Begroting 2024
Tekst van het document
BEGROTING 2024 (EN MEERJARENRAMING 2025-2027)
BEGROTING 2024
PAGINA 1 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Inhoudsopgave Voorwoord ........................................................................................................................................... 3 Leeswijzer ............................................................................................................................................. 4 Programma’s ........................................................................................................................................ 6 Programma 1: Duurzaamheid ............................................................................................................. 7 Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt ....................................................................................... 10 Programma 3: Wonen en Voorzieningen .......................................................................................... 14 Programma 4: Sociaal Domein .......................................................................................................... 17 Programma 5: Bestuur en veiligheid ................................................................................................. 21 6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien .......................................................
25 Financiële positie ............................................................................................................................... 26 Uitgangspunten ................................................................................................................................. 26 Begrotingssaldo / meerjarenperspectief 2024-2027 ........................................................................ 27 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................... 28 Overzicht van incidentele baten en lasten ........................................................................................ 29 Structureel en reëel evenwicht ......................................................................................................... 30 Stelposten.......................................................................................................................................... 31 Geprognosticeerde balans ................................................................................................................ 33 Investeringsplan 2024-2027 ..............................................................................................................
36 Reserves en voorzieningen................................................................................................................ 37 Overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ......................................... 39 EMU-saldo ......................................................................................................................................... 40 Paragrafen .......................................................................................................................................... 41 Paragraaf Lokale heffingen................................................................................................................ 42 Paragraaf Weerstandsvermogen....................................................................................................... 56 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen........................................................................................... 64 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................... 70 Paragraaf Financiering ....................................................................................................................... 85 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................
87 Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................... 93 Openbaarheidsparagraaf................................................................................................................... 98 Paragraaf Projecten ........................................................................................................................... 99 Bijlagen ............................................................................................................................................. 105 Bijlage 1: Investeringsplan ............................................................................................................... 106 Bijlage 2: Begrippenlijst ................................................................................................................... 109 Bijlage 3: Overzicht bestuurlijke taakvelden ................................................................................... 112 Bijlage 4: Indicatoren....................................................................................................................... 114 Bijlage 5: Meerjarenperspectief ......................................................................................................
117 Bijlage 6: Beleidskaders ................................................................................................................... 118
BEGROTING 2024
PAGINA 2 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Voorwoord Beste leden van de raad, Hierbij bieden wij de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 aan. We lichten hierin onze speerpunten voor de komende periode toe. Deze speerpunten richten zich op de dienstverlening aan onze burgers, de bestuurlijke ambities (uitvoering coalitieakkoord), nieuwe wetgeving en de diverse projecten. Samen met u staan we voor een forse uitdaging. De speerpunten vragen aanzienlijke investeringen, zowel financieel als qua organisatorische capaciteit. De krapte op de arbeidsmarkt is een factor waarmee we ook in 2024 te maken zullen hebben. Met uw raad gaan wij, indien noodzakelijk, in gesprek om andere prioriteiten te stellen of planningen aan te passen. Landelijke ontwikkelingen In 2024 treden de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging in werking. Wij hebben de implementatie daarvan zorgvuldig voorbereid. Dat neemt niet weg dat diverse zaken nog onzeker zijn. We zullen de uitvoering dan ook nadrukkelijk volgen, en uw raad hierop terugkoppelen. Ook zullen we voor het eerst, via de jaarstukken 2023, verantwoording afleggen over de rechtmatigheid van onze financiële beheershandelingen. Afstemming over dit onderwerp vindt periodiek plaats met uw auditcommissie en de accountant. We zijn in afwachting van de behandeling van de Spreidingswet in de Eerste Kamer. Los van de uitkomst is helder dat de druk op de asielketen nog steeds toeneemt.
De opvang van vluchtelingen zal in 2024 dan ook opnieuw veel van ons vragen. Op 22 november 2023 vinden de verkiezingen voor de Tweede Kamer plaats. Het spreekt voor zich dat de uitslag en de opvolgende kabinetsformatie van invloed kunnen zijn op onze speerpunten. Projecten In 2024 vindt de uitvoering plaats van het Beleidsplan Wonen en de Huisvestingsverordening. De verduurzamingsopgaven worden gecontinueerd, waarbij het Duurzaamheidsbeleid de onderlegger is. Mobiliteit krijgt in 2024 veel aandacht. Bij het opstellen van het mobiliteitsplan betrekken we, vanuit de burgerberaad-gedachte, diverse stakeholders en ervaringsdeskundigen. We voorzien daarnaast in 2024 besluitvorming op grote ontwikkelingen zoals Vitaal West Zeeuws-Vlaanderen en het havengebied Breskens. Een volledig overzicht van de projecten vindt u in de betreffende paragraaf. Financieel perspectief Wij bieden u een sluitend meerjarenperspectief aan, waarbij de structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Wij hebben er niet voor gekozen het begrotingsadvies van de VNG op te volgen, door voor 2026 en 2027 een tekort te presenteren. In plaats daarvan hebben we ingezet op een begroting die meerjarig in evenwicht is. Gezien de voornoemde landelijke ontwikkelingen en onzekerheden blijft voorzichtigheid echter geboden. Oostburg, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SLUIS, De secretaris,
De burgemeester,
S.I. de Kievit-Minnaert
mr. M.M.D. Vermue
BEGROTING 2024
PAGINA 3 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Leeswijzer In de begroting treft u eerst het programmaplan en de verplicht voorgeschreven paragrafen, gevolgd door de financiële positie en tot slot de bijlagen. De indeling van de programma’s is conform het coalitieakkoord "Strategie met ambitie". Het programmaplan bestaat uit de volgende vijf programma’s: 1. Duurzaamheid 2. Economie en Arbeidsmarkt 3. Wonen en Voorzieningen 4. Sociaal Domein 5. Bestuur en Veiligheid Na de programma's volgt het overzicht met de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien. Per programma wordt achtereenvolgens weergegeven: - Inleiding: Waar draait het om in het programma - Speerpunten: Onderdelen van het beleid waarvoor extra aandacht is en waarbij per speerpunt twee vragen worden behandeld: - Wat willen we bereiken? - Wat gaan we daarvoor doen en wanneer? - Wat gaat het kosten? De vraag 'Wat gaat het kosten?' wordt op programmaniveau beantwoord. Ter informatie is in ieder programma een specificatie van de lasten en baten per taakveld toegevoegd. Na de programma's wordt nader ingegaan op de financiële positie voor begrotingsjaar 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027.
Naast de genoemde programma’s wordt een belangrijk deel van de begroting gevormd door de in het Besluit begroting en verantwoording (hierna BBV) verplicht voorgeschreven paragrafen: - Lokale heffingen - Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Onderhoud kapitaalgoederen - Verbonden partijen - Financiering - Bedrijfsvoering - Grondbeleid - Openbaarheidsparagraaf - Projecten (niet verplicht) Indicatoren De gemeente Sluis past de basisset verplicht voorgeschreven indicatoren toe. Het doel van de verplichte basisset is het inzichtelijker maken van de begroting en een betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk te maken. De verplichte indicatoren inclusief toelichting zijn opgenomen in bijlage 4. Alle indicatoren en beschikbare cijfers zijn te ontsluiten via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op deze website is ook achtergrondinformatie beschikbaar over de bronnen en definities van de indicatoren en wat er precies wordt gemeten met de indicatoren.
BEGROTING 2024
PAGINA 4 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Een aantal indicatoren uit de basisset is wellicht niet voor alle gemeenten beschikbaar, maar is wel van belang voor alle gemeenten. Gemeenten waarvoor de informatie beschikbaar is moeten deze opnemen in de begroting. In de Regeling beleidsindicatoren is bepaald dat als de informatie niet beschikbaar is, de gemeenten deze niet op hoeven te nemen. Bijlagen Als bijlagen zijn in de begroting opgenomen: Bijlage 1: Investeringsplan Bijlage 2: Begrippenlijst Bijlage 3: Overzicht bestuurlijke taakvelden Bijlage 4: Toelichting indicatoren Bijlage 5: Meerjarenperspectief Bijlage 6: Beleidskaders
BEGROTING 2024
PAGINA 5 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Programma’s
BEGROTING 2024
PAGINA 6 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Programma 1: Duurzaamheid Inleiding, de opgave Onder Duurzaamheid onderscheiden we drie pijlers: energie, klimaat en circulariteit. De omschakeling van fossiele energiebronnen naar meer duurzame vormen van energie en de gevolgen van de veranderingen in het klimaat zijn de belangrijkste opgaven waar de samenleving voor staat. Uitvoering van de energietransitie moet plaatsvinden op een manier die past bij de financiële draagkracht van onze inwoners en bedrijven, en bij de schaal van het platteland. De gemeente is hierin realistisch en reactief. Het ambitieniveau is om te voldoen aan de wet- en regelgeving. Daarnaast zetten we in op technologische innovatie gericht op energie– en kostenbesparing. Ten aanzien van het klimaat is de uitvoering van het Klimaatakkoord bepalend. Het gaat hierbij onder andere om de verduurzaming van woningen, bedrijven en overheidsgebouwen. Daarnaast moeten we invulling geven aan de klimaatadaptatiestrategie. Klimaatverandering heeft direct invloed op de fysieke leefomgeving c.q. inrichting van de openbare ruimte. We moeten kijken naar het landschap, de waterberging en de inrichting openbare ruimte. Deze moeten gereed zijn of gemaakt worden voor hitte, droogte, overstromingen en wateroverlast. De exacte plannen en maatregelen zijn op dit moment nog niet bekend.
Eind 2023 komen we met een beleidsplan Duurzaamheid, waarin de pijlers energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit aan de orde komen. De geschetste maatschappelijke opgave is daarbij leidend. In het op te stellen beleidsplan spreken we niet alleen ambities uit, maar stippelen we een strategie uit om onze ambities waar te maken. Die strategie is leidend voor concrete acties en besluitvorming, in onderlinge samenhang gewogen en weggezet in tijd en middelen. We geven vorm aan een brede maatschappelijke discussie om daarmee draagvlak te creëren bij de inwoners voor het beleidsplan. Daarvoor is het burgerberaad duurzaamheid ingezet. Tussen april en juli 2023 is een betrokken groep inwoners, ondernemers, politici, ambtenaren en vrijdenkers tot een burgerakkoord duurzaamheid gekomen. Deze input wordt meegenomen in het beleidsplan duurzaamheid. Vooruitlopend op het beleidsplan Duurzaamheid hebben we een bedrag van € 4 miljoen vrijgemaakt voor het stimuleren van verduurzaming. De mogelijke instrumenten worden meegenomen in het beleidsplan duurzaamheid. Daarnaast willen we een stimuleringsmaatregel ontwikkelen voor de transformatie van de bestaande woningvoorraad. Daarvoor zijn renteloze leningen voor particuliere woningeigenaren (zonder leenvermogen) beschikbaar. Vanaf 2023 maken we ook hier middelen voor vrij. Dit is conform hetgeen is opgenomen in het coalitieakkoord.
Speerpunten 1. Uitvoering van de Energietransitie, waaronder uitvoering Transitievisie Warmte 2. Uitvoering van het Klimaatakkoord 3. Invulling geven aan de klimaatadaptatiestrategie Wat willen we bereiken: 1. Energie 1.A. Energietransitie op een wijze die passend is bij de financiële draagkracht van inwoners en bedrijven.
Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: We lobbyen bij het Rijk voor voldoende financiële middelen en uitvoeringscapaciteit bij gemeenten en marktpartijen. In Q1 2024 stellen we de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 vast.
BEGROTING 2024
PAGINA 7 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Uitvoering geven aan de opgaven vanuit de Transitievisie Warmte en de Regionale Energie Strategie Zeeland (RES Zeeland). Informatieverstrekking richting inwoners en bedrijven. Voor inwoners met name waar het gaat om de particuliere verduurzaming van woningen. 2. Klimaatakkoord 2.A. Woningen, bedrijven en overheidsgebouwen Uitvoering geven aan SVN-regeling ‘Duurzaam en voldoen tijdig aan de duurzaamheidseisen die langer thuis’. door het Rijk worden gesteld. Eigenaar-bewoners met slechte energielabels worden geholpen met energiebesparing, verduurzaming en isolatiemaatregelen. Hiertoe geven we uitvoering aan de SPUK-regeling Lokale aanpak isolatie in afstemming met de SPUKregeling energiearmoede van het programma sociaal domein. In 2024 komen er concrete plannen voor de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Bij gebouwinspecties brengen we noodzakelijke verduurzamingsmaatregelen in beeld die binnen vijf jaar terugverdiend kunnen worden. Er wordt een nieuw meer jaren onderhoudsplan (MJOP) vastgesteld. In het nieuwe MJOP reserveren we financiële middelen om deze maatregelen uit te voeren. Tevens reserveren we middelen om energiescans uit te voeren. Met de resultaten van de scans wordt een routekaart naar verduurzaming in 2030 en 2040 gemaakt. 3. Klimaatadaptatie 3.A.
Een veilige en leefbare fysieke leefomgeving We houden bij de herinrichting van de openbare vormt de fundering voor maatschappelijke ruimte rekening met klimaatadaptatie. opgaven en activiteiten. Uitvoering geven aan de Lokale Klimaatadaptatiestrategie.
BEGROTING 2024
PAGINA 8 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2022 4.705 4.194 511 2.819 856 2.475
2023 5.149 4.228 921 155 180 896
2024 6.230 5.213 1.017 4 1.013
2025 6.422 5.332 1.090 4 1.086
2026 6.606 5.448 1.158 4 1.154
2027 6.758 5.534 1.223 1 1.222
Specificatie taakvelden 2024 (bedragen x € 1.000)
1-2.1 1-7.3 1-7.4 Totaal
Taakveld Verkeer en vervoer Afval Milieubeheer
BEGROTING 2024
Lasten 180 3.788 2.262 6.230
Baten 4.456 757 5.213
Saldo 180 -668 1.505 1.017
PAGINA 9 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt Inleiding, de opgave We willen onze economische structuur verbreden. Daarnaast worden kansen gezien voor de food industrie. Wij vinden het belangrijk dat gemeente Sluis een aantrekkelijk ondernemersklimaat heeft. Wat betreft de arbeidsmarkt richten we ons op het behouden, en meer nog op het realiseren van een toename, van het arbeidspotentieel. We willen onze jongeren behouden voor de regio. Dat betekent ook dat we het voor hoger opgeleide jongeren aantrekkelijk(er) willen maken om terug te keren. Een belangrijke (rand-)voorwaarde hierbij is de beschikbaarheid van voldoende, betaalbare woningen. De gemeente Sluis heeft op het gebied van de arbeidsmarkt een faciliterende rol. We zoeken hierbij dan ook nadrukkelijk de samenwerking in de regio, met andere overheden (waar het gaat om het wegnemen van wettelijke belemmeringen op de grensoverschrijdende arbeidsmarkt) en het bedrijfsleven. Wij komen in 2024 met een beleidsplan Economie in de vorm van een economische agenda. Deze vertalen we in een uitvoeringsprogramma inclusief financiële paragraaf. Het uitvoeringsprogramma, dat in 2024 wordt opgesteld, vormt de basis voor ons economisch beleid in de komende bestuursperiode. Speerpunten 1.
Versterken van de economische ontwikkeling door naast toerisme ook andere economische pijlers te versterken en zo de afhankelijkheid van 1 sector te verkleinen 2. Aanpakken van de tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van vergrijzing en ontgroening 3. Mobiele en digitale bereikbaarheid Wat willen we bereiken: 1. Economische ontwikkeling 1.A. Ten aanzien van het toerisme streven we naar een optimaal evenwicht tussen leefbaarheid, aantrekkelijke bestemming, economische ontwikkeling, natuur en een open landschap.
Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: We zetten in op de ontwikkeling van Waardevol Toerisme. Dit betekent aandacht voor kwaliteit, productinhoud en spreiding van toerisme in tijd (seizoen verlenging) en ruimte (koppeling kust-achterland). We zetten tevens in op (het monitoren van) draagvlak voor toerisme onder inwoners en streven een evenwichtige balans na in de lusten en lasten. We werken aan een eenduidige en herkenbare toeristische promotie (bestemmingsmanagement) van de streek met aandacht voor de profilering van het (vaak nog verborgen) achterland en de kernen en een gastvrij onthaal, conform de visie op toeristische streekpromotie en gastheerschap. We streven ernaar om eind 2023 een herzien strandbeleid met bijbehorend uitvoeringsprogramma ter vaststelling voor te leggen zodat de uitvoering hiervan in 2024 kan plaatsvinden. We ontwikkelen onze gemeente verder tot aantrekkelijke bestemming om gezond te recreëren.
BEGROTING 2024
PAGINA 10 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
We rollen het Stimuleringsprogramma Gezondheidstoerisme verder uit en faciliteren en stimuleren initiatieven die hierbij passen. Het programma is gericht op zowel toeristen als inwoners. 1.B. Geconcentreerde winkelgebieden die Om te komen tot uniforme samenwerkingsafspraken zich bevinden in centrumgebieden met een met middenstandsverenigingen/ divers en aantrekkelijk aanbod dat aansluit ondernemersverenigingen van de vier winkelgebieden, op de vraag. is Cadzand-Bad aangemerkt als pilot. In 2023 is gewerkt aan het opstellen van een Visiedocument door TOP Cadzand. Na vaststelling van dit Visiedocument, zal dit in 2024 nader worden uitgewerkt in een Uitvoeringsprogramma. Ten aanzien van het centrum Oostburg, heeft het voorgelegde masterplan Oostburg niet tot vaststelling geleid. Daarom gaan de partners nu eerst in gesprek over het vervolg, met de leefbaarheid en vitaliteit van Oostburg en dus het centrum voor ogen. 1.C. Voldoende aanbod van grond op bedrijventerreinen. We kijken daarbij voornamelijk naar de meest kansrijke locaties.
1.D. Een toekomstbestendige landbouwsector.
1.E. Aantrekkelijk ondernemersklimaat.
Voor de Vlaschaard in Eede is het streven om een onherroepelijk bestemmingsplan te hebben in 2024 waarna gelijk wordt overgegaan tot bouwrijp maken zodat medio 2024 de kavels kunnen worden uitgegeven. De uitbreiding Deltahoek is gerealiseerd. Het Rijk is in gesprek met de landbouw over een transitie van de landbouwsector. We zijn de landbouwsector behulpzaam binnen de opdracht waarvoor we staan en zetten indien wenselijk in op korte ketens. We nemen een hoofdstuk over landbouw op in de economische agenda. We zetten verder in op de ontwikkeling van onze gemeente tot gekende Foodregio. We geven uitvoering aan de regiovisie ZeeuwsVlaanderen met als doel bij te dragen aan de versterking van ondernemersklimaat en maken middelen vrij voor de cofinanciering van regiodeals. Door de introductie van het nieuwe beeldmerk en slogan medio 2023 zal het Ondernemersloket bijdragen aan een sterke en herkenbare merkidentiteit, waardoor het loket gemakkelijker te onthouden en te identificeren is. Door de persoonlijke bezoeken aan ondernemers, overleggen met de ondernemersverenigingen en het bijwonen en organiseren van netwerkevents zullen de relaties versterken en de dialoog tussen het Ondernemersloket en de lokale ondernemersgemeenschap verder verstevigen.
BEGROTING 2024
PAGINA 11 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
2. Arbeidsmarkt 2.A. Balans op de arbeidsmarkt met inzet Wij streven naar voldoende, betaalbare woningen als op toename en behoud arbeidspotentieel. randvoorwaarde voor het aantrekken van voldoende (geschoold) personeel. Onze acties zijn dan ook voornamelijk daarop gericht. We streven naar het behoud van jongeren in de regio via het aanbieden van kleinschalige opleidingen (o.a. in de vorm van praktijkroutes). Ook werken we (o.a. via OnbegrensdZeeuwsVlaanderen) samen met het bedrijfsleven, het (beroeps)onderwijs en Rootzz om jongeren blijvend aan de streek te binden. We zetten in op een grensoverschrijdende arbeidsmarkt. We kijken daarbij naar arbeidsmigranten, expats en seizoenarbeiders. We doen dit o.a. via een financiële ondersteuning van het Expatcentrum, de financiering van het grensinformatiepunt en sectorbureau grensarbeid en onze deelname aan de Experimenteerregio Vlaams-Nederlandse arbeidsmobiliteit. 3. Mobiele en digitale bereikbaarheid 3.A. Glasvezel is beschikbaar voor inwoners We houden toezicht op de uitrol van glasvezel in de en bedrijven zowel in de kernen als in het gemeente op basis van de gesloten overeenkomsten/ buitengebied. convenanten met Delta, KPN en GlasDraad en coördineren de uitrol zodat de graafoverlast beperkt blijft. We sluiten op initiatief van de marktpartijen nieuwe overeenkomsten/convenanten voor de uitrol van glasvezel. 3.B.
Een dekkend mobiel netwerk in de We onderhouden contacten met de diverse providers gemeente Sluis met voldoende snelheid en en vereniging Monet over het plaatsingsplan en capaciteit. behandelen aanvragen Omgevingsvergunningen voor de plaatsing van nieuwe masten. In 2023 is het antennebeleidsplan ontworpen en vrijgegeven voor inspraak. Het plan wordt in 2024 ter vaststelling voorgelegd aan uw raad. Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
BEGROTING 2024
2022 5.243 2.750 2.493 196 429 2.260
2023 6.390 1.976 4.414 585 3.829
2024 5.935 1.709 4.226 45 4.181
2025 5.639 1.322 4.317 45 4.272
2026 5.640 1.211 4.429 45 4.384
2027 5.555 1.047 4.508 40 4.468
PAGINA 12 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Specificatie taakvelden 2024 (bedragen x € 1.000)
2-3.2 2-3.3 2-3.4 2-4.3 2-5.3 2-5.4 2-5.5 2-5.7 Totaal
Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Openbaar groen en (openlucht)recreatie
BEGROTING 2024
Lasten 813 365 966 300
Baten 813 28 55 300
Saldo 336 911 -
318
2
316
634 446 2.094 5.935
31 2 479 1.709
603 444 1.615 4.226
PAGINA 13 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Programma 3: Wonen en Voorzieningen Inleiding, de opgave Vraagstukken rondom nieuwbouw, de verbetering van de bestaande woningvoorraad en (het behoud van) voorzieningen bekijken we in onderlinge samenhang. In 2023 is daarvoor het Beleidsplan Wonen vastgesteld. Om een bijdrage te kunnen leveren aan de verdere economische ontwikkeling van de gemeente, de aantrekkelijkheid voor de arbeidsmarkt te verhogen en de leefbaarheid in onze gemeente verder te verbeteren, is het belangrijk dat de gemeente beschikt over voldoende woningen. Deze woningen dienen daarbij wel te voldoen aan de eisen van deze tijd: verduurzaamd en passend bij de veranderende bevolkingssamenstelling en bij de woonwensen van onze inwoners. We streven daarbij tevens naar een prettige, groene en veilige woonomgeving, die klimaatbestendig is en voldoende voorzieningen biedt. Voor het behoud van voorzieningen in de verschillende kernen, is het noodzakelijk dat er voldoende gebruikers zijn, om de kwaliteit en betaalbaarheid te garanderen. Voor maatschappelijke voorzieningen geldt verder dat deze bij voorkeur ondersteund worden door het vrijwillige kader uit de verschillende dorpsgemeenschappen. Ook de bereikbaarheid van deze voorzieningen is een aandachtspunt, mede vanwege de concentratie van voorzieningen, de vergrijzing van onze bevolking en een gewijzigd openbaar vervoersysteem. Speerpunten 1.
Nieuwbouw voor permanente bewoning 2. Transformatie van de bestaande woningvoorraad 3. Behouden van essentiële voorzieningen (zorg/onderwijs) in de gemeente 4. Aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: 1. Wonen 1.A. Evenwichtige groei van de bevolking o.a. Op 1 januari 2024 treedt het nieuwe woonbeleid door nieuwbouw van woningen voor permanente in werking en starten we op grond van dit bewoning die kwalitatief en kwantitatief aansluit beleidsplan met het uitvoeringsprogramma om op de behoefte, met aandacht voor flexibel en gecontroleerd en gefaseerd woningen toe te aanpasbaar bouwen, gericht op kansrijke groepen voegen. Daarvoor sturen we proactief op en passend bij de behoefte van de arbeidsmarkt. planologische kaders op basis van een meerjarig (4 tot 10 jaar) uitvoeringsprogramma woningbouw. 1.B. Verbeteren van de kwaliteit en Op basis van het Beleidsplan Wonen hebben we beschikbaarheid van de bestaande woningen. een aanvraag Volkshuisvestingsfonds opgesteld om de bestaande woningvoorraad te transformeren. Als deze toegekend wordt eind 2023, zal vanaf 2024 de 1e tranche van de transformatie van de woningvoorraad worden uitgevoerd. Daarmee richten we ons op het kwalitatief verbeteren van de woningvoorraad. Daarbij wordt met nadruk gekeken naar zowel het verduurzamen als het zorggeschikt maken van woningen.
Voor individuele woningeigenaren blijft de mogelijkheid bestaan om met de
BEGROTING 2024
PAGINA 14 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
1.C. Beperken van de mogelijkheden om woningen die geschikt zijn voor permanente bewoningen als tweede woning te gebruiken en woningen die geschikt zijn voor permanente bewoning mogen max. vier weken per jaar worden verhuurd.
Stimuleringsregeling Duurzaam en Langer Thuis duurzaamheidsmaatregelen te treffen en/of levensloopmaatregelen. Daarnaast komen woningen met slechte energielabels in aanmerking voor de SPUK-regeling Lokale aanpak isolatie. Op 22 juni 2023 zijn het Beleidsplan Wonen 20232032 en de Huisvestingsverordening 2024 vastgesteld.
Voorkomen dat nieuw te bouwen woningen die De Huisvestingsverordening regelt het gebruik geschikt zijn voor permanente bewoning worden van woningen in de woonkernen als tweede ingezet als tweede woning of om kortdurend woning. Toeristische verhuur in de woonkernen is toeristisch te verhuren. toegestaan tot maximaal 28 nachten, mits de eigenaar/verhuurder een registratienummer heeft en de meldingsplicht naleeft. 2. Voorzieningen 2.A. We streven naar samenhang van wonen en Op dit moment heeft het voorgelegde masterplan voorzieningen in de vijf dragende kernen. Oostburg niet tot vaststelling geleid. Daarom gaan de partners nu eerst in gesprek over het vervolg, Essentiële voorzieningen, alsmede de kwaliteit met de leefbaarheid en vitaliteit van Oostburg en hiervan, behouden door het aangaan van de regio voor ogen. De geplande samenwerkingsverbanden dan wel anders te inspraakprocedure van het masterplan in oktober organiseren. en besluitvorming in december, zijn niet haalbaar meer. De uitgangspunten van het programma Vitaal West Zeeuws-Vlaanderen, essentieel voor de toekomstige leefbaarheid van de regio, worden blijvend onderschreven; de urgentie ervan zelfs nog meer dan voorheen. 3. Mobiliteit 3.A. Integraal beleid op het gebied van mobiliteit. We werken verder aan het opstellen van een gemeentelijk mobiliteitsplan.
Het mobiliteitsplan is meerjarig en komt tot stand in nauw overleg met inwoners, adviesraden, belangenorganisaties en maatschappelijke partners. In de bestuurlijke jaaragenda zijn hiervoor in 2024 momenten opgenomen om uw raad op dit onderwerp via de BOB-structuur mee te nemen en uiteindelijk te laten besluiten. We streven naar behoud van het huidige niveau van openbaar vervoer en haken hierbij aan via de Regionale Mobiliteitsstrategie.
BEGROTING 2024
PAGINA 15 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2022 25.329 14.203 11.126 868 274 11.720
2023 30.174 12.023 18.151 551 1.443 17.259
2024 27.126 10.676 16.450 510 325 16.635
2025 28.364 10.739 17.626 481 266 17.840
2026 28.715 11.010 17.706 447 239 17.914
2027 29.024 11.258 17.767 420 186 18.001
Specificatie taakvelden 2024 (bedragen x € 1.000)
3-0.2 3-0.3 3-0.63 3-1.2 3-2.1 3-2.2 3-2.4 3-4.2 3-5.2 3-5.7 3-6.1 3-7.2 3-7.5 3-8.1 3-8.2 3-8.3 Totaal
Taakveld Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Openbare orde en veiligheid Verkeer en vervoer Parkeren Economische havens en waterwegen Onderwijshuisvesting Sportaccommodaties Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Riolering Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen
BEGROTING 2024
Lasten 45 486 64 360 7.236 798 365 468 1.735 4.495 2.432 3.230 527 2.972 97 1.819 27.126
Baten 66 3.058 177 71 222 115 783 5.055 460 143 85 442 10.676
Saldo 45 420 -2.995 360 7.059 798 365 397 1.513 4.380 1.649 -1.825 67 2.829 12 1.377 16.450
PAGINA 16 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Programma 4: Sociaal Domein Inleiding, de opgave Sinds de decentralisaties van 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning en begeleiding van kwetsbare inwoners. De kern van het sociaal domein is de uitvoering van drie wetten: de Participatiewet, de Wet jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. De uitvoering van deze wetten is echter nauw verbonden met de uitvoering van de Wet passend onderwijs, de Wet inburgering, de Wet schuldhulpverlening, de Wet publieke gezondheid, de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de aanpak Personen met verward gedrag. Al deze wetten zijn instrumenten om de ondersteuning van kwetsbare inwoners gestalte te geven. Als we spreken over het sociaal domein, dan bedoelen we dan ook het samenspel tussen alle sectoren die te maken hebben met de sociale kant van het gemeentelijke beleid: zorg, welzijn, onderwijs, gezondheidszorg, opvoeding, inburgering en sociale activering. Het gaat voor de individuele inwoner met zijn noden en behoeften om het samenspel van de gemeenschap en het zorgaanbod van professionals. Vandaar dat we ook inzetten op burgerparticipatie. We dragen bij aan het versterken van (dorps-) gemeenschappen.
(Door sociale contacten, mantelzorg, burenbetrokkenheid en andere vormen van steun uit de gemeenschap heeft dat effect op de mate waarop mensen een beroep zullen doen op onze zorgsystemen.) We streven bij de dienstverlening aan onze inwoners naar een ondersteunings- en hulpaanbod dat past bij wat mensen nodig hebben en dat effectief, dichtbij en betaalbaar is. Laagdrempelig en zonder wachtlijsten. Inwoners vragen daarbij om een integrale benadering van hun vraag en het zorg- en ondersteuningsaanbod. Niet alleen geredeneerd vanuit de wettelijke taak en het aanbod van de gemeente, maar vanuit de belevingswereld van inwoners. Inwoners hebben immers ook te maken met het aanbod vanuit zorgaanbieders, huisartsen, onderwijs, kinderopvang en de GGD. We werken daarom intensief samen (o.a. het programma Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen en de Zeeuwse Zorgcoalitie). We kijken hierbij over de grenzen van de afzonderlijke wetten en financieringsstromen heen, maar met oog voor ieders rol, verantwoordelijkheid en mogelijkheden. Van monodisciplinair naar multidisciplinair. De cliënt staat daarbij centraal. Het doel is dat het aanbod complementair is en de aanpak afgestemd. Naast het bieden van toegang tot zorg en ondersteuning gaan we ook (meer dan voorheen) inzetten op preventie en ombuigen van zorg. We doen dit vanuit het gedachtengoed van Positieve Gezondheid.
Dit houdt in dat de gezondheid die mensen ervaren niet alleen wordt bepaald door de afwezigheid van ziekte, maar ook door de financiële, mentale, en sociaal-maatschappelijke omstandigheden. Inzetten op preventie betekent ook dat de inzet en focus van de gemeente moet verschuiven van zorg naar welzijn (van individueel maatwerk naar collectieve indicatievrije activiteiten). De toenemende zorgkloof – de vraag naar zorg neemt toe (o.a. door vergrijzing), terwijl het aanbod van zorg afneemt (met name door een tekort aan personeel) – vraagt verder dat we, naast preventie, ook gebruik moeten maken van onze ruimtelijke instrumenten om wonen, zorg en voorzieningen dichter bij elkaar te brengen en zo de reisbewegingen van ouderen en professionals te beperken en (sociale) ontmoetingen te stimuleren. En daarmee te werken aan gemeenschapsontwikkeling.
BEGROTING 2024
PAGINA 17 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Speerpunten 1. Meer preventie door ombuigen van zorg naar welzijn 2. Integrale toegang en dienstverlening 3. Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen 4. Betere grip en sturing op uitgaven Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: 1. Preventie en ombuigen van zorg 1.A. De inzet en focus van de gemeente We kijken opnieuw naar de rol en verschuift van zorg naar welzijn. verantwoordelijkheid van de gemeente. We kijken daarbij ook naar de inrichting van onze uitvoeringsorganisatie en naar mogelijke samenwerking in de keten en in de regio. In het tweede kwartaal van 2024 komen we met een geactualiseerde visie op de organisatie van zorg, ondersteuning en preventie aan inwoners in Sluis waaronder de uitvoering van het sociaal domein (Porthos). Bij het opstellen van die visie betrekken we ook de adviesraden en externe zorgpartners. 1.B. Een gezond, veilig en prettig We stimuleren actief burgerparticipatie door leefklimaat. ondersteuning van stads- en dorpsraden. Onder meer door het ontwikkelen van een digitaal platform. Zie ook programma 5, speerpunt burgerparticipatie. Er wordt uitvoering gegeven aan de Brede SPUKregeling in het kader van sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis. We geven uitvoering aan de regiovisie jeugd. De hervormingsagenda jeugd is daarbij de leidraad.
1.C. Alle jeugdigen binnen de gemeente Sluis groeien veilig op, krijgen de kansen om hun talenten te ontwikkelen en naar vermogen mee te doen. 1.D. Via de (gratis) Kinderopvang bijdragen De stichting kinderopvang subsidiëren voor aan verhoging arbeidsmarktparticipatie, activiteiten die hieraan bijdragen. behoud van kinderen in het Nederlandse onderwijssysteem, het voorkomen van ontwikkelachterstanden bij jonge kinderen en het bevorderen van kansengelijkheid. Het beoogde lange termijn effect is minder schooluitval en lagere zorgkosten. 1.E. Het bestrijden van energiearmoede Inwoners met een laag inkomen worden geholpen met energiebesparing en verduurzaming.
2. Integrale toegang en dienstverlening
BEGROTING 2024
PAGINA 18 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
2.A. De gemeente streeft naar een hulp- en We blijven de effectiviteit van de geleverde zorg en ondersteuningsaanbod dat past bij wat de ondersteuning continu monitoren, met name het inwoners nodig hebben. aantal doorverwijzingen, de correctheid van de doorverwijzing en de stapeling van zorg hebben De basisdienstverlening is op orde. daarbij onze aandacht. Zo nodig treffen we Aanvragen worden afgewerkt binnen de maatregelen. wettelijke termijn. De hulpvraag van de inwoner wordt integraal benaderd, vanuit We streven naar minimale wachtlijsten. ieders rol, verantwoordelijkheid en bevoegdheid, maar ook vanuit ieders Als gevolg van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, expertise en mogelijkheden. is een betere afstemming nodig tussen de vraag naar zorg met het beschikbare aanbod. We continueren Het aanbod is laagdrempelig, beschikbaar daartoe de samenwerking met de partners in het en betaalbaar. programma Vitaal WZV, de Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen en de Zeeuwse Zorgcoalitie. 3. Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen 3.A. Om de zorgkloof te overbruggen willen In 2024 wordt de woonzorgvisie vastgesteld en gaan we wonen, zorg en voorzieningen ook we hier uitvoering aan geven. fysiek dichter bij elkaar brengen. Dit moet leiden tot minder reisbewegingen van (schaarse) professionals en (minder mobiele) ouderen.
En tot meer (sociale) ontmoetingen en sterkere informele netwerken. 4. Betere grip en sturing op uitgaven 4.A. Beter inzicht in oorzaken van De dashboards Jeugd, Wmo en Werk & inkomen zijn kostenstijgingen. ingericht. Deze zijn een leidend sturingsinstrument voor het management van onze organisatie. Op basis van verkregen inzicht in de vorm van zorg/steun die we bieden, kijken we naar mogelijkheden om via preventieve activiteiten de zelfredzaamheid te vergroten. Van zorg naar welzijn. Er zal in Zeeuws verband worden ingezet op de aanpak van zorgfraude en onrechtmatigheid.
BEGROTING 2024
PAGINA 19 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2022 31.898 5.643 26.256 26.256
2023 33.712 6.692 27.020 150 361 26.809
2024 34.734 6.327 28.407 2 28.404
2025 35.182 6.332 28.849 2 28.847
2026 35.739 6.337 29.402 2 29.399
2027 36.269 6.338 29.931 2 29.929
Lasten 176 2.979 224
Baten 412 0
Saldo 176 2.567 224
265
25
240
780 1.606 539 7.029 7.114 1.211 1.292 1.639 7.897 167 571 1.244 34.734
23 5.323 30 245 8 240 20 6.327
780 1.606 516 1.706 7.084 966 1.284 1.639 7.897 -73 571 1.224 28.407
Specificatie taakvelden 2024 (bedragen x € 1.000)
4-0.8 4-4.3 4-5.1 4-5.3 4-5.6 4-6.1 4-6.2 4-6.3 4-6.4 4-6.5 4-6.6 4-6.71 4-6.72 4-6.81 4-6.82 4-7.1 Totaal
Taakveld Overige baten en lasten Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid
BEGROTING 2024
PAGINA 20 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Programma 5: Bestuur en veiligheid Inleiding, de opgave De gemeente is voor velen de eerste overheid. We zijn letterlijk dichtbij, als het bijvoorbeeld de fysieke leefomgeving betreft of tastbare producten zoals een paspoort. Daarnaast nemen we veel besluiten die inwoners en ondernemers aangaan. In de uitvoering van al onze dienstverlenende taken willen wij klantgericht en betrouwbaar zijn. Wij staan voor een veilige leefomgeving. Als gemeente vervullen we de regierol om, samen met onze veiligheidspartners en de burgers, te komen tot integraal beleid (en uitvoering daarvan) om dit doel te realiseren. We zoeken actief samenwerking op met partners die ons kunnen helpen bij het bereiken van onze ambities. De Zeeuwse norm weerbare overheid is hiervan een voorbeeld. Speerpunten 1. Een veilige omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers 2. Een weerbare en integere overheid (bestuurlijk en ambtelijk) 3. Goede bereikbaarheid van de gemeente, zowel fysiek als digitaal 4. De klantvraag staat voorop bij de verdere ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept 5. Informeren en betrekken van inwoners, ondernemers en bezoekers. Een sterke (bestuurlijke) samenwerking in de regio 6. Burgerparticipatie Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: 1. Veiligheid 1.A.
Een veilige leefomgeving, We geven uitvoering aan het Integraal waarbij we nauw samenwerken met onze burgers Veiligheidsbeleid 2023-2026. Speerpunten hierin en veiligheidspartners (politie, justitie, zijn: brandweer, zorgpartners en andere a. Digitale en ondermijnende criminaliteit; hulpverleningsdiensten). b. Zorg, jeugd en Veiligheid; c. Veiligere leefomgeving/fysieke veiligheid. Er wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld. Zoals toegelicht tijdens de informatieve raadsbijeenkomst op 3 oktober 2023, zal in 2024 de nadruk liggen op het vergroten van de meldingsbereidheid en de weerbaarheid binnen onze eigen gemeentelijke organisatie en bij onze inwoners. Daarnaast zal de ingezette lijn waarbij aandacht gevraagd wordt voor de veiligheid in het uitgestrekte buitengebied en de met de Noordzee/Westerschelde verbonden jachthavens. Bij het taakveld zorg, jeugd en veiligheid wordt de gelegde verbinding met het sociaal domein verder versterkt. Vanuit veiligheid wordt hier met name ingezet op vroeg signalering en preventie.
BEGROTING 2024
PAGINA 21 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
In het uitvoeringsprogramma 2024 wordt verbinding gezocht met het uitvoeringsprogramma voor handhaving (Hup). In lijn met onze aankondiging in de kadernota 2024 maken we daarbij gebruik van de structurele middelen die in de meicirculaire 2022 zijn vrijgemaakt voor handhaving van leefbaarheid en veiligheid. 1.B. Een weerbare en integere overheid.
We geven uitvoering aan de Zeeuwse norm weerbare overheid. In deze norm liggen de basisafspraken vast van de 15 Zeeuwse overheden op het gebied van betrouwbaarheid, integriteit en weerbaarheid. De norm omvat 9 uitvoeringsprogramma’s, zoals Integriteit, Veilige Publieke Taak, Bibob en Signaleren en handhaven. Sluis is mede trekker van thema 1 Bewustwording bij bestuur en medewerkers en van thema 9 Informatiebeveiliging. Tijdens de informatieve raadsbijeenkomst op 3 oktober 2023 bent u hierover bijgepraat. In 2024 staan aan concrete activiteiten onder andere op de planning: de start van een digitaal awareness programma voor de ambtelijke organisaties en bestuurders, een raadsbijeenkomst over integriteit en een Zeeuws breed cyberproject. Ook wordt de samenwerking en kennisdeling op het gebied van informatiebeveiliging verder verstevigd. Dit alles om samen de drempel tegen georganiseerde criminaliteit samen te verhogen.
2. Dienstverlening 2.A. Goede bereikbaarheid, zowel fysiek als digitaal, in alle dienstverlenende processen. 2.B. De klantvraag staat voorop bij de verdere ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept.
BEGROTING 2024
In 2024 zal een aanbesteding plaatsvinden voor een klantcontactsysteem. Er zal een klanttevredenheidsmeting worden uitgevoerd. De meting zal zich in eerste instantie richten op onze telefonische dienstverlening maar later worden uitgebreid naar andere klantkanalen. De uitkomsten gebruiken we bij de verdere ontwikkeling van onze dienstverlening.
PAGINA 22 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
3. Communicatie 3.A. Inwoners, ondernemers en bezoekers actief In 2023 evalueerden we ons strategisch betrekken bij het wonen, werken, leven en communicatieframe. In navolging hierop recreëren in de gemeente Sluis. ontwikkelen we in 2024 een nieuwe communicatievisie op basis van onze organisatiedoelstellingen en kernwaarden. Van hieruit ontwikkelen we onder andere beleid voor social media. 3.B. Een website waar inwoners, ondernemers en In 2024 evalueren we de gemeentelijke website bezoekers snel en makkelijk de informatie kunnen en brengen we de wensen en behoeften van vinden die zij zoeken. verschillende gebruikers in kaart. 4. Bestuurlijke samenwerking 4.A. Het realiseren van de doelen op onze We zetten ook in 2024 weer in op actieve strategische agenda ten aanzien van wonen, samenwerking met partners die ons kunnen voorzieningen en mobiliteit; economie en helpen in het bereiken van onze ambities. Naast arbeidsmarkt; en energie, klimaat en andere overheden zijn dit het bedrijfsleven, duurzaamheid. werkgevers- en werknemersorganisaties, professionele instellingen en maatschappelijke organisaties. We streven daarbij naar krachtenbundeling op het vlak van kennis en kunde, efficiëntie, effectiviteit, kwaliteit en financiën. We geven in 2024 verdere uitvoering aan de Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen.
Dit in relatie tot het rapport ‘Elke regio telt!’ en de kansenagenda die daaruit voort gaat komen. Via diverse wegen vindt hierop lobby plaats. Op 16 november 2023 wordt u hierover bijgepraat in een regionale raadsbijeenkomst. We zijn daarnaast actief partner in onder andere OnbegrensdZeeuwsVlaanderen, Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen, het OZO, het GOS, Euregio Scheldemond, P10 en de stedenband Amsterdam-Heerlen-Eemsdelta. Via onze betrokkenheid in VNGklankbordgroepen blijven we dicht bij landelijke ontwikkelingen die voor onze ambities van belang zijn. We zoeken daarnaast de kansen op van de Regiodeals. 5. Burgerparticipatie 5.A. Belangenorganisaties, inwoners en andere De gemeente Sluis wil werk maken van betrokkenen hebben in ruime mate inspraak in burgerparticipatie. In 2023 is gestart met een onze beleidsvoornemens. De band met dorps- en groot opgezet burgerberaad. Dit is positief stadsraden wordt aangehaald, zij zijn een ontvangen door onze inwoners. In aanvang zijn belangrijke gesprekspartner. ruim 200 mensen gestart om hun input te leveren op het onderwerp duurzaamheid. Via diverse tussenstappen heeft dit geresulteerd in een groep
BEGROTING 2024
PAGINA 23 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
van 80 actieve inwoners die een grote groep inwoners vertegenwoordigen op eerdergenoemd onderwerp. 20 mensen hebben zich aangemeld als lid van de klankbordgroep. Dit smaakt naar meer. In 2024 zal het communityplatform ‘Samen Sluis’ verder worden doorontwikkeld. Dit communityplatform is vóór en dóór inwoners, en wordt vanzelfsprekend gefaciliteerd door de gemeente. De bedoeling is dat mensen elkaar weten te vinden en samen hun kern of omgeving leefbaar houden en de gemeenschap versterken. Burgerinitiatieven en zelfwerkzaamheid van inwoners zal altijd worden omarmd. Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2022 8.343 4.337 4.006 8.089 1.343 10.751
2023 6.799 542 6.257 40 6.217
2024 6.681 465 6.216 2 6.214
2025 6.971 402 6.569 2 6.567
2026 7.246 414 6.832 2 6.830
2027 7.459 427 7.032 2 7.030
Specificatie taakvelden 2024 (bedragen x € 1.000)
5-0.1 5-0.2 5-0.4 5-1.1 5-1.2 5-6.1 Totaal 5-0.1 5-0.2 5-0.4 5-1.1 5-1.2 5-6.1 Totaal
Taakveld Bestuur Burgerzaken Overhead Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Samenkracht en burgerparticipatie
Lasten 1.118 1.130 223 3.050 435 726 6.681
Baten 457 7 1 465
Saldo 1.118 673 223 3.043 434 726 6.216
Taakveld Bestuur Burgerzaken Overhead Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Samenkracht en burgerparticipatie
Lasten 1.118 1.130 223 3.050 435 726 6.681
Baten 457 7 1 465
Saldo 1.118 673 223 3.043 434 726 6.216
BEGROTING 2024
PAGINA 24 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien De gemeentelijke uitgaven worden gedekt uit verschillende inkomstenbronnen. Deze zijn te splitsen in specifieke en algemene inkomstenbronnen. De specifieke zijn direct te relateren aan de uitgaven van de programma's en zijn dan ook hierbinnen verantwoord. De inkomstenbronnen en uitgaven die niet direct te relateren zijn aan de programma's (algemene uitkering, lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, deelnemingen enzovoorts) zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Een onderdeel van het programmaplan bestaat uit een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van de overhead, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2022 10.811 70.445 -59.634 -59.634
2023 16.075 70.664 -54.589 4.089 4.606 -55.106
2024 15.064 78.904 -63.840 5.430 651 -59.061
2025 14.880 77.698 -62.818 359 1.045 -63.504
2026 14.455 75.014 -60.559 359 543 -60.743
2027 14.627 76.431 -61.804 359 78 -61.523
Lasten 12.131 95 802
Baten 21 5.446 4.733 2.631 607
Saldo 12.109 -5.352 -4.733 -2.631 196
-
51.581
-51.581
1.986 50 15.064
13.884 78.904
1.986 50 -13.884 -63.840
Specificatie taakvelden 2024 (bedragen x € 1.000)
6-0.4 6-0.5 6-0.61 6-0.62 6-0.64 6-0.7 6-0.8 6-0.8+ 6-0.9 6-3.4 Totaal
Taakveld Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Onvoorzien Vennootschapsbelasting (VpB) Economische promotie
BEGROTING 2024
PAGINA 25 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Financiële positie In het hoofdstuk financiële positie wordt ingegaan op de diverse onderdelen die van invloed zijn op en inzicht geven in de financiële positie van de gemeente Sluis.
Uitgangspunten Het uitgangspunt van deze begroting is de Kadernota 2024 en de brief Meicirculaire 2023, waarop als gevolg van een aantal ontwikkelingen aanpassingen zijn aangebracht. Onder de paragraaf Begrotingssaldo / Meerjarenperspectief 2024-2027 gaan we hierop verder in. De uitgangspunten zijn vastgesteld in de Kadernota 2024. Deze zijn ongewijzigd van toepassing op deze begroting. Daarnaast is de meicirculaire 2023 verwerkt in de begroting conform de regels die zijn afgesproken met de gemeenteraad. De verwachting blijft dat deze uitgangspunten de komende jaren zullen fluctueren door de huidige geopolitieke, maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Daarom zal hiervoor elk jaar uitgebreid aandacht zijn in de kadernota. De uitgangspunten zoals deze zijn vastgesteld in de kadernota: Omschrijving 2024
2025
2026
2027
Inwoners*
23.243
23.243
23.243
23.243
Woonruimten
18.675
18.760
18.845
18.930
Salarissen/sociale lasten
4,7%
5,4%
4,5%
3,9%
Gemeentelijke heffingen**
3,0%
2,8%
2,7%
2,5%
4%
4%
4%
4%
Renteomslag% voor (nieuwe) investeringen
Algemene uitkering De meicirculaire 2023 Gemeentefonds vormt de basis voor de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 * In de kadernota 2025-2029 zullen wij de ambitie zoals vastgelegd in de strategische regiovisie verwoorden. **Voor verdere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen.
BEGROTING 2024
PAGINA 26 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Begrotingssaldo / meerjarenperspectief 2024-2027 De voorliggende begroting, die een doorwerking betreft van de uitgangspunten van de vastgestelde kadernota 2024 en de brief over de meicirculaire 2023, resulteert in het volgende meerjarenperspectief: bedragen x € 1.000 2024 2025 2026 2027 Saldo Kadernota 2024 / Meicirculaire 2023
1.589
4.225
1.603
1.671
Indexeringen/personeelslasten
-162
-302
-572
-847
Belastingen/heffingen
-395
-184
-70
35
Uitwerking meicirculaire 2023
1.545
1.209
241
239
Saldo begroting 2024-2027
2.613
4.892
1.062
874
Indexeringen/personeelslasten Het effect van de percentages voor indexeringen en personeelslasten zoals benoemd in de Kadernota 2024 is berekend op basis van globale totaalbudgetten. Bij het opstellen van de begroting wordt dit in detail uitgewerkt en ontstaan er verschillen. Omdat de percentages worden omgeslagen over een basisbudget van > € 50 miljoen, leiden afwijkingen meerjarig tot substantiële bedragen, daar de percentages cumulatief doorwerken. Belastingen / heffingen In de kadernota 2024 zijn de uitgangspunten benoemd waarmee de tarieven 2024 voor de lokale heffingen moeten worden aangepast. Met uitzondering van de toeristenbelasting is hier in de kadernota geen financiële doorrekening van gemaakt. In de uitwerking van de begroting is met enkele aanpassingen rekening gehouden. bedragen x € 1.000 2024 2025 2026 2027 Ozb (indexaanpassing)
-20
298
505
701
Forensenbelasting (indexaanpassing)
174
77
-7
-94
Leges bouwvergunning (aanpassing aan effecten Omgevingswet) Afvalstoffenheffing (tariefstijging beperken tot 9%)
-300
-300
-300
-300
-249
-259
-268
-272
Totaal effect
-395
-184
-70
35
Uitwerking meicirculaire 2023 In de brief over de meicirculaire 2023 zijn de effecten van de meicirculaire vertaald in het meerjarenperspectief 2024-2027. Het netto-effect van de meicirculaire was berekend door het verschil tussen meicirculaire 2023 en de huidige meerjarenraming voor de algemene uitkering te corrigeren met alle taakmutaties (= extra uitgaven). Echter, een aantal taakmutaties waren reeds opgenomen als hogere uitgaaf in de Kadernota 2024. Met name de extra kosten voor de Jeugdzorg via GGD/IJZ staat in relatie tot de taakmutatie “compensatie Jeugdzorg” in 2024 en 2025 in de meicirculaire. Deze correctie leidt tot een positieve bijstelling van de meerjarige begrotingssaldi. Saldo begroting 2024-2027 De begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027 zijn sluitend.
BEGROTING 2024
PAGINA 27 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Overzicht van baten en lasten In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van de baten en lasten en het saldo per programma. Overeenkomstig het BBV worden hierin de bedragen voor algemene dekkingsmiddelen, de overhead, heffing Vennootschapsbelasting en onvoorzien, afzonderlijk vermeld. Een specificatie naar de bestuurlijke taakvelden is opgenomen onder de programma's. Een totaaloverzicht van de taakvelden is opgenomen in bijlage 4.
(bedragen x € 1.000) Baten en lasten per programma
Jaarrekening 2022
Lasten Baten 1 Duurzaamheid 4.705 4.194 2 Economie en Arbeidsmarkt 5.243 2.750 3 Wonen en Voorzieningen 25.329 14.203 4 Sociaal domein 31.898 5.643 5 Bestuur en veiligheid 8.343 4.337 6 Algemene dekkingsmiddelen 711 70.343 6-0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) -5 6-0.4 Overhead 10.105 102 6-0.8+ Onvoorzien Totaal saldo baten en lasten 86.329 101.571 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves per programma Mutaties reserve Totaal na bestemming
Begroting na wijz Begroting 2024 2023 Lasten Baten Lasten Baten Saldo 5.149 4.228 6.230 5.213 1.017 6.390 1.976 5.935 1.709 4.226 30.174 12.023 27.126 10.676 16.450 33.712 6.692 34.734 6.327 28.407 6.799 542 6.681 465 6.216 3.768 71.159 2.883 78.882 -75.999 13 12.268 -495 12.131 21 12.109 27 50 50 98.300 96.125 95.770 103.294 -7.524
11.972 2.902 4.945 7.216 5.940 1.029 98.301 104.473 103.245 103.341 101.709 104.322
Resultaat 6.172 96 In bijlage 5 vindt u het meerjarenperspectief van de baten en de lasten.
2.613
BEGROTING 2024
PAGINA 28 VAN 120
4.911 -2.613
GEMEENTE SLUIS
Overzicht van incidentele baten en lasten Door een indicatie van de incidentele baten en lasten te geven, wordt informatie gegeven die relevant is voor het beoordelen van de financiële positie en de meerjarenraming. Onder incidenteel wordt verstaan baten en lasten die zich niet langer dan drie jaar voordoen. (Bedragen x € 1.000) PG
2024
2025
2026
2027
Stampershoek 5e fase
254
291
45
Technopark 2e fase
305
Deltahoek uitbreiding
253
127
253
Uitrol Glasvezel
67
Project illegaal grondgebruik
85
Toegankelijk maken openbare ruimte
50
50
50
Openbare bibliotheek Inhuur grote projecten subtotaal incidentele exploitatielasten:
100 570 1.684
965 1.433
465 813
127
Toevoegingen aan reserves: GBE Aqua subtotaal toevoegingen reserves: Totaal incidentele lasten
5.071 5.071 6.755
1.433
813
127
Omschrijving baten Exploitatiebaten: Stampershoek 5e fase Technopark 2e fase Deltahoek uitbreiding Uitrol Glasvezel Project illegaal grondgebruik Dividend ZEH subtotaal incidentele exploitatiebaten:
254 305 253 79 85 5.071 6.047
291
45
127
253
127
418
298
127
Onttrekkingen aan reserves: Inhuur grote projecten Havengebied Breskens Subtotaal onttrekkingen aan reserves Totaal incidentele baten
570 154 724 6.771
965 104 1.069 1.487
465 76 541 839
24 24 151
Totaal saldo incidentele lasten en baten
-16
-54
-26
-24
Omschrijving lasten Exploitatielasten:
2
3
4 6
PG 2
3 6
127
Het bedrag aan incidentele lasten en baten is nagenoeg in evenwicht.
BEGROTING 2024
PAGINA 29 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Structureel en reëel evenwicht Op basis van onderstaand overzicht wordt aangetoond dat de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027, conform de uitgangspunten in het BBV, structureel in evenwicht zijn. Dit houdt in dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Indien dit niet het geval zou zijn, zou de kans groot zijn dat er op termijn een begrotingstekort ontstaat. De huidige ramingen tonen aan dat dit risico op dit moment niet aan de orde is. Het structureel begrotingsevenwicht wordt berekend door de totale lasten en baten te verminderen met de incidentele lasten en baten. Het saldo dat overblijft moet op termijn positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten). In alle jaren van de meerjarenraming is sprake van een positief structureel begrotingssaldo. (bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Saldo baten en lasten voor bestemming
7.524
4.367
1.033
1.343
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
-4.911
525
29
-469
Begrotingssaldo na bestemming
2.613
4.892
1.062
874
-16
-54
-26
-24
2.597
4.838
1.036
850
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo
BEGROTING 2024
PAGINA 30 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Stelposten Evenals vorig jaar bevat de begroting geen taakstellingen. In plaats daarvan zijn er een aantal stelposten opgenomen. Dit zijn budgetten die nog nadere invulling behoeven. Hieronder staat een opsomming van deze stelposten. Dit betreft grotendeels restanten van de stelposten die vorig jaar zijn opgenomen in de meerjarenraming bij de begroting 2023. bedragen x € 1.000 Kadernota's
2024
2025
2026
2027
2.317
2.616
2.815
2.764
325
201
-68
220
Indexeringen
1.661
1.109
640
106
Overige
2.010
2.041
2.080
2.119
Totaal stelposten
6.313
5.967
5.467
5.209
Algemene uitkering
Toelichting Kadernota's 2024
2025
2026
2027
Toegankelijk maken openbare ruimte
50
50
50
-
Clusteren wonen, zorg en voorzieningen in kern IJzendijke
410
410
410
410
Logopedie (screening/signalering)
50
50
50
50
Realisatie Duinboulevard
152
151
150
149
1.000
1.000
1.000
1.000
400
700
900
900
255
255
255
255
2.317
2.616
2.815
2.764
Stelposten (bedragen * € 1.000)
Beheerplannen afdekken risico's Vitaal West Zeeuws-Vlaanderen (dekking voor uitvoeringsplannen) Transformatie bestaande woningvoorraad Totaal
Algemene uitkering Bij de uitwerking van circulaires gemeentefonds (Algemene uitkering) wordt in beeld gebracht welke bedragen er beschikbaar worden gesteld ten behoeve van taakmutaties, decentralisatie-uitkeringen, integratie-uitkeringen en suppletie-uitkeringen. In afwachting van concrete voorstellen, worden deze budgetten opgenomen als stelposten in de begroting. Hieronder staan de totaalbedragen per circulaire die deze stelpost vormen. Circulaires (bedragen * € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Meicirculaire 2021
133
148
156
98
Septembercirculaire 2021
-22
-22
-22
-22
Decembercirculaire 2021
99
113
120
121
Meicirculaire 2022
2
-153
-160
186
Septembercirculaire 2022
-15
-62
-59
-61
Decembercirculaire 2022
38
40
39
39
Meicirculaire 2023
90
137
-142
-141
BEGROTING 2024
PAGINA 31 VAN 120
GEMEENTE SLUIS
Totaal circulaires
325
201
-68
220
Het uitgangspunt bij bedragen uit de algemene uitkering is dat deze vrij besteedbaar zijn. Gemeenten zijn vrij om naar eigen inzicht invulling te geven aan de taken die door het Rijk worden opgelegd. Dat wil zeggen dat de beschikbare bedragen niet één op één besteed hoeven te worden aan het bijbehorende doel. Andersom betekent het ook niet dat indien er minder geld beschikbaar komt (de negatieve bedragen in bovenstaand overzicht zijn doorgaans correcties op eerdere taakmutaties), dit automatisch tot minder uitgaven door de gemeente moet leiden. Dit dient altijd een (lokale) afweging te zijn van het gewenste beleid en ambitieniveau. Indexeringen De stelpost indexeringen is vanuit de Kadernota 2023/meicirculaire 2022 in de meerjarenbegroting opgenomen. In de brief over de meicirculaire 2023 zijn wederom bedragen opgenomen ter compensatie van de indexeringen. Deze zijn bij het opstellen van de begroting 2024 volledig ingezet. De stelpost indexeringen die resteert, betreft derhalve het restant vanuit de meerjarenraming van vorig jaar. Indexeringen (bedragen * € 1.000)