3k Vragen PvdD over Brief GS over wensen en bedenkingen Verkoop Wholesale PZEM - 220377.docx

Vragen Commissie Bestuur 25 november 2022

PvdD, Trees Janssens, over Brief GS van 18 oktober 2022 over wensen en bedenkingen Verkoop Wholesale PZEM – 220377 Vragen Commissie Bestuur

Antwoorden

1. Motief tot verkoop komt voort uit de uit 2017 daterende aandeelhoudersstrategie PZEM NV. Gezien de ingrijpende ontwikkelingen in de tussenliggende vijf jaar in de energiemarkt, de doelstellingen uit de Energietransitie en de heftige maatschappelijke gevolgen die de Oekraïne oorlog en de energie-onzekerheid veroorzaakt, ligt het voor de hand om een geheel nieuwe aandeelhoudersstrategie vast te stellen. Waarom is of wordt de aandeelhoudersstrategie niet herzien?

Noch vanuit Provinciale Staten, noch vanuit Gedeputeerde Staten, is de afgelopen periode aanleiding geweest om de aandeelhoudersstrategie te herzien. De aandeelhoudersstrategie is gericht op het verminderen van de commerciële risico’s voor de publieke aandeelhouders. De ingrijpende ontwikkelingen in de afgelopen jaren hebben deze risico’s nog duidelijker aan het licht gebracht en doen geen afbreuk aan dit eerdere ingenomen principiële standpunt.

2. Als belangrijkste reden om (nu) te verkopen, wordt in de brief genoemd: “De aandeelhoudersstrategie belemmert PZEM bovendien om te investeren in (uitbouw van) haar bedrijfsactiviteiten. Dat kan zich vertalen in een (sterk) lagere waarde bij verkoop op een later moment.” Dat is een slang die in zijn eigen staart bijt: we moeten verkopen omdat we anders minder krijgen als we later verkopen. Maar wat als niet verkopen uiteindelijk een betere optie blijkt?

De belangrijkste reden om nu te verkopen is het reduceren van risico’s voor de aandeelhouders. Nu niet verkopen kan consequenties met zich meebrengen zoals benoemd in het voorstel van PZEM. In de nota verbonden partijen is opgenomen dat er sprake is van een publiek of openbaar belang indien de overheid zich de behartiging van een belang aantrekt op grond van de overtuiging dat dit belang anders niet goed tot zijn recht komt. Dit is bij de bedrijfsonderdelen van PZEM niet het geval.

3. Pagina 2: “Bij ons zijn overigens geen signalen bekend dat de nationale overheid PZEM zou willen nationaliseren”. We kunnen ons voorstellen dat het onderwerp PZEM nog niet specifiek in beeld is, maar de algemene vraag of privatisering van energiebedrijven nu wel zo verstandig was, is wel actueel. Is de vraag betreffende verkoop PZEM door GS voorgelegd aan de nationale overheid? Zo ja, wat was het antwoord? Zo nee, waarom niet?

Nee, dit is formeel niet voorgelegd. Er is ook geen aanleiding geweest om dit voor te leggen. Het Rijk heeft geen beleid om over te gaan tot nationalisering van energiebedrijven. PZEM is het enige Nederlandse energiebedrijf wat nog in publieke handen is. PZEM is echter een relatief kleine speler op de energiemarkten, (dus) geen zogenoemde systeempartij die de markt kan beïnvloeden.

Vragen Commissie Bestuur

Antwoorden

4. Pagina 2: “..dat PZEM geen elektriciteit levert aan consumenten en daarom ook geen invloed kan uitoefenen op de consumentenprijs voor energie.” De handelaren aan wie PZEM de energie verkoopt hebben dat wel. Op welke manier is gegarandeerd dat de PZEM geen indirecte invloed kan uitoefenen op de consumentenprijzen voor energie?

PZEM koopt en verkoopt op de energiemarkt tegen marktprijzen. Het verkopen tegen lagere prijzen leidt er alleen maar toe dat de tegenpartij de energie met meer winst door verkoopt.

5. Pagina 3: “De aandeelhoudersstrategie belemmert PZEM om te investeren”. Waarin had PZEM willen investeren als dat wel had gekund en waarin wil de toekomstige ZEH (als de verkoop van PZEM doorgaat) investeren?

In de toekomstbestendigheid en uitbouw van haar bedrijfsactiviteiten. De aanvullende centrales en de Wholesale activiteiten hebben een bepaalde levensduur en vragen om investeringen voor de lange termijn. Het aankopen van nieuwe centrales is duur en niet zonder risico’s. De handelsvloer wordt nu beperkt in haar posities in de markt door een beperkte hoeveelheid werkkapitaal, liefst zouden ze veel meer handelt

6. Zo wel PZEM als Houthoff oordelen dat het koopcontract bovenmatig complex is waardoor een verhoogd risico ontstaat. Welke maatregelen worden genomen om die risico’s weg te nemen dan wel te reduceren?

Houthoff en Rebel stellen ook dat de risico’s in het koopcontract in voldoende mate zijn afgedekt. Elke overname heeft risico’s. Er is gepoogd om deze risico’s tot een minimum te bepreken.

7. Een gascentrale is de beste buffer om de pieken en dalen in zonne- en windenergieopwekking te neutraliseren. Is dat geen reden om eigendom en beheer van (50%) van de Sloecentrale in publieke handen te houden?

Het is aan Tennet om de energie vraag en aanbod op het net te balanceren. De backup capaciteit zit voornamelijk in de Sloecentrale. Deze zal worden aangewend als de vraag groot is en daardoor de prijzen hoog.

8. Er waren 29 partijen geïnteresseerd. Uiteindelijk hebben twee partijen op 21 februari 2022 een bindend bod uitgebracht op Wholesale. De keuze is gevallen op EPH. Wie was de andere bieder? Heeft de andere bieder een duurzamer profiel dan EPH?

Dit is vertrouwelijke informatie waar wij niet over beschikken.

9. De beoogde koper EPH heeft ook een verkoopdeal met het Franse EDF dat de andere 50% van de Sloecentrale in handen geeft. Wat betekent dat als de verkoop van de 50% PZEM-aandelen niet door zou gaan? Wordt EPH dan eigenaar van de Franse 50% of gaat die verkoop dan ook niet door?

Wanneer de aandeelhouders van PZEM geen toestemming geven tot verkoop, kan EDF haar aandeel in de Sloecentrale alsnog verkopen aan EPH. Op het moment dat de verkoop door het niet in vervulling gaan van andere voorwaarden niet doorgaat, kan EDF haar aandeel pas later verkopen. EDF dient dan een nieuw

Vragen Commissie Bestuur

Antwoorden verkoopproces te doorlopen, maar uiteindelijk kan PZEM niet tegenhouden dat EDF haar 50% aandelenbelang in Sloe aan een andere partij (bijvoorbeeld EPH) verkoopt.

10. De Raad van Bestuur van PZEM meldt een verkoopprijs van 205 miljoen euro, 148 miljoen euro minder dan de waarde waarvoor die bedrijfsonderdelen in de boeken staan. Klopt dat en is dat te billijken?

Dat klopt. De verkoopprijs is tot stand gekomen middels een gedegen proces waardoor dit gezien kan worden als marktconforme prijs.

11. In het verslag van de vergadering van de Auditcommissie van 18 oktober 2022 valt een vraag te lezen aan de gedeputeerde: “of er een “super” dividend van de PZEM zit aan te komen” Het antwoord van de gedeputeerde staat niet in het verslag. Wat was dat antwoord en betreft dit super dividend (het provinciedeel van) de als plafond genoemde 100 miljoen euro?

Bij verkoop zal het risicoprofiel van PZEM afnemen, waardoor het beslag op liquiditeit de komende jaren afneemt en PZEM naar verwachting in staat is om hogere ‘super’ dividenden uit te keren. Het betreffen superdividenden omdat het vermogens uitkeringen zijn en geen reguliere uitkeringen van het behaalde resultaat in het betreffende jaar.

12. In de brief van GS aan PS d.d. 19 oktober staat “Op basis van uitgevoerde onderzoeken door PZEM zou later verkopen een substantieel hoger bedrag kunnen opleveren.” Waarom niet twee vliegen in één klap: Uitstel geeft kans om te onderzoeken over afblazen van verkoop niet verstandiger is en bij toch verkopen een hogere opbrengst?

Dat is maar zeer de vraag. Het zou tot een hogere opbrengst kunnen leiden maar ook tot een lagere opbrengst of het niet kunnen verkopen. Dit hangt af van de marktomstandigheden. Later verkopen brengt ook risico’s met zich mee, zoals afwaarderingen op de centrales als hier in de tussentijd niet in wordt geïnvesteerd en een lagere geloofwaardigheid in de markt bij een nieuwe verkooppoging. Nu niet verkopen heeft ook tot gevolg dat je de eerste 3 /4 jaar de markt niet opnieuw kan benaderen. De risico’s die we op dit moment als aandeelhouders lopen blijven dan bestaan.

13. In het kader van artikel 86f van de Elektriciteitswet worden energiecentrales die meer produceren dan 250 MWh aangemerkt als vitale infrastructuur voor Nederland. Het ministerie van EZK gaat daarom onderzoek doen naar de beoogde verkoop. Wanneer wordt de uitkomst van dit onderzoek verwacht?

De resultaten worden half december verwacht. De uitkomsten van dit onderzoek zijn niet openbaar. Indien de uitkomst leidt tot een verbod op verkoop zal dit kenbaar worden gemaakt.