08 VN-ambasadeur A. de Vos - Aanbiedingsbrief uitvoeringsdocument Nationale Strategie Implementatie VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap (1)

25

BI:

Stand van zaken uitvoering VN-verdrag Handicap en artikel 1 van de Grondwet Nederland landelijk

- Het 'VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap' gratificeert op 14-07-2016 - Handicap toegevoegd aan artikel 1 van de Grondwet op 17-01-2023 - De interdepartementale werkgroep implementatie VN-verdrag Handicap is in werking getreden - Eerste beoordelingsrapportage uitvoering VN-verdrag Handicap in Nederland op 15-08-2024 - De norm NEN 9120 voor de toegankelijkheid en bruikbaarheid van gebouwen is beschikbaar (03-02-25) - Europese toegankelijkheidsacte aangenomen in Europa. In Nederland in werking op 28 juni 2025 - Europese parkeer S gehandicapte kaart is aangenomen in Europa, invoering uiterlijk op 5 juni 2028 - VN-verdrag Handicap ratificatie facultatief protocol beoogd 2026 (wetgeving in behandeling) - Nationale strategie uitvoering VN-verdrag Handicap 2040 (Tweede Kamer feb.

2024) - Opstellen eerste werkagenda uitvoering nationale strategie in behandeling (Q4 2024 8l Q1&2 2025) Tijdens debat VN-verdrag Handicap zijn er moties aangenomen die oproepen om alle beoordelingen en adviezen gedaan door het VN Comité Handicap mee te nemen in uitwerking van de werkagenda - Wetgeving breed offensief binnen de participatiewet in werking, optimalisering volgt - Wetgeving simpel switchen binnen de participatiewet in werking, optimalisering volgt - Wetgeving passend onderwijs in werking, programma inclusief onderwijs 2034 loopt - Wetgeving borgen infrastructuur sociale ontwikkelbedrijven in behandeling en deels in uitvoering Beoogde investering van 100 miljoen Euro voor komende 10 jaar (2025-2034) - Wetgeving garantiebanen/participatie banen loopt aanpassingen worden verwacht - Wetgeving aanpassen WIA en Wajong worden verwacht (Rapport commissie Octas) - Wetgeving participatiewet in balans, spoor 1 met menselijke maat in behandeling Eerste Kamer - Wetgeving fundamentele hervorming participatiewet, spoor 2 en 3 wordt verwacht -Traject wetgeving en uitvoering beleid loopt (toeslagen affaire en UWV materie enzovoorts)

Provincie Zeeland - Het uitvoeringsprogramma 'Bestuursakkoord Toegankelijkheid' van de provincie Zeeland loopt nu van 2024 tot en met 2028 -Traject nieuwe concessie OV met toegankelijk 8t inclusie punten loopt, beoogd in werking eind 2026 - Heel veel bushaltes zijn ondertussen aangepast aan toegankelijkheidseisen en loopt door - Uitrol nieuwe rolstoel toegankelijkere buurtbussen loopt tot en met Q2 2025

Gemeenten Zeeuws Vlaanderen algemeen - De gemeenten Hulst, Terneuzen en Sluis hebben alle 3 een lokale inclusie agenda in werking - De gemeenten steunen volmondig het inclusie beleid van Dethon, artikel 1 Grondwet 8t VN-verdrag - Traject voorgezet onderwijs campus Terneuzen. Doelstelling: speciaal onderwijs mee naar campus - Traject inclusie top Zeeuws Vlaanderen op de achtergrond in voorbereiding

Gemeenschappelijke regeling Dethon van de gemeenten Terneuzen, Hulst en Sluis - Onthulling Artikel 1 Grondwet en instellen inclusie dag bij Dethon op 14-07-2023 - In werking stellen van het 'Sociaal 8t toegankelijkheid beleidsplan' bij Dethon op 29-08-2024 - Introductie van de Dethon inclusie award en voor de eerste keer uitgereikt op 29-08-2024 - Aangesteld als inclusie ambassadeur van Dethon om Dethon adviserend te ondersteunen in 2024 - Inwerking stellen van inclusie commissie bij Dethon op 20 maart 2025

Europa ä Verenigde Naties - Europese Commissie bevestigt update van de strategie voor rechten van personen met een beperking - EDF Europese manifest handicap aangeboden aan Europees parlement, behandeling wordt gestart - Tweede beoordelingsrapportage traject uitvoering VN-verdrag Handicap Nederland wordt gestart (2030)

26

B2:

De internationale mensenrechten verdragen en wat zijn mensenrechten Wat zijn mensenrechten

Mensenrechten beschermen de waardigheid van ieder mens. Je hebt mensenrechten omdat je mens bent ongeacht welk geslacht, etnische afkomst, godsdienst of politieke overtuiging je ook hebt. Ze gelden altijd en overal, voor iedereen. Mensenrechten hebben een speciale plaats in het recht. Ze zijn vastgelegd in de Grondwet en er zijn internationale afspraken over gemaakt. Daardoor kan een overheid mensenrechten niet zomaar opzij zetten.

Wat voor mensenrechten zijn er Mensenrechten worden vaak in categorieën onderverdeeld. Je hebt burgerrechten en politieke rechten. Hieronder vallen bijvoorbeeld het recht op leven, het recht op een eerlijk proces en het recht op vrijheid van meningsuiting. Daarnaast heb je economische, sociale en culturele rechten, zoals het recht op een behoorlijke levensstandaard, het recht op arbeid met behoorlijke arbeidsomstandigheden en het recht op onderwijs. Alle mensenrechten zijn even belangrijk en ze zijn allemaal nodig om de menselijke waardigheid te beschermen.

Mensenrechten voor iedereen Iedereen heeft mensenrechten en iedereen heeft het recht alle mensenrechten te kunnen uitoefenen. Het recht op gelijke behandeling is dus onderdeel van alle mensenrechten. Om gelijkheid in mensenrechten te bereiken, zijn soms maatregelen nodig. Bijvoorbeeld: iedereen heeft het recht op toegang tot informatie. Als de website van een gemeente niet toegankelijk is voor mensen met een visuele beperking, kunnen zij dat recht niet uitoefenen op dezelfde manier als mensen die goed kunnen zien. De overheid moet dan de website aanpassen om ervoor te zorgen dat iedereen het recht op informatie ook in de praktijk heeft. Ook al gelden alle mensenrechten voor iedereen, in de praktijk blijkt dat aanvullende maatregelen nodig zijn om de mensenrechten van vrouwen, kinderen en mensen met een beperking te versterken. Denk aan het Kinderrechtenverdrag en het VN-verdrag Handicap. De overheid heeft een zorgplicht voor zijn burgers als het om mensenrechten gaat!

Waar vind je mensenrechten De basis voor alle internationale afspraken over mensenrechten is de 'Universele Verklaring van de Rechten van de Mens' (UVRM). Deze verklaring is op 10 december 1948 aangenomen door de Verenigde Naties. Er zijn meerdere internationale mensenrechtenverdragen waarin de mensenrechten preciezer zijn omschreven en waarin staat welke beperkingen zijn toegestaan. Bijvoorbeeld: iedereen heeft het recht op vrijheid van meningsuiting, maar als je iemand discrimineert vanwege afkomst, mag de strafrechter je een boete opleggen. Er zijn verdragsorganen voor mensenrechten. Dit zijn commissies van onafhankelijke deskundigen. Deze verdragsorganen houden toezicht op de uitvoering van de fundamentele internationale mensenrechtenverdragen. De verdragsorganen worden opgericht in overeenstemming met de bepalingen van het verdrag waarop zij toezicht houden.

Welke mensenrechtenverdragen zijn er Mensenrechten gelden voor alle mensen op de wereld. Om mensenrechten te beschermen zijn ze op Europees en internationaal niveau in verschillende verklaringen en verdragen vastgelegd.

Nederland en de VN verdragen Op internationale conferenties wordt een internationaal verdrag in eerste instantie ondertekend door de deelnemende landen. Om het verdrag in werking te laten treden, moeten de landen het verdrag daarna nog ratificeren (bekrachtigen). In Nederland legt de regering dan een 'goedkeuringswet' voor aan het parlement. Gaat het parlement akkoord? Dan is het verdrag goedgekeurd. Voor Nederland gelden het internationale 'Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten' (IVBPR) en het internationaal 'Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten' (IVESCR) sinds 1979. Het enige VN-verdrag dat Nederland nog niet heeft ondertekend en bekrachtigd heeft is het internationaal 'Verdrag inzake de Rechten van Migrerende Werknemers en hun Familieleden' (CMW).

27

De 'Universele Verklaring van de Rechten van de Mens' In 1948 heeft de Verenigde Naties (VN) de 'Universele Verklaring van de Rechten van de Mens' (UVRM) bij resolutie aangenomen. De UVRM vormt de basis voor mensenrechteninstrumenten van de VN en regionale organisaties als de Raad van Europa, de Organisatie van Amerikaanse Staten en de Afrikaanse Unie. De UVRM bestaat uit 30 artikelen. Het is een korte tekst uit 1948 die wereldberoemd is geworden. Het is het meest vertaalde document ter wereld. Het is geen wet, maar het is misschien nog wel veel belangrijker dan welke wet dan ook!

Verdragen van de Verenigde Naties In 1946 startte de VN de Commissie voor de Rechten van de Mens met als belangrijkste taak het schrijven van een verklaring: het internationaal 'Statuut van de Rechten van de Mens' (International Bill of Rights).

Het Handvest van de Verenigde Naties Het 'Handvest van de Verenigde Naties' legt de grondslag van de organisatie. Het bepaalt de rechten en plichten van lidstaten en stelt de organen en procedures van de Verenigde Naties vast. Als internationaal verdrag codificeert het handvest op internationaal niveau de voornaamste beginselen inzake internationale betrekkingen van de soevereine gelijkwaardigheid van staten. Tevens codificeert het handvest het verbod op het gebruik van geweld in internationale relaties en de elementaire mensenrechten van iedereen. Een voorbeeld van codificatie is het samenstellen en vaststellen van stelselmatige wetten in formele zin voor rechtsonderdelen van enige omvang, welke wetten binnen het nationale rechtsgebied overal gelijkelijk verbindende krachten bezitten. Denk bijv. aan een wetboek.

Burgerrechten en politieke rechten I Economische, sociale en culturele rechten De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties nam in 1966 twee verdragen aan. In 1976 traden de verdragen in werking en moesten de landen die de verdragen ondertekend hadden zich eraan houden. Het ene is het internationale 'Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten' (IVBPR). Dit verdrag bestaat uit verschillende artikelen over onder meer discriminatie, marteling, eerlijk proces, vrije meningsuiting, kiesrecht en gelijkheid voor de wet. Daarnaast is er het internationale 'Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten' (IVESCR). Dit verdrag bestaat uit meerdere artikelen. Deze gaan onder andere over werk, loon, voedsel, stakingsrecht, discriminatie, gezondheid en onderwijs.

Alle VN verdragen op een rijtje Naast deze twee verdragen zijn er zeven VN mensenrechtenverdragen en bijbehorende comités die specifieke aandacht besteden aan een groep mensen of aan een bepaald recht. De VN verdragen zijn: -Het internationaal 'Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten', IVBPR met toezichthoudend Mensenrechtencomité, HRC -Het internationaal 'Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten', IVESCR met toezichthoudend Comité inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten', CESCR -Het internationaal 'Verdrag inzake de Uitbanning van alle vormen van Rassendiscriminatie', CERD met toezichthoudend Comité inzake de Uitbanning van Rassendiscriminatie, CERD -Het internationaal 'Verdrag inzake de Uitbanning van alle vormen van Vrouwendiscriminatie', CEDAW met toezichthoudend Comité inzake de Uitbanning van Vrouwendiscriminatie, CEDAW, Vrouwenverdrag -Het internationaal 'Verdrag inzake tegen Foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende vormen van Bestraffing', CAT met toezichthoudend Comité inzake tegen Foltering, CAT -Het internationaal 'Verdrag inzake de Rechten van het Kind', CRC met toezichthoudend Comité inzake de Rechten van het Kind, CRC, Kinderrechtenverdrag -Het internationaal 'Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap', CRPD met toezichthoudend Comité inzake de Rechten van Personen met een Handicap, CRPD, VN-verdrag

Handicap -Het internationaal 'Verdrag inzake tegen Gedwongen Verdwijningen', CED met toezichthoudend Comité inzake tegen Gedwongen Verdwijningen, CED -Het internationaal 'Verdrag inzake de Rechten van Migrerende Werknemers en hun Familieleden', CMW

28

Het 'Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens' De Raad van Europa is een internationale organisatie die zich richt op het verspreiden en bevorderen van democratie en mensenrechten. Het 'Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens' beschermt de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Het is het eerste verdrag van de Raad van Europa en vormt de hoeksteen van al zijn activiteiten. Het werd op 4 november 1950 in Rome opengesteld voor ondertekening en trad op 3 september 1953 in werking. De bekrachtiging ervan is een voorwaarde om lid te worden van de organisatie. Het was het eerste instrument dat uitvoering gaf aan bepaalde van de in de 'Universele Verklaring van de Rechten van de Mens' genoemde rechten en deze bindend te maken. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens houdt toezicht op de implementatie van het verdrag in de 46 lidstaten van de Raad van Europa. Sinds de aanneming in 1950 is het verdrag een aantal keren gewijzigd en aangevuld met vele rechten naast de in de oorspronkelijke tekst opgenomen rechten. In het EVRM staan onder andere het recht op vrijwaring van slavernij, verbod op foltering, het recht op vrijheid van persoon, het recht op een eerlijk proces, het recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst, en het recht op bescherming van het privé- en gezinsleven.

Aan het EVRM zijn protocollen met aanvullende rechten toegevoegd die een land apart moet bekrachtigen. In de protocollen zijn bijvoorbeeld het recht op eigendom, het recht op bewegingsvrijheid en een algemeen verbod op discriminatie vastgelegd.

Europese Unie: de weg naar het Handvest van de Grondrechten De doelstellingen van de Europese Unie zijn in de eerste plaats economisch en politiek. Het Europese Hof van Justitie in Luxemburg ziet toe op de naleving van EU-recht en was dus oorspronkelijk geen mensenrechten hof. Toch heeft het in verschillende uitspraken een belangrijke basis gelegd voor de discussie over fundamentele rechten op politiek niveau binnen de EU. Die discussie leidde onder meer tot het 'Verdrag van Maastricht' (1992), een mijlpaal in de geschiedenis van de Europese Unie. In het verdrag is vastgelegd dat de EU fundamentele rechten respecteert. Na lange onderhandelingen kwam het EU handvest van de Grondrechten tot stand. In 2009 werd het handvest bindend toen het 'Verdrag van Lissabon' inging. In het handvest zijn veel mensenrechten opgenomen, zoals het recht op leven, het verbod op marteling, het recht op bescherming van het privéleven, het recht op vrijwaring van discriminatie en het recht op een eerlijk proces. Alle Europese instellingen moeten zich aan het handvest houden. Ook bij het uitvoeren van EU-wetgeving geldt het handvest van de Grondrechten.

Het 'Europees Sociaal Handvest' Het 'Europees Sociaal Handvest' is een verdrag van de Raad van Europa dat fundamentele sociale en economische rechten garandeert als tegenhanger van het 'Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens', dat verwijst naar burgerrechten en politieke rechten. Het garandeert een breed scala aan alledaagse mensenrechten met betrekking tot werkgelegenheid, huisvesting, gezondheid, onderwijs, sociale bescherming en welzijn. Het handvest legt specifiek de nadruk op de bescherming van kwetsbare personen zoals ouderen, kinderen, mensen met een handicap en migranten. Het vereist dat het genot van de bovengenoemde rechten zonder discriminatie wordt gegarandeerd. Het 'Europees Sociaal Handvest' (ETS nr. 163) is van 01 juli 2006 van kracht in ons land waarbij het Koninkrijk der Nederlanden het herziende 'Europees Sociaal Statuut' aanvaardt heeft voor het Koninkrijk in Europa. Geen enkel ander rechtsinstrument op pan-Europees niveau kan een zo uitgebreide en volledige bescherming van sociale rechten bieden als het handvest, dat ook als referentiepunt dient in het recht van de Europese Unie. De meeste sociale rechten in het handvest van de Grondrechten van de EU zijn gebaseerd op de relevante artikelen van het handvest.

Het handvest wordt daarom gezien als de sociale Grondwet van Europa en vormt een essentieel onderdeel van de mensenrechtenarchitectuur van het continent.

Europese Unie: richtlijnen over discriminatie Een van de fundamenten van de Europese Unie is het verbod op discriminatie. Dit op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of geloofsovertuiging, handicap, leeftijd en seksuele geaardheid. Het recht op non-discriminatie is vastgelegd in de EU-verdragen en in het Handvest van de Grondrechten. Sinds 2000 zijn er ook richtlijnen over gelijke behandeling ongeacht ras of etnische afstamming, en over gelijke behandeling van mannen en vrouwen opgesteld.

29

B3:

Overzicht organisaties Overzicht internationale organisaties De Verenigde Naties Het VN Comité voor de Rechten van Personen met een Handicap

Het VN Comité voor de Rechten van Personen met een Handicap (CRPD) is het orgaan van onafhankelijke deskundigen dat toezicht houdt op de uitvoering van het verdrag bij de staten die partij zijn. Alle staten die partij zijn, zijn verplicht om regelmatig rapporten voor te leggen aan het Comité over hoe de rechten worden geïmplementeerd. Het Comité onderzoekt elk rapport. Ze geven suggesties en algemene aanbevelingen, met betrekking tot het rapport, die het passend acht, aan de betrokken staat die partij is. Het 'Facultatieve Protocol' bij het VN-verdrag geeft het VN Comité de bevoegdheid om individuele klachten te onderzoeken met betrekking tot vermeende schendingen van het verdrag door staten die partij Zijn bij het 'Facultatief PrOtOCOľ.

Het VN Comité: https://www.ohchr.ore/EN/HRBodies/CRPD/Paees/CRPDIndex.aspx Overzicht van alle VN mensenrechtenverdragsorganen: https://www.ohchr.org/en/treaty-bodies Informatie aangaande het VN Handvest: https://unric.Org/nl/verenigde-naties/vn-handvest/#top UN algemeen: https://www.un.org/en/ UN web tv: https://media.un.org/en/webtv/ UN bibliotheek^ https://digitallibrary.un.org/ United Nations Human Rights Council: https://www.ohchr.org/en/hrbodies/hrc/home Criminal Court: https://www.icc-cpi.int/ United Nations Office at Geneva: https://www.ungeneva.org/en World Health Organization: https://www.who.int/ United Nations Volunteers: https://www.unv.org/ United Nations Foundation: https://unfoundation.org/? ghl9ž2Alm6sv7lŵ2A up«^2AMQ„y.2A gsy.2AMQ..Sgclid^EAIalũobChMlxu3S9aKCİAIVlVQeDBxlBfggFEAŵYASAAEgKOw D BwE

VN Ministerie van Economische en Sociale Zaken Si Onbekwaamheid Het VN programma voor gehandicapten aangaande het 'VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap' (SCRPD) valt onder de afdeling voor sociaal inclusieve sociale ontwikkeling (DISD) van het ministerie van Economische en Sociale Zaken van de Verenigde Naties (UNDESA). Hun wereldwijde missie is om de rechten en vooruitgang van personen met een handicap te bevorderen. Binnen het systeem van de Verenigde Naties werkt het Focal Point on Disability aan: » Ondersteuning van intergouvernementele instanties zoals de Algemene Vergadering en de Economische en Sociale Raad (ECOSOC); » Dienst verlenen aan de Conferentie van Staten die partij zijn bij het 'VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap' » Bevorderen van het internationale normatieve kader inzake handicaps » Internationale normen en standaarden met betrekking tot handicaps implementeren op nationaal, regionaal en internationaal niveau; technische samenwerking » Mainstream handicap in de ontwikkelingsagenda, inclusief de Sustainable Development Goals (SDG's) en andere internationaal overeengekomen ontwikkelingsdoelen » Co-voorzitter van de Inter-agency Support Group van de Verenigde Naties voor het 'VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap' (IASG) Meer informatie: E- mail: enable@un.org of via website Contact pagina.

Link VN-Verdrag Handicap: httosV/www.un.org/development/desa/disabilities/con vention-on-the-rights-of-persons-with-dis3bilities.html The 'Universal Periodic Review': https://www.upr-info.org/en Beoordelingen NL: https://www.upr-info.org/en/review/netherlands International Service for Human Rights: https://ishr.ch/ CBM Global Disability Inclusion: https://cbm-giobai.org/ Business ä Human Rights Resource Centre: https://www.business-humanrights.org/en/ International Disability Alliance: https://www.internationaldisabilitvalliance.org/ Business Disability Forum: https://businessdisabilitvforum.org.uk/ Disabilityin: https://disabilityin.org/ G3ict - The Global Initiative for Inclusive ICTs: https://g3ict.org/ IAAP - International Association of Accessibility Professionals: https://www.accessibilitvassociation.org/ National Council on Disability (Verenigde Staten): https://www.ncd.gov/

30

De Europese Unie De Europese Unie en haar lidstaten willen de sociale en economische situatie van personen met een handicap verbeteren, voortbouwend op het EU Handvest van de Grondrechten en het verdrag betreffende de werking van de EU. De Europese Commissie geeft bekendheid aan de leefomstandigheden van personen met een handicap, de uitdagingen die zij in het dagelijks leven ondervinden en de instrumenten om hun leven te verbeteren. In maart 2021 heeft de Europese Commissie de strategie voor de rechten van personen met een handicap2021-2030 goedgekeurd. Het Europees Parlement heeft ook de Europese toegankelijkheidswet aangenomen. httPs:ZZeur-iex.eUropa.euZlegal-contentZFR7TXTZ?urFCQM:2021:101:FIN De European Union Agency for Fundamental Rights (FRA): https://fra.europa.eu/en Het Hof van Justitie van de Europese Unie: httpsV/curia.europa.eu/icms/icms/i 6/nl/ Achtergrond informatie Europees Parlement

Subcommissie Mensenrechten: https:77www.europarl.europa.euZcommitteesZnlZdroiZhomeZhighlights Subcommissie Europese Economisch en Sociaal Comité: https:ZZwww.eesc.europa.euZni Liaisonbureau Europees Parlement in Nederland: https://www.europarl.europa.eu/thenetherlands Europees Parlement algemeen* https://www.europarl.europa.eu/portal/nl: Multimedia center 7 Eur-lex: https://multimedia-europarl.europa.eu/nl https://eur-lex.europa.eu/homepage.html Achtergrond informatie Europese Commissie

InduSie en handicap: https:77ec.europa.eu7socīalZmain.isp?catld^l37aiangld^nl Strategie 2021-2030: https://ec.europa.eu/social/main. isp?cat^898tfurtherNews^es8tnews^99388tlang^en Achtergrond informatie Raad van Europa

Raad van Europa algemeen! https://www.consilium.europa.eu/en/council-eu/ https://www.coe.int/en/web/portal/home

https://www.consilium.europa.eu/en/topics/social-affairs/

https://www.consilium.europa.eu/en/

Het 'Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens' bij de Raad van Europa: https://www.coe.int/en/web/human-rights-convention/home

Nederlandse tekst 'Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens': Europees verdrag voor de rechten van de mens. Het Sociaal Handvesthttps://www.coe.int/en/web/european-social-charter/charter-texts https://www.coe.int/en/web/european-social-charter https://www.coe.int/en/web/european-social-charter/netherlands

Europees Gerechtshof voor de Mensenrechten

Het Gerechtshof in het kort: https://www.echr.coe.int/Documents/Court in brief NLD.pdf Het Gerechtshof: https:ZZwww.echr.coe.intZPagesZhome.aspx?p^asictexts8tc Europees Economisch en Sociaal Comité

Het Europees Economisch en Sociaal Comité: https://www.eesc.europa.eu/nl De ENNHRI

ENNHRI is het Europese netwerk van nationale mensenrechteninstellingen. Zij brengen meer dan 40 nationale mensenrechteninstellingen (NHRľs) in heel Europa samen om de promotie en bescherming van mensenrechten in de regio te verbeteren. https:77ennhh.org7 Het European Disability Forum voor personen met een beperking

Het European Disability Forum is een overkoepelende organisatie van personen met een handicap die de belangen verdedigt van meer dan 100 miljoen personen met een handicap in Europa. Inclusion International: https:ZZinclusion-international.orgZ Inclusion Europe: https:ZZwww.inclusion-europe.euZ Global Disability Inclusion, LLC: https:ZZwww.globaldisabilitvinclusion.comZ ILGA-Europe: https:ZZwww.ilga-europe.orgZ International Labour Organization: https:ZZwww.ilo.orgZglobalZlang-enZindex.htm EAPN: https:Z7www.eapn.euZ De belangrijkste organisaties in België https://www.vlaanderen.be/ https://www.vlaamsmensenrechteninstituut.be/

https://www.unia.be/nl/

https://www.vaph.be/ https://easpd.eu/

De permanente vertegenwoordigingen vertegenwoordigen Nederland in internationale organisaties https://www.netherlandsandvou.nl/permanent-representations

31

Overzicht Nederlandse organisaties De website Overheid.nl

De website Overheid.nl is de wegwijzer naar informatie en diensten van de overheid. https:ZZwww.ouerheid.niz De Nederlandse overheid

Het programma 'Doe Onbeperkt Mee' van de overheid is bedoeld om het VN-verdrag Handicap verder uit te voeren. Hieraan doen gemeenten, het Rijk, ondernemers, werkgevers en mensen met een (onzichtbare)beperking en chronisch zieken aan mee. https:ZZwww.doeonbeperktmee.niz Steffie.nl: https:ZZwww.steffie.niz Welke informatie vindt u op Rijksoverheid.nl

De website Rijksoverheid.nl is de gezamenlijke website van de 12 ministeries. Ministeries houden zich onder andere bezig met wetsvoorstellen, regels en beleidsplannen maken. Op Rijksoverheid.nl informeren ze u hierover. https://www.riiksoverheid.nl/onderwerpen Kennisdocumenten die steeds na wetswijzingen geactualiseerd worden zijn hier te vinden: https://www.riiksoverheid.nl/onderwerpen/werken-met-arbeidsbeperking/documenten/brochures/2017/02/24/kennisdocumenten-szw

Een aantal bestuurlijke, rechtelijke en adviserende overheid gerelateerde landelijke organisaties

De Eerste Kamer: https:ZZwww.eerstekamer.nlZ De Tweede Kamer: https:ZZwww.tweedekamer.nlZ De VNG: httPs:ZZung.nlZiedereen-doet-mee VZG: https:ZZsamenzeeland.nlZuzgZ Provincie Zeeland: https:ZZwww.zeeland.nlZ SER’. https:ZZwww.ser.nlZnl MKB-Nederland: https:ZZwww.mkb.nlZ VNO-NCW: https:ZZwww.vno-ncw.nlZ AWVN: https:ZZwww.awvn.nlZ Gem. Terneuzen: https:ZZwww.terneuzen.nlZ Gem, Hulst: https:ZZwww.gemeentehulst.nlZ Gem. Sluis: https:ZZwww.gemeentesluis.nlZ De Rechtspraak: https:ZZwww.rechtspraak.nlZ Nederland Rechtsstaat: https:ZZwww.nederlandrechtsstaat.nlZ Hoge Raad: https:ZZwww.hogeraad.nlZ Raad Van Staten: https:ZZwww.raadvanstate.nlZ SCP: https:ZZwww.scp.nlZ CPB: https:ZZwww.cpb.nlZ Planbureau voor de Leefomgeving: https:zzwww.pbi.niz De Nederlandse Grondwet: https:ZZwww.denederiandsegrondwet.niz Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM): https:zznicm.niz Stimulansz: https:ZZwww.stimuiansz.niz Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme: https:ZZwww.bureauncdr.niz Staatscommissie Discriminatie/Racisme: https:ZZwww.staatscommissietegendiscriminatieenracisme.nlZ Nibud: https:ZZwww.nibud.nl/ De Staatscommissie rechtsstaat is een onafhankelijk adviescollege: https:ZZwww.staatscommissierechtsstaat.niz Regeringscommissaris Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag en Seksueel Geweld: https:ZZwww.rcgog.niz Maatwerk Multiproblematiek:

https:ZZmaatwerkmultiproblematiek.nlZ Stichting van de Arbeid: https:ZZwww.stvda.nlZnl Digi Toegankelijk: https:ZZwww.digitoegankeliik.nlZ Rechtsbijstand bij de tijd: https:ZZwww.raaduoorrechtsbiistand.orgZ Dienst Toeslagen: https:ZZwww.belastingdienst.niZwpsZwcmZconnectZnlZtoesíagenZtoesiagen Rekenkamer: https:ZZwww.rekenkamer.nlZ Raad voor Volksgezondheid 8t Samenleving: https:ZZwww.raadrus.niz Bestuursdienst: https:zzwww.aigemenebestuursdienst.niz Inspectie van het Onderwijs: https:ZZwww.onderwiisinspectie.niz Gelijke Kansen Alliantie: https:ZZwww.geiiike-kansen.niz De Geschillencommissie: https:ZZwww.degeschillencommissie.nlZ CAOP: https:ZZwww.caop.nlZ CİZ: https:ZZwww.ciz.nlZ Raad voor de Kinderbescherming: https:ZZwww.kinderbescherming.niz Het Juridisch Loket: https:ZZwww.iuridischioket.niz Op naar de 125.000 banen: https:ZZwww.opnaardei25000.niz Stichting SchuldHulpMaatje: https:ZZschuidhuipmaatie.niz Nederlandse Arbeidsinspectie: https:ZZwww.niarbeidsinspectie.niz Digitale Overheid: https:ZZwww.digitaieouerheid.niz Het College voor de Rechten van de Mens

Het College beschermt, belicht en bevordert de mensenrechten in Nederland. https:ZZwww.mensenrechten.niz Het Kinderrechtencollectief

Het Kinderrechtencollectief bestaat uit zes kernleden: de kinderrechtenorganisaties. Defence for Children, de Nationale Jeugdraad, Kinderpostzegels, UNICEF Nederland, Save the Children en Terre des Hommes. Samen hebben ze de missie om ervoor te zorgen dat de rechten van kinderen in Nederland gewaarborgd Zijľl. https://www.kinderrechten.nl/kinderrechten-nl/wie-ziin-wij/ https://www.kinderrechten.nl/professionals/vn-rapportage/

Link naaf het kinderrechtenverdrag: https://www.kinderrechten.nl/professionals/verdragstekst/ De Nationale ombudsman

De ombudsman helpt u op weg als het misgaat tussen u en de overheid, https:zzwww.n3tipnaie0mbudsman.niz De Kinderombudsman

Vind je dat jouw rechten worden geschonden? Vraag over kinderrechten? https:ZZwww.dekinderombudsman.niz 32

Nederlandse Zorg Autoriteit Doelstelling: werken aan goede en betaalbare zorg. https://www.nza.ni/ Regelhulp van de overheid, het juiste loket Regelhulp is een wegwijzer van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Heeft u zorg of ondersteuning nodig? Regelhulp laat zien wat er kan. En hoe u zorg of hulp regelt. Ook worden de zorgwetten uitgelegd. https://www.reEelhulp.nl/ Landelijk Meldpunt Zorg (LMZ) Het Landelijk Meldpunt Zorg (LMZ) geeft advies bij klachten over de kwaliteit van de zorg. Cont8Ctg6g6VGľlS! https://www.riiksoverheid.nl/contact/contactgids/landeliik-meldpunt-zorg

Landelijk meldpunt discriminatie Discriminatie.nl is een samenwerking tussen verschillende antidiscriminatiebureaus. https://discriminatie.nl/ Het uwv

Ze helpen mensen rond werk en inkomen, bieden zekerheid bij tegenslag en zetten zich in om werkloosheid en arbeidsongeschiktheid te voorkomen, https://www.uwu.nl/particuiieren/index.aspx Mensenrechten in het onderwijs: https://rechtvaardig.nl/ https://www.fourfreedoms.nl/nl/onderwiis.htm De Coalitie voor Inclusie: https://coalitievoorinclusie.nl/ Inclusie Nederland: httosV/www.inclusienederland.nl/proiecten leder(in): https://iederin.nl/ MIND: https://wiiziinmind.nl/ Per Saldo: https://www.pgb.nl/ LFB Landelijk: https://lfb.nu/lfb-landeliik/ Niets Over Ons Zonder Ons: https://nietsoverons20nderons.ni/ SDG Nederland: https://www.sdgnederiand.nl/de-17-sdgs/ Movisie: https://www.movisie.nl/ DÌVOSa: https://www.divosa.nl/ ZonMw: https://www.zonmw.nl/nl OzeQĨ https://www.ozeo.nl/ LCR: https://www.landeliikeclientenraad.nl/ Natuurlijk Inclusief®: https://natuurliikinclusief.nl/ Dethon.

https://www.dethon.nl/ VGN: https://www.vgn.nl/? ghl*mivkxz* up*MQ..* gs*MQ..8tgd^EAIalQobChMlmbrZlamCiAMVZBWtBh378RhQ.EAAYASAAEEJtJ D BwE Cedris: https://cedris.nl/ Pensioenfonds (PWRI): https://www.pwri.nl/ Wij Staan Op: https://wiistaanop.nl/ Stichting het Gehandicapte Kind: https://www.gehandicaptekind.nl/ De Normaalste Zaak: https://www.denormaalstezaak.nl/ Samenwerkingsverband Passend Onderwijs: https://www.poraad.nl/samenwerkingsverbanden-passend-onderwiis ECIO | Expertisecentrum Inclusief Onderwijs: https://edo.nl/ Kenniscentrum psychiatrie: https://kenniscentrum-kjp.nl/ Stichting Lezen en Schrijven: https://www.iezenenschriiven.ni/ Disability Studies in Nederland: https://disabiiitvstudies.ni/ Elevantio: https://www.elevantio.nl/home Zeeuwse Zorg Coalitie: https://www.zeeuwsezorgcoalitie.nl/ Tľagel: https://www.tragel.nl/ Scalda: https://www.scalda.nl/ Veilig Thuis Zeeland: https://www.veiligthuiszeeland.nl/ GGD Zeeland? https://www.ggdzeeland.nl/ UNICEF: https :ZZwww.unicef.nl/ Lilians FOľlds: https://www.lilianefonds.nl/ Onbeperkt 33n de Sldgl https://onbeperktaandeslag.nl/ Alliantie kinderarmoede: https://alliantiekinderarmoede.nl/ St.

SWOM: https://swom.nl/ GGZ: https://www.denederlandseggz.nl/ De Speeltuinbende: https://www.speeltuinbende.nl/ Jantje Beton: https://iantiebeton.nl/ HandicapNL: https://handicap.nl/ Vakbond FNV: https://www.fnv.nl/cao-sector/overheid Vakbond CNVĩ https://www.cnv.nl/ Vakbond AOb: https://www.aob.nl/ Zorgbelang Inclusief: https://www.z0rgbei3nginciusief.nl/ Stichting Prokkel: https://www.prokkei.ni/ Vilans: https://www.viians.ni/ Spierziekten Nederland: https://www.spierziekten.nl/ Emma at Work: https://www-emma-at-work.nl/ De zonnebloem: https://www.zonnebloem.nl/ Stichting Accessibility: https://www.accessibility.nl/ Klik Kenniscentrum Verstandelijk Gehandicaptenzorg: https://www.kiik.org/ MEE NL: https://www.mee.ni/ Nederlandse Vereniging voor Autisme: https://www.autisme.ni/ https://swom.ni/ Karakter: https://www.karakter.com/ Patiëntenfederatie Nederland: https://www.patientenfederatie.nl/ Zorgsaam: https://www.zorgsaam.org/ Speeltuin Oranjekwartier: https://www.oranie-kwartier.nl/ Balans, vereniging voor ouders: https://balansdigitaal.nl/ KNGF: https://geleidehond.nl/? gNl*5d4ľil* up*MQ..* gs*MQ..agcl^EAIalQobChMI2uKo96aaAIVIV3oSDBxlVTCa-EAAYASAAEglWJ D BwE NVO Nederlandse vereniging van pedagogen en onderwijskundigen: https://www.nvo.nl/ Expertisecentrum Sterk uit Armoede: https://www.sterkuitarmoede.nl/ Sociaal Werk NL: https://sociaalwerknederland.nl/ Alliantie

Kinderarmoede: https://alliantiekinderarmoede.nl/ Stichting Armoedefonds: https://www.armoedefonds.nl/ Prakken d'Oliveira Human Rights Lawyers: https://www.prakkendoiiveira.nl/ni/ Stichting Chill: https://stichtingchiii.ni/ Bureau Clara Wichmann: https://clara-wichmann.nl/ Arbeidsmarktregio Zeeland: https://www.aandeslaginzeeland.nl/ Firevaned branchevereniging hulpmiddelen: https://www.eengoedhulpmiddel.nl/firevaned ActîZ: https://www.actiz.nl/ Nederlands Normalisatie Instituut: https://www.nen.nl/ IncluSiviteitsMonitOr: https://www.nederlandseinclusiviteitsmonitor.nl/ PSO Nederland: https://www.pso-nederland.nl/ Platform S0Cİd3İ DoiTlGİni https://platform-sociaaldomein.nl/ Nederlands Jeugdinstituut: https://www.nji.nl/ Nationale Jeugd Raad: https://www.njr.nl/nl/ 33

Inspreektekst aangaande advies uitvoeringsdocument Nationale Strategie Implementatie VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap aan de 3 Zeeuws-Vlaamse Gemeenten T.B.V. Uitvoering eerste werkagenda aangaande Nationale strategie implementatie VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap

Alle mensenrechten waarmaken in de praktijk De essentiële vraag is Mogen personen met een ondersteuningsbehoefte wel of niet volwaardig meedoen VN-ambassadeur Alex de Vos Oktober 2025

Geachte Dames en Heren, Om tot een duurzame inclusieve samenleving te komen is het nodig dat onze burgers het normaal en vanzelfsprekend gaan vinden dat personen met een ondersteuningsbehoefte er gewoon bij horen en overal aan mee mogen doen. De opdracht is glashelder en de verplichte verantwoordelijkheid die we hier met zijn allen hebben, is duidelijk. De enige manier om dit voor elkaar te krijgen is dat overheden, bedrijfsleven en belangenorganisaties in samenspraak met de personen die het betreffen, bereid zijn om de schouders eronder te zetten om er voor te zorgen dat het daadwerkelijk geregeld wordt. Er is een gedegen permanente uitvoering van de nationale strategie VN-verdrag Handicap nodig om het zeer zwaar beschadigde vertrouwen te herstellen. De nationale strategie zal onvoorwaardelijk, adequaat en volwaardig geïmplementeerd dienen te worden. Deze moet vanzelfsprekend uitgevoerd worden met daadwerkelijke gelijke kansen in de dagelijkse praktijk voor iedereen, ongeacht waar je woont in ons land. Met het opstellen en uitvoeren van de eerste inclusie agenda's hebben we gelukkig een eerste belangrijke stap gezet om tot een goede uitvoering van het VN-verdrag Handicap te komen in Zeeuws-Vlaanderen.

Het standaard betrekken van de personen met een ondersteuningsbehoefte in het opstellen van en uitvoering geven aan wetgeving en uitvoering van beleid is op dit moment nog niet voldoende in lijn met het VN-verdrag. Er zijn voorbeelden dat de wil er is. Het zijn echter incidentele situaties waar het naar behoren loopt. Het VN-verdrag vraagt echter nadrukkelijk om structureel ervaringsdeskundigen en hun belangenorganisaties te betrekken bij het opstellen van en uitvoering geven aan wetgeving en uitvoering van beleid wat betrekking heeft op hun leefomstandigheden en welzijn. Er zijn dus vervolgstappen nodig. Graag wil ik de volgende vragen aan u voorleggen om tot de benodigde optimalere invulling van onze inclusie agenda's te komen om een gedegen uitvoering van de nationale strategie te bewerkstelligen.

Hoe staat het ervoor met de uitvoering van de lopende inclusie agenda's in Zeeuws-Vlaanderen? Worden de uitvoering van de agenda's gemonitord, geëvalueerd en besproken met het college en gemeenteraad? Hoe gaan de gemeenten uitvoering geven aan de landelijke nationale strategie met de daarbij horende werkagenda met het oog op het groot aantal gedecentraliseerde taken die ze hierbij hebben vanuit de landelijke overheid? Hoe gaan de gemeenten adequaat en structureel invulling geven aan alle adviezen die door het VN Comité Handicap zijn gedaan in haar uitvoerende taken vanuit het VN-verdrag Handicap? Het lot van de personen met een ondersteuningsbehoefte ligt in uw handen. Het gaat om de meest kwetsbare personen uit onze samenleving. De essentiële vraag die beantwoord moet worden is: mogen deze personen volwaardig meedoen en moeten ze serieus genomen worden met alles wat daarbij hoort? Als VN-ambassadeur wil ik er in het bijzonder met de nodige nadruk op wijzen dat alle overheden een zorgplicht hebben voor alle burgers als het om mensenrechten gaat. In mijn ogen is het onze taak, verplichting en uitdaging om er samen voor te zorgen dat deze personen de hulp krijgen die ze nodig hebben om het hoofd boven water te houden en te kunnen functioneren. Daarnaast vind ik dat deze personen onvoorwaardelijk op uw medewerking moeten te kunnen rekenen.

Laat uw hart spreken bij het nemen van moeilijke beslissingen! Mijn hoop is er op gevestigd dat alle burgers in Nederland volwaardig mogen deelnemen aan een respectvolle, gelijkwaardige, sociale en toegankelijke inclusieve samenleving. Een mooie uitdaging voor ons in Zeeuws-Vlaanderen, denk ik zo. Als VN-ambassadeur wil ik u uitermate dringend verzoeken om het advies uitvoeringsdocument 'Nationale Strategie Implementatie VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap' te agenderen voor uw vergadering. Met mijn inbreng hoop ik een waardevolle bijdrage te leveren aan de uitvoering van het VN-verdrag waarbij ik vanzelfsprekend bereid ben om met u in overleg te gaan. Met belangstelling kijk ik uit naar uw inhoudelijke reactie. Dank u wel voor uw aandacht.

2