05 Brief inzake AvA van PZEM N.V. 1 juni 2022 deel 2.pdf

Jaarbericht 2ö2 1 PZEM N.V.

Onafhankelijke audits Indien de Raad van Bestuur, de Raad van Commissarissen, Riskmanagement of een afdelingsmanager een indicatie heeft over issues met betrekking tot bepaalde processen en/of de wens/behoefte heeft om processen onafhankelijk te toetsen, dan hebben deze personen de mogelijkheid om een externe partij te benoemen om een audit uit te voeren vanuit een onafhankelijke positie. Hiermee krijgt het management aanvullende zekerheid op het gebied van interne beheersing. In 2021 heeft PZEM de Internal Audit functie verder ingevuld waarbij de focus ligt op het uitvoeren van interne audits (door eigen medewerkers) op verzoek van de Raad van Commissarissen, het Bestuur, de organisatie of op eigen initiatief.

Externe accountant In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeelt de externe accountant de opzet, het bestaan en, waar noodzakelijk geacht, de werking van maatregelen van interne beheersing gericht op betrouwbare financiële verslaglegging. Bevindingen en aanbevelingen die voortkomen uit de controlewerkzaamheden worden vastgelegd in een jaarlijkse Management Letter en gerapporteerd aan de Raad van Bestuur, de Audit Risk & Compliance Commissie en de Raad van Commissarissen. Onder andere deze Management Letter vormt de basis voor verdere aanscherping van processen en/of beheersmaatregelen.

Raad van Commissarissen De Raad van Bestuur van PZEM rapporteert en legt verantwoording af over de opzet en de effectieve werking van het systeem van interne risicobeheersing aan de Audit Risk & Compliance Commissie en aan de Raad van Commissarissen. Externe partijen als de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Autoriteit Consument & Markt (ACM) houden toezicht op correcte toepassing van wet- en regelgeving. 1.8.2

Risicomanagement en intern beheersingssysteem

Risico's en beheersmaatregelen 2021 Energieproductie is een belangrijke maatschappelijke taak. De maatschappelijke betrokkenheid van PZEM vertaalt zich in de sterke reputatie die het bedrijf in Zeeland heeft. PZEM brengt de risico’s die deze taken in gevaar kunnen brengen daarom zo duidelijk mogelijk in kaart en beperkt de risico’s waar mogelijk en economisch verantwoord. PZEM handelt op de internationale gas- en elektriciteitsmarkten. De prijzen op deze markten bewegen sterk. Door gebruik te maken van financiële instrumenten mitigeert PZEM commodity marktrisico's, valutarisico’s, renterisico’s, liquiditeitsrisico’s en kredietrisico’s. De randvoorwaarden hiervoor zijn vastgelegd in de Financial Risk Manual en in het Treasury Statuut. Binnen PZEM opereert het Risk Management Committee dat, onder verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur, algemene procedures en limieten vaststelt. Ook ziet het comité erop toe dat de energiehandel- en verkoopactiviteiten van PZEM binnen de gestelde risicomarges blijven.

Ontwikkeling van de risico's in 2021 Het niveau van de elektriciteits- en gasprijzen is gedurende 2021 exceptioneel gestegen, waardoor het resultaat op onze productiemiddelen sterk verbeterd is en in het geval van de kerncentrale inmiddels weer positief is geworden. Keerzijde van de prijsstijgingen en volatiliteit is de eveneens enorme toename van marginverplichtingen. Sinds de verkoop van de netwerkgroep, de retailactiviteiten en Evides heeft PZEM echter voldoende financiële middelen beschikbaar. Het cyberrisico blijft sterk onder de aandacht. In het verslagjaar is hier verscherpte aandacht voor 30

geweest; de ontwikkelingen op het gebied van cybercrime gaan wereldwijd echter snel, waardoor alertheid en bewustwording bij medewerkers geboden blijft. Covid-19 Ook dit jaar hebben we te maken met de Covid-19 pandemie en de gevolgen daarvan. PZEM heeft maatregelen genomen om de risico's van het virus voor haar medewerkers te beperken. Wie thuis kan werken, moet thuisblijven en PZEM ondersteunt hen daarin op verschillende manieren. PZEM volgt alle instructies van de regering op en heeft protocollen en maatregelen geïmplementeerd om het risico te beperken voor haar medewerkers die niet thuis kunnen werken, omdat zij in vitale processen werken. Het virus heeft de energievraag van de zakelijke consumenten negatief beïnvloed, maar in tegenstelling tot 2020 zijn de energieprijzen dit jaar juist fors gestegen.

Oekraïne De invasie van Rusland in Oekraïne heeft een grote impact op de Europese commodity markten. Waar we eind 2021 al dachten met hoge prijsniveaus te maken te hebben, zijn de prijzen voor gas en elektriciteit nog verder omhoog geschoten. Voor PZEM leidt dit vooralsnog met name alleen tot (nog) hogere margin verplichtingen. PZEM heeft en voorziet geen problemen om aan deze verplichtingen te (blijven) voldoen en houdt hier rekening mee in haar liquiditeitsplanning door meer liquide middelen aan te houden. Daarnaast is PZEM gestopt met het verder inlocken van de centrales om dit risico niet verder te laten oplopen. Daarbij leiden de hogere elektriciteitsprijzen voor betere resultaatverwachtingen voor de Kerncentrale Borssele.

Risico's en beheersmaatregelen 2022 Tijdens de Strategie Risk Assessments zijn geen nieuwe risico’s of beheersmaatregelen geïdentificeerd.

Risicobereidheid PZEM beoordeelt risico’s, maatregelen ter beheersing van deze risico's en de overblijvende risico’s ten opzichte van de algehele risicobereidheid tijdens de verschillende risk assessments. Per risico wordt het niveau van kans en impact bepaald. Is één van beide of zijn beiden te hoog, dan ontwikkelt en implementeert PZEM aanvullende maatregelen. Als het restrisico daarna nog te hoog blijft, wordt een vervolgstap overwogen. De vervolgstap kan bestaan uit: • het accepteren van het hoge restrisico met een verhoogde monitoring en mogelijke verbeteracties op het gebied van schadebeperking voor het geval het incident zich voordoet; • het delen van het hoge restrisico met een derde partij in bijvoorbeeld een joint venture of het verzekeren van het restrisico; • beoordelen of de betreffende activiteit beëindigd kan worden in geval deze een gevaar vormt voor de continuïteit van de onderneming.

Management in Control Statements 2021 Over 2021 ondertekende de Raad van Bestuur twee keer een Management in Control Statement (MiCS). Dochtermaatschappij N.V. EPZ heeft dit gecombineerd tot een jaarlijkse verklaring. Daarmee verklaarde de Raad van Bestuur dat er gedurende het verslagjaar een adequaat systeem van risicomanagement en interne beheersing is ontwikkeld, is geïmplementeerd en werkend is. Hierop zijn geen uitzonderingen aangegeven. De twee MiCS’s van 2021 vormen de basis van de ‘in control verklaring’ van de Raad van Bestuur. Deze is opgenomen in dit jaarbericht. 1.8.3 Overzicht van de belangrijkste risico’s Hieronder is een overzicht van de belangrijkste strategische risico’s van PZEM opgenomen. Tevens is per risico aangegeven op welke wijze de kans en/of impact van dat risico wordt verlaagd. 31

De belangrijkste risico’s die PZEM onderkent zijn:

1. Slechte marktomstandigheden (prijzen) Alhoewel de elektriciteitsprijs en de flexwaarde na het opstellen van het Operationeel Plan 2022 aanzienlijk zijn gestegen, blijft de kans aanwezig dat de marktomstandigheden weer verslechteren (lage elektriciteitsprijs, druk op spark spreads en daling van de flexwaarde) en de financiële resultaten achterblijven. Dit zou alsnog kunnen resulteren in onvoldoende financiële middelen voor PZEM waardoor de continuïteit op lange termijn in gevaar komt. Beheersmaatregelen: • Afhankelijkheid van marktomstandigheden verminderen door onderzoek naar aanpalende business met goede risico-rendementsverhouding.

2. Onvoorziene niet beschikbaarheid van centrales Als gevolg van onvoorziene uitval van centrales, met name de kerncentrale (EPZ), bestaat de kans dat PZEM geconfronteerd wordt met extra kosten waardoor het resultaat van PZEM negatief wordt beïnvloed. Door de gestegen elektriciteitsprijs is de impact van dit risico qua gemiste inkomsten en terugdraaien van eerdere hedges hoger dan in het Operationeel Plan

2022. Beheersmaatregelen: •

•

Strakke sturing op investerings- en onderhoudsprojecten om de beschikbaarheid te verhogen door: Goede communicatie tussen management EPZ en PZEM Samenwerking met medeaandeelhouder RWE Sturing op een zo hoog mogelijke beschikbaarheid van de centrales door invoering van KPI beschikbaarheid en verhoging van bewustwording bij betreffende deelnemingen Om de gevoeligheid op dit risico niet verder te laten oplopen is in december 2021 besloten de lock-in van de kerncentrale en de Sloecentrale stop te zetten.

3. Onvoorspelbaar overheidsgedrag Als gevolg van reguleringsingrijpen en/of besluiten die vanuit de politiek genomen worden, bestaat de kans dat de kerncentrale van overheidswege (tijdelijk) moet sluiten waardoor de financiële resultaten van PZEM negatief worden beïnvloed en de werkgelegenheid bij EPZ wordt bedreigd. Beheersmaatregelen: • Aansturing binnen PZEM en deelnemingen op het voldoen aan alle regelgeving

4. Uitkomsten rechtszaken Als gevolg van uitspraken in rechtszaken bestaat de kans dat liquiditeiten wegvloeien uit de organisatie of dat contracten ontbonden worden. Beheersmaatregelen: • Inzetten van gericht extern advies • Dossiers op orde houden • Aan contractuele verplichtingen (bijv. het stellen van zekerheden) voldoen

5.

Beheer liquide middelen en uitzettingen Als gevolg van de grote hoeveelheid aanwezige kasmiddelen bestaat de kans dat door fraude, onzorgvuldig beleggingsbeleid, mogelijke faillissementen in de financiële sector of

32

icht 2021 P2EM N.V.

onopzettelijke handelingen deze middelen (deels) uit de onderneming wegvloeien. Door de gestegen energieprijzen en vooral de volatiliteit daarin zijn de marginverplichtingen enorm toegenomen en sterk wisselend. Beheersmaatregelen: • Treasury functie is direct onder de CEO geplaatst • Het Treasury Statuut beschrijft de randvoorwaarden voor het uitzetten van de middelen (bijvoorbeeld type, looptijd en spreiding) • Specifieke procedures voor uitzettingen met betrekking tot het controleren van bankrekeningen • Om aan de dagelijkse marginverplichtingen te kunnen blijven voldoen, is er een toename van het continuïteitsrisico vanuit liquiditeitsbeslag en worden momenteel meer liquiditeiten of eenvoudig te liquideren fondsen aangehouden

6.

Invullen van kritieke functies Als gevolg van de kleinere organisatie en de onzekere toekomst van het bedrijf, bestaat de kans dat er medewerkers vertrekken met bepaalde specifieke kennis die kritisch is voor de organisatie waardoor er gaten vallen in de organisatie, kennis verloren gaat en processen inefficiënt plaatsvinden. Beheersmaatregelen: • Bieden van perspectief en aandacht voor de continuïteit en werkgelegenheidsaspecten van de verschillende onderdelen • Opvolging geven aan de uitkomsten van het medewerkers motivatie onderzoek • Transparantie naar medewerkers indien mogelijk • Bredere spreiding van dossiers

7. Wijzigingen in wet- en regelgeving Als gevolg van wijzigingen in de wet- en regelgeving (zoals EMIR, REMIT, MiFID en AVG) bestaat de kans dat deze niet tijdig in de bedrijfsvoering en systemen geïmplementeerd zijn, waardoor we niet compliant zijn met wet- en regelgeving. Beheersmaatregelen: • Een flexibele organisatie en flexibele systemen die snel kunnen reageren op wijzigingen vanuit wet- en regelgeving • Beoordeling van nieuwe contracten op huidige en aangekondigde wet- en regelgeving • Mogelijke inleen van externe expertise

8. ICT Informatiebeveiliging Als gevolg van het toenemend gebruik van cloud toepassingen en de mogelijkheid van cyber aanvallen, bestaat de kans dat data of systemen niet beschikbaar zijn, waardoor de bedrijfscontinuïteit in gevaar komt. Beheersmaatregelen: • Zorgen voor verhoogde aandacht bij het management en eindgebruikers. Voorbeeld hiervan zijn de diverse Phishing testen waarbij gekeken wordt naar de alertheid van medewerkers. Tevens is er een mogelijkheid gekomen om Phishing berichten te melden waardoor er steeds betere bescherming geboden kan worden • Up-to-date blijven omtrent ontwikkelingen op het gebied van cyber security • Mobiele telefoons en andere mobiele apparaten zijn beter beveiligd, zodat het beveiligingsniveau ook voor deze apparaten op een hoog niveau is

33

•

Bewustwordingscampagne onder medewerkers door middel van een meerjarig e-learning traject

9. Veiligheid Als gevolg van plaatsvinden.

onzorgvuldig

handelen

en/of onoplettendheid

kunnen

ongevallen

Beheersmaatregelen: • Continu werken aan de bewustwording van medewerkers met betrekking tot mogelijke gevaren op de werkvloer • Cultuur creëren waarbij collega’s elkaar aanspreken op gedrag • Monitoren van incidenten middels TRIR en LTIR rapportages

10. Onvoldoende groei bij invoering van de nieuwe strategie Als gevolg van onvoldoende groeimogelijkheden met een aantrekkelijke risico rendementsverhouding of onduidelijkheid over de besluitvorming daarover, bestaat de kans dat de nieuwe strategie niet tot het gewenste additionele rendement leidt. Beheersmaatregelen: • Verwachte additionele rendement vanuit het strategische programma is taakstellend in het Operationeel Plan opgenomen • De RvB beslist op basis van benodigde middelen en risico rendementsverhouding over de voorstellen • Met het lopende verkoopproces wordt voor de commerciële activiteiten gezocht naar een nieuwe aandeelhouder, die de commerciële activiteiten wil uitbouwen

11. Herstructurering van de organisatie Als gevolg van uiteenlopende belangen of fouten in de uitvoering, bestaat de kans dat niet alle drie de pijlers van de aandeelhoudersstrategie succesvol worden afgerond en daarmee niet de afzonderlijke continuïteit van deelnemingen en bedrijfsonderdelen geborgd kan worden Beheersmaatregelen: • Continue dialoog tussen Raad van Bestuur, Raad van Commissarissen Aandeelhouderscommissie • Verantwoordelijkheden duidelijk beleggen om effect op bedrijfsvoering te beperken • Betrokkenheid van medewerkers behouden middels transparante communicatie • Inschakelen van externe expertise

34

en

Jaarbericht 2021 PZEM N.V.

Samenvattende tabel: Risico

Beheersmaatregel

Risico­ gebied

Huidig risico na mitigatie

1

Slechte marktomstandigheden

Commerciële strategie ontwikkelen

Strategisch

Hoog

2

Onvoorziene nietbeschikbaarheid van energiecentrales

Strakke sturing investerings- en onderhoudsprojecten

Operationeel

Hoog

3

Onvoorspelbaar overheidsgedrag

Voldoen aan alle regelgevingen

Compliance

Hoog

4

Uitkomsten rechtszaken

Financieel

Middel

5

Beheer liquide middelen en uitzettingen

Combineren van interne kennis en expertise met extern advies Handhaving conservatief Treasury-beleid

Financieel

Middel

6

Invullen van kritieke functies

Operationeel

Laag

7

Wijzigingen in wet- en regelgeving

Perspectief voor medewerkers en spreiding van kennis Flexibele organisatie met extern advies

Compliance

Laag

8

ICT Informatiebeveiliging

Operationeel

Laag

9

Veiligheid

Operationeel

Laag

10

Onvoldoende groei bij invoering nieuwe strategie

Rendementssturing in Operationeel Plan

Strategisch

Middel

11

Herstructurering Organisatie

Verantwoordelijkheden beleggen en dialoog stakeholders

Strategisch

Middel

1.8.4

Specifieke doorlopende acties i.s.m. externe experts Veiligheidscultuur continu versterken

Risico-kenmerken van markten waarop PZEM actief is

Commodity marktrisico’s Marktrisico’s vloeien voort uit prijsbewegingen op de inkoop- en verkoopmarkten waarin PZEM actief is (commodities, valuta, transportcapaciteit, import/exportcapaciteit, etc). Het beleid van PZEM is erop gericht om op korte termijn de gevolgen van prijsbewegingen te beperken en op lange termijn de vigerende marktprijzen te volgen. Voor deze systematische beheersing bepaalt PZEM, afhankelijk van de verwachte prijsontwikkelingen, de inzet van zijn activa en welke posities worden ingenomen. Deze posities worden op dagelijkse basis gevolgd. Handelsrisico’s worden beperkt door strikte toepassing van een stelsel van limieten. De belangrijkste limiet is gebaseerd op de Value-atRisk methodiek. Een risico voor de continuïteit van PZEM op termijn is een mogelijk ongunstige ontwikkeling van de commodityprijzen in de aankomende jaren en dan met name dalende elektriciteitsprijzen. Zo’n daling zou een direct drukkend effect hebben op de resultaten van de productie-eenheden. Het effect wordt

35

'ZEM S

het hardst gevoeld bij afnamecontracten waarin geen correlatie bestaat tussen de marktprijs van elektriciteit en de brandstofprijs, zoals bij nucleair opgewekte elektriciteit. De verkoopopbrengsten dalen hier, terwijl de kostprijs nagenoeg stabiel is. Iedere euro die de verkoopprijs lager is, gaat daarmee direct in het resultaat, voor zover de output niet gehedged is. Het laatste kwartaal waren de prijsbewegingen extreem en juist omhoog gericht, waarmee de sterk oplopende (initial) marginverplichtingen over de output die juist wel gehedged was een risico vanuit liquiditeitsbeslag betekent. Value-at-Risk Bij de bepaling van de VaR wordt een aantal aannames voor diverse veranderingen in marktomstandigheden gehanteerd. De gehanteerde VaR geeft, met een betrouwbaarheid van 95%, de maximale daling van de waarde van de portefeuille aan als gevolg van prijsveranderingen over een periode van drie dagen (derhalve kan in 5% van de gevallen de waardedaling van de portefeuille de VaR overstijgen). De VaR wordt bepaald via Monte Carlo simulatie op basis van historische volatiliteit en correlaties. Doordat portfolio’s tegengestelde posities bevatten en er een onderlinge correlatie is, is de VaR op de totale portfolio kleiner dan de som van de VaR's van de individuele portfolio’s.

Cashflow hedging PZEM gebruikt financiële instrumenten om fluctuaties in verwachte cashflows zoveel mogelijk te beperken. Om de gevolgen van toekomstige veranderingen in marktprijzen te beheersen maakt PZEM gebruik van derivaten zoals termijncontracten en swaps. De hedging instrumenten zijn derivaten in de door PZEM verhandelde commodities welke afgesloten worden om het cashflow-, prijs- en valutarisico te beperken. Hedge-accounting wordt toegepast om de totale waardemutatie van deze derivaten in de winst-en-verliesrekening te dempen. Valutarisico 's Valutarisico’s hebben betrekking op het prijsrisico dat samenhangt met de wijziging van wisselkoersen. Het risicobeleid van PZEM is er op gericht om valutarisico’s op ingenomen posities in vreemde valuta af te dekken. Voor het afdekken van de risico’s gebruikt PZEM financiële instrumenten (forward-transacties) om fluctuaties in verwachte kasstromen zoveel mogelijk te voorkomen. Ingenomen valutaposities, die voortvloeien uit afgesloten (commodity)contracten, worden direct afgedekt en gemonitord binnen de vastgestelde limieten. Valutarisico limieten worden periodiek in overleg met de Risk Management Committee vastgesteld en vervolgens bewaakt door de afdeling Treasury. Renterisico’s Het risicobeleid van PZEM met betrekking tot renterisico’s is er op gericht om de invloed van renteschommelingen te beperken.

Voor het afdekken van de risico’s maakt PZEM gebruik van derivaten, zoals interest rate swaps. Liquidiieitsrisico Liquiditeitsrisico is het risico dat PZEM onvoldoende financiële middelen ter beschikking heeft om aan haar korte termijn verplichtingen te voldoen. Gezien de hoeveelheid middelen die onder andere gegenereerd zijn door de verkoop van bedrijfsonderdelen, is dit risico op dit moment niet aanwezig. Op langere termijn zou een liquiditeitsrisico kunnen gaan spelen als de marktprijzen, tegen de verwachtingen in, zullen dalen. Het beleid van PZEM op het gebied van liquide middelen en financiële assets is om deze te centraliseren in de holdingmaatschappij PZEM N.V. Op basis van het ondernemingsplan wordt jaarlijks het Treasury jaarplan opgesteld dat richting geeft aan de activiteiten van de afdeling Treasury. Een onderdeel hiervan is de wijze waarop overtollige middelen worden uitgezet met inachtneming van buffers voor operationele activiteiten.

36

Jaarbericht 2021 P2EM N.V

1.9

Verklaring Raad van Bestuur

De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor de inrichting en effectieve werking van ons systeem van risicomanagement en interne beheersing: het PZEM Internal Control Framework (PICF). De Raad van Bestuur heeft de opzet en werking gedurende 2021 geëvalueerd mede op basis van de Management in Control Statements die na evaluatie door Riskmanagement in de organisatie tot stand zijn gekomen. Risico’s nemen, is onlosmakelijk verbonden met ondernemen en met het uitvoeren van de strategie. Het PICF stelt PZEM in staat ondernemingsrisico’s te onderkennen, beheerst te nemen, actief te volgen en daar waar nodig passende actie te nemen. De Raad van Bestuur streeft ernaar de kans op en de gevolgen van fouten, verkeerde beslissingen en onvoorziene omstandigheden zoveel mogelijk te reduceren. De Raad van Bestuur realiseert zich dat het PICF geen absolute zekerheid biedt voor het realiseren van bedrijfsdoelstellingen, noch kan het alle onjuistheden, verlies, fraude en overtredingen van wetten en regels geheel voorkomen.

In control verklaring Met inachtneming van het bovenstaande meent de Raad van Bestuur dat het risicomanagement en interne beheersing in 2021 naar behoren werkte en een redelijke mate van zekerheid geeft dat de jaarrekening over het verslagjaar geen onjuistheden van materieel belang bevat. De Raad van Bestuur zal ook in 2022 toezien op handhaving van het PICF.

Bestuursverklaring Voor zover ons bekend: • geeft de jaarrekening een betrouwbaar beeld van de activa, de passiva, de financiële positie en het resultaat van PZEM N.V. • geeft de additionele informatie, zoals opgenomen in dit jaarbericht, een goed beeld van de situatie op 31 december 2021 en de gang van zaken gedurende het boekjaar 2021 van PZEM N.V. • beschrijft dit jaarbericht in het hoofdstuk Kansen en risico’s de wezenlijke risico’s waarmee PZEM N.V. zou kunnen worden geconfronteerd

Middelburg, 20 april 2022 Raad van Bestuur PZEM N.V. Frank Verhagen Niels Unger

37

Jaarbericht 2021 P2EM N.V.

Jaarrekening 2021 PZEM N.V.

PZEM

Jaarbericht 2021 P2EM N.V.

Inhoudsopgave Jaarrekening Geconsolideerde jaarrekening 2021

40

Geconsolideerde balans per 31 december 2021 Geconsolideerde winst-en-verliesrekening Geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten Geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen Geconsolideerd kasstroomoverzicht Grondslagen voor de financiële verslaglegging

41 42 43 44 45 46

Toelichting op de geconsolideerde balans Toelichting op de geconsolideerde winst-en-verliesrekening Toelichting op het geconsolideerde kasstroomoverzicht

63 92 98

Gebeurtenissen na balansdatum Geconsolideerde deelnemingen Niet-geconsolideerde deelnemingen

99 100 101

Enkelvoudige jaarrekening 2021

102

Enkelvoudige balans per 31 december 2021 Enkelvoudige winst-en-verliesrekening

103 104

Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening Toelichting op de enkelvoudige balans Toelichting op de enkelvoudige winst-en-verliesrekening

105 106 112

39

Jaarbericht 2021 PZEM N.V.

Geconsolideerde Jaarrekening 2021

40

Jaarbericht 2021 PZEM N.V.

GECONSOLIDEERDE BALANS (Bedragen x EUR 1.000)

Ref. nr.

31-12-2021

31-12-2020

Vaste Activa Immateriële vaste activa

1

1.574

1.445

Materiële vaste activa

2

661.470

510.794

Joint ventures, geassocieerde en overige deelnemingen

3

34.450

402.514

Leningen u/g deelnemingen

4

2.587

2.572

Uitgestelde belastingvorderingen

4

3.602

4.152

Overige financiële vaste activa

4

576.614

610.399

Derivaten

5

117.784

11.368

735.037

1.031.005

1.398.082

1.543.244

Financiële vaste activa Totaal vaste activa

Vlottende activa Voorraden

6

89.581

74.515

Handelsdebiteuren

7

87.638

14.270

Actuele belastingvorderingen

7

118

12.814

Overige vorderingen

7

856.724

478.713

Derivaten

5

Totaal vorderingen Vlottende activa Liquide middelen

8

266.018

18.483

1.210.498

524.281

1.300.078

598.796

181.760

85.829

TOTAAL ACTIVA

2.879.920

2.227.870

Eigen vermogen

1.415.843

1.398.831

Netto resultaat lopend jaar Groepsvermogen

235.065

(21.841)

1.650.909

1.376.990

Voorzieningen

9

548.510

531.109

Langlopende financiële verplichtingen

10

91.461

106.762

Uitgestelde belastingverplichtingen

11

27.238

11.400

Lease verplichting

11

6.424

6.643

Overige langlopende verplichtingen

11

32.468

30.824

Derivaten

5

Langlopende verplichtingen

111.818

22.383

817.919

709.122

12.035

Handelscrediteuren

12

18.836

Actuele belastingverplichtingen

12

27.309

16.698

Kortlopend deel van voorzieningen

12

41.626

31.635

Overige kortlopende verplichtingen

12

87.330

61.557

Derivaten

5

235.993

19.833

411.093

141.758

Vlottende passiva Totaal verplichtingen

1.229.012

850.880

TOTAAL PASSIVA

2.879.920

2.227.870

41

Jaarbericht 2021 PZEM N.V

GECONSOLIDEERDE WINST-EN-VERLIESREKENING (bedragen x EUR 1.000)

Ref. nr.

2021

2020

Netto omzet

13

1.147.244

549.091

Inkoopwaarde van de omzet

14

(922.525)

(445.477)

224.719

103.615

Overige bedrijfsopbrengsten

15

6.902

5.042

Reële waardemutatie handelsportefeuille

16

(3.956)

490

227.666

109.147

Operationele bruto marge

Bruto marge

Diensten van derden

17

(48.485)

(46.511)

Personeelskosten

18

(42.343)

(41.200)

Afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen

19

100.276

(48.658)

Overige bedrijfskosten

20

1.333

(1.762)

10.781

(138.131)

238.447

(28.984)

2.714

21.711

241.161

(7.273)

Totaal netto bedrijfslasten Bedrijfsresultaat

Resultaat deelnemingen

21

Operationeel resultaat

Financiële baten en lasten

22

Resultaat voor belastingen

Vennootschapsbelasting Resultaat na belastingen uit voortgezette bedrijfsactiviteiten

Resultaat na belastingen uit activiteiten aangehouden voor verkoop en beëindigde bedrijfsactiviteiten RESULTAAT IN HET JAAR

23

6.330

(4.991)

247.491

(12.264)

(12.426)

(9.576)

235.065

(21.841)

-

-

235.065

(21.841)

235.065

(21.841)

Resultaat toe te rekenen aan:

AANDEELHOUDERS VAN PZEM N.V.

42

Jearbericht 2021 PZEM N.V.

GECONSOLIDEERD OVERZICHT VAN GEREALISEERDE EN NIET-GEREALISEERDE RESULTATEN (Bedragen x EUR 1.000)

2021

2020

235.065

(21.841)

46.148

5.849

204

42.603

46.352

48.452

GEREALISEERDE RESULTATEN: Resultaat in het jaar na vennootschapsbelasting NIET GEREALISEERDE RESULTATEN: Ongerealiseerde resultaten die niet naar de winst-en-verliesrekening zullen worden overgeboekt Ongerealiseerde resultaten die naarde winst-en-verliesrekening kunnen worden overgeboekt

1. Effectieve deel van winsten en verliezen op afdekkingsinstrumenten in een kasstroomafdekking Energiederivaten (bruto) Herclassificatie van niet-gerealiseerd naar gerealiseerd resultaat Niet-gerealiseerde resultaten op kastroomafdekkingsinstrumenten energiederivaten

Rentederivaten (bruto)

922

(1.189)

Herclassificatie van niet-gerealiseerd naar gerealiseerd resultaat

5.223

5.479

Niet-gerealiseerde resultaten op kastroomafdekkingsinstrumenten

6.145

4.290

rentederivaten

(Uitgestelde) winstbelastingen

(13.644)

(532)

Totaal effectieve deel van winsten en verliezen op

38.854

52.210

afdekingsinstrumenten in een kasstroomafdekking 2. Aandeel in niet-gerealiseerde resultaten van joint ventures en geassocieerde deelnemingen Aandeel in niet-gerealiseerde resultaten van joint ventures en geassocieerde deelnemingen .

Herclassificatie van niet-gerealiseerd naar gerealiseerd resultaat Niet-gerealiseerde resultaten joint ventures en geassocieerde

-

-

-

-

-

-

Totaal van niet-gerealiseerde resultaten

38.854

52.210

TOTAAL VAN GEREALISEERDE EN NIET-GEREALISEERDE RESULTATEN

273.919

30.369

273.919

30.369

deelnemingen

(Uitgestelde) winstbelastingen Totaal aandeel in niet-gerealiseerde resultaten van joint ventures en geassocieerde deelnemingen 3. Overige mutaties Herclassificatie van niet-gerealiseerd naar gerealiseerd resultaat (Uitgestelde) winstbelastingen Totaal overige mutaties

-

Totaal van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten toe te rekenen aan:

AANDEELHOUDERS VAN PZEM N.V.

Voor toelichting op de mutaties in energie- en rentederivaten wordt verwezen naar onderdeel 5 in de Toelichting op de geconsolideerde balans.

43

Jaarbericht 2021 PZEM N.V.

GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT VAN HET EIGEN VERMOGEN

(bedragen x EUR 1.000) BOEKWAARDE PER 1 JANUARI 2020 Resultaatverdeling 2019 Dividendbetaling Overige mutaties Totaal van gerealiseerde en nietgerealiseerde resultaten BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2020 Resultaatverdeling 2020 Dividendbetaling Overige mutaties Totaal van gerealiseerde en nietgerealiseerde resultaten BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2021

Totaal

Gestort aandelen­ kapitaal

Wettelijke reserve

Hedge reserve

Overige reserves

Onverdeeld resultaat

(63.875)

Overige niet uitkeerbare reserves 144

1.346.621

6.937

160.694

1.222.909

19.812

-

-

30.369

-

-

-

-

19.812

(19.812)

20.606

(148)

(20.458)

_

52.210

“

“

(21.841)

"

1.376.990

6.937

181.300

(11.665)

(5)

1.222.263

(21.841)

-

-

-

-

-

(21.841)

21.841

273.919

-

(97.554)

(108)

97.662

"

“

38.854

"

235.065

1.650.908

6.937

83.746

27.189

(112)

1.298.084

235.065

In het mutatieoverzicht eigen vermogen wordt het verloop van het eigen vermogen toegelicht. Het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap bedraagt EUR 9.080.000 en is verdeeld in 20.000 aandelen met een nominale waarde van elk EUR 454. Per 31 december 2021 is EUR 6.937.120 geplaatst en volgestort. Gedurende het verslagjaar is hierin geen wijziging opgetreden. Alle aandelen kennen geen voorkeursrechten of beperkingen. De wettelijke reserve betreft de niet-uitgekeerde winsten van deelnemingen; dientengevolge is de wettelijke reserve niet vrij uitkeerbaar. De afname hierin houdt met name verband met de verkoop van Evides. Dit geldt evenzeer voor de hedge-reserve welke in relatie moet worden gezien met de niet- gerealiseerde resultaten uit de reële waardemutatie van de derivaten, gebruikt voor hedgedoeleinden. De veranderingen in de reële waarde na belastingen van de derivaten worden grotendeels in de hedge-reserve verwerkt. Voor nadere toelichting zie 5. Grondslagen voor de waardering van financiële instrumenten en 5.1.3. van de Toelichting op de geconsolideerde balans. De overige nietuitkeerbare reserves betreft voornamelijk een herwaarderingsreserve derivaten. De overige reserves betreffen de winstreserves.

44

Jaarbericht 2021 PZEM N.V

GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT (opgesteld volgens de indirecte methode) (Bedragen x EUR 1.000)

2021

2020

238.447 3.956 529 50.109 (150.328)

(28.984) (490) 391 48.193 -

Voorzieningen Voorraden/Onderhanden werk Handelsvorderingen Handelsschulden Overige vorderingen/schulden Overige mutaties

(5.223) (15.066) (73.368) 6.801 (343.959) 85

(23.096) (12.479) 6.413 (36.081) 166.665 (64)

Kasstroom uit bedrijfsactiviteiten Kasstromen voortvloeiend uit ontvangen dividenden uit deelnemingen Kasstromen voortvloeiend uit financiële lasten Kasstromen voortvloeiend uit winstbelastingen Kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen en desinvesteringen in (im)materiële vaste activa Investeringen en desinversteringen in groepsmaatschappijen en deelnemingen (na aftrek van verworven liquide middelen) Vervreemding van groepsmaatschappijen en deelnemingen (na aftrek van afgestane liquide middelen)

(288.103) 15.146 (8.791) (4.379) (286.127)

120.531 17.492 (9.127) (5.638) 123.260

(23.045) (628)

(18.444) (312)

356.260

.

20.078

289 (10.719) (10.247)

Uit operationele activiteiten Bedrijfsresultaat Reële waardemutaties handelsportefeuille Correctie vooruitontvangen omzet Afschrijvingen en waardeverminderingen Terugname bijzondere waardevermindering Mutaties in:

Mutatie in gestelde zekerheden Storting EPZ Fonds Overige financiële vaste activa Kasstroom uit investeringsactiviteiten VRIJE KASSTROOM VOOR DIVIDEND Uit financieringsactiviteiten Bankkrediet Opgenomen leningen Aflossingen op leningen Investeringen en ontvangsten vanuit uitzettingen Uitgekeerde dividenden Lease verplichtingen Kasstroom uit financieringsactiviteiten ONTWIKKELING KASPOSITIE IN HET JAAR Saldo liquide middelen begin boekjaar Ontwikkeling kaspositie in het jaar Eindsaldo liquide middelen volgens balans

45

(10.719) (11.006) 321.581 35.454

(14.346) 75.128 (305) 60.476 95.931 85.829 95.931 181.760

(29.003) 94.257

-

(13.367) (79.571) (349) (93.287) 970 84.859 970 85.829

Jaarbericht 2021 PZEM N.V.

Grondslagen voor de financiële verslaglegging Deze geconsolideerde jaarrekening gaat over het jaar 2021 welke is geëindigd op balansdatum 31 december 2021. PZEM N.V. (hierna: PZEM) is een naar Nederlands recht opgerichte naamloze vennootschap en is over geheel 2021 de moedermaatschappij van een aantal groepsmaatschappijen die zich bezig houden met: • opwekken van, transporteren van, handelen in en leveren van energie; • ontwikkelen en produceren van duurzame energie, onder andere op het gebied van windenergie, zonenergie en wateractiviteiten. Mede in dit kader heeft de PZEM belangen in een aantal gezamenlijke overeenkomsten, geassocieerde deelnemingen en overige deelnemingen. De aandeelhouders van PZEM N.V. zijn de provincie Zeeland, de Zeeuwse gemeenten, enige ZuidHollandse en Noord-Brabantse gemeenten en de provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant. PZEM N.V. is statutair gevestigd in Middelburg aan de Poelendaelesingel 10, en is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 22031457. In 2021 hebben zich de volgende wijzigingen voorgedaan in de groep: • Het faillissement van de Biovalue bedrijven (DELTA Biovalue B.V. en DELTA Biovalue Nederland B.V.) is in 2021 afgewikkeld. De functionele valuta is de Euro. De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld op basis van het continuïteitsbeginsel. PZEM N.V.

heeft gebruik gemaakt van de optie in Titel 9 Boek 2 BW om de enkelvoudige jaarrekening op te stellen volgens de IFRS grondslagen die worden gehanteerd in de geconsolideerde jaarrekening, inclusief de uitzondering dat de groepsmaatschappijen en deelnemingen worden gewaardeerd op basis van de equity-methode. De enkelvoudige winst-en-verliesrekening is op basis van artikel 402 Titel 9 Boek 2 BW in beknopte vorm weergegeven. Deze jaarrekening 2021 is op 20 april 2022 ondertekend en vrijgegeven voor publicatie door de Raad van Commissarissen. De Raad van Commissarissen zal de jaarrekening ter vaststelling en goedkeuring voorleggen aan de Algemene Vergadering op 1 juni 2022.

46

Jaarbericht 2021 PZEM N.V.

1A. Overeenstemmingsverklaring IFRS en samenvatting van wijzigingen in de waarderingsregels IFRS De geconsolideerde jaarrekening van de vennootschap is opgesteld in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards (IFRS), uitgegeven door de International Accounting Standards Board (IASB), en de interpretaties uitgegeven door het IFRS Interpretations Committee (IFRS IC) van de IASB die door Europese Commissie (EC) zijn goedgekeurd tot en met 31 december

2021.

Toepassing nieuwe IFRS-standaarden en/of aanvullingen Ten opzichte van het voorgaande boekjaar zijn de volgende nieuwe standaarden en/of aanvullingen/verbeteringen door de IASB uitgegeven en door de EC goedgekeurd voor gebruik binnen de Europese Unie. De nog niet door de EC goedgekeurde wijzigingen zijn niet in onderstaand overzicht meegenomen.

1.1. De volgende standaarden en verbeteringen zijn door PZEM toegepast in de jaarrekening 2021 1) IFRS 9/ IAS 39 / IFRS 4 / IFRS 7 / IFRS 16 Rentebenchmarkhervorming (fase 2) De wijzigingen bieden tijdelijke verlichtingen waardoor hedge accounting kan worden voortgezet tijdens de periode van onzekerheid vóór de vervanging van een bestaande rentebenchmark door een alternatieve bijna risicovrije rentevoet (een RFR). PZEM heeft een kasstroomafdekking met betrekking tot renteschommelingen. De cashflow hedge heeft een relatie met EURIBOR. Omdat EURIBOR de manier van berekenen al heeft gewijzigd (en dus voldoet aan de nieuwe Benchmark Reform), heeft dit geen gevolgen voor PZEM. 2) IFRS 16 COVID-19 gerelateerde huurconcessies De wijziging van IFRS 16 Leaseovereenkomsten biedt huurders verlichting bij het toepassen van de IFRS 16-richtlijnen voor huurwijzigingen op huurconcessies die een direct gevolg zijn van de COVID-19-pandemie. Dit heeft geen impact op PZEM aangezien er geen huurwijzigingen zijn geweest in huurconcessies die zijn ontstaan als direct gevolg van de COVID-19-pandemie.

47

Jaarbericht 2021 PZEM N.V.

1.2. De volgende relevante standaarden en verbeteringen zijn door PZEM nog niet toegepast in de jaarrekening 2021. Deze zijn officieel van toepassing vanaf het boekjaar dat start op 1 januari 2022 of later

1) IFRS 17: Verzekeringscontracten 2) IFRS 3: Verwijzing naar het conceptuele kader 3) IAS 16: Materiële vaste activa: opbrengsten vóór beoogd gebruik 4) IAS 37: Verlieslatende contracten - kosten voor het vervullen van een contract 5) IAS 1: Classificatie van verplichtingen als kortlopend of langlopend 6) IAS 8: Definitie van schattingen 7) IAS 12: Uitgestelde belastingen met betrekking tot activa en verplichtingen die voortvloeien uit een enkele transactie 8) Jaarlijks verbeterprogramma 2020-2022: IFRS Financiële instrumenten: vergoedingen in de ‘10 procent-test' voor het niet langer opnemen van financiële verplichtingen

48

ht 2021 PZEM N.V.

2.

Algemene grondslagen

2.1

Schattingen en veronderstellingen

Het opstellen van een jaarrekening brengt met zich mee dat gebruik wordt gemaakt van schattingen en veronderstellingen die zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en op factoren die naar het oordeel van het management aanvaardbaar zijn. Deze schattingen hebben voornamelijk betrekking op de opbrengsten uit levering en transport van elektriciteit en gas aan eindverbruikers in verband met gespreide meteropname, op uitgestelde belastingvorderingen en voorzieningen. Deze schattingen en veronderstellingen hebben invloed op de jaarrekeninggegevens, waarbij de werkelijke gegevens kunnen afwijken. De effecten van schattingswijzigingen worden prospectief verwerkt in de winst-en-verliesrekening. Schattingswijzigingen kunnen eveneens leiden tot wijzigingen in activa en verplichtingen of in componenten van het eigen vermogen. Dergelijke schattingswijzigingen worden verwerkt in de periode waarin een schattingswijziging heeft plaatsgevonden. Bij de toelichtingen van de balans en winst-en-verliesrekening zijn eventuele bijzonderheden met betrekking tot schattingen en veronderstellingen apart vermeld. Met name de bepaling van de voorziening onrendabele contracten, maar ook de hoogte van de uitgestelde belastingvorderingen en (terugname van) impairment beoordelingen worden geraakt door inschattingen voor de toekomst, omdat de commodity-markten volatiel zijn.

Hoewel de voorziening zo veel mogelijk is bepaald op basis van bestaande contracten en posities, is één van de meest bepalende factoren de veronderstelde ontwikkeling van de commodityprijzen (elektriciteit, gas, CO2). De gehanteerde toekomstige prijspaden zijn de meest actuele prognoses per balansdatum van een gerenommeerd onafhankelijk adviesbureau; deze komen tot stand door diepgaande analyse van markten en regelgeving door dit bureau. Ook deze prijzensets zijn echter voorspellingen.

2.2

Bijzondere waardevermindering van activa

Gedurende het verslagjaar wordt beoordeeld of er aanwijzingen zijn voor een bijzondere waardevermindering van activa. Indien dit het geval is, wordt een schatting gemaakt van de realiseerbare waarde van het actief; deze is gelijk aan de hoogste van de reële waarde minus verkoopkosten (fair value less costs to sell) en de bedrijfswaarde (value in use). Als de reële waarde minus verkoopkosten leidt tot niet vermijdbare uitgaven, zal hiervoor een verplichting worden opgenomen. De bedrijfswaarde wordt bepaald door de contante waarde van de geschatte toekomstige kasstromen, gebaseerd op de intern opgestelde en door de Raad van Bestuur goedgekeurde ondernemingsplannen, gebruik makend van een disconteringsvoet vóór belastingen die onder andere de actuele marktrente weergeeft. Specifieke risico’s met betrekking tot het actief of de kasstroomgenererende eenheid zijn in de geschatte toekomstige kasstromen opgenomen. Ten aanzien van verantwoorde goodwill wordt jaarlijks beoordeeld of sprake is van een bijzondere waardevermindering. Een bijzondere waardevermindering wordt verwerkt indien de boekwaarde van een actief of de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort, hoger is dan de realiseerbare waarde.

Bijzondere waardeverminderingen van aan kasstroomgenererende eenheden toegewezen activa worden eerst in mindering gebracht op de boekwaarde van aan kasstroom genererende eenheden (of groepen van eenheden) toegerekende goodwill en vervolgens naar rato in mindering gebracht op de boekwaarde van de overige activa van de eenheid (groep van eenheden). De betreffende activa worden niet lager gewaardeerd dan de eigen (individuele) realiseerbare waarde.

49

Ja £

Een bijzondere waardevermindering wordt teruggenomen indien vastgesteld wordt dat de uitgangspunten zijn veranderd op basis waarvan in het verleden de realiseerbare waarde is bepaald. Een bijzondere waardevermindering wordt alleen teruggenomen voor zover de resterende boekwaarde van het actief niet hoger is dan de boekwaarde die, na aftrek van afschrijvingen, zou zijn bepaald in de veronderstelling dat geen bijzondere waardevermindering had plaatsgevonden. Een bijzondere waardevermindering of terugname hiervan wordt ten laste of ten gunste van het resultaat gebracht. Bijzondere waardeverminderingen van goodwill worden niet teruggenomen.

2.3

Waardering financiële instrumenten

Tenzij anders aangegeven bij de toelichting op de afzonderlijke posten in de jaarrekening is het management van oordeel dat de boekwaarden van financiële instrumenten een redelijke benadering vormen van de reële waarde van de financiële instrumenten.

2.4

Overheidssubsidies

Overheidssubsidies worden opgenomen zodra het redelijkerwijs zeker is dat aan de voorwaarden voor verkrijging is of wordt voldaan en dat de subsidies zijn of zullen worden ontvangen. Bij activering van investeringsprojecten worden ontvangen subsidies, evenals ontvangen bijdragen in de aanlegkosten, in mindering gebracht op de aanschafwaarde van de activa. Exploitatiesubsidies worden opgenomen onder de opbrengsten. Fiscale subsidieregelingen worden opgenomen bij de berekening van de belastingplicht.

2.5

Vreemde valuta

De activa en passiva die in vreemde valuta worden gehouden, worden omgerekend tegen de valutakoersen welke gelden aan het einde van de verslagperiode. De verschillen die verband houden met de wijziging van valutakoersen worden verwerkt in de winst-en-verliesrekening voor zover deze geen betrekking hebben op de netto investering in buitenlandse deelnemingen; deze laatste leiden als onderdeel van de niet-gerealiseerde resultaten tot een mutatie in het eigen vermogen. In de winst-en-verliesrekening zijn de kosten en opbrengsten luidend in vreemde valuta, omgerekend naar euro’s tegen de koers op het moment van de transactie.

2.6

Belastingen

2.6.1 Belastingen op het resultaat Belastingen op het resultaat omvatten de actuele belastingen en de mutaties in de uitgestelde belastingen. Deze bedragen worden ten laste van het resultaat gebracht, dan wel via de nietgerealiseerde resultaten in het eigen vermogen opgenomen. De actuele belastingen betreffen de bedragen die waarschijnlijk verschuldigd en verrekenbaar zijn over het fiscale resultaat van het verslagjaar. Deze zijn berekend op basis van de geldende belastingwetgeving en -tarieven.

2.6.2 Uitgestelde belastingen Uitgestelde belastingen worden toegepast op de relevante verschillen die bestaan tussen de boekwaarde en de fiscale waarde van activa en verplichtingen.

50

Jaarbericht 2021 P2EM N.V.

Uitgestelde belastingen worden gewaardeerd op basis van de belastingtarieven die naar verwachting van kracht zullen zijn wanneer de vordering wordt gerealiseerd of de verplichting wordt afgewikkeld uitgaande van de geldende belastingwetgeving en -tarieven. Uitgestelde belastingen worden opgenomen tegen nominale waarde. Uitgestelde belastingvorderingen worden slechts opgenomen indien en voor zover het waarschijnlijk is dat voldoende fiscale winst en/of andere tijdelijke verschillen aanwezig zijn waarmee de uitgestelde belastingvordering verrekend kan worden. Voor de voorwaartse compensatie van fiscale verliezen en de verrekening van ongebruikte fiscaal verrekenbare tegoeden wordt een uitgestelde belastingvordering opgenomen indien en voor zover er andere tijdelijke verschillen aanwezig zijn waarmee deze verrekend kunnen worden. Aangezien PZEM verkeert in een recente historie van fiscale verliezen worden ongebruikte fiscaal verrekenbare tegoeden verder alleen tot uitdrukking gebracht in een uitgestelde belastingvordering er sprake is van overtuigend bewijs dat hiervoor voldoende toekomstige fiscale winsten aanwezig zullen zijn.

51

1 PZEM N.'-

3.

Grondslagen voor de consolidatie

De geconsolideerde jaarrekening omvat de financiële gegevens van PZEM N.V. en haar groepsmaatschappijen. Groepsmaatschappijen zijn rechtspersonen en vennootschappen waarin zeggenschap terzake van het bestuur en het operationele en financiële beleid wordt uitgeoefend. Volgens IFRS 10, Geconsolideerde jaarrekening wordt zeggenschap uitgeoefend als de investeerder blootgesteld is aan of rechten heeft op veranderlijke opbrengsten uit hoofde van zijn betrokkenheid bij de deelneming, en over de mogelijkheid beschikt deze opbrengsten via zijn macht over de deelneming te beïnvloeden. Bij de bepaling of er sprake is van zeggenschap worden de bestaande en potentiële stemrechten, die op balansdatum uitoefenbaar of converteerbaar zijn, meegewogen. Daarnaast wordt hierbij beoordeeld in hoeverre andere overeenkomsten aanwezig zijn die PZEM N.V. de mogelijkheid bieden het operationele en financiële beleid te bepalen. Groepsmaatschappijen worden in de consolidatie betrokken vanaf het moment waarop van zeggenschap sprake is. Anderzijds wordt vanaf de datum waarop van zeggenschap geen sprake meer is, de consolidatie beëindigd. De groepsmaatschappijen zijn geconsolideerd volgens de integrale methode, waarbij vermogen en resultaat voor 100% in de consolidatie worden opgenomen.

In het geval dat het belang in een groepsmaatschappij minder bedraagt dan 100% wordt het aandeel van derden afzonderlijk in de balans en de winst-en-verliesrekening tot uiting gebracht. Gezamenlijke overeenkomsten (Joint arrangements) worden verantwoord voor het aandeel dat PZEM (of een van haar groepsmaatschappijen) heeft in de overeenkomst indien het gezamenlijke bedrijfsactiviteiten betreft. Ze worden betrokken in de consolidatie vanaf het moment waarop de overeenkomst tot stand gekomen is. Anderzijds wordt de consolidatie beëindigd vanaf de datum waarop de overeenkomst tot beëindiging is gekomen. Gezamenlijke overeenkomsten die in de vorm van ‘gezamenlijke bedrijfsactiviteiten’ worden gevoerd, worden geconsolideerd volgens de partiële methode.

Hierbij wordt het belang als volgt in de geconsolideerde jaarrekening verwerkt: • Activa waarop de investeerder directe rechten heeft, verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening; • Schulden waar de investeerder direct voor verantwoordelijk is, verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening; • De opbrengsten uit de verkoop van de output van de gezamenlijke bedrijfsactiviteit door de gezamenlijke bedrijfsactiviteit zelf, en waarop de investeerder recht heeft, verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening (de gezamenlijke bedrijfsactiviteit is zelfstandig verantwoordelijk voor de verkoop van de output); • De opbrengsten van de verkoop van de output van de gezamenlijke bedrijfsactiviteit waarop de investeerder recht heeft, en waar de investeerder zelf voor gezorgd heeft, verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening; • De kosten die direct aan de investeerder kunnen worden toegerekend verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening; • Activa, schulden, opbrengsten en kosten die niet direct aan de investeerders kunnen worden toegerekend, worden op indirecte wijze aan de investeerders toegekend op basis van hun relatieve aandeel in het belang in de gezamenlijke bedrijfsactiviteit. Gezamenlijke overeenkomsten die in de vorm van een ‘joint venture’ worden uitgeoefend, worden volgens de equity-methode gewaardeerd en niet in de consolidatie betrokken.

Ook geassocieerde deelnemingen worden volgens de equity-methode gewaardeerd en niet in de consolidatie betrokken.

52

Jaarbericht 2021 PZEM N.V

Purchase accounting Purchase accounting wordt toegepast bij de verwerking van verwerving van groepsmaatschappijen. De waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen worden, indien nodig, aangepast teneinde een uniforme toepassing binnen PZEM te realiseren.

Reikwijdte van de consolidatie In deze jaarrekening is separaat een overzicht opgenomen van de dochterondernemingen, deelnemingen en joint ventures, inclusief de betreffende kapitaalbelangen.

53

Jaarbericht 2Ü21 PZEM N.V

4.

Grondslagen voor de balanswaardering

De jaarrekening is opgesteld op basis van historische kosten, met uitzondering van de waardering op reële waarde van derivaten (financiële instrumenten) en hieronder aangegeven verschillen. Alle transacties in financiële instrumenten worden verantwoord op transactiedatum.

4.1

Immateriële vaste activa

De immateriële vaste activa hebben betrekking op software en klantcontracten. Software De geactiveerde software is gewaardeerd tegen historische kostprijs onder aftrek van afschrijvingen. Zij wordtin beginsel overeen periode van 5 jaar lineair afgeschreven. De gebruiksduur wordt jaarlijks beoordeeld. Eventuele aanpassingen worden prospectief verwerkt. Klantcontracten Klantcontracten zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs en worden afgeschreven over de verwachte levensduur.

4.2

Materiële vaste activa

De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen kostprijs, onder aftrek van gecumuleerde lineaire afschrijvingen op basis van een geschatte levensduur, welke op technisch-economische maatstaven wordt bepaald, rekening houdend met een geschatte restwaarde en onder aftrek van (eventuele) gecumuleerde bijzondere waardeverminderingen. Op terreinen wordt niet afgeschreven. Ontvangen bijdragen van derden in aanlegkosten van vaste bedrijfsmiddelen zijn, in navolging van IFRIC 18, met terugwerking naar 1 januari 2009 niet meer in mindering gebracht op de waarde van de activa maar gepassiveerd als vooruitontvangen omzet. Kosten van externe financiering van activa (bouwrente) worden in de kostprijs opgenomen indien deze rechtstreeks aan het actief kunnen worden toegerekend. Als een actief uit meerdere componenten met verschillende afschrijvingstermijnen en restwaarden bestaat, worden deze componenten afzonderlijk verantwoord. Investeringen voor vervanging van componenten worden geactiveerd onder gelijktijdige afwaardering van de te vervangen componenten. De geschatte levensduur en de geschatte restwaarde worden jaarlijks ten tijde van het opstellen van het ondernemingsplan beoordeeld. Indien sprake is van een bijzondere waardevermindering, wordt de waardering aangepast.

Periodiek groot onderhoud aan gebouwen en installaties wordt volgens de componentenbenadering geactiveerd en afgeschreven gedurende de periode die telkens tussen de werkzaamheden van groot onderhoud verloopt. De amoveringsvoorzieningen zijn geactiveerd onder de materiële vaste activa en worden afgeschreven over de verwachte levensduur van de centrale. De materiële vaste activa in aanbouw zijn in de balans opgenomen tegen de per balansdatum bestede kosten van materiaal en diensten, kosten van directe manuren, een passend gedeelte van de direct toerekenbare overheadkosten en de rechtstreeks aan het actief toe te kennen financieringskosten.

54

EM N.V

4.3

Financiële vaste activa

Algemeen Een bedrijfscombinatie is het samenbrengen van afzonderlijke entiteiten of bedrijfsactiviteiten in één verslaggevende entiteit. Een bedrijfscombinatie die in het toepassingsgebied valt wordt verwerkt volgens de overnamemethode, waarbij de volgende stappen genomen worden: 1. Identificatie van de overnemende partij; 2. Bepalen van de kostprijs van de bedrijfscombinatie; 3. Toerekenen van de kostprijs van de bedrijfscombinatie op de overnamedatum. De kostprijs van een bedrijfscombinatie is het totaal van de reële waarde, op de datum van de ruil, van afgestane activa, aangegane of overgenomen verplichtingen en door de overnemende partij uitgegeven eigen vermogen instrumenten. Sinds de herziening van IFRS 3 (vanaf 2009 toegepast) worden de rechtstreeks aan de verwerving toe te rekenen kosten niet langer verwerkt als onderdeel van de kostprijs van de bedrijfscombinatie, maar direct ten laste van het resultaat gebracht. Goodwill wordt gewaardeerd als de waarde waarmee de kostprijs van de bedrijfscombinatie het belang van de overnemende partij in de netto reële waarde van de identificeerbare activa, verplichtingen en voorwaardelijke verplichtingen overschrijdt. Negatieve goodwill wordt direct in de winst-en-verliesrekening opgenomen en minderheidsbelangen in het eigen vermogen.

Joint ventures, geassocieerde deelnemingen en overige deelnemingen • Joint ventures zijn gezamenlijke overeenkomsten waarbij de partijen die gezamenlijke zeggenschap over de overeenkomst hebben, rechten hebben op de netto activa van de overeenkomst. Deze partijen worden deelnemers in een joint venture genoemd. • Een gezamenlijke bedrijfsactiviteit is een gezamenlijke overeenkomst waarbij de partijen die gezamenlijke zeggenschap over de overeenkomst hebben (waaronder PZEM N.V. of een van haar dochtermaatschappijen), rechten hebben op de activa en aansprakelijk zijn voor de verplichtingen die verband houden met de overeenkomst. Deze partijen worden deelnemers in een gezamenlijke bedrijfsactiviteit genoemd. PZEM N.V. neemt bij een gezamenlijke bedrijfsactiviteit haar activa en verplichtingen, opbrengsten en lasten voor haar aandeel in de gezamenlijke bedrijfsactiviteit op; het aandeel in het eigen vermogen van de gezamenlijke bedrijfsactiviteit vormt daarmee geen Financieel vast actief. • Geassocieerde deelnemingen zijn die entiteiten waarin PZEM N.V. direct of indirect invloed van betekenis heeft, maar geen beslissende zeggenschap. In het algemeen is hiervan sprake indien PZEM N.V. tussen 20% en 50% van de stemrechten kan uitoefenen. • Overige deelnemingen zijn niet-geassocieerde deelnemingen waarin PZEM N.V. een belang heeft dat kleiner is dan 20%.

In de jaarrekening is een overzicht opgenomen van de belangrijkste gezamenlijke overeenkomsten en deelnemingen. Waardering joint ventures en (geassocieerde) deelnemingen Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen worden in de geconsolideerde jaarrekening verwerkt volgens de ‘equity methode’. Volgens deze methode vindt de initiële waardering plaats tegen kostprijs, i.e. de reële waarde van de onderliggende activa en passiva, waarbij derhalve ook de betaalde goodwill in dit bedrag is opgenomen. Indien de reële waarde hoger is dan de kostprijs, wordt het positieve resultaat bij de deelneming verantwoord. Jaarlijks wordt het aandeel in het resultaat bij- of afgeboekt en worden dividenduitkeringen op de waardering in mindering gebracht. Indien de (gecumuleerde) verliezen van de joint venture en/of geassocieerde deelneming zouden leiden tot een negatieve boekwaarde, dan worden deze verliezen niet meer 55

Jaaiberichl 2021 PZEM N.V

verwerkt, tenzij PZEM N.V. de verplichting heeft, of betalingen heeft gedaan, om deze verliezen aan te zuiveren. Mutaties in overige deelnemingen worden geboekt in de niet-gerealiseerde resultaten tenzij sprake is van een duurzame waardevermindering, deze wordt direct ten laste van het resultaat geboekt. Indien onvoldoende informatie beschikbaar is vindt waardering plaats tegen kostprijs. Niet-uitgekeerde resultaten van joint ventures en geassocieerde deelnemingen alsmede rechtstreekse vermogensvermeerderingen betreffende deelnemingen waarvan uitkering niet zonder beperking kan worden bewerkstelligd, worden toegevoegd aan de wettelijke reserve. De waarderingsgrondslagen van joint ventures en deelnemingen worden indien nodig aangepast om een consistente toepassing van waarderingsgrondslagen binnen de PZEM-groep te realiseren. Leningen u/g overige deelnemingen Verstrekte leningen aan deelnemingen of aan externe partijen worden bij eerste waardering gewaardeerd tegen de reële waarde en vervolgens tegen de geamortiseerde kostprijs. Door de korte looptijd is de geamortiseerde kostprijs in de regel gelijk aan de nominale waarde van de lening. Waar nodig wordt een voorziening getroffen in verband met mogelijke oninbaarheid, die in mindering wordt gebracht op deze waarde.

Deposito’s en effecten - aangehouden tot einde looptijd Termijndeposito’s en effecten, waarvan de intentie bestaat om deze aan te houden tot het einde van de looptijd, worden bij eerste opname gewaardeerd tegen reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. Vorderingen met een looptijd korter dan één jaar worden gerapporteerd onder de vorderingen. Niet beursgenoteerde aandelen Wanneer niet beursgenoteerde aandelen behoren tot de handelsportefeuille worden deze gewaardeerd op reële waarde waarbij waardeveranderingen direct in de winst-en-verliesrekening worden verwerkt. Wanneer niet beursgenoteerde aandelen behoren tot de investeringen in eigenvermogensinstrumenten worden deze gewaardeerd op reële waarde waarbij waardeveranderingen direct in de winst-en-verliesrekening worden verwerkt. Zowel PZEM N.V. als N.V. EPZ participeren in een aandelen/obligatiefonds van een beleggingsinstelling. Voor PZEM N.V. behoort deze participatie tot de handelsportefeuille terwijl N.V. EPZ deze participatie duurzaam aan houdt ten behoeve van de amovering van de kerncentrale.

4.4

Voorraden

Voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, gebaseerd op basis van de FIFO-methode (first in first out) of tegen de netto opbrengstwaarde als deze lager is, onder aftrek van een voorziening voor incourantheid. De waardeverminderingen op voorraden worden ten laste van het resultaat geboekt en afzonderlijk vermeld.

4.5

Vorderingen

De handelsvorderingen worden bij eerste opname verwerkt tegen reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, onder aftrek van bijzondere waardeverminderingen. Door de korte looptijd is de geamortiseerde kostprijs in de regel gelijk aan de nominale waarde van de vorderingen. 56

Jaarbericht 2021 PZEM N.V.

De aangehouden CO2 certificaten zijn bestemd voor eigen verbruik en bepaald op basis van de netto stand (aanwezige certificaten minus de benodigde certificaten als gevolg van emissie in 2021). De waardering geschiedt tegen historische aanschafprijs op basis van FIFO-methode.

4.6

Derivaten

Voor het onderdeel derivaten wordt verwezen naar onderdeel 5. ‘Grondslagen voor de waardering van financiële instrumenten’.

4.7

Liquide middelen

Onder de liquide middelen worden niet alleen de geldmiddelen opgenomen maar ook kasequivalenten, die zonder materieel risico van waardeverandering in liquide middelen kunnen worden omgezet. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

4.8

Eigen vermogen

Dividenden worden opgenomen als een verplichting in de periode waarover ze worden toegekend.

4.9

Voorzieningen

Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare feitelijke verplichtingen welke samenhangen met de bedrijfsactiviteiten. De voorzieningen worden opgenomen tegen de contante waarde van de te verwachten uitgaven minus de eventueel te verwachten eigen opbrengsten. De contante waarde wordt berekend met behulp van een disconteringsvoet vóór belasting waarin de actuele marktbeoordeling van de tijdswaarde van geld tot uitdrukking komt. De verwachte uitgaven binnen één jaar na balansdatum worden opgenomen onder de kortlopende verplichtingen.

4.10 Langlopende verplichtingen De langlopende verplichtingen worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs met behulp van de effectieve rentemethode. De binnen één jaar vervallende aflossingsverplichtingen op langlopende verplichtingen worden opgenomen onder de kortlopende verplichtingen. Het langlopende deel van de vooruit ontvangen omzet wordt onder langlopende verplichtingen geclassificeerd. Het gedeelte dat het eerstvolgende jaar vrijvalt wordt onder de kortlopende verplichtingen opgenomen. Het gedeelte dat betrekking heeft op het huidige verslagjaar is verwerkt in de omzet.

57