06 Collegebrief - Beoordeling Provincie inzake Generiek Interbestuurlijk Toezicht 2024

Gemeente Sluis Ingekomen

26.0000602

26 "02* 2026

gemeentes lu is

Inkomende documenten Gemeente Sluis

Postadres: Postbus 27 4500 AA Oostburg Bezoekadres: Nieuwstraat 22 4501 BD Oostburg

Aan de leden van de raad Postbus 27 4500 AA Oostburg

Telefoon 140117 Telefoon +31 (0)117 457 000 IBAN: NL06BNGH0285101870 BIC code: BNGHNL2G BTW-nummer: 811046321B01 www.gemeentesluis.nl info@gemeentesluis.nl

ons kenmerk uw brief d.d.

IÁ M32-

uw kenmerk behandeld door doorkiesnummer onderwerp

I.L. Vermue-van den Oever 140117

bijlage(n)

Beoordeling Provincie inzake Generiek Interbestuurlijk Toezicht 2024 Drie

Oostburg,

9 februari 2026

Uĉf čencUnc

3

26 FEB® Geachte leden van de raad , Een van de wettelijke taken van de Provincie is het houden van toezicht op de uitvoering van een aantal medebewindstaken door lokale overheden, dit noemen we het Generiek Interbestuurlijk Toezicht (GIBT). Het GIBT heeft als doel bij te dragen aan de verbetering van de kwaliteit van de taakuitvoering door lokale overheden. Ingrijpen gebeurt alleen wanneer wettelijke medebewindstaken niet correct worden uitgevoerd of besluiten in strijd zijn met het algemeen belang of recht. In 2023 heeft de provincie Zeeland het beleidskader Interbestuurlijk Toezicht 2023-2027 vastgesteld. Dit kader beschrijft de hoofdlijnen van het toezicht en de beoordelingsmethodiek. Jaarlijks wordt een Uitvoeringsagenda GIBT vastgesteld waarin wordt beschreven welke informatie aangeleverd dient te worden, wat de relevante wet- en regelgeving is, wat de speciale aandachtspunten zijn voor het GIBT in dat jaar en welke beoordelingen (aan de hand van criteria) leiden tot een toezicht met lage, gemiddelde of hoge toezichtintensiteit. Conform de uitvoeringsagenda dient informatie per domein uiterlijk op 15 juli te worden aangeleverd. De beoordeling vindt plaats in de categorieën Goed, Redelijk of Onvoldoende, zoals beschreven in de Uitvoeringsagenda IBT 2025. De huidige beoordeling betreft het kalenderjaar 2024.

Samenvattend is per toezichtdomein tot de volgende beoordeling gekomen: Archief- en Informatiebeheer Omgevingsrecht Gebouwd erfgoed en Archeologie

Onvoldoende Redelijk Onvoldoende

Voor wat betreft de domeinen Archief- en Informatiebeheer en Gebouwd erfgoed en Archeologie heeft de provincie uit de gevoerde toezichtgesprekken opgemaakt dat in 2025 stappen gemaakt zijn en een positieve ontwikkeling is ingezet. Zie hiervoor ook bijlage 2 Rapportage Generiek Interbestuurlijk toezicht 2024 Gemeente Sluis. Zo heeft de provincie opgemerkt dat binnen de gemeente Sluis de bewustwording rondom informatiebeheer groeit. Zij ziet dat de gemeente in 2025 stappen heeft gezet in de ontwikkeling Pag. 1 I 2

gemeentes lu is en het toekomstbestendig maken van de informatiehuishouding. De gemeente ervoor gekozen om de informatiehuishouding minder kwetsbaar en meer toekomstbestendig te maken door de financiële middelen te organiseren om die op orde te krijgen en door aan te sluiten bij het Zeeuws Archief. Daarnaast heeft de provincie opgemerkt dat binnen de gemeente wordt gekeken wat intern aan formatie nodig is en blijft en wordt versterkt waar nodig is. Met betrekking tot Gebouwd erfgoed en archeologie heeft de provincie tijdens het toezichtgesprek kennisgenomen van ontwikkelingen die gericht zijn op het versterken van de capaciteit en de borging van de uitvoering, waaronder samenwerking met de andere ZeeuwsVlaamse gemeenten. Gezamenlijk wordt gewerkt aan het opstellen van waardenkaarten voor de Omgevingsvisies en aan cultuurhistorisch beleid waarvan de oplevering staat gepland in 2026. Daarnaast heeft de gemeente een planning gemaakt voor een plan van aanpak om verbetering aan te brengen ten aanzien van het cultureel erfgoed en de archeologie. De gemeente beschikt over een Commissie Ruimtelijke Kwaliteit conform de Omgevingswet waarmee wordt samengewerkt. De provincie constateert dat hiermee een positieve ontwikkeling is ingezet en ziet uit naar de verdere uitwerking, vaststelling en uitvoering van de visie en het daaruit voortvloeiende beleid.

De stappen die de gemeente in 2025 gezet heeft, zijn echter niet meegenomen in de beoordeling

over het jaar 2024. Met de bijgevoegde brief en rapportage van de provincie wordt u geïnformeerd over de resultaten van de jaarlijkse beoordeling in het kader van het Generiek Interbestuurlijk Toezicht voor de domeinen Archief- en Informatiebeheer, Omgevingsrecht en Gebouwd erfgoed en Archeologie over het kalenderjaar 2024.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend,

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SLUIS,

De secretaris,

BEI»! 'e burgemeester,

S.í. de Kievit-Minnaert

Bijlagen: Bijlage 1 Brief Generiek Interbestuurlijk toezicht 2024 - Beoordeling Gemeente Sluis Bijlage 2 Rapportage Generiek Interbestuurlijk toezicht 2024 Gemeente Sluis Bijlage 3 Uitvoeringsagenda Generiek Interbestuurlijk Toezicht 2026

Pag. 2 12

Gedeputeerde Staten

v

Provincie

g Zeeland

Abdij 6 4331 BK Middelburg Postbus 6001 4330 LA Middelburg +31 118631011

BAN NL08BNGH 0285010557

Burgemeester en Wethouders van de gemeente Sluis

Onderwerp Beoordeling Generiek Interbestuurlijk Toezicht 2024

Zaaknummer 815711

Behandeld door

E, Karremans +31 6 34057386 ibt@zeeland.nl

Middelburg, 3 februari 2026

Geacht college van Burgemeester en Wethouders, In het kader van het Generiek Interbestuurlijk Toezicht informeren wij u hierbij over de resultaten van het toezicht over het kalenderjaar 2024. In de bijlage bij deze brief treft u het rapport aan waarin de bevindingen en beoordelingen per domein zijn uitgewerkt. Het Interbestuurlijk Toezicht is gericht op het versterken van de kwaliteit van de uitvoering van wettelijke taken door gemeenten en het Waterschap Scheldestromen. Daarbij staat niet alleen het beoordelen centraal, maar ook het bieden van ruimte voor dialoog, inzicht en gezamenlijke verbetering. De beoordeling over 2024 heeft plaatsgevonden op basis van het Beleidskader Generiek interbestuurlijk toezicht 2023-2027 en de Uitvoeringsagenda Generiek interbestuurlijk toezicht 2025. De toezichtintensiteit is bepaald aan de hand van de scores Goed, Redelijk en Onvoldoende. Samenvatting toezichtresultaten 2024 Voor uw gemeente zijn de volgende beoordelingen vastgesteld: » » »

Archief- en Informatiebeheer: Onvoldoende Omgevingsrecht: Redelijk Gebouwd erfgoed en Archeologie: Onvoldoende

Een nadere toelichting op de beoordelingen en de onderliggende bevindingen is opgenomen in het bijgevoegde rapport. De toezichtresultaten hebben betrekking op de domeinen Omgevingsrecht, Gebouwd erfgoed en Archeologie en Archief- en Informatiebeheer. Voor het domein Huisvesting statushouders blijft het bestaande periodieke toezicht van toepassing. U ontvangt hierover afzonderlijk een toezichtbrief na afloop van iedere halfjaarlijkse taakstellingsperiode. Publicatie Sinds december 2025 worden de toezichtgegevens gepubliceerd via de provinciale website van Zeeland. De rapportage behorend bij deze brief zal op 3 april 2026 online gepubliceerd worden via Interbestuurliik Toezicht in Zeeland I Provincie Zeeland.

Nadere informatie Voor eventuele vragen naar aanleiding van deze brief of rapportage kunt u contact opnemen met mevrouw E. Karremans.

Met vriendelijke groet, Gedeputeerde Staten van Zeeland,

H.M. de Jonge Voorzitter

drs. M.C.J. Franken Secretaris-algemeen directeur

Bijlage: 1. Rapport beoordeling Interbestuurlijk Toezicht toezichtjaar 2024 Noem in uw contact met ons steeds het zaaknummer. Dit staat bovenaan deze brief.

Behoort bij brief met zaaknummer:

2

ŵÿV-íí'

Måm

fcafegasB

Wòálįs!. iį'ļ

iŕŵeMfea.'

Rapportage Gemeente Sluis Beoordeling Interbestuurlijk Toezicht over toezichtjaar 2024

Provincie

Zeeland

BEOORDELING GENERIEK INTERBESTUURLIJK TOEZICHT OVER TOEZICHJAAR 2024

Inleiding In het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) informeren wij u met deze rapportage die voor u ligt over de resultaten van het Interbestuurlijk Toezicht over het kalenderjaar 2024. De gevraagde informatie is vastgelegd in Uitvoeringsagenda Generiek interbestuurlijk toezicht 2025 over de toezichtsdomeinen: » Archief- en Informatiebeheer - Omgevingsrecht - Gebouwd erfgoed en Archeologie Wij hebben als Interbestuurlijk Toezichthouder deze informatie beoordeeld om te bepalen of u aan uw taakuitvoering heeft voldaan aan de wettelijke eisen. Vanwege een ander beoordelingscyclus door wettelijke bepalingen ontvangt u over het domein Huisvesting statushouders op de gebruike­ lijke wijze in een aparte toezichtbrief na afloop van iedere halfjaarlijkse taakstellingsperiode.

Samenvattend eindoordeel toezichtjaar 2024 Toezichtdomein

Archief- en Informatiebeheer

Score

O

Omgevingsrecht

Gebouwd erfgoed en Archeologie

o

Leeswijzer In deze rapportage vindt u informatie hoe de beoordeling tot stand is gekomen. Na de toelichting op het proces leest u de belangrijkste ontwikke­ lingen op hoofdlijnen in en rondom het Interbestuuriijk Toezicht. Tot slot wordt per domein een nadere toelichting gegeven op de beoordelingen. Per domein worden vervolgens de belangrijkste aandachtspunten en verbeterpunten zonder een uitputtende analyse van alle elementen te bieden met u gedeeld. Deze inzichten dragen bij aan de uitvoering van uw beleid in 2Ũ26 en daarop een volgende járen.

Procesbeoordeling De beoordeling over 2024 heeft plaatsgevonden op basis van het vastgestelde Beleidskader Generiek interbestuuriijk toezicht 2023-2027 en de Uitvoeringsagenda Generiek interbestuuriijk toezicht 2025. In de Uitvoeringsagenda zijn de beoordelingscriteria, de informatieverzoeken en de specifieke aandachtspunten per domein beschreven. Er wordt onderscheid gemaakt in de toezichtintensiteìt in de categorieën laag, gemiddeld en hoog, waarbij de weging plaatsvindt aan de hand van de volgende scores: * Goed - Redelijk * Onvoldoende De symbolen staan voor de mate waarin de organisatie op het toezíchtdomein heeft voldaan aan de eisen in de wet- en regelgeving en voor de vereiste intensiteit van het toezicht: (P)

Goed; de gemeente heeft voldaan aan de eisen in de wet- en regelgeving op het betreffende toezichtdomein; lage intensiteit van toezicht.

Redelijk; de gemeente heeft nog niet of onvoldoende voldaan aan de eisen in de wet- en regelgeving op het betreffende toezichtdomein, maar er wordt wel gewerkt door de gemeente: gemiddelde intensiteit van toezicht. fį\

Onvoldoende; de gemeente heeft niet voldaan aan de eisen in de wet- en regelgeving op het betreffende toezichtdomein; hoge intensifeit van toezicht.

BEOORDELING GENERIEK INTERBESTUURLIJK TOEZICHT OVER TOEZICHJAAR 2024

Belangrijkste ontwikkelingen binnen het Interbestuurlijk Toezicht Het belang van toezichtgesprekken Wanneer aanleiding was voor een ambtelijk gesprek met één of meerdere vakdomeinen, heeft een toezichtgesprek plaatsgevonden. De uitkomst van dit gesprek is door ons betrokken bij het definitief maken van de beoordeling. Niet alleen op coördinerend niveau is contact geweest, maar ook tussen en binnen de vakdomeinen. Dit heeft geleid tot een vollediger beeld van de uitvoering van het beleid binnen uw organisatie en zijn onderlinge afhankelijkheden, verantwoordelijkheden en verbeterpunten aan de orde gekomen. Deze verbreding van de gesprekken sluit aan bij de ambitie van de Provincie Zeeland om het Interbestuurlijk Toezicht meer als gezamenlijk leerproces te benaderen, waarin kennisdeling en samenwerking te allen tijde centraal staan. Deze vorm draagt bij aan meer wederzijds begrip tussen de vakdomeinen en de coördinatoren, en daarmee aan een sterker fundament voor duurzame kwaliteitsverbetering in het openbaar bestuur. Niet alleen voor de inwoners binnen uw gemeente maar ook voor een mooier Zeeland.

Online publicatie beoordelingen Wij publiceren vanaf heden de resultaten van de beoordelingen online op www.zeeland.nl Eind 2025 is de online omgeving voor het interbestuurlijk Toezicht in gebruik genomen, in deze omgeving worden de toezichtgegevens vanaf het toezichtjaar 2024 online gepubliceerd voor alle Zeeuwse gemeenten en het Waterschap Scheldestromen. De online publicatie vergroot de transparantie van het toezicht en biedt gemeenten en het Waterschap Scheldestromen de mogelijkheid om onderling inzicht te krijgen in de behaalde scores. De beoordeling over het toezichtjaar 2024 wordt op 3 april 2026 online gepubliceerd op www.zeeland.nl.

VRAGEN OVER HET INTER­ BESTUURLIJK TOEZICHT? Voor vragen kunt u een e-mail sturen naar ibt@zeeland.nl. Daarnaast vindt u meer infor­ matie over het Interbestuurlijk Toezicht in Zeeland op www.zeeland.nl.

BEOORDELING GENERIEK INTERBESTUURLIJK TOEZICHT OVER TOEZICHJAAR 2024

Toelichting beoordeling Introductie Deze rapportage bevat de uitkomsten van het Generieke Interbestuurlijk Toezicht over kalenderjaar 2024, welke door de toezichthouder is voor­ zien van een beoordeling op basis van de criteria, zoals beschreven in de Uitvoerinqsaaenda Generiek interbestuurliik toezicht 2024 Hieronder leest u per domein een nadere toelichting op de beoordeling.

Archief- en Informatiebeheer De beoordeling binnen het domein Archief- en Informatiebeheer is gebaseerd op de resultaten van de nulmeting van DocFactory. Op basis daar­ van hebben wij uw gemeente verzocht een verbeterplan op te stellen met behulp van het beschikbaar gestelde format. Wij hebben de gevraagde informatie tijdig ontvangen, in dit plan is inzicht gegeven in de wijze waarop de aanbevelingen uit het onderzoek worden opgepakt. Het verbeter­ plan biedt uw organisatie houvast om zelf gericht te werken aan de implementatie van de verbeterpunten, zodat het niet alleen een instrument voor het toezicht is maar ook voor uw eigen sturing en grip op het proces. Voor het toezichtjaar 2024 zijn uitsluitend acties uit het verbeterplan meegenomen die in 2024 zijn uitgevoerd of in gang zijn gezet. Daarbij willen wij expliciet aangeven dat KPI's 1 (Lokale regelingen), 2 (Middelen en mensen) en 4 (Kwaliteitssysteem en toezicht) het zwaarst hebben meege­ wogen. Daarnaast is pok gekeken naar verhouding tussen deze KPI's en de overige vijf KPI's.

Specifiek voor uw gemeente We hebben de beoordeling over het toezichtjaar 2024 gebaseerd op de nulmeting van DocFactory. Uit deze nulmeting komt een aantal aandachts­ punten naar voren. De belangrijkste aandachtspunten zijn, beperkte personele bezetting (KPI 2), actualisatie van belangrijke beleidsdocumenten (KPi 1) en het zorgdragen voor een archiefbewaarplaats. De resultaten kunt u teruglezen in hetKPI-rapport dat in februari 2025 met uw organisatie is gedeeld. Op basis van de toetsing over 2024 op bovengenoemde onderdelen krijgt u het oordeel 'Onvoldoende'. Uit zowel het verbeterplan 2025 als het gevoerde toezichtgesprek komt naar voren dat binnen de gemeente Sluis de bewustwording rondom informatiebeheer groeit. We zien dat de gemeente in 2025 stappen heeft gezet in de ontwikkeling en het toekomstbestendig maken van de informatiehuishouden. Zo heeft uw gemeente ervoor gekozen om de informatiehuishouding minder kwetsbaar en meer toekomstbestendig te maken door de financiële middelen te organiseren om die op orde te krijgen en door aan te sluiten bij het Zeeuws Archief. Daarnaast wordt gekeken wat intern aan formatie nodig is en blijft en wordt versterkt waar nodig is.

Omgevingsrecht Dit jaar constateren wij een verbetering in de tijdigheid en, waar mogelijk, de volledigheid van het aanleveren van de gevraagde documenten. Ook zien wij dat gemeenten gebruik maken van het, door het regieteam U&H, aangeleverde format. Het gebruik hiervan wordt wisselend ervaren. Het blijkt een uitdaging om voor alle thema's en prioriteiten de formatstructuur te volgen. Wij adviseren om hierover ervaringen uit te wisselen en vanuit het IBT Omgevingsrecht zullen wij Best Practices delen waar gemeenten hun voordeel mee kunnen doen. Het vullen van het format moet geen doel op zich zijn. De gemeenten hebben meer aandacht voor hun beleidscyclus. Wij waarderen de inzet die hiervoor is en wordt gedaan bij de gemeenten. Wij constateren echter enkele aandachtspunten: .

Gegevens van de RUD: Bij veel gemeenten ontbreken gegevens van de Regionale Uitvoeringsdiensten (RUD), wat beperkt inzicht geeft in milieutaken. In de uitvoeringsagenda 2025 voor toezichtjaar 2024 hebben wij hier expliciet aandacht voor gevraagd en ín de uitvoeringsagenda 2026 voor toezichtjaar 2025 zullen wij hier nogmaals expliciet aandacht voor vragen. Het is van essentieel belang dat gemeenten inzicht hebben in de uitvoering van deze werkzaamheden en wanneer nodig bij kunnen sturen.

*

Onuitgewerkte thema’s: Veel gemeenten hebben de thema's Water, Groen en Infrastructuur niet uitgewerkt en verwijzen naar jaarstukken van andere bevoegde gezagen. Onze aanbeveling is om in regio verband aandacht te besteden aan deze thema's zodat kan worden afgesproken hoe gemeenten hier invulling aan kunnen geven.

*

Lokale prioriteiten: Wij zien dat gemeenten lokale prioriteiten bepalen die doorwerken in het jaarprogramma. In sommige gevallen is het ondui­ delijk of en hoe deze lokale prioriteiten bestuurlijk zijn vastgesteld en of deze voortkomen uit een risico- en probleemanalyse. Aanbeveling is om deze prioriteiten te laten landen in de U&H Strategie.

*

Evaluatie en doorwerking naar U&H Strategie: Wij vragen aandacht voor de doorwerking van constateringen in de evaluatie die kunnen leiden tot aanpassing van de U&H Strategie. Omdat herziening van het U&H beleid in regioverband wordt opgepakt is het zaak dat individuele gemeen­ ten opbrengsten uit hun jaarevaluatie ten aanzien van de U&H Strategie daar adresseren waar herziening van de U&H Strategie is belegd, Naar aanleiding van het herzien van de Zeeuws brede probleem- en risicoanalyse vertrouwen wij erop dat ook de formats hierop worden aangepast.

*

Tekort aan toezichthouders: Net als voorgaand jaar kampen veel gemeenten met een tekort aan toezichthouders. Wij zien dat er vaker samen­

«

werking plaatsvindt op uitvoeringsniveau. Mogelijk dat verdere samenwerking hieraan kan bijdragen. Kwaliteitsverordening: In het kader van de inventarisatie van de Provincie in 2024 en het onderzoek van Senze vertrouwen wij erop dat, indien noodzakelijk, gemeenten in 2026 zorgdragen voor het vaststellen van een actuele Verordening uitvoering en handhaving Omgevingsrecht. En dat gemeenten rapporteren aan de raad over de uitvoering hiervan.

BEOORDELING GENERIEK INTERBESTUURLIJK TOEZICHT OVER TOEZICHJAAR 2024

Specifiek voor uw gemeente Van de gemeente Sluis hebben wij de volgende documenten ontvangen: *

Jaarplan 2025

*

Jaarverslag 2024

*

VTH- Beleid Zeeland 2024 onderdeel strategie

-

Verordening uitvoering en handhaving (Omgevingsrecht) Sluis - Lokale wet- en regelgeving

Uw gemeente heeft ons tijdig in kennis gesteld van de vertraging van de vaststelling van het jaarverslag. Tijdens het toezichtgesprek op 21 oktober 2025 heeft uw gemeente het jaarverslag op schrift meegegeven. De Ínhoud hiervan is wel meegenomen in de beoordeling van de gemeente. Voor het uitvoeringsprogramma en jaarverslag is er geen gebruik gemaakt van de formats die worden aangeboden vanuit het regieteam. Het gebruik van dit format is geen verplichting vanuit IBT, echter is dit wel een link naar de Zeeuwse risico- en probleemanalyse en maakt deze gebruik van meetbare indicatoren en KPI’s. Uw gemeente heeft tijdens het toezichtgesprek aangegeven dat zij zoekende zijn naar de invulling van de formats en het verkrijgen van de benodigde data hiervoor. In het uitvoeringsprogramma wordt voornamelijk ingegaan op toezicht en handhaving en wordt het onderdeel vergunningverlening nauwelijks vermeld. Het is belangrijk dat het gehele aspect VTH wordt uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma. Dit is ook gecommuniceerd tijdens het toezichtgesprek. Daarnaast wordt er in het uitvoeringsprogramma geen invulling gegeven aan alle Zeeuwse prioriteiten en mist er inzicht in de milieutaken,Ook is het van belang dat alle indicatoren meetbaar zijn.

Uw gemeente geeft wel een helder overzicht van de benodigde en beschikbare capaciteit en de eventuele tekorten en overschotten hiervan, verdere onderbouwing hiervan is nog een verbeterpunt en afhankelijk van de mogelijkheid om dit uit de gemeentelijke administratie te kunnen halen. In het jaarverslag 2024 wordt er een helder overzicht geboden over de hoeveelheid controles en handhavingszaken. Echter mist het inzicht in vergunningverlening. Dit is een aandachtspunt voor volgend jaar. Voor het thema bouwen wordt er nu gebruik gemaakt van externe inhuur. In het jaarverslag staat dat in 2025/2026 de mate van externe inhuur zal worden herzien en getracht zal worden de openstaande vacatures structureel in te vullen. Tijdens het toezichtgesprek gaf uw gemeente ook aan dat het een uitdaging is om mensen te vinden voor de openstaande vacatures en dat hiervoor een strategisch plan is opgesteld. Dit in combinatie met een helder inzicht in de benodigde uren kan het belang van structurele capaciteit verder benadrukken. Ten slotte is er geen toezicht mogelijk op de milieu-, water- en natuurtaken omdat hier geen inzicht in wordt gegeven en wordt er in de beleidsdocumenten zeer gering inzicht gegeven in de leefbaarheidstaken. Op basis van de toetsing op bovengenoemde onderdelen krijgt u het oordeel 'Redelijk'.

Gebouwd erfgoed en Archeologie Het Interbestuurlijk Toezicht op het domein Gebouwd erfgoed en Archeologie is gedaan op basis van de informatie-uitvraag zoals vastgelegd in de Uitvoeringsprogramma Interbestuurlijk Toezicht 2025. Naast de informatie-uitvraag zijn er waar dit nodig werd geacht ambtelijke gesprekken gevoerd. De informatie-uitvraag richtte zich hoofdzakelijk op de vastgestelde beleidsstukken en kaarten, de uitgegeven vergunningen, de aanwezigheid en samenstelling van een adviescommissie en de ambtelijke capaciteit op dit domein voor zowel beleid als vergunningverlening, toezicht en handhaving. Dit jaar is een deel van de informatie-uitvraag middels een sjabloon in tabelvorm uitgevraagd. De gevraagde informatie is hierdoor eenduidig en onderling vergelijkbaar. Dit maakt mogelìjk dat wij vanaf dit jaar ook voor dit domein het aangekondigde beoordelingsmodel kun­ nen gebruiken voor alle gemeenten.

Specifiek voor uw gemeente De gevraagde informatie is dit jaar tijdig en volledig aangeleverd. Naar aanleiding van de ontvangen informatie en signalen, hebben wij aanvul­ lende vragen gesteld en een toezichtgesprek gevoerd. Uit de stukken en het gesprek is gebleken dat in 2024 een aantal zaken in uw gemeente op het gebied van Gebouwd erfgoed en Archeologie niet waren geborgd. Hierdoor zijn werkprocessen niet goed uitgevoerd. Daarnaast was de personele inzet onvoldoende. Dit heeft mogelijk negatieve gevolgen gehad voor het behoud van het cultureel erfgoed in uw gemeente. Tijdens het toezichtgesprek is kennisgenomen van ontwikkelingen binnen dit domein gericht op het versterken van de capaciteit en de borging van de uitvoering, waaronder samenwerking met de andere Zeeuws-Vlaamse gemeenten. Gezamenlijk wordt gewerkt aan het opstellen van waardenkaarten voor de Omgevingsvisies en aan cultuurhistorisch beleid waarvan de oplevering staat gepland in 2026. Daarnaast heeft uw gemeente een planning gemaakt voor een plan van aanpak om verbetering aan te brengen ten aanzien van het cultureel erfgoed en de archeologie. De gemeente beschikt over een Commissie Ruimtelijke Kwaliteit conform de ũmgevingswet waarmee wordt samen­ gewerkt.

Wij constateren dat hiermee een positieve ontwikkeling is ingezet en zien uit naar de verdere uitwerking, vaststelling en uitvoering van de visie en het daaruit voortvloeiende beleid. De in het verbeterplan geschetste ontwikkelingen zullen wij in het kader van het toezicht volgen. Op basis van de toetsing op bovengenoemde onderdelen krijgt u het oordeel 'Onvoldoende’.

www.zeeland.nl

a Generiek Toezicht 2026 Uitgave

Provincie Zeeland

sltlISl

® ^qfä : v

«feíS

;Äļ*

?Éİİ1 ÈsSi

gSVi ..-‘V-

ä5**jÜİP!

■-* . . -■,:«'"V ;ĩí -

-’^gjĮÉļSeiŞi

ţįgsįįţĘ fz'ï :*. :- ., īġįļ'M*é:r Ŵi’-' “Ti- :±i»ŕ^ü7! B&SŴS

"‘ ' :ĴTŢ?

gÿŝ|:

Şŕşįįsíŝïi ~

—į'.~ ;^iyT4-

įăpSŕ^

- ^SCT^ī.:-^ ggŞgsŵ^

;ĵSěĮ? 3ggŞ«Sļ

*»?!1

-.«įjįyĉS

;*ípśįL

-

ŝgĚÜl

ŞžHlig Safe;

'.v-:--

gSgjiţ ■aé

,,-'r^.V-r

Tjįïf;;Ąv~" éö

ŕäftt'ŵSŗ

Provincie

Zeeland '-«i(ėć**aF

-,"

Inhoudsopgave 1. Introductie................................. ............... ..........................................................

5

1.1 Inleiding.........................................................................................................................

5

2. Beoordelingskader Generiek Interbestuurlijk Toezicht Provincie Zeeland...............................6 2.1 Inleiding.......... ..............

6

2.2 Omgevíngsrecht.............................

6

2.3 Gebouwd erfgoed en Archeologie..............................................................................................9 2.4 Archief- en Informatiebeheer................................................................................................. 1 1 2.5 Samenvattend totaaloverzicht informatiearrangement............................

13

COLOFON

19

UITVOERINGSAGENDA

2026

5

1. Introductie 1.1 Inleiding Toezicht tussen verschillende bestuurslagen noemen we Interbestuurlijk Toezicht (IBT). Dit gaat over taken die lokale overheden uitvoeren namens de Rijksoverheid, zoals vastgelegd in wetten en regels. Het Rijk houdt toezicht op de provincies en de provincies houden toezicht op gemeenten, waterschappen en samenwerkingsverbanden. Gedeputeerde Staten (GS) hebben daarmee een verantwoordelijkheid voor het bewaken van de kwaliteit van het lokaal bestuur. Op 14 februari 2023 hebben de Gedeputeerde Staten het beleidskader Generiek interbestuurlijk toezicht 2023-2027 vastgesteld. Dit beleidskader beschrijft de focus en doelstellingen van het toezicht, terwijl de Uitvoeringsagenda IBT praktische invulling biedt. Jaarlijks stelt GS de uitvoeringsagenda IBT bij om in te spelen op relevante ontwikkelingen. Deze huidige Uitvoeringsagenda geldt voor het toezichtjaar 2026, waarin we terug­ kijken op het jaar 2025. De Provincie fungeert als toezichthouder voor diverse medebewindstaken. Het actieve toezicht wordt gehouden op de domeinen die als risicovol gezien worden, waarbij de impact voor de samenleving groot is wanneer het op dat domein niet goed zou gaan. Actief toezicht vindt plaats op de domeinen: * Archief- en Informatiebeheer: * Gebouwd erfgoed en Archeologie: * Omgevingsrecht: - Huisvesting statushouders.

Voor het domeinnaam statushouders geldt dat deze niet langer is opgenomen in de Uitvoeringsagenda. Eerdere opname leidde tot verwarring omdat dit domein een eigen cyclus en beleidskader kent. Omwille van de duidelijkheid wordt dit domein niet langer meegenomen in deze Uitvoeringsagenda en generieke beoordelingsbrieven. De cyclus van het toezicht op statushouders blijft onveranderd, tweejaarlijks worden voor dít domein de brieven verzonden. Voor meer informatie over het toezicht Huisvesting statushouders verwijzen wij naar: Beleidskader interbestuurliik toezicht huisvesting vergunninghouders Provincie Zeeland I Lokale wet- en reoelaevinri Voor andere medebewindstaken wordt toezicht gehouden op basis van signalen van medeoverheden, burgers en media. De Provincie Zeeland voert het IBT uit vanuit de gedachte om in gezamenlijkheid met gemeenten en het waterschap een bijdrage te kunnen leveren aan de verbetering van de kwaliteit van de taakuitvoering door de lokale overheden in Zeeland. Ingrijpen gebeurt alleen wanneer er sprake is van verwaarlozing van de wettelijke medebewindstaken of wanneer bestuiten in strijd zijn met het algemeen belang of recht.

1.2 Doelstelling Met de Uitvoeringsagenda 2026 werken we concreet verder aan de doelen die in het beleidskader Generiek Interbestuurlijk Toezicht 2023-2027 zijn vastgesteld. De uitgangspunten uit dat beleidskader zijn aangevuld met signalen uit de enquête onder Zeeuwse gemeenten en met landelijke ontwikkelingen uit de 'Agenda Toekomst van het Toezicht'. Op basis daarvan richten we ons ín 2026 op praktische uitvoering. We willen toezichtinformatie tijdig beoordelen, in alle domeinen een vaste toezichtscyclus hanteren, meer risicogericht en integraal werken en de toezichtgegevens open en inzichtelijk maken. In het volgende hoofdstuk wordt per domein toegelicht welke informatie nodig is voor het toezichtjaar 2026. In het totaaloverzicht staat per domein vermeld uit welk jaar de stukken afkomstig moeten zijn en wat de vereiste status daarvan is. We adviseren toezíchtontvangers om hier zorgvuldig haar te kijken, zodat de aan te leveren informatie volledig en actueel is.

6

UITVOERINGSAGENDA 2026

2. Beoordelingskader Generiek Interbestuurlijk Toezicht Provincie Zeeland 2.1 Inleiding Een van de speerpunten waar we ons vanuit het toezicht op gaan richten is transparantie over het toezicht. Bij transparantie hoort niet alleen dat de informatie beschikbaar is maar ook dat er vooraf duidelijkheid is over de verwachtingen en de uiteindelijke wegirg. Voor toezichtontvangers moet het duidelijk zijn welke documenten er moeten worden aangeteverd en hoe deze worden beoordeeld. Per toezichtdomein wordt door de Provincie Zeeland beschreven welke informatie aangeleverd dient te worden, wat de relevante wet- en regel­ geving is, wat de speciale aandachtspunten zijn voor het İBT over 2026 en welke beoordelingen (aan de hand van criteria) leiden tot een toezicht met lage, gemiddelde of hoge toezichtintensiteit. De gegevens die jaarlijks aangeleverd moeten worden zijn ook beschreven in de Verordening systematische toezichtinformatie Provincie Zeeland 2024. Stukken die aanvullend op deze systematische toezichtinformatie worden opgevraagd, worden weergegeven in de Uitvoeringsagenda IBT 2026. Gezamenlijk is dit het informatiearrangement wat bij de toezichtontvangers wordt opgevraagd.

2.2

Omgevingsrecht

Relevante wet- en regelgeving Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) zijn hulpmiddelen om een veilige en gezonde leefomgeving te waarborgen. Om dit systeem goed te laten werken, stelt de Omgevingswet via het Omgevingsbesluit kwaliteits- en procescriteria waaraan gemeenten en waterschappen moeten voldoen. De Provincie controleert als interbestuurlijk toezichthouder jaarlijks of gemeenten en het waterschap aan deze criteria voldoen. Voor het toezichtgebied Omgevingsrecht ziet de Provincie toe op de medebewindstaken en naleving van de wettelijke taken gebaseerd op de Omgevingswet. Het gaat om de volgende wetten: ’ Omgevingswet (Ow) * Omgevingsbesluit (Ob) * Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) * Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) - Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) De procescriteria zijn de eisen die worden gesteld aan de beleidscyclus bij de taken van U&H en kunnen worden gevonden in de artikelen 13.5 tot en met 1 3.11 van het Omgevingsbesluit. De volgende procescriteria worden onderscheiden: - De uitvoerings- en handhavingsstrategie (artikel 1 3.5,1 3.6 En 1 3.7) - Het uitvoeringsprogramma u&h (artikel 1 3.8) * De uitvoeringsorganisatie (artikel 1 3.9) - De borging van middelen (artikel 13.10) * De evaluatierapportage (artikel 13.11)

Belang van het toezicht Het İBT op het domein Omgevingsrecht waarborgt een veilige, duurzame en leefbare leefomgeving door toezicht te houden op taken zoals, omgevingsrecht en milieubeheer. Het doel van IBT Omgevingsrecht is om de beleidscyclus voor Uitvoering en Handhaving (U&H, voorheen vergunningverlening, toezicht en handhaving) van gemeenten en het waterschap aan wettelijke vereisten te laten voldoen.

Informatiearrangement s

Uit bovenstaande procescriteria zijn een viertal documenten van de beleidscyclus geselecteerd waarover een gemeente in ieder geval moet beschikken: 1. Probleem- en risicoanalyse (meerjarig) en Uitvoerings- en handhavingsstrategie (meerjarig)1 2. Uitvoeringsprogramma U&H 2026 Vastgesteld door het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) of Dagelijks Bestuur (DB) voor 1 april 2026 en aangeboden aan de Raad of de Algemene Vergadering (AV) alsmede GS. 3. Evaluatierapportage U&H 2025 Vastgesteld door het college van B&W of DB voor 1 5 juli 2026 en aangeboden aan de Raad of de AV, alsmede GS.

1 ALS DE MEERJARENSTRATEGIE AL EERDER AAN ONS IS AANGEBODEN EN DEZE NOG ACTUEEL IS. HOEFT U DEZE NIET OPNIEUW AAN TE LEVEREN. ALLEEN BIJ INHOUDELIJKE WIJZIGINGEN VRAGEN WE OM EEN GEACTUALISEERDE VERSIE.

UITVOERINGSAGENDA

2026

7

Aanvullend voor de gemeenten: -

Gegevens van de werkzaamheden die de RUD Zeeland uitvoert voor de individuele gemeente inzake de milieutaken. 1. Het vastgestelde Jaarplan van de gemeente voor 2025 en 2026. 2. Jaarrapportage 2025 van de RUD voor de taken van de gemeente.

*

Door de Raad vastgestelde (actuele) regels rondom kwaliteitsborging (artikel 18.23 lid 1 a Ow).

Weging en beoordeling Beoordeling van de werking van de beleids- en uitvoeringscyclus (BIG-8) en de aanwezigheid van bovengenoemde beleidsdocumenten. Beoordeling van de uitwerking van de beleids- en uitvoeringscyclus naar eventuele in deze Uitvoeringsagenda benoemde aandachtspunten.

Speciale aandachtspunten IBT 2026 *

Een jaarlijks uitvoeringsprogramma U&H en evaluatierapportage U&H is benodigd. In 2024 zijn hiervoor formats gecreëerd als afgeleide van het Zeeuwse U&H-beleid. Deze kunnen de gemeenten en het waterschap gebruiken. Vanuit het IBT is er geen verplichting om de formats te gebruiken. Als de toezichtontvangers maar invulling geven aan het informatiearrangement. De onderwerpen waar dit jaar specifieke aandacht voor wordt gevraagd komen overeen met de onderwerpen die volgen uit de probleem- en risico- analyse voor het U&H- beleid (voorheen VTH- beleid). Omdat de probleem- en risicoanalyse Zeeuws breed is herzien, vertrouwen wij erop dat ook de formats hierop zullen worden aangepast.

*

ūe regels rondom kwaliteitsborging (Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht) voor gemeenten. In het kader van het onderzoek2 naar de kwaliteitscriteria vertrouwen wij erop dat, indien noodzakelijk, gemeenten in 2026 zorgdragen voor het vaststellen van een actuele Verordening uitvoering en handhaving Omgevingsrecht. Hierbij is het van belang dat de Raad door B&W wordt geïnformeerd over het al dan niet voldoen aan de kwaliteitscriteria.

2 HIERBIJ WORDT GEDOELD OP DE INVENTARISATIE VAN DE PROVINCIE UIT 2024 VOOR WAT BETREFT DE VASTSTELLING EN NALEVING VAN DE VERORDENING ALSMEDE HET ONDERZOEK WAT IN OPDRACHT VAN DE GEMEENTEN WORDT UITGEVOERD OVER DE KWALITEITSCRITERIA IN RELATIE TOT DE THUISTAKEN.

8

UITVOERINGSAGENDA 2026

Intensiteit toezicht op basis van beoordeling (aan de hand van criteria)

Beoordeling Goed

Criteria:

Intensiteit toezicht

* De beleidsdocumenten zoals beschreven onder 'informatiearrangemenť,

Laag

inclusief het jaarplan en de jaarrapportage van de RUD, voldoen aan wet- en regelgeving en zijn actueel en tijdig vastgesteld: * De (lokale) prioriteiten zijn in het uitvoeringsprogramma U&H uitgewerkt in voldoende operationele doelen.

0

* De evaluatierapportage U&H geeft conclusies over de bijdrage aan deze doel­ en, de beheersing van risico's en of het Uitvoeringsprogramma U&H of de U&H Strategie aangepast dient te worden. * De Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht (of andere regels rondom kwaliteitsborging) is vastgesteld. Redelijk

Gemiddeld ‘ Indien één of meerdere van de beleidsdocumenten (inclusief het jaarplan en de jaarrapportage van de RUD) zoals beschreven onder 'informatiearran­ gemenť ontbreekt, of niet tijdig vastgesteld. De gemeente in kwestie wordt verzocht om ontbrekende stukken, binnen een overeen te komen periode, alsnog aan te leveren. * Als niet voldaan is aan deze termijn wordt nagevraagd waarom de stukken niet (tijdig) zijn vastgesteld en/of waarom de raad niet (tijdig) is geïnformeerd. Een inhoudelijke weging kan vervolgens leiden tot het oordeel 'redelijk' of onvoldoende. * Uitvoeringsprogramma U&H is onduidelijk. Er is geen of een onduidelijke relatie met de prioriteiten. De uitkomsten van de evaluatierapportage U&H van het vorige uitvoeringsprogramma U&H zijn niet goed betrokken in het nieuwe uitvoeringsprogramma U&H, * De Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Sof andere regels rondom kwaliteitsborging) is vastgesteld.

Onvoldoende

* De gemeente of het waterschap heeft meerdere of geen van de vereiste beleidsdocumenten (inclusief het jaarplan en de jaarrapportage van de RUD), zoals beschreven onder 'informatiearrangemenť en/ of heeft deze stukken niet tijdig vastgesteld. De gemeente of het waterschap heeft niet kunnen vol­ doen aan de uitvraag van de Provincie om de ontbrekende stukken alsnog aan

O

te leveren. Een inhoudelijke weging kan leiden tot het oordeel 'onvoldoende'. * Uitvoeringsprogramma U&H is onduidelijk. Er is geen relatie met de priorite­ iten. De uitkomsten van de evaluatierapportage U&H van het vorige uitvoer­ ingsprogramma U&H zijn niet betrokken in het nieuwe uitvoeringsprogramma U&H. * De Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht (of andere regels rondom kwaliteitsborging) is niet vastgesteld. * De gemeente of het waterschap moet bij het oordeel 'onvoldoende' een verbeterplan aanleveren. Aan de hand hiervan worden individuele afspraken gemaakt.

Hoog

UITVOERINGSAGENDÂ

9

2026

2.3 Gebouwd erfgoed en Archeologie Relevante wet- en regelgeving

Omgevingswet Omgevingswet neemt de plaats in van onderdelen uit de Erfgoedwet, onderdelen uit de vervallen Monumentenwet (MW) die de fysieke leefomgeving betreffen, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en paragraaf 5.2 van de Wabo, beter bekend als Wet verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving (Wet VTH). Zie ook onder 1.1, Ruimtelijke Ordening over de Omgevingswet. De Omgevingswet stelt de volgende eisen aan gemeenten t.a.v. Gebouwd erfgoed en Archeologie; *

De gemeenten dienen bij het vaststellen van de omgevingsvisie de kwaliteiten van het grondgebied en de opgaven, ontwikkelingen, ambities en strategie voor de langere termijn voor cultureel erfgoed aan te geven.

'

In het omgevingsplan moeten het cultureel erfgoed, c.q. de cultuurhistorische waarden, de archeologische waarden en de archeologische verwachtingen worden meegewogen.

-

Het aanwijzen van gemeentelijke monumenten gebeurt in het omgevingsplan. Het toetsingskader voor een sloopvergunning binnen een beschermd stads- of dorpsgezicht moet in het omgevingsplan worden opgenomen.

’

De eigenaar van een (gebouwd en archeologisch) rijksmonument heeft een instandhoudingsplicht. Hij of zij moet ervoor zorgdragen dat het

*

Alle gemeenten met rijksmonumenten dienen een adviescommissie in te stellen die minimaal over aanvragen voor omgevingsvergunningen

monument zodanig wordt onderhouden dat het behoud ervan gewaarborgd is. De gemeente is in deze toezichthouder. voor de rijksmonumenten adviseert. De commissie dient deskundig en onafhankelijk te adviseren. *

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de vergunningverlening voor het verstoren van archeologische rijksmonumenten, in het geval er sprake is van een meervoudige aanvraag (dus als er van de gemeente ook nog andere omgevingsvergunningen nocig zijn voor samenhangende activiteiten). De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed geeft daarover wel een bindend advies.

*

In het geval van archeologische toevalsvondsten van algemeen belang kunnen niet alleen de minister van Onderwijs, Cultuur en Weten­ schap (OCW) maar ook de gemeenten bodemverstorende werkzaamheden stilleggen.

-

Werelderfgoed is met de inwerkingtreding van de Omgevingswet expliciet wettelijk verankerd.

Omgevingsbesluit In het Omgevingsbesluit staan regels over het bevoegd gezag voor omgevingsvergunningen, over procedures, handhaving en uitvoering, en over het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Het Omgevingsbesluit geldt voor alle partijen die actief zijn in de fysieke leefomgeving - burgers, bedrijven en overheid. De regels gaan onder andere in op welke regels verplicht in het omgevingsplan en de omgevingsverordening moeten worden opgenomen zie (hoofdstuk 2), het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO, hoofdstuk 1 4) en het overgangsrecht (hoofdstuk 1 5) ínhoud Omgevings­ besluit I Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl).

Erfgoedwet De omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De volgende zaken uit de erfgoedwet worden in de Omgevingswet ondergebracht: * Vergunning (archeologische) rijksmonumenten. *

(Aanwijzen) stads- en dorpsgezichten.

’

Aanstellen van een gemeentelijke adviescommissie (onder de Erfgoedwet de monumentencommissie).

*

Rekening houden met cultureel erfgoed (cultuurhistorie, archeologische waarden en verwachtingen) bij een omgevingsplan

-

Verbinden van voorschriften archeologisch onderzoek aan omgevingsvergunning. Aanwijzen van provinciale en gemeentelijke monumenten.

Onderdelen van de erfgoedwet die van kracht blijven, zijn oneer andere: -

De aanwijzing van rijksmonumenten (onroerend erfgoed op rijksniveau).

1

Roerend cultureel erfgoed en museale collecties inclusief de archeologische depots, beheer van collecties, internationale teruggave etc.

1

Hoofdstukken in de Erfgoedwet zoals "Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen (art. 1.1-1.3)", "Hoofdstuk 2 Beheer van collecties (art. 2.1-2.11)", "Hoofdstuk 3 Aanwijzing als beschermd erfgoed (art. 3.1 -3.18)" etc.

Belang van het toezicht Het toezicht dient om (planologische) bescherming te borgen voor cultuurhistorische en archeologische waarden en verwachtingen via de om­ gevingsvisie, het omgevingsplan en een buitenplanse omgevingsactiviteit. Het borgt ook de deskundige advisering in het kader van vergunning­ verlening, omdat ondeskundige omgang met erfgoed onherroepelijke gevolgen heeft. De Provincie kan in haar Uitvoeringsagenda jaarlijks bepaalde risico's op het gebied van erfgoed en archeologie selecteren waar het systematisch toezicht op wordt toegespìtst. Indien signalen of activiteiten zich voordoen kunnen er onderwerpen worden toegevoegd of aangepast.

10

UITVOERINGSAGENDA 2026

Informatiearrangement Voor een beoordeling van de manier waarop de gemeente haar rol vervult op het gebied van erfgoed en Archeologie worden verschillende aspecten uitgevraagd in het informatiearrangement. Dit zal worden uitgevraagd middels de tabellen die zijn opgenomen onder 2.7. Hierin worden de volgende onderdelen door de Provincie uitgevraagd: *

Aanwezigheid en actualiteit van archeologische en cultuurhistorische waarden- en verwachtingenkaart; Aanwezigheid en actualiteit van archeologisch en cultuurhistorisch beleid;

*

Aanwezigheid van een nieuwe gemeentelijke adviescommissie conform de Omgevingswet;

*

Het aantal adviezen van de gemeentelijke adviescommissie dat jaarlijks wordt afgegeven, hoe vaak hiervan wordt afgeweken en de motivering daarvan;

*

Het aantal malen dat jaarlijks archeologievoorwaarden aan een omgevingsvergunning worden verbonden, hoe vaak hiervoor deskundig -

advies wordt ingewonnen, hoe vaak hiervan wordt afgeweken en de motivatie daarvan;

*

Vindt er adequaat toezicht en handhaving plaats; en is dit geborgd in documenten (sluitende beleidscyclus):

-

Aantal fte beschikbaar voor archeologie en cultuurhistorie op zowel beleid als toezicht en handhaving.

*

Aanwezigheid van en meldingen uit een 'piepsysteem'; het gaat hier om klachten en meldingen, veelal van burgers/instellingen, en zaken die op andere wijze worden gesignaleerd, zoals via media of deskundigen.

Weging en beoordeling -

Beoordeling van de werking van de beleíds- en uitvoeringscyclus en de aanwezigheid van bovengenoemde beleidsdocumenten.

-

Beoordeling van de uitwerking van de beleids- en uitvoeringscyclus naar eventuele in de Uitvoeringsagenda benoemde risicothema’s

*

Beoordeling van de toerusting van de gemeente als bevoegd gezag voor het toezicht, handhaving en verlenen van omgevingsvergunningen voor monumentenactiviteiten en activiteiten met betrekking tot archeologische monumenten en voor activiteiten in beschermde stads- en dorpsgezichten.

Speciale aandachtspunten IBT over 2026 *

Invoering van de Omgevingswet vraagt aandacht, inclusief het overgangsrecht.

intensiteit toezicht op basis van beoordeling (aan de hand van criteria) Beoordeling Goed

Criteria:

Intensiteit toezicht

Wat ruimtelijk erfgoed betreft voldaan aan eisen Omgevingswet,

Laag

voldaan aan eisen met betrekking tot vergunningverlening, toezicht en handhaving zoals gesteld in de Omgevingswet

0

- Omgevingsplan volgens Omgevingswet. - Gemeentelijke adviescommissie en archeologisch deskundigen ade­ quaat om advies gevraagd.

Redelijk

Wat ruimtelijk erfgoed betreft nog niet of onvoldoende voldaan aan

Gemiddeld

eisen Omgevingswet, maar daar wordt wel aan gewerkt - Omgevingsplan nog niet voldoende 'Omgevingswet-proof' aangaande erfgoed als geheel of op onderdelen (bijvoorbeeld alleen cultuurhistorie). - Gemeentelijk erfgoedbeleid nog in ontwikkeling. - Gemeentelijke adviescommissie en archeologisch deskundigen onvol­ doende adequaat om advies gevraagd. - Cultuurhistorische waarden (monumentale en/of archeologische waarden) gaan soms (ongezien), verloren. Onvoldoende

Wat ruimtelijk erfgoed betreft niet voldaan aan eisen Omgevingswet - Omgevingsplan voldoet niet aan de Omgevingswet, ondanks inzet

©

overleg en ruimtelijk planinstrumentarium door provincie. - Gemeentelijke adviescommissie en/of archeologisch deskundigen zijn niet om adviezen gevraagd. - Afwijking adviezen zonder motivatie. - Cultuurhistorische waarden (monumentale en/of archeologische waarden) gaan (ongezien) verloren

Hoog

UITVOERINGS AGENDA

2026

11

2.4 Archief- en Informatiebeheer Relevante wet- en regelgeving Relevante wet- en regelgeving voor het IBT-domein Archief en Informatie: * Archiefwet 1995 *

Archìefbesluit 1 995

*

Archiefregeling

De Archiefwet 1995 schetst de hoofdlijnen. Een aantal onderdelen is uitgewerkt in het Archìefbesluit 1995. Dit besluit bevat op zijn beurt weer bepalingen op hoofdlijnen. Die bepalingen zijn nader uitgewerkt in de voorschriften in de Archiefregeling. Daarnaast zijn er verschillende andere wetten en regelingen die specifieke regels stellen aan het beheer of gebruik van informatie of aan gegevens­ bestanden van de overheid. Voorbeelden zijn: * 1

Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) Wet open overheid (WOO)

*

Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)

De strekking van deze wet- en regelgeving is dat alle overheidsinformatie zodanig moet worden beheerd en bewaard dat deze voortdurend in goede, geordende, geautoriseerde en toegankelijke staat verkeert en niet langer wordt bewaard dan strikt noodzakeujk is.

Belang van het toezicht Een goed georganiseerde en betrouwbare informatievoorziening is cruciaal voor transparantie, rechtszekerheid en een effectief openbaar bestuur. Toezicht op het domein Archief en Informatie helpt ervoor te zorgen dat wettelijke verplichtingen worden nageleefd en dat informatie zorgvuldig wordt beheerd. Dit is niet alleen van belang voor een goede taakuitvoering, maar ook om bestuurlijke besluitvorming te kunnen reconstrueren en verantwoording af te leggen. Door te focussen op maatregelen die risico's zoals informatieverlies en gebrekkige toegankelijkheid voorkomen, draagt de Provincie bij aan het versterken van het vertrouwen in de overheid en een toekomstbestendige informatiehuishouding.

Informatiearranaement Plet Informatiearrangement geeft aan welke documenten er jaarlijks dienen te worden toegestuurd. In 2024 heeft de Provincie een nulmeting laten doen door DocFactory bij alle Zeeuwse gemeenten en het waterschap. In 2025 hebben we, in opvolging van de nulmeting, de gemeenten en het waterschap gevraagd om op basis van de uitkomsten van de nulmeting een verbeterplan aan te leveren, in de vorm van het sjabloon dat door de Provincie is opgesteld. In dit verbeterplan hebben we gevraagd om de aanbevelingen uit de nulmeting op basis van risico’s en prioritering uit te werken. Wij zijn ons ervan bewust dat de implementatie daarvan tijd kost. We bouwen in 2026 voort op het eerder opgestelde verbeterplan. We ontvangen daarom graag informatie waarin de voortgang zichtbaar is, aangeleverd in hetzelfde format 'Sjabloon verbeterplan IBT 2026 over 2025 als eerder beschikbaar gesteld en gebruikt. Voor het toezichtjaar 2026 is het volgende Informatiearrangement van kracht: 1. Het verbeterplan uit 2025 vormt de basis voor dit jaar. In het plan willen we zien welke stappen zijn uitgevoerd in de periode van juli 2025 tot juli 2026. We hechten veel waarde aan transparantie: het verbeterplan moet de toezichthouder een duidelijk beeld geven van de huidige stand van zaken en de geplande vervolgstappen. Het vorige verbeterplan is gedeeld met het bestuur en de raad.

Dit jaar vragen we om een vervolg op dat plan. Omdat dit geen formeel besluit vraagt, hoeft het niet opnieuw aan het college of de raad te worden voorgelegd. Wel ontvangen we graag een toelichting op hoe binnen de organisatie afspraken zijn gemaakt om het verbeterplan goed te borgen en verder te ontwikkelen.

Weging, beoordeling en intensiviteit van toezicht op basis van beoordeling *

Het is van groot belang dat een toezichtontvanger kritisch kan reflecteren op eigeninformatiehuishouding en in staat is om risicovolle thema's in kaart te brengen

-

Het verbeterplan past binnen de beschikbare capaciteit

‘

KPľs 1 (lokale regelingen), 2 (middelen en mensen) en 4 (interne kwaliteitszorg en toezicht) tellen het zwaarst mee in de beoordeling: daarnaast wordt beoordeeld hoe deze zich verhouden tot de andere vijf KPI's.

De beoordeling vloeit voort uit de aangeleverde informatie en het eventuele toezichtgesprek. De uitkomsten uit de informatie en het gesprek worden eerst ambtelijk voorgelegd aan de gemeenten en het waterschap. Zij zullen de gelegenheid krijgen om op feitelijke onjuistheden te reageren

Speciale aandachtspunten IBT over 2026 In 2024 heeft de Provincie Zeeland gewerkt aan de dóórontwikkeling van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) op het domein Archief- en Informatie­ beheer door een nulmeting te laten uitvoeren door DocFactory bij de Zeeuwse overheden. Er is bewust gekozen voor een nulmeting, omdat er een duidelijk beginpunt ontbrak waarmee de organisaties onderling konden worden vergeleken en beoordeeld. Op basis van de nulmeting zal in 2026 aandacht uitgaan naar de verdere uitwerking van de verbeterplannen. Daarbij wordt bekeken in hoeverre de focus ligt op de prioritaire categorieën en of de gekozen aanpak aansluit bij de omvang ervan.

12

UITVOERINGSAGENDA

2026

Intensiteit toezicht op basis van beoordeling (aan de hand van criteria) Zie tabel 'Weging en beoordeling'.

Intensiviteit van toezicht op basis van beoordeling

Beoordeling

Criteria:

Intensiteit toezicht

0

De vastgestelde risicovoile thema's zijn of worden door afdoende

Laag

verbetermaatregelen aangepakt.

Goed

KPľs 1 en/of 2 hebben een score groen KPI 4 heeft score geel.

De vastgestelde risicovoile thema's zijn of worden redelijk door de Redelijk

Gemiddeld

getroffen verbetermaatregelen beheerst of er zijn onvoldoende gegevens bekend. KPľs 1 en/of 4 hebben een score rood; KPI 2 heeft een score geel

0

Er zijn geen risicovolle thema's vastgesteld, verbetermaatregelen Onvoldoende

getroffen of er wordt niet meegewerkt aan het afgesproken informatiearrangement. KPI 2 heeft een score rood

Hoog

UITVOERINGSAGENDA

13

2026

2.5 Samenvattend totaaloverzicht informatiearrangement Omgevingsrecht

Document

Uiterste inleverdatum

Uitvoerings- en handhavings-

(Meerjarig) aanleveren binnen 4

strategie en de probleem- en

weken na vaststelling

risicoanalyse die hieraan ten grondslag ligt

Uitvoeringsprogramma VTH

Voor 1 april 2026

Jaarverslag VTH

Voor 15 juli 2026

Regels rondom kwaliteitsborging

Aanleveren na vaststelling

{artikel 18.23 lid 1 onder a Ow)

Gebouwd erfgoed en Archeologie Voor aanlevering geldt de uiterste datum: 15-07-2026

1. KAARTEN EN BELEID Kunt u beschikken over vastgestelde archeologische en cultuurhistorische waarden- en verwachtingenkaarten en beleid? Zijn deze actueel? Zo nee, wat is de te verwachten datum dat deze zullen worden herzien? Wanneer er eerder nog relevant zijnde stukken zijn aangeteverd, is het afdoende deze te benoemen. Indien relevant inclusief de verwachtte datum van herziening.

Document

Vastgesteld op

Actueel? Ja/Nee

Verwachtte datum herziening

Archeologische verwachtingskaart Archeologiebeleid Beleid VTH in het kader van archeologie Cultuurhistorische waarden-kaart Cultuurhistorisch Beleid Beleid VTH in het kader van cultuurhistorie

2. GEMEENTELIJKE ADVIES-COMMISSIE Is er een nieuwe gemeentelijke adviescommissie conform de Omgevingswet? Zo ja, vul hieronder de bijbehorende gegevens in.

Naam persoon of organisatie

ļ Functie

Specialisatie

ļ Datum toetreding

Wat is het aantal adviezen van de gemeentelijke adviescommissie dat jaarlijks wordt afgegeven? Hoe vaak wordt hiervan afgeweken?

14

UITVOERINGSAGENDA 2026

Adres

Monumentregister nummer

Advies ja/nee

Afwijking advies ja’/nee

l. 2. 3.

* Bij afwijking van adviezen, geef hieronder de reden van de afwijking.

Adres

Reden van afwijken

3. ADVIEZEN ARCHEOLOGIE Beantwoord de vragen in onderstaande tabel: * Wat waren in betreffend jaar de deskundig adviezen ingewonnen bij de gemeentelijk archeologisch deskundige in het geval van projec­ ten die de vrijstellingsgrenzen overschreden of waar een archeologische vindplaats is vastgesteld? * Welke archeologievoorwaarden zijn in desbetreffende jaar aan een omgevingsvergunning verbonden? * Is in betreffend jaar een project uitgevoerd waarbij geen archeologisch advies ingewonnen is bij de gemeentelijk archeologisch deskundige, terwijl dat wel noodzakelijk was?

Adres

Wat is de Ar­ Wat is de Ar­ cheologische cheologische (verwachtings) (verwachtwaarde op de ingsjwaarde verwachtinin het genkaart? omgeving­ splan?

Advies gegeven door gemeentelijk archeologisch deskundige:!)

Advies obv inventarisatie: Behoudens­ waardig ja/nee. 2)

Selectie besluit bevoegd gezag (B8iW):3)

Vergunning verleend/ geweigerd

1. 2. 3.

1) Vul hier een van de volgende in: geen advies gegeven/behoud in situ/ archeolo­ gisch onderzoek conform AMZ-Cyclus? 2) Vul hier een van de volgende in: /behoud in situ/ opgraven/opgaven variant arche­ ologische begeleiding/ vrijgeven? 3) Vul hier een van de volgende in: Behoud in situ/ opgraven/opgaven variant arche­ ologische begeleiding/ vrijgeven?

Is in het proces afgeweken van de gegeven adviezen van de archeologisch adviseur van de gemeente en/of van het archeologisch onderzoeksbedrijf? Geef hieronder per adres de reden aan.

UITVOERINGSAGENDA

15

2026

Adres -' . '

.

.

‘

Reden van afwijken archeologisch adviseur gemeente

Reden van afwijken archeologisch onderzoeksbedrijf?

1. 2. 3.

4.

PERSONELE INZET

* Hoeveel fte zijn er beschikbaar voor archeologie en cultuurhistorie op zowel beleid, advisering als handhaving? Vul in ieder hokje een cijfer in.

Aantal fte externe inhuur

Aantal fte intern

Aantal fte toezicht en handhaving

Archeologie

:

Cultuurhistorie

5.

TOEZICHT EN HANDHAVING

* Vindt er adequaat toeZICHT en handhaving plaats? Vul in ieder hokje een cijfer in.

Aantal toezichtsbezoeken Aantal gemelde Aantal lopende handhavingstrajecten klachten I

f

Archeologie Gebouwde Rijksmonumenten Gebouwde gemeentelijke monu­ menten Beschermde Stads-dorpsgezichten Overig Erfgoed

Vul de volgende tabel in voor gemelde klachten:

Adres

Aard van de klacht

Ingediend door: burger/ instelling/ media/ deskundige

Ingediend bij?

■hhhhi r " * Į/ ’ - \;']) 'ÇkiĠ'

.

ü i

11

ami

Vul de volgende tabel in voor lopende handhavingstrajecten:

Adres

Fase interventieladder

Behoefte ondersteuning van provincie ja/nee

hhhbhi

UITVOERINGSAGENDA

16

2026

Archief- en Informatiebeheer Document

Uiterste inleverdatum

Een actueel verbeterplan in het Excel format 'Sjabloon verbeterplan

15 juli 2026

IBT. Let erop dat zowel het verbeterplan als het voorblad van het verbeterplan worden ingevuld.

Overzicht Interbestuurlijk Toezicht (IBT) provincie Zeeland 2026 op uitvoering medebewindstaken gemeenten 2025

Omgevingsrecht

Gebouwd erfgoed en Archeologie

Archief- en Informatie­ beheer

Waterschap

Gemeente 1

Toezichtontvanger

U1TV0ERINGSAGENDA

2026

17

Toelichting bij overzicht IBT

Totstandkoming overzicht * Toezicht vindt plaats op de uitvoering van de wettelijke medebewindstaken die door de Zeeuwse gemeenten wordt georganiseerd. De Provincie is in deze het toezichthoudend orgaan. Het gaat hier om Interbestuurlijk Toezicht (IBT). Het integrale overzicht bevat generieke IBT-informatīe welke door de toezichthouder is voorzien van een beoordeling, - Indien er meldingen en signalen rondom het betreffende domein van een gemeente bij de provincie binnenkomen worden deze waar nodig ook meegewogen in de beoordeling. * De symbolen met kleur staan voor de mate waarin de betreffende gemeente of het waterschap op het toezichtdomein heeft voldaan aan de eisen in de wet- en regelgeving en voor de vereiste intensiteit van het toezicht: - Groen: goed; de gemeente/ waterschap heeft voldaan aan de eisen in de wet- en regelgeving op het betreffende toezichtdomein; lage intensiteit van toezicht. - Oranje: redelijk; de gemeente/ waterschap heeft nog niet of onvoldoende voldaan aan de eisen in de wet- en regelgeving op het betreffende toezichtdomein, maar er wordt wel gewerkt door de gemeente; gemiddelde intensiteit van toezicht. - Rood: onvoldoende; de gemeente/ waterschap heeft niet voldaan aan de eisen in de wet- en regelgeving op het betreffende toe zichtdomein; hoge intensiteit van toezicht.

5-fl - * AĪ J ^■■'

W7ĩ

Ŵį' \ - ţtĵLV' if‘Ijfeŵŕí-. waf®!

30*®'

Şf.%

À&HHl

!Ü

ĴJaīmĩ MMS -r^ĩism.

COLOFON

B

Uitgave Provincie Zeeland

Beelden Beeldbank

Provincie Zeeland

Contact IBTŵzeelanrl.nl

Bezoekadres: Provinciehuis. Abdij 6. 4331 BK Middelburg

www.zeeland.nl