CConstaterende datSluis
Koppel je AI →
Document · PDF

10a Overdrachtsdocument RUD Zeeland 2026

Commissie Samenleving/Middelen 15 september 2026, gemeente SluisBij agendapunt: A-brieven (voor kennisgeving aannemen en in handen stellen van het college ter verdere afdoening)10.337 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 0

Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 1 Inhoud Bijlage gebruikte afkortingen ................................................................................................................. 3 1. Voorwoord .......................................................................................................................................... 4 2. Context en Leeswijzer ......................................................................................................................... 5 2.1. Proces ........................................................................................................................................... 5 2.2. Leeswijzer..................................................................................................................................... 5 3. De Regionale Uitvoeringsdienst ......................................................................................................... 6 3.1. Ontstaansgeschiedenis ................................................................................................................ 6 3.2. Overdracht BRZO / Seveso taken ................................................................................................ 6 3.3.

Om de leefomgeving ................................................................................................................... 6 3.4. Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel ................................................................ 7 3.5. Robuustheidscriteria ................................................................................................................... 7 4. RUD Zeeland – Extern ......................................................................................................................... 9 4.1. Juridische basis ............................................................................................................................ 9 Omgevingswet ................................................................................................................................ 9 4.2. Bestuurlijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen het stelsel ............................. 9 Opdrachtgever en eigenaar ............................................................................................................ 9 Dienstverleningsovereenkomst / Jaarplan .................................................................................. 10 4.3. Basis- en plustaken .................................................................................................................... 10 5.

RUD Zeeland – Intern ........................................................................................................................ 11 5.1. Verlengd lokaal bestuur ............................................................................................................ 11 5.2. Het Algemeen Bestuur (AB) en het Dagelijks Bestuur (DB) ..................................................... 11 Algemeen Bestuur ........................................................................................................................ 11 Het Dagelijks Bestuur ................................................................................................................... 12 5.3. Adviescommissies en bestuurscommissies .............................................................................. 13 Deelnemersoverleg ....................................................................................................................... 13 Begeleidingscommissie ................................................................................................................. 13 Samenstellingscommissie ............................................................................................................. 13 BOOR .............................................................................................................................................

14 AOOR ............................................................................................................................................. 14 5.4. Inrichting van de organisatie ..................................................................................................... 14 Organisatiestructuur ..................................................................................................................... 14 5.5. Financiële structuur ................................................................................................................... 15 Rol van de raad in de Planning & Control cyclus ......................................................................... 15 6. Bestuur(speriode) 2022-2026 in vogelvlucht en blik vooruit .......................................................... 16 6.1. Terugblik .................................................................................................................................... 16 Landelijke ontwikkelingen ............................................................................................................ 16 Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 2 Zeeuwse initiatieven .....................................................................................................................

16 Robuust & toekomstbestendig .................................................................................................... 16 6.2. Huidige situatie .......................................................................................................................... 17 6.3. Uitvoeringsprogramma 2026 .................................................................................................... 17 1. Regionaal beleid direct vertaald in regionale uitvoering via ‘Big-8’ ....................................... 17 2. Intensieve samenwerking tussen partijen ............................................................................... 18 3. Andere financieringssystematiek ............................................................................................. 18 7. Van belang zijnde onderwerpen in de nieuwe bestuursperiode .................................................... 20 7.1. Robuuste RUD ............................................................................................................................ 20 7.2. Samenwerkingsverbanden ........................................................................................................ 20 VRZ en GGD ...................................................................................................................................

20 Overige Omgevingsdiensten en ketenpartners ........................................................................... 21 7.3. Communicatie ............................................................................................................................ 21 Nieuwe naam en logo ................................................................................................................... 21 Klankbordgroep raden en staten ................................................................................................. 21 Archiefvraagstuk ........................................................................................................................... 22 7.4. Onderwerpen die de komende bestuursperiode ter tafel kunnen komen ............................ 22 8. Bijlagen ..............................................................................................................................................

26 Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 3 Bijlage gebruikte afkortingen AB Algemeen Bestuur Bal Besluit activiteiten leefomgeving Bbl Besluit bouwwerken leefomgeving BI Business Intelligence Bkl Besluit kwaliteit leefomgeving BOOR Bestuurlijk Overleg Omgevingsrecht Bor Besluit Omgevingsrecht DB Dagelijks Bestuur DCMR DCMR Milieudienst Rijnmond Fte Fulltime equivalent GGD Zeeland Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland GS Gedeputeerde Staten GR Gemeenschappelijke Regeling IBP VTH Interbestuurlijk Programma versterking van het VTH-stelsel Ministerie I en W Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat KPI Kritische Prestatie Indicator OD Omgevingsdienst OM Openbaar Ministerie Ow Omgevingswet MBA Milieubelastende activiteit MJP Meerjarenprogramma Mor Regeling omgevingsrecht P&C-cyclus Planning & Control cyclus PIOFACH Personeel, Informatie, Organisatie, Financiën, Automatisering, Communicatie en Huisvesting PFAS Per- en polyfluoralkylstoffen PxQ Price x Quantity PS Provinciale Staten RUD Zeeland Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland Seveso-inrichtingen Seveso-inrichtingen en inrichtingen tot het exploiteren van een IPPC - installatie/industriële activiteiten, als bedo eld in categorie 4 van Bijlage 1 van de richtlijn industriële emissies (waarvoor Provincie Zeeland het bevoegde gezag is) SPUK Specifieke Uitkering; een bedrag dat

overheidsorganisaties van het Rijk ontvangen om een bepaalde taak uit te voeren VNG Vereniging van Nederlandse Gemeenten VTH Vergunningverlening, toezicht en handhaving VRZ Veiligheidsregio Zeeland WBU Werkelijk bestede uren ZZS Zeer Zorgwekkende Stoffen Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 4 1. Voorwoord In april 2026 l iep de huidige bestuursperiode ten einde. Het zittende bestuur kijkt in dit document terug op een intensieve bestuursperiode en blikt vooruit op de komende periode. Gemeenten en provincies staan in het milieudomein de komende jar en voor een aantal grote maatschappelijke uitdagingen. Naast de landelijke vraagstukken zoals energietransitie en verduurzaming, is er een aantal thema’s die extra aandacht vragen. Denk aan het minimaliseren van de zeer zorgwekkende stoffen (ZZS, waaronder P FAS), waterkwaliteit , het Schone Lucht Akkoord, secundaire bouwstoffen (staalslakken, bodemas), gezondheid, industrie en omwonenden en toezicht op woningbouw. En dat zijn nog maar enkele voorbeelden uit de omgeving waarin de RUD acteert. Ten aanzien van de interne thema’s verdient met name de reeds in gang gezette wijziging van de financieringssystematiek per begrotingsjaar 2028, de volle aandacht.

Daarnaast zijn van groot belang het op niveau houden en wellicht uitbreiden van het takenpakket van de omgev ingsdienst, het meer themagewijs en risicogericht werken en het verbeteren van de informatie -uitwisseling met belanghebbenden en de informatiepositie van de dienst zelf. Tevens dient de branchegerichte kennis verder ontwikkeld te worden en is het van groot belang dat het personeelsbestand in een uitdagende arbeidsmarkt op peil blijft. Tenslotte is ook de komende bestuursperiode blijvend aandacht nodig voor de samenwerking over bestaande gemeente- en provinciegrenzen heen. Als aanvulling op hetgeen hiervoor wordt genoemd komen verderop in dit document nog een aantal adviezen/onderwerpen aan bod die de komende bestuursperiode van belang kunnen zijn. Rest ons de bestuurders van de komende zittingsperiode veel wijsheid toe te wensen bij de voorliggende ambities in deze voor de Zeeuwse burgers zo belangrijke portefeuille. Wij hebben dit de afgelopen jaren met veel trots gedaan. Namens het bestuur van RUD Zeeland, Ankie Smit, Voorzitter Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 5 2. Context en Leeswijzer 2.1. Proces De genoemde onderwerpen die in dit document aan bod komen zijn besproken in een themabijeenkomst van het AB. Op basis hiervan is het finale bestuurlijke overdrachtsdocument vastgesteld door het bestuur. 2.2.

Leeswijzer Het bestuursoverdrachtsdocument ge eft per hoofdstuk of onderwerp een korte terugblik op de afgelopen periode, een beschrijving van de huidige situatie en blikt vooruit met een aantal concrete speerpunten/adviezen en/of aandachtspunten voor het volgende bestuur. Hoofdstuk 3 geeft een uitge breide toelichting op (de totstandkoming van) de regionale uitvoeringsdiensten in Nederland. Aansluitend wordt in hoofdstuk 4 ingezoomd op RUD Zeeland. Hoofdstuk 5 biedt een verduidelijking over de gemeenschappelijke regeling en de belangrijkste gremia. In hoofdstuk 6 wordt de afgelopen bestuursperiode beschreven. Tot slot komen in hoofdstuk 7 een aantal adviezen/onderwerpen aan bod die de komende bestuursperiode van belang kunnen zijn. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 6 3. De Regionale Uitvoeringsdienst In dit hoofdstuk wordt kort toegelicht hoe de omgevingsdiensten in Nederland tot stand zijn gekomen. 3.1. Ontstaansgeschiedenis De aanleiding voor het oprichten van omgevingsdiensten was een tweetal immense calamiteiten die de veiligheid van de leefomgev ing in Nederland ernstig raakten; te weten de vuurwerkramp in Enschede (2000) en de brand in het Hemeltje in Volendam (1 januari 2001). Later kwam daar ook nog de grote brand bij welke woedde bij Chemie -Pack in Moerdijk (2011).

Vooral de eerste twee calamiteiten hebben de nodige indruk gemaakt omdat er toen veel levens verloren zijn gegaan en nog veel meer mensen ernstig gewond zijn geraakt. De ramp bij Moerdijk had meer van doen met ernstige verontreiniging van het milieu, de bodem en het oppervlaktewater. Als gevolg van debatten in de Tweede Kamer over de eerste twee rampen werd in 2008 de commissie Mans ingesteld. Die moest onderzoeken wat er nu precies is gebeurd en vervolgens hoe dit had kunnen worden voorkomen. Het toenmalige kabinet meldde in zijn brief van 6 november 2008 aan de Tweede Kamer over het rapport van de commissie dat ‘het op hoger niveau brengen van de kwaliteit van vooral de gemeentelijke taakuitvoering (Wabo)’ nodig is. Dat alles met als einddoel dat het ‘met voldoende zekerheid’ leidt ‘tot een zodanige omvang van de omgevingsdiensten dat de kritische massa en de professionaliteit van de gemeentelijke uitvoering gewaarborgd kunnen worden ’. Vanaf dat moment spreekt men in Nederland over het VTH-stelsel: het geheel van samenwerkende overheidsorganisaties op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Dit heeft in 2014 in Zeeland geleid tot het oprichten van de Regionale uitvoeringsdienst Zeeland. 3.2. Overdracht BRZO / Seveso taken De verschillende omgevingsdiensten hebben zich op autonome wijze kunnen vormen in Nederland.

Sinds 2019 voert DCMR in opdracht een aantal taken uit. Het gaat daarbij om de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) bij de complexe industriële bedrijven. Dit zijn bedrijven die vielen onder het Besluit risico’s zware ongevallen (BRZO) en de Richtlijn Industriële Emissies. Sinds 1 januari 2024 Seveso bedrijven genoemd. Vanuit de wetgeving zijn overheden verplicht om deze taken onder te brengen bi j zogenaamde Seveso -omgevingsdiensten. In Nederl and zijn er 6 van deze Seveso - omgevingsdiensten. Op deze manier beoogt de wetgever een bundeling van kennis op dit gebied. De DCMR Milieudienst Rijnmond voert in Zuid -West Nederland (Zuid -Holland en Zeeland) de Seveso - taken uit. In het kader van deze taako verdracht maakten in 2019 17 medewerkers van de RUD de overstap naar DCMR. Nederland heeft in totaal zes gespecialiseerde omgevingsdiensten die toezicht houden op bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen. De Seveso inspecteurs controleren op veiligheidsrisico's (brand, explosie, lekkage) om werknemers en milieu te beschermen. Dit gebeurt veelal in samenwerking met de Arbeidsinspectie en de veiligheidsregio. 3.3. Om de leefomgeving Er waren nog steeds te veel incidenten op het gebied van milieu.

Daarom gaf voormalig staatssecretaris Van Velthoven een commissie onder leiding van voormalig minister Van Aartsen in 2020 de opdracht om de werking van het huidige VTH-stelsel kritisch te beoordelen en met aanbevelingen te komen voor verbetering. In 2021 presenteerde de commissie het onderzoek 'Om de leefomgeving. De omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur'. De conclusie luidde nog niet fundamenteel anders dan die in 2008. De commissie Van Aartsen stelt dat het VTH-stelsel nog altijd niet goed functioneert. Het wordt nog steeds gekenmerkt door fragmentatie, vrijblijvendheid en gebrek aan expertise. Gemeenten, provincies en Rijk, alle drie drijvende krachten achter de omgevingsdiensten, slagen er niet in het stelsel g oed te laten functioneren en daarbinnen Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 7 de omgevingsdiensten overal het gewenste niveau van vergunningverlening toezicht en handhaving te laten behalen. Ook rapporten van de Algemene Rekenkamer ('Handhaven in het duister' en 'Een onzichtbaar probleem') en van TwynstraGudde en SPPS (Omgevingsdiensten in beeld) uit de afgelopen jaren bevestigden het beeld dat niet alle omgevingsdiensten de expertise, de integrale benadering en de slagkracht hebben waarvoor ze in het leven zijn geroepen. 3.4.

Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel Naar aanleiding van het hierboven vermelde rapport van de commissie Van Aartsen is bij Rijk, IPO en VNG de urgentie ontstaan om het VTH -stelsel te versterken door aan de slag te gaan met het Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel (IBP). Het programma gaf uitvoering aan alle 10 de aanbevelingen van de commissie Van Aartsen. In het IBP werkten het Rijk (IenW/ILT, JenV/OM en BZK), IPO, VNG en Omgevingsdienst NL samen om minimaal de aanbevelingen van de Commissie op te volgen. Het IBP eindigde op 30 september 2024. Enkele programmadoelen waren het beter en meer delen van kennis over innovaties in bedrijfsprocessen, effectieve handhaving door het delen van de juiste informatie en meer financiële armslag bij omgevingsdiensten, zodat ze meer kwaliteit en innovatie kunnen bieden. Het programma wil extra inzetten op de onderwerpen die uit regionale risicoanalyses naar voren komen. In het IBP VTH zijn acties ondernomen en producten opgeleverd om de kwaliteit te verbeteren aan de hand van 6 pijlers: • Robuuste omgevingsdiensten en financiering • Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving en vervolging • Informatievoorziening VTH • Kennisinfrastructuur • Onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving • Monitoring kwaliteit milieutoezicht 3.5.

Robuustheidscriteria Een belangrijk onderdeel zijn de robuustheidscriteria. Deze ‘ondergrens’ voor omgevingsdiensten houdt het oordeel in of omgevingsdiensten effectief en efficiënt de maatschappelijke opgaves kunnen uitvoeren w aar ze voor zijn opgericht. In het IBP VTH zijn deze robuustheidscriteria op bestuurlijk niveau vastgesteld en is afgesproken dat alle omgevingsdiensten per 1 april 2026 moeten voldoen. De robuustheidscriteria zijn vertaald in een set van zes kritische prestatie-indicatoren (KPI’s): 1. De omvang van het regionaal werkprogramma (VTH-uren) (inclusief ketentoezicht) gecombineerd met percentage medewerkers in eigen dienst. Deze omvang (basis - en milieu gerelateerde plustaken) is minimaal € 16,5 miljoen (incl. overhead) en 80% van de medewerkers in het primaire proces in dienst van de organisatie. 2. De dienst voldoet aan geldende kwaliteitscriteria VTH voor zowel de basistaken als de plustaken. 3. De dienst heeft voldoende aandacht, capaciteit en bu dget voor innovatie blijkend uit aanwezigheid van een (meerjarige) innovatieagenda en vrij besteedbaar budget voor innovatie. 4. De dienst kan risico’s en veranderingen in de omvang van het overgedragen takenpakket opvangen door het aanhouden van buffers (wee rstandsvermogen).

Dit blijkt uit afdoende algemene reserve voor geïdentificeerde risico’s en onverwachte operationele tegenvallers en expliciete afspraken over uitname. 5. De dienst kan relatie leggen tussen werk, mensen en geld. Er wordt informatiegestuurd gewerkt. Dat komt tot uitdrukking in percentage van de uitvoeringsformatie VTH voor businessintelligence en opleidingsbudget van 3% van de loonsom. 6. De dienst past bij de identiteit van het werkgebied en er is sprake van samenhang (coherentie) in het taken pakket en logica in het geografisch werkgebied. De maatschappelijke opgave staat centraal. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 8 Alle omgevingsdiensten moeten aan de 6 genormeerde KPI’s voldoen. Op basis van het IBP VTH hebben alle omgevingsdiensten de opdracht om een plan te maken om aan d e gestelde criteria te voldoen. Voor RUD Zeeland heeft op 20 februari 2024 de ‘werkgroep plan van Aanpak Robuuste RUD Zeeland’ het rapport ‘Samen naar een robuuste RUD Zeeland, plan van aanpak om te voldoen aan de robuustheidscriteria IBP’ opgeleverd waarmee in september 2024 de deelnemers van de RUD definitief hebben ingestemd. Sindsdien wordt de voortgang gemonitord via voortgangsrapportages, waarin de omgevingsdiensten rapporteren over hun stand van zaken en geplande acties.

Deze rapportages geven in zicht in de haalbaarheid van de verschillende omgevingsdiensten om de deadline van 1 april 2026 te halen. Op het moment van schrijven is de eindrapportage door RUD Zeeland opgeleverd. Op basis van de eigen inventarisatie van de RUD en ambtelijk vooroverleg wordt een positieve reactie van het ministerie verwacht. Komende zomer wordt duidelijk wat het oordeel van het ministerie is, waarbij hoor - en wederhoor kan plaatsvinden. Het eindoordeel volgt begin oktober 2026. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 9 4. RUD Zeeland – Extern In het voorgaande hoofdstuk is kort de ontstaansgeschiedenis van de Regionale Uitvoeringsdiensten in Nederland geschetst. De Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland (hierna: RUD Zeeland) is een van de 26 omgevingsdiensten in Nederland. In dit hoofdstuk wordt nader kennisgemaakt met de organisatie. 4.1. Juridische basis Het VTH -stelsel omvat op dit moment een landsdekkend stelsel van omgevingsdiensten die een belangrijke rol hebben bij de uitvoering van de VTH -taken. Ze voeren de VTH -(milieu)taken van gemeenten en provincies in mandaat uit. De verantwoordelijkheid ligt bij het college van gedeputeerde staten en de colleges van burgemeester en wethouders. De basis van het VTH -stelsel milieu is gelegd in de periode 2009 -2011.

Het stelsel is in 2016 wettelijk vastgelegd in paragraaf 5.2 van de Wabo. De bepalingen uit de Wabo zijn in 2017 verder uitgewerkt in het Bor en in de Mor. Met deze wijzigingen werden de omgevingsdiensten de spin in het web van het stelsel VTH milieu voor de basistaken. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet vormt nu de basis voor de werkzaamheden van RUD Zeeland. Omgevingswet Omgevingsdiensten zijn ingesteld op basis van de Omgevingswet (artikel 18.21). In deze wet staan regels die gaan over de basistaken van Omgevingsdiensten (artikelen 18.22 en 18.23). Het Omgevingsbesluit (artikel 13.12) wijst deze basistaken aan. Daarbij verwijst het Omgevingsbesluit naar het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), als het gaat om milieubelastende activiteiten. Of het verwijst naar het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), als het gaat om bouwactiviteiten of sloopactiviteiten. Naast deze wettelijke basistaken mogen gemeenten of provincies ook meer taken aan een omgevingsdienst opdragen: de zogenaamde plustaken. 4.2. Bestuurlijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen het stelsel Voor de taak- en bevoegdheidsverdeling is het relevant dat de milieuregelgeving in medebewind wordt uitgevoerd door de bevoegde gezagen.

Dit betekent dat wel mag worden bepaald wat de decentrale overheden moeten doen ter uitvoering van die regelgeving, maar niet hoe ze dat moeten doen. Binnen het VTH -stelsel is voor de uitvoering van de taken uit het basistakenpakket op die hoofdregel een uitzondering gemaakt. Voor die taken is op onderdelen wel bepaald hoe decentrale overheden die moeten uitvoeren. Het bevoegd gezag is op basis van de Omgevingswet verplicht om de uitvoering van de VTH van het basistakenpakket te beleggen bij een omgevingsdienst . In Nederland zijn de omgevingsdiensten ingesteld als openbaar lichaam als bedoeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr). In Zeeland z ijn het college van Gedeputeerde Staten betrokken en alle colleges van burgemeester en wethouders. De deelnemende overheden zijn mede- eigenaar en opdrachtgever van de omgevingsdienst en daarmee medeverantwoordelijk voor de kwaliteit van VTH bij de uitvoering van de basistaken door de omgevingsdienst. Het DB en AB worden gevormd door de leden van de zojuist genoemde colleges. Opdrachtgever en eigenaar Gemeenten en provincie hebben meerdere rollen. Zij zijn bevoegd gezag (vergunningen en handhaving), opdrac htgever (werkprogramma, jaarplan) en eigenaar (begroting, financiën). Alle deelnemers zijn collectief verantwoordelijk voor het functioneren van de omgevingsdienst.

Dat betekent onder meer dat er voldoende middelen beschikbaar zijn voor de continuïteit van de dienst, om zich te kunnen ontwikkelen en om te kunnen innoveren. In het AB komen deze rollen samen. Wat een omgevingsdienst in mandaat kan afhandelen, ligt vast in een mandaatbesluit. Dat kan per deelnemer andere accenten hebben. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 10 Dienstverleningsovereenkomst / Jaarplan Met betrekking tot de uit te voeren taken, zowel structurele als incidentele taken, de financiële vergoeding daarvoor en eventuele aanvullende afspraken daaromtrent worden met de deelnemers meerjarige, jaarlijks te actualiseren dienstv erleningsovereenkomsten gesloten. Dit zijn formele contracten tussen een gemeente/provincie en de RUD. Deze overeenkomsten zijn cruciaal voor de uitvoering van de (nieuwe) Omgevingswet en zorgen voor een heldere verdeling van verantwoordelijkheden en een goede samenwerking. Met alle deelnemers zijn en worden dienstverleningsovereenkomsten gesloten, waarin per jaar afspraken gemaakt worden over de uitvoering van de VTH -taken (basis - en milieugerelateerde plustaken). De RUD voert regelmatig overleg met de de elnemers over de uitvoering van de dienstverleningsovereenkomsten. 4.3.

Basis- en plustaken Het VTH-stelsel, de uitvoering van basistaken en de toedeling van bevoegdheden is wettelijk geborgd per 1 januari 2024 in het stelsel Omgevingswet (Ow) . Bij het ministerie van IenW heeft de staatssecretaris de stelselverantwoordelijkheid in de portefeuille. Zij is bestuurlijk verantwoordelijk voor het VTH-stelsel op basis waarvan milieutaken door decentrale overheden in medebewind worden uitgevoerd. Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen de basistaken (de milieutaken met in potentie de grootste gevolgen voor de leefomgeving) en de andere milieutaken. De omgevingsdienst voert de volgende taken uit: • Verplicht: basistaken (VTH) uit het basistakenpakke t. Deze taken moeten op grond van een wettelijke verplichting (Ow/Ob) aan de omgevingsdiensten zijn opgedragen en er gelden enkele specifieke wettelijke verplichtingen waarmee de kwaliteit van de uitvoering van die taken geborgd wordt. De bevoegdheid blijf t echter bij het bevoegd gezag (de kern van het begrip mandaat). • Vrijwillig: plustaken (= andere milieutaken) in opdracht van het bevoegd gezag. Deze taken kunnen door omgevingsdiensten worden uitgevoerd. Dit kunnen andere milieutaken zijn, maar ook taken t.a.v. bouwen, ruimtelijke ordening en monumenten, natuurbescherming, flora en fauna, water en dergelijke.

De Provincie Zeeland heeft het toezicht en de handhavingstaken van de natuurwetgeving als plustaak gemandateerd aan RUD Zeeland. De taken die bij bevoegde gezagen blijven, worden achterblijvende taken genoemd. De handhaving van de milieuregelgeving binnen het VTH -stelsel is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van enerzijds provincies en gemeenten (bevoegde gezagen) en anderzijds het OM. Bevoegde gezagen zijn verantwoordelijk voor de bestuursrechtelijke handhaving en het OM voor de strafrechtelijke handhaving. Directeuren van omgevingsdiensten kunnen bestuurlijke strafbeschikkingen nemen en, indien daartoe gemandateerd, handhavingsbeschikkingen. De taakuitvoering door omgevingsdiensten gebeurt in mandaat, terwijl de bevoegdheid voor elk individueel besluit bij het bevoegd gezag blijft. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 11 5. RUD Zeeland – Intern 5.1. Verlengd lokaal bestuur Versterken van de kwaliteit bij de diensten, samenbren gen van kennis en expertise en onafhankelijkheid in de uitvoering van de VTH -taken. Dat is het doel van de omgevingsdiensten in Nederland. De omgevingsdiensten zijn ingesteld als openbaar lichaam als bedoeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr), zoals bijvoorbeeld ook de VRZ en de GGD dat zijn.

De colleges van alle Zeeuwse gemeenten en Gedeputeerde Staten van Zeeland zijn deelnemer in de Gemeenschappelijke regeling Regionale uitvoeringsdienst Zeeland. De basis daarvoor is de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr). Doel en taken (op hoofdlijnen) van de RUD en de bevoegdheden, samenstelling e.d. van het bestuur zijn vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling (GR). De tekst van de vigerende GR is als bijlage bijgevoegd en tevens te vinden op de webpagina: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323798/2 De basis van de Wgr is het principe van verlengd lokaal bestuur; de samenwerking vindt plaats vanuit de Zeeuwse gemeenten en de provincie. Taken, bevoegdheden en budgetten zijn in beginsel afkomstig van de deelnemers. De samenwerking is in handen van bestuurlijke functionarissen die door de deelnemers zijn afgevaardigd; ze werken derhalve niet samen op persoonlijke titel. De democratische legitimatie en politieke controle vindt binnen de gemeente of provincie zelf plaats. Het principe van een GR is gebaseerd op het solidariteitsprincipe, waarbij het indiv iduele belang van een deelnemer ondergeschikt is aan het algemeen belang van alle deelnemers tezamen. Dit solidariteitsprincipe mag de komende bestuursperiode extra benadrukt worden wil de RUD een robuuste en slagvaardige omgevingsdienst zijn.

Opgavegericht werken is het devies: het schoon, veilig en gezond houden van Zeeland gaat immers alle deelnemers aan en werkt over de grenzen van gemeenten (en provincies) heen. Op 1 juli 2022 is de Wgr gewijzigd. De wijziging heeft als doel de democratische legitim atie van gemeenschappelijke regelingen en de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden en Provinciale Staten in relatie tot gemeenschappelijke regelingen te versterken. Een aantal van deze wijzigingen is op 1 juli 2022 direct in werking getr eden, maar een ander deel moest binnen twee jaar na inwerkingtreding verwerkt worden in de gemeenschappelijke regeling. Dit vergt een besluit van de deelnemers in de regeling. Tot op heden heeft de gemeenteraad van een van de Zeeuwse deelnemers zich onthouden aan haar college toestemming te verlenen voor het vaststellen van de nieuwe GR. Vanwege de unanimiteitseis bij vaststelling, blijft het vaststellen van de gewijzigde GR dan voorlopig ook nog uit. 5.2. Het Algemeen Bestuur (AB) en het Dagelijks Bestuur (DB) Algemeen Bestuur De organen die de regeling treffen, worden vertegenwoordigd in het algemeen bestuur (AB), het hoogste orgaan van de samenwerking. Het AB stuurt, via het dagelijks bestuur (DB) op de organisatie. De leden en de plaatsvervangende l eden van het AB van de RUD worden aangewezen door de deelnemer zelf. Elke deelnemer heeft 1 zetel in het AB.

De leden van het AB, aangewezen door de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten hebben ieder één stem. Het lid van het AB, aangewezen door gedeputeerde staten van de provincie, heeft zeven stemmen. In het kader van deze stemverhouding is van belang dat door het AB is besloten dat de stemverhouding binnen het AB binnen twee jaar na vaststelling van de gewijzigde GR (beiden voorzien in de komende bestuursperiode) geëvalueerd wordt. De huidige leden van het AB treden af op de dag waarop de nieuwe leden van het AB in functie treden, er is dus nooit sprake van het ontbreken van vertegenwoordiging van (een van de) deelnemers. Voor de verdere bevoegdheden van AB en DB wordt met name gewezen op de betreffende artikelen van de Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 12 Gemeenschappelijke Regeling. Daarnaast is voor leden van het AB het vigerende Reglement van Orde voor het a lgemeen bestuur RUD Zeeland van belang. Voor he t DB is daarnaast ook het vigerende Reglement van Orde voor het dagelijks bestuur RUD Zeeland leidend. Hierin zijn de taken en bevoegdheden per gremium nader geconcretiseerd. Ook deze Reglementen zijn opgenomen als bijlage bij dit document. Het AB legt, als hoogste orgaan, formeel aan niemand verantwoording af. Er is echter wel sprake van interbestuurlijk toezicht door het ministerie van BZK.

Elk jaar moeten de Begroting en Jaarstukken voor een bepaalde datum aan het ministerie toegezonden worden. Daarnaa st is het ministerie van IenW bestuurlijk verantwoordelijk voor het VTH -stelsel en kan zij daarom RUD Zeeland vragen om inhoudelijk verantwoording af te leggen. Verantwoording afleggen gebeurt ook op individueel niveau; bij een collegeregeling legt het lid verantwoording af aan zijn college. Het college legt op zijn beurt verantwoording af aan de gemeenteraad. Bij een collegeregeling geldt daarnaast een individuele informatie- en verantwoordingsplicht van het lid jegens zijn raad. De raad heeft zodoende altijd (direct of indirect) een verantwoordelijkheidsrelatie met het lid in het AB. Het Dagelijks Bestuur Het DB is het eerste aanspreekpunt voor de directeur en fungeert daarnaast ook als ‘werkgever’ (overleg met het lokaal overleg met de vakbonden, functioneringsgesprek met de directeur, art. 26 overleg met de OR, bewaken van het dagelijks functioneren van de RUD ed.). Het DB bestaat uit maximaal 4 leden die worden gekozen door en uit het AB. In de vigerende GR is vastgelegd dat de DB-leden, naast een door Gedeputeerde Staten van de provincie als AB aangewezen lid, een afspiegeling vormen van de 3 gemeentelijke clusters in de regio.

Dit houdt in dat uit de leden van het AB door de colleges van Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal en Tholen een lid wordt aangewezen. Ook door de colleges van Middelburg, Vlissingen, Veere en Schouwen - Duivenland wordt een lid aangewezen. En tot slot wordt een lid aangewezen door de colleges van Hulst, Terneuzen en Sluis. De voorzitter van het AB is tevens voorzitter van het DB. De voorzitter wordt gekozen door en uit de leden van het AB. In de vorige bestuursperiode vergaderden het AB en DB c irca 5 keer per jaar. Met enige regelmaat werden, naast de beslispunten, themabesprekingen op de agenda van het AB geplaatst. Dit werd als waardevol gezien. Voorstellen die vanuit de RUD directie aan het AB worden voorgelegd, worden eerst in het DB besproken. Het DB kan het voorstel aanpassen en beslissen of het voorstel wordt doorgeleid naar het AB. Daarbij kan het DB het vo orstel desgewenst voorzien van een DB -advies. De rol van de secretaris van het AB en DB wordt ingevuld door de directeur van de RUD. De bestuurlijke visie is om de Zeeuwse milieutaken te laten uitvoeren door een robuuste Zeeuwse omgevingsdienst, die een passend werkgebied heeft en daardoor weet wat er speelt. Een Zeeuwse omgevingsdienst met als werkgebied de gehele provincie Zeeland slu it aan op de Zeeuwse context.

Naast RUD Zeeland opereren ook Provincie Zeeland, Veiligheidsregio Zeeland (VRZ), Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Zeeland en het Waterschap Scheldestromen binnen dit werkgebied. Samen pakken zij de vele Zeeuwse maatschap pelijke opgaven aan. Een Zeeuwse omgevingsdienst sluit daar het beste op aan. In de praktijk blijkt dat leden van het AB/DB met meerdere ‘petten’ in het RUD -bestuur zitten. Zij vertegenwoordigen enerzijds het belang van hun gemeente en anderzijds zijn zij verantwoordelijk voor het goed functioneren van de RUD en het regionale belang van de RUD. Sommige RUD -bestuurders zien zichzelf ook als ambassadeur van de RUD of breder als behartiger van het belang van een schoon en veilig Zeeland. Vaak kunnen deze v erschillende petten goed samengaan, maar soms geeft het spanning. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 13 Met name wanneer er keuzes moeten worden gemaakt die een financiële impact hebben op gemeenten dan kunnen het RUD-belang of regionaal belang en het gemeentelijk belang op gespannen voet komen te staan. Het individuele belang van een gemeente is ondergeschikt aan het algemeen belang van alle 13 gemeenten samen. Het principe van een Gemeenschappelijke Regeling is gebaseerd op dit solidariteitsprincipe.

Individuele gemeenten zijn gehouden aan de beslissingen die door het Algemeen Bestuur van de RUD zijn genomen (een minderheid moet zich neerleggen bij een beslissing die bij meerderheid is genomen). 5.3. Adviescommissies en bestuurscommissies Deelnemersoverleg Voordat voorstellen aan het AB worden voorgelegd, worden deze besproken met de ambtelijk ondersteuners van de AB -leden (één provinciale ambtenaar en 13 gemeenteambtenaren) in het deelnemersoverleg. Naast de voornoemde personen nemen ook de directeur van RUD Zeeland, unithoofd(en), cont roller, bestuurs - en directiesecretaris deel aan de vergadering. De bestuurssecretaresse van de RUD stelt van de vergadering een verslag op. Aansluitend adviseren de ambtelijke ondersteuners van de deelnemers hun eigen bestuurslid / AB -lid m.b.t. een voors tel dat wordt ingebracht. Het deelnemersoverleg vergadert jaarlijks minimaal 4 keer. Begeleidingscommissie In Zeeland is er per gemeenschappelijke regeling een ambtelijke Begeleidingscommissie . De Begeleidingscommissie is namens de deelnemers de gespreks partner van de directies van de gemeenschappelijke regelingen en is daarmee de intermediair tussen de deelnemers en de gemeenschappelijke regeling. Hieruit vloeit een afspraak voort over de wijze van toepassing van de regels en de richtlijnen.

De Begeleidingscommissies bestaan uit inhoudelijke en financieel deskundige medewerkers van de deelnemers en verstrekken als logisch gevolg daarvan een inhoudelijk en financieel advies. De begeleidingscommissie vergadert ieder jaar minimaal 4 keer en maakt deel uit van de vergadercyclyus MT/DT-DB-DO-AB. De Begeleidingscommissie geeft een advies aan het DB over de: • begroting met de financieel en beleidsmatig onderbouwde meerjarenraming • begrotingswijzigingen • tussentijdse rapportage(s) • jaarstukken Het is belangrijk om de onafhankelijkheid van de Begeleidingscommissie te bewaken. Dat betekent dat een Begeleidingscommissie niet te ver in de bedrijfsvoering van de gemeenschappelijke regeling terecht mag komen. Gevraagd en ongevraagd advies geven is mogelijk a ls de gemeenschappelijke regeling er eerst ook zelf over heeft nagedacht. Verder moet het voor een Begeleidingscommissie mogelijk zijn om zonder een vertegenwoordiging uit de gemeenschappelijke regeling te overleggen. Samenstellingscommissie De Samenstellingscommissie bestaat uit financiële specialisten en controllers van de gemeentelijke deelnemers en ziet toe op een goede toepassing en uitleg van de Zeeuwse richtlijnen voor gemeenschappelijke regelingen. Zij stelt per gemeenschappelijke rege ling en per deelnemer een overzicht op. Dit overzicht kunnen de deelnemers in de besluitvorming meenemen.

Het overzicht van de Samenstellingscommissie gaat niet alleen naar de deelnemers , ma ar ook naar de gemeenschappelijke regelingen en de Begeleidingscommissies. Het verdient opmerking te melden dat noch de provincie, noch RUD Zeeland zijn vertegenwoordigd in de samenstellingscommissie. Vanwege haar rol in het Zeeuws brede proces ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen verdient dit gremium wel vermelding in dit overzicht. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 14 De Samenstellingscommissie volgt zoveel mogelijk het advies van de Begeleidingscommissie. Maar het kan gebeuren dat de Samenstellingscommissie tot een ander advies komt dan de Begeleidingscommissie. In dat geval vindt er overleg pl aats tussen beide. Blijft de Samenstellingscommissie bij het andere advies? Dan neemt zij de redenen hiervoor op in het overzicht. BOOR Het Bestuurlijk Overleg Omgevingsrecht (BOOR) heeft een beleidssturende rol in de regionale beleidscyclus. In dit adviesorgaan hebben bestuurders van gemeenten, provincie, maar ook het OM, politie en landschapsbeheerders zitting. Het BOOR heeft een centrale rol in het gezamenlijk bepalen van beleid en prioriteit . Het BOOR wordt ondersteund door het Ambtelijk Overleg Omgevin gsrecht (AOOR). AOOR Het AOOR is een overlegvorm binnen de Provincie Zeeland die zich richt op de fysieke leefomgeving en VTH-taken.

De overlegvorm is onderdeel van de structurele samenwerking en afstemming over omgevingsrechtelijke beleids- en uitvoeringsvraagstukken, vaak in samenhang met het BOOR. 5.4. Inrichting van de organisatie Organisatiestructuur De RUD staat onder leiding van een directeur, die wordt benoemd door het Algemeen Bestuur van de RUD. Begin 2024 werd een interim -directeur aangesteld om een start te maken met een aantal specifieke taken: • Het vormgeven van een robuuste RUD op basis van de adviezen van de commissie Van Aartsen; • Een goede samenwerking teweeg brengen met de partners, daarbij in het bijzonder de GGD en de Veiligheidsregio Zeeland; • Rust brengen in de organisatie en zorgen voor een goede interne samenwerking; • Een fundament leggen voor een organisatie met een ‘basis op orde’ en een robuustheid om de dagelijkse klus te klaren, alsmede een interne samenwerking gebaseerd op vertrouwen in elkaar, in de leiding en in de toekomst. Deze taken werden na een jaar overgenomen door de huidige directeur. Organogram per 1 januari 2026

Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 15 5.5. Financiële structuur De RUD kent een eigen begroting. Het budgetrecht berust bij het AB. De bedragen die het AB opneemt, zijn verplichte uitgaven voor de deelnemers die samen de regeling zijn aangegaan. Deelnemers sturen op hoofdlijnen via het vastgestelde beleid en de daaruit volgende begroting, tussentijdse rapportages en de jaarstukken. De gemeenschappelijke regeling voert het beleid uit volgens afspraak en binnen de afgesproken bijdrage van de deelnemers. Bijsturing binnen de bestaande budgetten gebeurt door het AB van de gemeenschappelijke regeling. Is er sprake van een verandering in beleid die leidt tot een hogere bijdrage van de deelnemers? Dan vraagt het bestuur van de gemeenschappelijke regeling op tijd een zienswijze aan de raden van de deelnemende gemeenten en Provinciale Staten. Als een deelnemer wil bijsturen op de begroting, is het dus zaak dit tijdig te doen, bijvoorbeeld via de wettelijke zienswijzenprocedure. De Wgr voorziet erin dat de deelnemers de belangrijkste informatieproducten, waaronder de ontwerpbegroting, kadernota en con cept-jaarrekening, tijdig krijgen. Deze verplichting heeft het DB jegens de betrokken deelnemers.

Rol van de raad in de Planning & Control cyclus Raden en staten hebben hun verantwoordelijkheid voor een gezonde, veilige, duurzame leefomgeving gedelegeerd aan colleges. In de planning en control cyclus stellen gemeenteraad en provinciale staten de begroting en jaarrekening vast. Dat zijn twee momenten in de P&C cyclus. Daarnaast worden raden en staten met enige regelmaat bijgepraat over het werk van de omge vingsdienst. Bijvoorbeeld door de wethouder/gedeputeerde in een commissievergadering of tijdens een werkbezoek of excursie door medewerkers van de omgevingsdienst. Het instellen van een Klankbordgroep voor Raden en Staten de komende bestuursperiode zal raa ds- en statenleden in de gelegenheid stellen de democratische legitimatie en de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad bij GR-en te vergroten. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 16 6. Bestuur(speriode) 2022-2026 in vogelvlucht en blik vooruit In dit hoofdstuk wordt stilgesta an bij de context bij aanvang van deze bestuursperiode, de ontwikkelingen binnen het bestuur en de organisatie en de status van de actiepunten die het vorige bestuur heeft meegegeven aan het huidige bestuur. Ook is een advies opgenomen t.a.v. de bestuurlijke processen. 6.1.

Terugblik Bij de afronding van de vorige bestuursperiode is een overdrachtsbrief opgesteld waarin het AB een aantal actiepunten heeft meegegeven voor de nieuwe bestuursperiode. Hieronder volgt een korte samenvatting van deze actiepunten. Landelijke ontwikkelingen De afgelopen bestuursperiode vormde het rapport ‘Om de Leefomgeving – Omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur’ van de commissie Van Aartsen een belangrijke aanjager voor het verbeteren van het landelijke VTH-stelsel. Zeeuwse initiatieven Naast en in het verlengde van landelijke ontwikkelingen zijn er in Zeeland initiatieven genomen om de uitvoering van milieutaken te versterken. De belangrijkste daarvan zijn: • Provincie Zeeland heeft in 2021 samen met de ket enpartners onderzocht of de huidige vorm voldoende garant staat voor een goede kwaliteit van uitvoering van de provinciale milieutaken op de middellange en lange termijn. Centrale vraag daarbij was hoe we samen zorgen voor een schoon, veilig en gezond Zeeland. • Er heeft een verkenning plaatsgevonden van samenwerkingsmogelijkheden tussen RUD Zeeland, Veiligheidsregio Zeeland en GGD Zeeland. • RUD Zeeland heeft zelf een visiedocument waarin is beschreven hoe RUD Zeeland toekomstbestendig en samen met de partners de opgave voor een schoon en veilig Zeeland wil oppakken.

Alhoewel deze visie al in 2020 werd opgesteld, heeft ze grote overeenkomsten met de door de commissie Van Aartsen in 2021 geconstateerde noodzakelijke verbeterpunten. Robuust & toekomstbestendig Deze landelijke en Zeeuwse ontwikkelingen kennen elk hun eigen invalshoek en dynamiek. Het AB, in de oude samenstelling, constateerde in januari 2022 echter dat bij al deze rapporten en onderzoeken een beperkt aantal onderwerpen telkens terugkeerde. Onderwe rpen die bepalend zijn voor de kwaliteit, robuustheid en daarmee toekomstbestendigheid van de Zeeuwse Omgevingsdienst. Dit betreft de financieringssystematiek, het op peil houden van het personeelsbestand, het takenpakket, meer themagewijs en risicogericht werken en tot slot versterking van informatie-uitwisseling en kennisontwikkeling. Dit zijn, en blijven, onderwerpen waar ook de komende bestuursperiode aandacht voor nodig is en blijft. De bestuursoverdracht uit 2022 concludeerde dat er een bestuurlijk uitdagende periode in het verschiet lag. Een periode waarin uitvoering gegeven moet worden aan nieuw te ontwikkelen landelijke regelgeving voor omgevingsdiensten. Maar ook een periode waarin de Zeeuwse overheden zelf moeten beslissen hoe ze de uitvoering van milieutaken toekomstbestendig organiseren.

Het was belangrijk om daarbij niet uit het oog te verliezen dat de fundamenten van de huidige organisatievorm daarvoor een goede basis vormen. Zo is de omgevingsdienst georganiseerd op dezelfde geografische sc haal als de Zeeuwse GGD en Veiligheidsregio. De RUD voldeed aan de landelijke kwaliteitscriteria en de medewerkers hadden zich de afgelopen jaren betrokken en flexibel getoond. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 17 De uitgangspositie voor het robuust en toekomstbestendig maken was positief: de basisingrediënten waren aanwezig om gezamenlijk met alle ketenpartners, ook in de toekomst, invulling te geven aan een schoon en veilig Zeeland. 6.2. Huidige situatie In de provincie Zeeland is, evenals in andere delen van Nederland, een groot aantal maatschappelijke ontwikkelingen gaande die van invloed zijn op het beleid voor en de uitvoering van milieutaken . Veel ontwikkelingen zijn in meer of mindere mate van invloed op het milieubeleid en de uitvoering van taken die zijn belegd bij omgevingsdienst en. Voorbeelden zijn de energietransitie, het realiseren van duurzaamheidsambities of de invloed van de verspreiding van chemische stoffen op de volksgezondheid (zeer zorgwekkende stoffen, ZZS). Daarnaast zijn er veel negatieve gevolgen van milieucriminaliteit.

De milieuopgaven laten zich niet afbakenen tot grenzen zoals deze bestuurlijk zijn georganiseerd. Zo hebben de stikstofemissies, de uitstoot van ZZS - waaronder PFAS - naar lucht , bodem en water gevolgen voor de gehele provincie en daarbuiten. Ook Zeeland kende in de afgelopen jaren een aantal voorbeelden van (lokale) milieurisico’s met regionale effecten, bijvoorbeeld de problematiek van (drugs)afvaldumping, de toepassing en de opslag v an thermisch gereinigde grond, de milieuproblematiek op het terrein van de voormalige fosforfabriek Thermphos en vanzelfsprekend de PFAS-problematiek. Ook als het gaat om de energietransitie lijkt Zeeland een belangrijke rol te gaan vervullen: de mogelijke bouw van twee conventionele (kern)centrales, een LNG -terminal, ammoniakopslag en -transport en grootschalige wind-op-zeeprojecten (met name aanlanding en transport). We spreken hier al snel over miljardeninvesteringen. Tegelijkertijd zal ook d e transitie naar een groene chemie Zeeland niet onberoerd laten. De verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor de aanpak van deze problemen liggen ook niet bij één bestuursorgaan, hetgeen noodzaakt tot afstemming en samenwerking. Dit is verschillend kan worden beoordeeld.

Daar komt bij dat de provincie Zeeland, na het havengebied Rotterdam, het tweede grote industriële cluster is met het bijbehorende risicoprofiel door de aanwezigheid van relatief veel hoog risico - inrichtingen. De uitvoering van deze taken is belegd bij de DCMR Milieudienst Rijnmond; voor het beleid voor deze inrichtingen is het bevoegd gezag, in dit geval de provincie Zeeland, verantwoordelijk. Samenwerken tussen partijen is essentieel om milieudoelen te bereiken. De overheden in Zeeland hebben uitgesproken grote waarde te hechten aan een schone, gezonde en veilige leefomgeving voor hun inwoners en ondernemers. Daarvoor is een kwalitatief hoog niveau van uitvoering van de milieutaken nodig, maar ook op samenwerking gerichte deelnemers. Bij sommige deelnemers lijkt sprake te zijn van een verminderd eigenaarschap voor de doorontwikkeling van de RUD. Mede hierdoor stagneren verschillende plannen in het besluitvormingsproces. Het is zaak het belang van de Zeeuwse leefomgeving te laten prevaleren boven de eigen gemeentelijke belangen. 6.3. Uitvoeringsprogramma 2026 Gemeenten en Provincie zijn op grond van de Omgevingswet verplicht (artikel 13.8 Omgevingsbesluit) om een jaarlijks Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ( VTH) vast te stellen.

Dit programma beschrijft de geplande werkzaamheden voor het kalenderjaar 2026, afgestemd op wettelijke doelen en prioriteiten. 1. Regionaal beleid direct vertaald in regionale uitvoering via ‘Big-8’ Zoals gesteld zijn de bevoegde be sturen wettelijk verplicht jaarlijks het uitvoerings - en handhavingsbeleid uit te werken in een uitvoeringsprogramma, zoals vastgelegd in artikel 13.8 van het Omgevingsbesluit. Daarbij vindt afstemming plaats met partners die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving. De bestuursorganen zorgen op deze wijze richting de uitvoeringsdiensten (RUD Zeeland, VRZ, GGD en DCMR) voor een uniform uitvoeringsprogramma. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 18 De wetgever hecht veel belang aan een regionale aanpak om de eenvoudige reden dat veel milieuproblemen niet stoppen bij de gemeentegrens. Dit is uitgewerkt in het zogenoemde Big -8- model. Big-8 brengt de cyclus om tot beleidskeuzes te komen (bovenste cirkel) in direct contact met de uitvoeringscyclus (onderste cirkel). Binnen Zeeland heeft het BOOR daarin een beleidssturende rol en het AB van RUD Zeeland heeft de rol om te zorgen voor een adequate uitvoering. Door met de bovenstaande beleidscyclus actief en in de praktijk aan de slag te gaan, voldoet Zeeland aan de eisen met betrekking tot regionale planvorming. 2.

Intensieve samenwerking tussen partijen Op basis van een gezamenlijke probleem - en risicoanalyse zijn de volgende Zeeuwse regionale VTH - prioriteiten vastgesteld (artikel 13.5, lid 4 en 13.6 Omgevingsbesluit). Deze prioriteiten gelden voor zowel uitvoering als handhaving: 1. Integraal beleid; 2. Actuele vergunningen; 3. Toezicht en ondermijning; 4. Waterkwaliteit; 5. Brandgevaar/calamiteiten; 6. Biodiversiteit en stikstof. De analyse die ten grondslag ligt aan de vastgestelde prioriteiten is gebaseerd op het verwachte effect en de maatschappelijke betekenis van situaties waarin regelgeving niet wordt nageleefd, het naleefgedrag en de kans op overtredingen. De analyse is opgenomen in het Uitvoerings - en Handhavingsbeleid Zeeland 2025 onder 2.1.4 Bestuurlijke uitgangspunten en in bijlage 5. 3. Andere financieringssystematiek Een adequate financiering van RUD Zeeland is een taak van de deelnemers van de RUD. Het is belangrijk dat RUD Zeeland robuust is. Landelijk is gewerkt aan h et definiëren van het begrip ‘robuustheid’ van omgevingsdiensten hetgeen is neergelegd in het Interbestuurlijke Programma-VTH, punt 4. Dit programma is op 30 september 2024 beëindigd. Een van de uitgangspunten hierbij was dat er voldoende middelen beschikb aar moe sten worden gesteld om een adequate uitvoering van de beleidsdoelen te realiseren.

Idealiter wordt dan niet meer per uitgevoerde VTH-taak afgerekend, maar wordt gekeken naar de gezamenlijk bereikte resultaten voor een beter milieu. De resultaten zij n immers voor alle deelnemers collectief van belang en er wordt meer gedaan dan alleen het verlenen van vergunningen en het uitvoeren van inspecties. In het verlengde hiervan heeft het AB in december 2025 besloten tot nadere uitwerking van een nieuwe financieringssystematiek. De komende maanden wordt gewerkt om eind 2026 de

Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 19 voorbereiding en besluitvorming hiervoor af te ronden om met ingang van de begrotingscyclus 2028 de herijkte financieringssystematiek in te voeren. De afgelopen bestuursperiode werd v anuit bestuurders werd ook de vraag gehoord een solide begroting op te stellen waarop weinig tot geen wijzigingen meer werden doorgevoerd. In 2027 wordt de beleidskant naar anders werken meegenomen. Van belang is dat er andere keuzes gemaakt kunnen worden voor een schoon, veilig en gezond Zeeland; dat er onafhankelijk van de financieringsstructuur accenten kunnen worden gelegd. Hierbij kan de financieringsstructuur ingezet worden als een soort risicoverzekering waarmee ingespeeld kan worden op actualiteiten. Dit vraagstuk komt in hoofdstuk 7 bij de aandachtspunten nogmaals aan bod. Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 20 7. Van belang zijnde onderwerpen in de nieuwe bestuursperiode 7.1. Robuuste RUD Ten tijde van de bestuurswissel w erd ook het eindrapport van de Robuuste RUD opgeleverd aan het ministerie. Via diverse voortgangsrapportages werd en wordt vanuit het ministerie van IenW de voorgang op de robuustheidscriteria gemonitord.

Naar aanleiding van de tweede voortgangsrapportage, heeft het ministerie een hernieuwde inschatting gegeven over de haalbaarheid om op 1 april 2026 robuust te zijn. Zij verwacht dat RUD Zeeland per 1 april 2026 voldoet aan deze criteria. Het door RUD Zeeland ingediende rapport zag eveneens op een positieve (eigen) beoordeling van de robuustheid. Ten tijde van het opstellen van dit document ligt de beoordeling voor bij het ministerie van IenW. Na het eindoordeel , dat zoals eerder vermeld begin oktober verwacht wordt, blijft het zaak aandacht te houden voor het robuust blijven. 7.2. Samenwerkingsverbanden VRZ en GGD In de provincie Zeeland werken de gemeenschappelijke regelingen GGD, RUD en VRZ, ieder vanuit hun eigen verantwoordelijkheid, voor de dertien Zeeuwse gemeenten; de RUD ook voor de provincie. De overkoepelende doelstelling van deze gemeenschappelijke regelingen is om ervoor te zorgen dat inwoners, bedrijven en organisaties in Zeeland gezond, schoon en veilig kunnen leven en functioneren. In de afgelopen periode hebben de drie gemeenschappelijke regelingen geïnvesteerd in me er samenwerking. Daarmee hebben de organisaties elkaar beter leren kennen en geconstateerd dat samenwerking op het gebied van zowel het primaire proces als de bedrijfsvoering meerwaarde zou kunnen hebben.

In juli 2019 hebben de algemene besturen van GGD, RUD en VRZ besloten tot het geven van de voorlopige bestuurlijke opdracht voor de verkenning van de samenwerking tussen de drie gemeenschappelijke regelingen. Dit gebeurde onder voorbehoud van het consulteren van de colleges van burgemeester en wethouders van de dertien Zeeuwse gemeenten en het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Zeeland. In december 2019 hebben de drie AB’s de definitieve bestuurlijke opdracht vastgesteld. Dit heeft in het najaar van 2020 geleid tot een plan van aanpak voor een verkenning van de samenwerking. In november 2020 is de uitvoering van de verkenning gestart. Het doel van deze verkenning was te ont dekken of meer samenwerking de kwaliteit van de dienstverlening, de continuïteit en de slagkracht van de organisaties kan versterken en dat dit zo kon bijdragen aan een gezonder, schoner en veiliger Zeeland. In de zomer 2023 hebben de AB’s van GGD, RUD Z eeland en VRZ besloten in te stemmen met de voorgestelde inhoudelijke samenwerkingsagenda GGD, RUD Zeeland en VRZ voor de komende vijf jaar (2024-2028). Het doel hiervan is om samen met de regionale partners te sturen op verbetering van het milieu, de gezondheid en de veiligheid. Daarbij is voorts besloten dat er bij de uitvoering aandacht moet zijn voor een jaarlijkse planning, goede voortgangsbewaking en sturing op resultaat.

Het gaat hierbij met name om de gezamenlijke uitvoering van de Omgevingswet. In de loop van vorig jaar is conform planning de uitvoering van voornoemde inhoudelijke samenwerkingsagenda ter hand genomen. Binnenkort worden de drie AB’s voor het eerst op uniforme wijze over de voortgang geïnformeerd. De voortgangsbewaking ligt bij de gezamenlijke strategische werkgroep Omgevingswet (bestaande uit MT -leden) met ondersteuning van de ambtelijke operationele werkgroep Omgevingswet. Momenteel bekijken beide werkgroepen hun status en werkwijze in het licht van een zo efficiënt mogelijke uitvoering van de samenwerkingsagenda. Ten aanzien van de (verdergaande) samenwerking met GGD en VRZ is de afgelopen bestuursperiode ook het onderwerp gezamenlijke huisvesting meermaals aan de orde gekomen. Het AB van de RUD heeft op 28 januari 2026 besloten da t zij op dit moment niet kan en wil investeren in gezamenlijke huisvesting, maar wel graag de optie open wil houden om aangehaakt te blijven bij de ontwikkelingen Bestuurlijk Overdrachtsdocument Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland - Juli 2026 21 in dit dossier . Daarnaast is binnen de komende bestuursperiode (in 2029 ) een evaluatie geplan d aangaande het bredere onderwerp huisvesting van de RUD; de huidige huisvesting dient te worden geëvalueerd met het oog op verlenging van het contract.

Overige Omgevingsdiensten en ketenpartners RUD Zeeland zoekt actief het gesprek op met omliggende omgevingsdiensten over samenwerking. De intentie tot samenwerking eindigt daar niet, want de RUD zoekt in die samenwerking met andere omgevingsdiensten en ketenpartners ook in de uitvoering van taken proactief de samenwerking op. Bij ‘Team Groen ’ wordt intensief samengewerkt met de omliggende omgevingsdiensten; er wordt gezamenlijk gepatrouilleerd in meerdere provincies met toezichthouders en BOA’s van de OMWB (Midden- en West-Brabant) en OZHZ (Zuid-Holland Zuid). Voor teams die zich met name focu ssen op bedrijven, is samenwerking met veel meer ketenpartners essentieel. Hierbij valt te denken aan de samenwerking met IL&T, de NVWA, Waterschap en de politie. Vanzelfsprekend werkt de RUD ook samen binnen ODNL, het samenwerkingsverband van alle Nederlandse omgevingsdiensten. Verdere samenwerking kan de RUD op inhoudelijk vlak versterken en de publieke waarde van het werk van de RUD verder vergroten. 7.3. Communicatie De organisatie heeft het laatste jaar flinke stappen gezet; bedrijfskundig en organisatorisch. Naast dat er al de nodige verbeteringen zichtbaar zijn, is er nog de nodige ruimte voor een verdere verbeteringsslag. Binnen het bestuur is aandacht gevraagd voor het verbeteren van de communicatie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://sluis.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/ab2d9c5a-fed8-4ad7-8c45-4e68cd0732e9?agendaItemId=c1382c4c-bf02-4b5b-83c8-937b19e29264