07 Collegebrief - Radicalisering en extremisme groeit. Ook in Zeeland

gemeentes lij ss Postadres: Postbus 27 4500 AA Oostburg Bezoekadres: Nieuwstraat 22 4501 BD Oostburg

Aan de gemeenteraad

Telefoon 140117 Telefoon +31 (0)117 457 000 Telefax +31 (0)117 452 241

25.0001004

IBAN: NL33INGB0661900169 BIC code: INGBNL2A BTW-nummer: 811046321B01

Inkomende documenten Gemeente Sluis www.gemeentesluis.nl info@gemeentesluis.nl

ons kenmerk

23ŨDCO

uw brief d.d. uw kenmerk behandeld door doorkiesnummer

Cluster Veiligheid 140117

onderwerp bijlage(n)

Een

Oostburg,

11 februari 2025

Geachte raadsleden De aandacht voor de onderwerpen radicalisering en extremisme groeit. Ook in Zeeland- Door ontwikkelingen in de samenleving (zoals bijvoorbeeld polarisatie, daling vertrouwen in overheid oorlog etc ) hebben gemeenten met verschillende vormen en casuïstiek op het gebied ván radfcalisering/extremisme te maken. Soms Voorbeelden hiervan zijn de bekladding van de synagoge in Middelburg, of zeerrecei™ aanhoudinq een inwoonster uit onze gemeente. Zij wordt verdacht leiding te geven aan d Voíľsraad 9een radicale groep soevereinen die zich afkeert van de overheid en bereid is daarvoor geweld te gebruiken. Wanneer mensen extremistisch gedrag vertonen of dreigen te radicaliseren is het noodzakelijk ľm oo b d in te dropen in Zeeland hebben we sinds 2016 voor dat doel een Contraterronsme, Extremisme en Radicalisering(CTER)-weegploeg. In de CTER weeg^zit een afvaardigmg

vanuit het Openbaar Ministerie (OM), het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland, polrt®.įrľ openbare orde en veiligheid van gemeenten. Zij beoordelen casuïstiek waarbij (moge J ) sprake is van radicalisering. Vervolgens kijken zij wat er nodig is om de beirokke persoon/personen te helpen om de (openbare) veiligheid te waarborgen. Ěr is ook een Zeeuws werkgroep actief. Zij richt zich vooral op preventie. Investeren in preventie is effectiever dan mensen helpen wanneer ze al geradicaliseerd zijn. Door op j signTeíen en de juiste zorg in le zetten kan voorkomen worden dat problemen groter worden en escaleren. De Droblematiek van radicalisering en extremisme vraagt een regionale aanpak. Ook interventies op het gebied van preventie hebben een grotere slagingskans wanneer deze op (egiZľnive^ wo9rden voorbereid. Het bestuurlijk Vanuit het Districts™ ege Zeeland en het gecombineerd bestuurlijk overleg zorg- en veiligheid is de wens uitgesproken om een Zeeuwse nota en plan van aanpak te ontwikkelen dat zich richt op de preventie van radicalisering en extremisme, met de focus op een integrale aanpak. Besluit

Wij hebben besloten om dit te onderschrijven door: . .

In te stemmen met de Zeeuwse nota en plan van aanpak voor radicalisering en extremisme, onder voorbehoud van extra kosten die voortvloeien uit de aanpak, De Zeeuwse nota en het plan van aanpak te koppelen aan het lokale uitvoeringsplan Integrale Veiligheid, ter bevordering van een samenhangende en effectieve aanpak

Er is een groeiende behoefte bij professionals in zowel het sociaal- als het veiligheidsdomein naar kennis en deskundigheidsbevordering over radicalisering. U moet dan denken aan leraren op school, medewerkers van de GGD, maatschappelijk werk, jongerenwerkers, opsporingsambtenaren, politie, etc. Vragen die in de praktijk spelen zijn o.a.: Hoe herken ik signalen van radicalisering?" en “Wat kan ik doen als professional bij signalen van radicalisering?”. Er is behoefte aan het vergroten en uitwisselen van kennis en expertise, kennis over de persoonsgerichte aanpak en het versterken van een signaleringsstructuur en preventiestructuur op het gebied van radicalisering en extremisme. Na de start van de CTER-weegploeg zijn we in Zeeland een aantal jaar geleden ook begonnen met het versterken en ontwikkelen van de signalerings-, en meldingsstructuur, preventie- en netwerkstructuur. -

Op verschillende momenten hebben er verspreid door Zeeland bijeenkomsten plaatsgevonden waar professionals kennis konden uitwisselen en waar deskundigen uit het land uitleg kwamen geven over de verschillende vormen van radicalisering en extremisme.

-

in 2023 heeft Zeeland een Meldpunt radicalisering ingericht bij het Zorg- en Veiligheidshuis en een routekaart opgesteld. De routekaart biedt richtlijnen voor professionals voor het handelen bij signalen van radicalisering.

-

In samenwerking met het Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering (ROR) verzorgen we in Zeeland opleidingen en trainingen voor professionals in de preventie en aanpak van radicalisering en extremisme.

In bijgevoegd plan van aanpak zijn de speerpunten voor een integrale en preventie aanpak rondom radicalisering en extremisme vastgelegd. Met deze nota laten gemeenten zien dat dit vraagstuk speelt en welke interventies er plaatsvinden om radicalisering tegen te gaan. Zeeuwse nota en plan van aanpak radicalisering en extremisme Het Ministerie van Justitie en Veiligheid stelt middelen ter beschikking aan gemeenten en regio’s voor de aanpak van en het voorkomen van radicalisering en extremisme. Het district Zeeland ontvangt via centrumgemeente Tilburg deze zogenaamde versterkingsgelden ook. De middelen worden ingezet voor een coördinator/aanjager en de organisatie van verschillende interventies, trainingen en netwerkbijeenkomsten. De Zeeuwse nota helpt om de beschikbare versterkingsgelden op een nuttige manier in te zetten en zorg te dragen voor het behalen van een aantal resultaten. Resultaten op het gebied van; bewustwording, kennisuitwisseling, deskundigheidsbevordering, versterken van het netwerk en een betere samenwerking tussen professionals. Uiteindelijk wil je er met elkaar voor zorgen dat de kans mensen in Zeelands radicaliseren kleiner wordt en mensen eerder worden geholpen We starten in 2025 met het uitvoeren van een fenomeenanalyse. We zijn bekend met verschillende vormen van radicalisering en extremisme.

Maar welke vormen zijn relevant in de Zeeuwse samenleving, waar liggen bij ons de risico’s? De resultaten van de fenomeenanalyse helpen om meer focus aan te brengen en de theorie dichter bij de praktijk te brengen. Daarnaast plaatst de nota de aanpak van radicalisering en extremisme in een context. Je kunt de aanpak niet los zien van andere vraagstukken op het gebied van zorg en veiligheid. Dat speelt mee bij het geven van uitvoering aan deze nota. Tenslotte bevat de nota een actieplan. Om vormen van radicalisering en extremisme in Zeeland tegen te gaan zijn interventies nodig. De versterkingsgelden vanuit het Ministerie van Justitie en Veiligheid vormen een belangrijke bron om deze interventies uit te kunnen voeren. Maar gemeenten zullen ook zelf moeten investeren in de aanpak. Dat betreft vooral de inzet van menskracht om regie te kunnen voeren, initiatief te nemen en te coördineren. Door hier Zeeuws in samen te werken kunnen we deze inspanningsvraag delen. Daarnaast worden we ondersteund door landelijke organisatie zoals de Ministeries van justitie en Veiligheid, Pag. 2/3

gemeentesLUîs

c

Binnenlandse zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid, het NCTV, het Landelijk Steunpunt Extremisme en het Expertise Centrum Sociale Stabiliteit. Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SLUIS,

Pag. 3/3

Zeeuwse nota en plan van aanpak radicalisering en extremisme

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

ínhoud 1.

2.

Aanleiding.............................................................................................................................. 2 1.1.

Veranderende context die aanleiding geeft tot actie.................................................... 2

1.2.

Behoefte aan kaders...................................................................................................... 3

Probleemstelling.................................................................................................................... 3 2.1.

Belang van inzet op preventie......................................................................................... 4

3.

Doelstelling............................................................................................................................ 4

4.

Context en samenwerking..................................................................................................... 5

5.

Het ontwikkelingsbeeld van radicalisering in Nederland..................................................... 5

6.

7.

5.1.

Jihadistische dreiging blijft substantieel en ontwikkeltzich online................................ 6

5.2.

Geweldspotentieel in Rechts-Terroristische Online Milieus......................................... 6

5.3.

Geweldsbereidheid binnen Anti-lnstitutionele Bewegingen en 'Soevereinen'.............6

5.4.

Links-Extremisme.......................................................................................................... 7

5.5.

Wat is het beeld in Zeeland?.......................................................................................... 7

Plan van aanpak: wat gaan we doen?....................................................................................8 6.1.

Basis op orde taken........................................................................................................ 8

6.2.

Preventie-projecten..................................................................................................... 10

6.3.

Verder versterken van preventie................................................................................... 10

Status plan van aanpak........................................................................................................11

Bijlage 1: Signalerings- en meldstructuur radicaliseringZeeland.............................................12

1

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

1. Aanleiding De afgelopen járen is er een groeiende aandacht voor de thema's 'radicalisering' en 'extremisme' ontstaan. Eerder lag de focus voornamelijk op jihadisme en werd de problematiek rondom radicalisering vaak gezien als 'een ver-van-je-bed-show'. Inmiddels zijn radicalisering en extremisme meerzijdig en complex geworden. Radicalisering is een proces. De fases waar iemand doorheen gaat als iemand radicaliseert zijn over het algemeen bekend, maar radicaliseringverandert steeds meer van tempo, intensiteit en uitingsvorm (van offline naar online). Het laatste Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN)1, gepresenteerd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) laat zien dat er naast jihadisme en radicale islam, andere vormen van radicalisering en extremisme groeien (denk hierbij aan: rechts-extremisme, links-extremisme, anti-institutioneel extremisme, soevereinen). De toename van maatschappelijke onrust, polarisatie en het verlies van vertrouwen in de overheid hebben we allemaal van dichtbij ervaren tijdens de coronapandemie. Deze veranderingen laten zien dat de problemen rondom radicalisering en extremisme niet meer ver van ons af staan, onlosmakelijk verbonden zijn aan de veranderingen in onze samenleving en dus steeds meer vragen om een integrale aanpak. 1.1.

Veranderende context die aanleiding geeft tot actie

Met het ontstaan van de Arabische lente (2011) werd Nederland vooral geconfronteerd met dreigingen vanuit jihadistische netwerken en begonnen (voornamelijk jongere) mensen uit Nederland af te reizen naar Syrië en Irak. Deze mensen reisden af naar Syrië en Irak om zich aan te sluiten bij ISIS of andere jihadistische groeperingen. Landelijk zijn er verschillende acties en interventies uitgezet om de dreiging vanuit jihadisme tegen te gaan. De NCTV heeft toen o.a. de handreiking voor de ‘lokale aanpak van jihadisme’ gepubliceerd. Na de opkomst en teloorgang van ISIS verschoven de dreigingen. Het jihadistische risico bleef, maar vanaf de járen 2020 werden andere vormen van extremisme sterker zichtbaar. Waaronder rechtsextremisme, deels gevoed door de economische onzekerheden en maatschappelijke polarisatie. Ook zogenoemde ‘soevereinen burgers’ en complotdenkers vormen een toenemende dreiging. Deze mensen verzetten zich vaaktegen de overheid en de rechtsstaat, mede versterkt door de COVID pandemie, die het wantrouwen tegen de overheid en complottheorieën voedde. Nu de vormen van radicalisering en extremisme steeds meer gaan veranderen en ook meer zichtbaar en voelbaar zijn in Zeeland, is het van belang om de kennis en kunde, de persoonsgerichte aanpak, een signaleringsstructuur en preventiestructuur op te zetten en/of te versterken op dit gebied.

De NCTV ondersteunt de regio’s hierbij. In Zeeland is in 2016 de CTER2 weegploeg opgezet. In de CTER weegploeg worden gezamenlijk signalen en meldingen op het gebied van terrorisme, extremisme en radicalisering beoordeeld. Vervolgens wordt bepaald of voor de persoon die is gemeld en/of voor het incident een persoonsgerichte, integrale benadering nodig is en welke interne en externe casuspartners

1 December 2023, informatie over de laatste beschikbare DTN te vinden op: Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland | Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid 2 CTER staat voor Contraterrorisme, Extremisme en Radicalisering. Iedere regionale eenheid van de politie beschikt over een CTER weegploeg, bestaande uit specialisten die informatie verzamelen over een signaal dat mogelijk betrekking heeft op terrorisme, extremisme of radicalisering. In de CTER weegploeg in Zeeland zijn de volgende partijen vertegenwoordigd: politie, AOV, IPC van ZHVZ en het OM. 2

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

hierbij betrokken moeten worden. Zeeland heeft het casusoverleg ingericht conform de landelijke richtlijnen uit de handreiking‘de lokale aanpak’3. Conform het modelconvenant hebben we in Zeeland nu dus een CTER weegploeg, casusoverleg en persoonsgerichte aanpak (PGA)4. Sinds 2023 zijn we in Zeeland gestart met het investeren op: (het versterken en ontwikkelen van) de signalerings- en meldingsstructuur, preventie- en netwerkstructuur. In 2023 is er in Zeeland een regionale deskundigheidsdag georganiseerd rondom radicalisering. De bijeenkomst had als doel kennis en ervaringen te delen, te netwerken, en van elkaar te leren. De bijeenkomst is druk bezocht door professionals, beleidsmakers en bestuurders uit diverse sectoren zoals zorg, veiligheid, onderwijs, en het sociaal domein. Deze dag heeft veel in gang gezet en duidelijk gemaakt dat er behoefte is aan een gezamenlijke aanpak rondom het voorkomen van radicalisering. In 2023 is er ook een Meldpunt radicalisering opgericht (belegd bij het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland) en is er een meldroutekaart gemaakt. Deze routekaart biedt richtlijnen voor professionals voor het handelen bij signalen van radicalisering. 1.2.

Rehoefte aan kaders

Vanuit het Districtscollege Zeeland is de wens uitgesproken om een notitie te ontwikkelen dat zich richt op de preventie van radicalisering en extremisme, met de focus op een integrale aanpak. Deze nota schetst de eerste kaders vooreen preventieve aanpak van radicaliseringen zetten we in op het voorkomen van radicalisering en extremisme in Zeeland.

2. Probleemstelling Er is een toename van de problematiek rondom radicalisering en extremisme, waarbij radicalisering in steeds meer verschillende verschijningsvormen optreedt. Vanuit de praktijk komt er vanuit (zorg)professionals steeds meer vraag naar kennis en deskundigheids­ bevordering over radicalisering. Vragen die in de praktijk spelen zijn o.a.: "Hoe herken ik signalen van radicalisering?" en “Wat kan ik doen als professional bij signalen van radicalisering?”. Om de toenemende problematiek rondom radicalisering en extremisme aan te pakken is er behoefte aan: — — — —

Een meer preventie aanpakvan radicalisering Een Zeeuws brede samenwerking Uitwisseling van kennis en expertise Een meer integrale aanpak

Door deze speerpunten vast te leggen in een Zeeuwse nota en plan van aanpak en deze te koppelen aan het uitvoeringsplan (UPV) kunnen de gemeenteraden kaders vaststellen waarbinnen een preventieve aanpak kan plaatsvinden en kunnen de colleges van burgemeester

3 Vernieuwde handreiking Lokale Aanpak Radicalisering online | Nieuwsbericht | Socialestabiliteit 4 Modelconvenant (2017): exb-2017-43246.pdf. Er ligt een nieuw wetsvoorstel voor in de Eerste kamer. De laatste informatie over de stand van zaken is te vinden op: Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten (36.225) - Eerste Kamer der Staten-Generaal

3

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

en wethouders sturen op de inzet van menskracht en middelen om het gewenste resultaat te behalen. 2.1.

Belang van inzet op preventie

Er valt voornamelijk veel winst te behalen op het gebied van preventie. In de vernieuwde handreiking voor de lokale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme5 spelen professionals in het veld een cruciale rol in preventie. Ze kunnen op verschillende manieren bijdragen: 1. Vroegtijdige Signalering: Professionals zoals leraren, jongerenwerkers en hulpverleners

bevinden zich dicht bij mensen die mogelijk vatbaar zijn voor radicalisering en kunnen vroegtijdig signalen oppikken. Door kennis en vaardigheden op te bouwen, leren ze signalen herkennen die kunnen wijzen op radicalisering of extremistische overtuigingen. 2. Opbouwen van Weerbaarheid: Door kwetsbare personen te versterken in hun veerkracht en kritisch denkvermogen, helpen professionals hen weerbaarder te worden tegen extremistische beïnvloeding. Dit kan bijvoorbeeld door voorlichting en educatie die jongeren weerbaar maakt tegen extremistische denkbeelden en complottheorieën. 3. Samenwerking en Informatie-uitwisseling: Professionals werken samen in een netwerk van partners zoals politie, gemeenten en maatschappelijke organisaties. Deze samenwerking en regelmatige informatie-uitwisseling maken het mogelijk om signalen te verbinden en gezamenlijk een preventieve aanpak op te zetten. 4. Doorverwijzen naar Gespecialiseerde Hulp: In gevallen waar personen al radicaliserende gedachten ontwikkelen, kunnen professionals hen doorverwijzen naar gespecialiseerde hulpverlening of interventieprogramma’s die zijn gericht op deescalatie. De handreiking benadrukt dat preventie vraagt om maatwerk, aangepast aan de context en risico’s van de doelgroep waarmee de professional werkt.

Integratie van preventieve maatregelen in hun dagelijkse werkpraktijk helpt professionals om met vertrouwen en effectiviteit een preventieve bijdrage te leveren6.

3. Doelstelling Het doel van het beleidsplan radicalisering is om duidelijke kaders te bieden, zodat we op basis van deze kaders activiteiten kunnen opzetten en een integrale samenwerking op het thema radicalisering en extremisme kunnen realiseren. Daarnaast willen we bewustwording creëren en de thema’s breder onder de aandacht brengen, door het thema op de agenda te zetten - en houden - van de Zeeuwse gemeenten en ketenpartners in het zorg-, veiligheids- en sociaal domein. Met als uiteindelijk doel: Het voorkomen dat inwoners van Zeeland radicaliseren of extremistisch gedrag gaan vertonen.

5 Fase 1: Preventie | Lokale aanpak radicalisering, extremisme en terrorisme I Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (nctv.nl) 6 Fase 1: Preventie 11 okale aanpak radicalisering, extremisme en terrorisme I Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (nctv.nl)

4

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

4. Context en samenwerking Zoals aangegeven vraagt radicalisering om een integrale aanpak. In Zeeland werken we samen op de volgende niveaus binnen het veiligheids-, zorg- en sociaal domein, die van belang zijn voor de aanpakvan radicalisering: Binnen de Zeeuwse samenwerking sociaal domein (ZSSD), werken de Zeeuwse gemeenten samen aan verschillende ontwikkelopgaven. De ZSSD kent vier pijlers: — — — —

Jeugd Gezondheid Maatschappelijke Ondersteuning (BW MO VO) Sociale Veiligheid

Iedere pijler heeft een meerjarig uitvoeringsprogramma. De pijler Sociale Veiligheid is nog volop in ontwikkeling, zo ook het meerjarig uitvoeringsprogramma van Sociale Veiligheid. De complexiteit zit hem voornamelijk in vele verschillende onderwerpen die onder Sociale Veiligheid vallen en de nauwe samenwerking met en de (wettelijke) verantwoordelijkheden van partijen uit de veiligheids-, justitiële en zorgketen bij sommige onderwerpen. Vanaf 2022 is Zeeland aan de slag gegaan met het project Domeinoverstijgend samenwerken, waarbij we inzetten op het leggen van meer verbinding tussen het zorg-, veiligheids-, en sociaal domein. Van bestuurlijk niveau tot uitvoeringsniveau. Het project levert verschillende bouwstenen op die in de praktijk moeten gaan bijdragen aan het oplossen van complexe casuïstiek op het grensvlak zorg-veiligheid. In Zeeland werken de gemeenten met een Integraal Veiligheidsbeleid. Het huidige beleidsplan dat loopt van 2023 tot en met 2026 heeft het onderwerp radicalisering geen prioriteit gekregen. Door onder andere het opstellen van dit beleidplan maakt dit thema een grotere kans om in een volgende versie van het Integraal Veiligheidsbeleid wel geprioriteerd te worden. Ook zal het thema geagendeerd worden voor het meerjarig uitvoeringsprogramma van Sociale Veiligheid ZSSD. Zeeland is onderdeel van de politie-eenheid Zeeland/West-Brabant.

Binnen de eenheid werkt Zeeland samen met de andere districten. De gemeente Tilburg is centrumgemeente voor het aanvragen van de Versterkingsgelden 2025-2026 die beschikbaar worden gesteld vanuit Min J&V. Dit is een belangrijke bron van inkomsten om uitvoering te geven aan het beleid rondom radicalisering. Zeeland werkt ook samen met landelijke partijen en organisaties. Voor het opzetten van een aanpak radicalisering ontvangt Zeeland ondersteuning vanuit o.a.: Expertise-unit Sociale Stabiliteit van het Min SZW en Landelijk Steunpunt Extremisme (LSE), de NCTV en het Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering (ROR). Het SWZ en ESS zijn meer gericht op het voorkomen van/de preventie van radicalisering en extremisme. De NCTV gaat meer over de aanpakvan radicaliseringen heeft een bredere scope (van extremisme tot aan terrorisme). LSE is een uitvoeringsorganisatie die meer gericht is op het ondersteunen van partijen bij casuïstiek. Het ROR traint professionals bij de (semi-)overheid in de preventie en aanpak van radicalisering en extremisme.

5. Het ontwikkelingsbeeld van radicalisering in Nederland De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) heeft in december 2023 het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) verhoogd van 3 naar 4. De terroristische dreiging is de afgelopen maanden licht toegenomen mede door de oorlog in Gaza, Koranschendingen en 5

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

dreigingen die voortkomen uit jihadistische netwerken. Verschillende extremistische groeperingen gebruiken gebeurtenissen om hun doelen te rechtvaardigen. Dit heeft ervoor gezorgd dat het dreigingsbeeld is gestegen. Dreigingsniveau 4 betekent dat er een reële kans is dat er een aanslag in Nederland zal plaatsvinden en dat er in Nederland nog steeds mensen zijn die radicaliseren of reeds geradicaliseerd zijn. Het blijft om deze reden van belang om aandacht te besteden aan en maatregelen te treffen tegen extremisme en radicalisering. 5.1.

lihadistische dreiging blijft substantieel en ontwikkelt zich online

Jihadisme blijft de belangrijkste terroristische dreiging voor Nederland. Aanhangers worden beïnvloed door propaganda die beelden toont van de oorlog in Gaza en koranschendingen in Nederland. In de afgelopen zes maanden hebben dergelijke beelden geleid tot diverse (voorbereidingen tot) terroristische acties in Nederland en andere delen van Europa. Ook netwerken die in Europa actief zijn, blijven een bedreiging vormen voor Nederland en andere Europese landen. Sommige van deze netwerken opereren zelfstandig, terwijl andere in contact staan met ISIS-groepen in andere delen van de wereld. Daarnaast radicaliseren sommige personen in Nederland en omliggende landen online, los van bekende jihadistische netwerken. Dit betreft vaak zeer jonge individuen, die soms daadwerkelijk voorbereidingen treffen voor een aanslag of reeds een aanslag hebben gepleegd, zoals blijkt uit diverse arrestaties in Europa. 5.2.

Oeweldspotentieel in Rechts-Terroristische On line Milieus

Binnen het rechts-terroristische online milieu blijft een geweldsdreiging aanwezig, vooral onder soms zeer jonge personen. In deze kringen zijn ideologische overtuigingen steeds minder belangrijk; het gaat meer om een verheerlijking van geweld en het choqueren van anderen. Dit leidt ertoe dat jongeren terechtkomen in rechts-terroristische chatgroepen en platforms. De rechts-terroristische dreiging is tegenwoordig minder voorspelbaar en moeilijker te detecteren door de ideologische vervaging, de versnippering van onlinegroepen, de snelle wisselingvan profielen, en het anoniem opereren. Het Nederlandse rechts-extremistische landschap wordt verder gekenmerkt door groepen die streven naar de normalisering van rechts-extremistische ideeën en het versterken van het 'blanke ras' via fysieke training, zoals de 'active clubs'. Hoewel deze groepen klein in aantal en omvang zijn, hebben ze soms een groot online bereik. Hoewel ze geweld tegen personen in principe als contraproductief beschouwen, kan de bredere acceptatie van hun gedachtegoed leiden tot toenemende intolerantie tegen de overheid, minderheden, en politieke tegenstanders. Dit kan op termijn mogelijk de drempel verlagen voor het gebruik van geweld. Er is ook een toename van onderlinge samenwerking tussen dergelijke groepen, zowel nationaal als internationaal. 5.3.

Geweldsbereidheid binnen Anti-institutionele Bewegingen en 'Soevereinen'

De anti-institutionele beweging versterkt het wantrouwen tegenover democratische instituties door het verspreiden van een narratief over een 'kwaadaardige elite'. Dit ondermijnt de democratische rechtsorde en kan leiden tot intimidatie en geweld onder een klein deel van de aanhangers. Het ondermijnen van de democratie kan ook intern gebeuren, als aanhangers van dit narratief binnen de door hen gewantrouwde instituties werken en hun denkbeelden actief promoten. Binnen de Nederlandse anti-institutionele beweging vormen enkele tienduizenden zelfverklaarde soevereinen een prominente groep. Een deel van hen beschouwt de Nederlandse wet- en regelgeving als ongeldig en weigert bijvoorbeeld belasting te betalen. Confrontaties met 6

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

politie, deurwaarders en andere overheidsfunctionarissen komen regelmatig voor en gaan soms gepaard met agressie, bedreigingen, en geweld. Een kleine minderheid van de soevereinen is bereid offensief geweld te gebruiken tegen de zogenaamde 'kwaadaardige elite'. Bij meerdere soevereinen zijn (vuur)wapens en munitie gevonden. 5.4.

I inks-Extremisme

Ontwikkelingen rond links-extremisme worden nauwlettend gevolgd, maar vormen momenteel slechts een beperkte gewelddadige of terroristische dreiging in Nederland. Het is echter mogelijk dat in de toekomst sommige individuen binnen deze groep geweld zullen zien als een noodzakelijke stap om hun doelen te bereiken. Tot nu toe zien we wel harder wordende acties, voornamelijk in de vorm van intimidatie, zoals doxing (het online plaatsen van persoonlijke gegevens). Links-extremisten nemen ook deel aan pro-Palestina demonstraties bij universiteiten, die in enkele gevallen hebben geleid tot openbare ordeverstoringen, vernielingen, en geweld tegen de politie. Meer informatie over verschillende vormen van radicalisering en extremisme of verschillende begrippen gerelateerd aan deze thema’s is te vinden op: Begrippenlijst | KennisbankTerrorische Organisaties | NCTV 5.5.

Wat is het beeld in Zeeland?

In Zeeland is er nog weinig zicht op welke vormen van radicalisering en extremisme het meest voorkomen, en vanuit welke hoek of groeperingen de grootste dreiging uitgaat. Om “Het herkennen van signalen blijft een hier meer zicht op te krijgen is de wens om een uitdaging. Dat komt omdat niet elk zorgelijk fenomeenanalyse uit te laten voeren voor signaal of een opvallende verandering die Zeeland. Een fenomeenanalyse levert een iemand doormaakt automatisch leidt tot bijdrage aan het creëren van bewustwording van extremisme of radicalisering. Radicalisering is de snelle ontwikkelingen van extremisme in de een proces. De kunst is om in een vroeg regio. Daarnaast helpt een fenomeenanalyse om stadium deze zorgelijke signalen met na te gaan of de huidige (landelijke en regionale) medeprofessionals te delen en te toetsen ofje aanpak aansluit bij de specifieke situatie in onderbuikgevoelklopt."-quote uitéén van de Zeeland. Met de resultaten uit de Netwerkbijeenkomsten fenomeenanalyse kan er meer gestuurd worden op duurzame interventies en investeringen, in plaats van tijdelijke/trendgevoelige interventies. De fenomeenanalyse draagt bij aan het Ben meer te weten gekomen over de theorie, signalen en versterken van de samenwerking op lokaal de werkwijze bij radicalisering. Wei moet hier nog vaker en regionaal niveau.

En de resultaten van de aandacht aan besteed worden zodat de ketenpartners analyse geven zicht op de haakjes binnen elkaar kunnen vinden verschillende domeinen en dossiers. Dit zorgt ervoor dat we de thema’s radicalisering en extremisme meer kunnen integreren in bestaande structuren en dat het niet een nieuw/opzichzelfstaand onderwerp wordt. Voor de Versterkingsgelden 2025-2026 vraagt Zeeland middelen aan voor het uitvoeren van een fenomeenanalyse. Voor de uitvoering van de versterkingsgelden werken we samen met de politie Zeeland/West-Brabant. Zij leveren informatie aan als input voor de fenomeenanalyse. Met de resultaten uit de fenomeenanalyse kunnen we enerzijds meer focus aanbrengen op de activiteiten die zijn uitgezet en anderzijds gaan monitoren of de activiteiten ook de nodige effecten opleveren een aansluiten bij de situatie in de regio.

7

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

In oktober en november 2024 vinden in de sub-regio’s verschillende Kennis- en netwerkbijeenkomsten plaats t.b.v. preventie van radicalisering en extremisme. De bijeenkomsten zijn druk bezocht door professionals uit maatschappelijk werk, scholen, gemeenten, jongerenwerk, politie e.d. Tijdens deze sessies hebben de deelnemers aangegeven dat ze voornamelijk behoefte hebben aan kennis over signalen van radicalisering en extremisme en hoe te handelen bij signalen. De deelnemers merken op dat ze steeds vaker te maken krijgen met extremer gedrag, extremer gedachtegoed, extremere uitingen van mensen. Er spelen nog veel vragen over bijv. handelingsperspectief, gegevensdeling en verschillende vormen van radicalisering/extremisme. Echter, alle deelnemers hebben ervaren dat het een meerwaarde is om 'samen op te trekken”. Door samen te werken met professionals met verschillende disciplines, krijg je meer (en eerder) zicht op problemen en/of de voedingsbodem voor problemen. Dit zorgt ervoor dat je ook samen (eerder) tot passende interventies/oplossingen kan komen.

6. Plan van aanpak: wat gaan we doen? Voor het opzetten van activiteiten rondom radicalisering en extremisme onderscheiden we 2 niveaus, die overeenkomen met de thema’s die zijn opgenomen in de aanvraag voor de Versterkingsgelden 2025-2026: 1.

De basis op orde taken (analyse, signalering, regie, duiding 8i expertise, coördinatie, deskundigheidsbevordering) 2. Preventie-projecten (deskundigheidsbevorderingsdag radicalisering Zeeland) De gemeente Tilburg dient de aanvraag voor de Versterkingsgelden in bij het NCTV van het Ministerie J&V. De onderdelen waar Zeeland voor de komende twee jaar middelen voor aanvraagt zijn dikgedrukt. Hieronder is uiteengezet wat we al doen op deze onderdelen, waar we op inzetten en wat daarvoor nodig is. 6.1.

Basis op orde taken

Wat is daarvoor nodig? Waar zetten we op in? Wat hebben we al fgedaanì in Zeeland? Analvse Analyse is gericht op het uitvoeren van een verdiepende analyse van bewegingen en trends op lokaal of regionaal niveau op het gebied van nationale veiligheid. Het doel van de analyses is om de informatiepositie van gemeenten te verbeteren en het kennisniveau van betrokken professionals bij de aanpak te vergroten. Het uitvoeren van een Meer zicht krijgen op wat Er is in Zeeland nog geen fenomeenanalyse er speelt in Zeeland verdiepende analyse rondom radicalisering en uitgevoerd extremisme Signalering en meldingsstructuur versterken Het inrichten en beheren van meldpunten en signalerin gsstructuren in een gemeente of regio, De opbouw en inrichting van netwerken van profession als/organisaties en deskundigheidsbevordering, met alsdoel de lokale sign aleringsstructuur te versterken. Het doel van een signaleringsstructuur is signalen van (begi nnende) radicalisering vroegtijdig op te vangen en te duiden om met een persoonsgerichte aan pak radicalisering/extremisme te voorkomen. Zeeland heeft een CTER weegploeg met deelname vanuit AOV

8

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

vanuit de drie sub regio’s, politie, OM en ZVHZ. Zeeland heeft een Meldpunt ingericht voor signalen van radicalisering (belegd bij het ZVHZ) Zeeland heeft een meldroutekaart die richtlijnen biedt voor het handelen bij signalen van radicalisering.

Meer bekendheid en aandacht voor de meldingsstructuur in het netwerk van voorkomen van radicalisering en extremisme idem

Ontwikkelen en inzet van een publiciteitscampagne om het aantal meldingen vanuit het professionele netwerk te vergroten. ‘Publiciteitscampagne’ moet breed uitgelegd worden. idem

Coördinatie (en beleidsontwikkeling) Het coördineren van regionale samenwerking, gericht op: de (regionale)aanvraag, uitvoering en verantwoording over de versterkingsgelden, gezamenlijke kennisopbouw/deskundigheids­ bevordering. De opbouw en dóórontwikkeling van regionale netwerken/samenwerkings­ verbanden van professionals, organisatie van regionale themabijeenkomsten, inventarisatie gezamenlijke belangen en adresseren gesignaleerde knelpunten. Het doel is het bewerkstelligen van een effectieve (regionale) samenwerking en kennisdeling tussen gemeenten. Het ontwikkelen en laten Zeeland heeft een Gezamenlijk uitvoering geven aan groeien van een werkgroep preventie werkzaamheden op het gebied van preventieve aanpak op radicalisering (met een preventie radicalisering. het thema radicalisering. afvaardiging van AOV Hhet bewerkstelligen van vanuit de subregio’s, een effectieve (regionale) politie, ZVHZ en CZW samenwerking en bureau) kennisdelingtussen gemeenten Zeeland heeft een

het bewerkstelligen van

Voorbereiden en voorzitten van de

een effectieve (regionale) werkgroep preventie radicalisering. Het uitzetten en coördineren van samenwerking en activiteiten. 1e aanspreekpunt in kennisdelingtussen Zeeland voor preventie radicalisering. gemeenten en het opzetten van beleidsontwikkeling omtrent radicalisering en extremisme. Deskundigheidsbevordering en training Het Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering (ROR) traint professionals in de preventie en aanpakvan radicalisering en extremisme. In samenwerking met het ROR zetten we in op het vergaren van kennis, inzicht en vaardigheden op het gebied van radicalisering en extremisme. In samenwerking met het ROR en op Het aanvragen van In elke subregio hebben basis van de behoefte trainingen middelen voor het professionals uit het uitzetten in de sub-regio’s in Zeeland. organiseren van extra zorg, veiligheids- en beleidsadviseur (CZW bureau) die coördinerende taken oppakt t.b.v. de (beleids­ ontwikkeling van radicalisering

9

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024

sociaal domein OMEI7en Basistrainingen gevolg rondom radicalisering

6.2.

trainingen voor professionals.

Preventie-projecten

Wat is daarvoor nodig? Waar zetten we op in? Wat hebben we al (gedaan) in Zeeland? Deskundigheidsbevorderingsdag 2025 Inzet op generieke preventie. Weerbaarheid versterken van specifieke doelgroepen.Hieronder valt ook het onderhoud, de versterking en diversificatie rondom netwerken van nietprofessionals, bijvoorbeeld via de organisatie van themabijeenkomsten over actuele vraagstukken, deskundigheidsbevordering (organisatie van trainingen) of ondersteuning van activiteiten van deze netwerken. Onderhouden, vergroten In september 2023 is er en versterken van de een netwerk- en netwerksamenwerking in deskundigheidsdag de aanpak van georganiseerd in Zeeland radicalisering en extremisme voor heel Zeeland In 2024 is in samenwerking Het versterken van de lokale netwerken en het met ESS en LSE de voorbereiding gedaan voor bieden van handelingsperspectief voor het organiseren van netwerkbijeenkomsten per professionals. sub-regio in Zeeland of branches op aanvraag

6.3.

Het organiseren van een deskundigheidsbevorderingsdag in 2025

Organiseren van netwerkbijeenkomsten in sub-regio’s t.b.v. het versterken van de netwerksamenwerking in Q4 van 2024 en Q1 van 2025. Informatiebijeenkomst voor jeugdverpleegkundigen van de GGD over radicalisering en extremisme in Q4 2024.

Verder versterken van preventie

Zoals eerder aangegeven bestaat de behoefte om ook te investeren op de voorkant: om (signalen van) radicalisering en extremisme zo vroeg mogelijk te herkennen, vroegtijdig en passend te interveniëren en waar mogelijk radicalisering en extremisme te voorkomen. De handreiking 'Lokale aanpak radicalisering extremisme en terrorisme (2024) biedt handvatten voor gemeenten om preventie rondom dit thema vorm te geven. Preventie interventies binnen de lokale aanpak kunnen de veerkracht en weerbaarheid versterken van vatbare individuen in vatbare omgevingen voor radicalisering. De preventie aanpak kan variëren van een aanpak gericht op het brede publiek of individueel maatwerk (denk aan trainingen en voorlichting). Preventie is een breed begrip en er wordt bij verschillende beleidsterreinen al veelvuldig ingezet op preventie. Het voorstel is om voor het onderdeel preventie eerst te onderzoeken welke preventie-activiteiten er al lopen in het sociaal domein en het veiligheidsdomein en waar we voor de thema's radicalisering en extremisme op aan kunnen sluiten.

7 OMEI staat voor Omgaan Met Extreme Idealen 10

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme v. 25-11-2024 Daarnaast is de samenwerking tussen zorg- en veiligheid essentieel op dit gebied, omdat je ziet dat de voedingsbodem voor radicalisering en extremisme vaak in het voorliggend veld, in het sociaal domein ligt. Denk hierbij o.a. aan: sociaal isolement, armoede, discriminatie, psychische problematiek. Professionals in de zorg, welzijnswerk en het onderwijs zien vaak de vroeg signalen van deze risico's, zoals veranderd gedrag, afnemende sociale contacten of problematische thuissituaties. Dit betekent dat het ook van belang is om de verbinding maken met vergelijkbare ontwikkelingen die inzetten op het versterken van lokale teams. Zodat professionals in het voorveld voldoende geëquipeerd zijn om vroegtijdig signalen te herkennen, weten wat ze met deze signalen kunnen doen en er passende (vroegtijdige) interventies worden ingezet. Het opzetten van sterke, lokaal verankerde teams draagt bij aan een integrale en preventieve benadering, die niet alleen bijdraagt aan de veiligheid van kinderen en gezinnen, maar ook aan bredere maatschappelijke stabiliteit en het voorkomen van radicalisering.

7. Status plan van aanpak Het plan van aanpak kan nog verder worden aangevuld en aangescherpt op basis van de uitkomsten van de fenomeenanalyse, de opgedane ervaringen, en de ontwikkelingen in de regio. Dit zorgt ervoor dat het plan continu afgestemd blijft op de actuele behoeften en ontwikkelingen.

11

Zeeuwse nota en Plan van aanpak Radicalisering en Extremisme V. 25-11-2024

Bijlage 1: Signalerings- en meldstructuur radicalisering Zeeland

WAT TE DOEN BIJ SIGNALEN VAN RADICALISERING? à)

Trainingen Ef rondom dít thema in Zoetend jaarlijks trarningėn etangehoden vanuit her Riļ ksopteîdingĩinssítyíjţ tegengaan Radicalisennci Voor aan meden en rresi mlormasie cnm trainingen *:sn ĵç je «enden tol os Adwseut Veiligheid een po* gemeente Hei .. - -k - -’air

i Kir O is t. ľinden op www.teg.engaanradīca«seFİng«nlforts4aantìO{l

Meer informatie: Landelijk Steunpunt Extremisme www iandelijks-eunpuntEssiemismE ril Espe tóe unit Sociale Stabiliteit. «w»v'.oc.iale5tabtliteit.nl tetimaal Cowc viator Tetrortímebesti iļdino en Vezighari. «r/s ncrv ni

VS Zorg-en ŞĹM Vdlígfieícřshiiis