor asielzoekers zijn daarbij niet gewenst. We houden rekening met de leefbaarheid, veiligheid en draagkracht van onze kernen. Ook letten we op financiële proportionaliteit, zodat de kosten in een redelijke verhouding staan tot de opgave.
We zorgen voor goede opvang, duidelijke communicatie met inwoners en een zorgvuldige inpassing in de samenleving. Onze gemeente is in 2026 op trede 3 van de interventieladder van het ministerie geplaatst. Dit betekent dat het ministerie actief toezicht houdt op onze inspanningen op de wet te realiseren. Wanneer het ministerie onze inspanningen als onvoldoende kwalificeert, gaan we naar trede 4, het voorportaal van de indeplaatsstelling. Dit laatste betekent dat de toezichthouder alle maatregelen gaat nemen om de wet uit te voeren. De kosten hiervan zijn voor de gemeente Sluis. Informatieveiligheid Gemeenten verwerken grote hoeveelheden vertrouwelijke en privacygevoelige informatie en zijn daarmee een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen. Het recente dreigingsbeeld van de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) laat zien dat ransomware, datalekken en verstoringen bij leveranciers de grootste digitale risico’s vormen voor gemeenten en direct gevolgen kunnen hebben voor de continuïteit van de dienstverlening aan inwoners en ondernemers. Sinds 15 augustus 2026 is de Cyberbeveiligingswet (Cbw) van kracht. Deze wet geeft invulling aan de Europese NIS2-richtlijn en stelt nieuwe eisen aan organisaties die essentiële diensten leveren.
Gemeenten zijn onder de Cbw aangemerkt als essentiële entiteit en moeten daardoor voldoen aan de hoogste eisen op het gebied van digitale weerbaarheid, risicobeheersing en informatiebeveiliging. Op 7 november 2024 stelde u budget beschikbaar voor het Programma Informatiebeveiliging. Hiermee werken we gericht toe naar het vereiste beveiligingsniveau. Ook in 2027 zetten wij deze ontwikkeling voort door uitvoering te geven aan vijf samenhangende projecten: Beleid en Organisatie, Veilig Personeel, Technische Maatregelen, Continuïteit van Bedrijfsvoering en Leveranciersmanagement. Hiermee versterken wij stapsgewijs onze digitale weerbaarheid en werken wij toe naar volledige naleving van de Cyberbeveiligingswet. Maatschappelijke weerbaarheid De veiligheidssituatie om ons heen verandert snel. Hybride dreigingen zoals cyberaanvallen, spionage en sabotage nemen toe. Daarom wordt landelijk ingezet op een weerbare samenleving. Handreikingen van onder andere het ministerie van Justitie en Veiligheid en de VNG helpen om dit vraagstuk op te pakken. In Zeeland werken de 15 overheden hiervoor nauw samen met bedrijven, maatschappelijke instanties en inwoners. Hiervoor is in 2026 een plan van aanpak opgesteld, dat in 2027 verdere uitvoering krijgt. Sluis is hierin mede trekker van de thema's Openbaar bestuur en rechtsorde, en Grensoverstijgende samenwerking.
Passend bij deze Zeeuwse paraplu, hebben wij tevens een plan van aanpak opgesteld voor de inwoners, maatschappelijke instanties en ondernemers in de gemeente Sluis. Dit is gestart met bewustwording, in aansluiting op de landelijke “Denk vooruit” campagne. In 2027 werken we intensief samen met de stads- en dorpsraden en de EHBO-verenigingen. We starten met het GEMEENTE SLUIS organiseren van gratis AED/reanimatiecursussen. Dit met als doelstelling om het aantal Burgerhulpverleners in onze gemeente met 15% te doen stijgen. Termijn | Actiepunten Kort en | – | Zeeuws plan van aanpak Maatschappelijke weerbaarheid Middel | – | Gemeentelijk plan van aanpak Maatschappelijke weerbaarheid Kort | – | Stijging van het aantal burgerhulpverleners met 15% Zeeuwse norm weerbare overheid In Zeeland werken de 15 overheden samen aan integriteit, veiligheid en bestuurlijke weerbaarheid. Sluis is mede trekker van het onderwerp Bewustwording, communicatie en ontwikkeling, en het onderwerp Informatiebeveiliging. Termijn | Actiepunten Kort en | – | Uitvoering Zeeuwse norm weerbare overheid 2.0 Middel Veiligheid Het nieuwe integraal veiligheidsbeleid 2027-2030 treedt in werking. Belangrijke pijlers in dit beleidsdocument zijn veilig wonen en leven, jeugd en zorg in het veiligheidsdomein, aanpak ondermijning en weerbare omgeving.
Acties die voortvloeien uit dit beleidsdocument worden weergegeven in een jaarlijks uitvoeringsprogramma. Hierbij zoeken we aansluiting bij regionale partners in het zorg- en veiligheidsdomein. Voor het jaarlijks uitvoeringsprogramma 2027 stellen we ambities op gebied van integrale samenwerking, bewustwording en preventie. Zo zullen we wederom een meldingsbereidheidcampagne organiseren en starten we met de voorbereidingen om te komen tot een gemeentelijk signalen overleg waarin we intern signalen over (on)veiligheid, criminaliteit en ondermijning uitwisselen en komen tot een gerichte aanpak van deze signalen. Termijn | Actiepunten Middel | – | Inrichten van een Gemeentelijk Signalen overleg waarin we met partners signalen uit het veiligheidsdomein veredelen en uitlopen.
Kort | – | Jaarlijkse campagne om meldingsbereidheid te verhogen Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 21.276 | 28.886 | 21.008 | 21.022 | 22.787 | 22.814 Baten | 7.955 | 7.129 | 1.975 | 1.991 | 1.981 | 2.029 Saldo van baten en lasten | 13.320 | 21.757 | 19.033 | 19.031 | 20.806 | 20.786 Toevoeging aan reserves | 1.341 | 2.700 | 595 | 356 | - | 570 Onttrekking aan reserves | 856 | 986 | 1.356 | 1.085 | 991 | 870 Geraamd resultaat | 13.805 | 23.471 | 18.273 | 18.302 | 19.815 | 20.486 BEGROTING 2027 | PAGINA 28 VAN 141 GEMEENTE SLUIS Specificatie taakvelden 2027 (bedragen x € 1.000) Taakveld | Lasten | Baten | Saldo 501 | Gemeentelijke eigendommen | 469 | 49 | 420 502 | Sport | 2.952 | 698 | 2.254 503 | Cultuur en erfgoed | 3.032 | 38 | 2.994 504 | Bibliotheek | 755 | 24 | 731 505 | Inwonersparticipatie en Sociale basis | 4.787 | 255 | 4.532 506 | Gezondheid en zorgvoorzieningen | 1.485 | 20 | 1.464 507 | Onderwijs | 3.238 | 883 | 2.355 508 | Veiligheid | 4.291 | 8 | 4.282 Totaal | 21.008 | 1.975 | 19.033 BEGROTING 2027 | PAGINA 29 VAN 141 GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 30 VAN 141 Programma 6 Bestuur en samenwerking GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 31 VAN 141 Programma 6: Bestuur en samenwerking Inleiding Bestuur We staan voor een gezond samenspel tussen college en gemeenteraad.
We komen afspraken na, en zijn daarop aanspreekbaar. Integriteit, openheid en respectvol met elkaar omgaan, zijn kernwaarden. Ze zijn belangrijk voor de onderlinge samenwerking, én voor het vertrouwen van inwoners in het gemeentebestuur. We blijven hierin gezamenlijk investeren. Gevoelige en grote dossiers worden vroegtijdig aan de gemeenteraad voorgelegd. Keuzes, financiële gevolgen, risico's worden daarbij helder in beeld gebracht. We maken gebruik van de structuur Beeldvorming – Oordeelsvorming – Besluitvorming (BOB). De gemeenteraad bepaalt op basis van het politieke debat en bij meerderheid, de richting. Termijn Actiepunten Middel – Proces bestuurscultuur opvolgen Kort – Raadswerkgroep Integriteit opnieuw opstarten – Inwerkprogramma gemeenteraad uitvoeren – Inzet BOB-structuur Samenwerken wordt steeds belangrijker. Ten eerste omdat je geen lokaal beleid kunt maken voor regionale opgaven (zoals wonen, werken, energie en bereikbaarheid) en voor regionaal werkende en/of georganiseerde samenwerkingspartners (zoals onderwijs, zorg, veiligheid, arbeidsmarkt, vervoer, etc.).
Dit vraagt – nu en in de toekomst – op sommige onderdelen om regionaal beleid, regionale keuzes of regionale consensus, omdat verdeeldheid, doorgeschoten maatwerk en/of onderlinge concurrentie onwerkbaar is voor de uitvoerbaarheid van regionale organisaties en/of belemmert bij het vinden van oplossingen en bij het boeken van vooruitgang. Ten tweede omdat je slimme coalities moet aangaan om de ambities (uit o.a. de Economische Agenda Sluis, het NPVR Zeeuws-Vlaanderen en Zeeland 2050) te kunnen realiseren. Coalities met de andere Zeeuwse en/of Zeeuws-Vlaamse gemeenten, provincie, Rijk en Waterschap, maar ook grensoverstijgend met Vlaanderen en met het bedrijfsleven, ontwikkelaars, kennisinstellingen en andere relevante maatschappelijke organisaties. Ten derde omdat er door een toename van taken en verantwoordelijkheden (bij gemeenten) en door de snelle technologische en maatschappelijke ontwikkelingen (en eisen!) behoefte is aan voldoende uitvoeringskracht en expertise op velerlei gebied (zoals data-/informatiebeveiliging, digitalisering, jeugdhulp, rechtshulp, lobby, programmamanagement, energie en netcongestie, klimaatadaptatie, etc.).
Omdat we (landelijk en Zeeuws) te kampen hebben een grote schaarste op de arbeidsmarkt en omdat je voor het in stand houden, ontwikkelen en up to date houden van kennis, expertise en ervaring vaak een bepaald volume nodig hebt, ligt samenwerking voor de hand, zowel op Zeeuws en Zeeuws-Vlaams niveau als grensoverstijgend. Maar ook publiek-private samenwerkingen behoren mogelijk tot de opties. Daarnaast verandert ook de verhouding tussen overheid en inwoners; het vertrouwen in de overheid is de laatste jaren gedaald, de actiebereidheid bij inwoners neemt toe en er is toenemende roep om burgerparticipatie. Dit betekent dat we ook moeten nadenken over de samenwerking met inwoners. Zowel als het gaat om de vorming van visie en beleid, als op GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 32 VAN 141 operationeel niveau bij het inrichten van wijken, het ontwikkelen van voorzieningen en/of het opzetten van activiteiten voor inwoners. Op dit momenten lopen er vele (bestuurlijke) samenwerkingen / samenwerkingstrajecten. We benoemen hieronder de actualiteiten voor het komende begrotingsjaar c.q. de komende bestuursperiode. Termijn Actiepunten Regio Deal Zeeuwse Aanpak Vitala Regio’s (ZAVR) Middel - Als penvoerder en regiokassier voor de totale Regio Deal moet jaarlijks door de gemeente worden verantwoord en geëvalueerd.
En in 2029 moet de eindverantwoording worden opgeleverd over de totale omvang van de Regio Deal (13 + 13 miljoen) Kort - Indienen projectenkaarten voor de projecten in de gemeente Sluis (Sportpaviljoen / sportcampus Oostburg, Klimaatadaptieve wijken in Sluis en Schoondijke, tegengaan negatieve effecten marktwerking in de apotheek- en thuiszorg) en Zeeuws-Vlaanderen (Voorschool, Campus Zeeuws-Vlaanderen / samenwerking MBO-bedrijfsleven). NB: De projecten moeten uiterlijk in 2029 afgerond zijn! Termijn Actiepunten Nationaal Programma Vitale Regio’s (NVPR) Zeeuws-Vlaanderen Middel – Uitvoeringsfase Uitvoeringsagenda NPVR Zeeuws-Vlaanderen en zoeken naar financiering daarvoor via bestaande Rijksprogramma’s, Europese subsidieprogramma’s eventuele compensatiemiddelen, etc. Kort – Besluit over governance en inrichten Netwerk- of Regiobureau Zeeuws- Vlaanderen – Opstellen en vaststellen Uitvoeringsagenda NPVR Zeeuws-Vlaanderen (2027-2030) door Rijk, Provincie Zeeland en drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten – Lobby en coalitievorming met 11 NPVR-regio’s Termijn Actiepunten Zeeland 2050 Middel – Uitvoeringsfase Investeringsagenda, inclusief onderstaande aandachtspunten. Kort – Vaststellen Strategische Agenda Zeeland 2050 (onlangs zienswijze ingediend) – Onderhandelingen over Investeringsagenda.
Daarbij aandacht voor oorsprong middelen voor bekostiging Investeringsagenda (bestaande Rijksprogramma’s, ZEH-gelden, mogelijke compensatiemiddelen kerncentrale, VAWOZ, 380kV) en in het verlengde daarvan voor de verdeling van middelen en de prioritering van projecten en investeringen over heel Zeeuws-Vlaanderen (via BO MIRT en Bestuurlijk Overleg Leefomgeving). Aandachtspunt is verder de mogelijke concurrentie met het NPVR Zeeuws-Vlaanderen. GEMEENTE SLUIS BEGROTING 2027 PAGINA 33 VAN 141 Termijn Actiepunten OZO Middel – Versterken samenwerkingsstructuur binnen OZO; niet besluitvormend, maar wel slagvaardiger Kort – Vaststellen Samen Zeeland Agenda (strategische agenda Zeeland onderling, zonder Rijk) – Start nieuwe indeling en werkwijze Thema-overleggen Termijn Actiepunten P10 Middel – Onderzoeken of we tot een sterkere samenwerkingsagenda, eenduidige standpunten, gemeenschappelijk doel en lobbypositie kunnen komen. Vergelijkbaar met 11 NPVR-regio’s Termijn Actiepunten Schelderaad Middel – Opstarten / uitvoeringsfase Natuurherstel langs de Westerschelde Kort – Op grond van het verdrag met België en Natura 2000 zijn we gehouden aan grootschalig natuurherstel langs de Westerschelde. Hierover wordt op dit moment overleg gevoerd met de (Nederlandse) gemeenten langs de Westerschelde.
Het uitblijven van natuurherstel belemmert het kunnen verstrekken van natuurvergunningen door de Provincie Zeeland voor grootschalige projecten langs de Westerschelde zoals de verduurzaming van o.a. DOW, de bouw van kerncentrales en/of de aanleg van een 380 kV leiding onder de Schelde. En daarmee – mogelijk – ook voor de beoogde groeistrategie in Zeeland 2050 en de Novex North Sea Port District (NSPD). De komende maanden moet hierover een besluit worden genomen / oplossing worden gezocht. GOS Sluis werkt samen met de Belgische gemeenten Knokke-Heist, Damme, Sint Laureins en Maldegem. Hierin worden gezamenlijke vraagstukken besproken en afgestemd. Deze onderwerpen bevinden zich onder andere op het gebied van toerisme, openbare orde en veiligheid, onderwijs en maatschappelijke vraagstukken. Naast het voltallig overleg, vinden er ook contact tussen deelnemende gemeenten plaats over specifieke onderwerpen /actualiteiten. Termijn Actiepunten Kort Gezamenlijk GOS-overleg Overige relevante (bestuurlijke) samenwerkingen / samenwerkingstrajecten Binnen onderstaande (bestuurlijke) samenwerkingen / samenwerkingstrajecten lopen op dit moment geen actuele ontwikkelingen of dilemma’s die op korte termijn aandacht of heroverweging verdienen.