04 Dorp Stad en Land Advisering Omgevingskwaliteit Jaarverslag.pdf
Tekst van het document
Advisering Omgevingskwaliteit
Jaarverslag 2021
Ruimtelijke kwaliteit en erfgoed
Sluis
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Sluis
Inhoud Advisering over architectuur, stedenbouw, landschap en erfgoed Organisatie Afstemming Kaders bij advisering Dialoog Bescherming van erfgoed Plannen
3 3 3 4 5 5 5
Lange Wolstraat 2, 4, 6 Sluis
6
Kaai Breskens, ‘De Rog’
7
Tragelweg 6 Oostburg
8
Zeedijk 1 Retranchement
9
Blik vooruit, vooralsnog…
10
Dorp, Stad & Land, 2022
3
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Sluis
Advisering over architectuur, stedenbouw, landschap en erfgoed Gemeente Sluis is met haar fysieke omgeving aantrekkelijk voor bedrijven,
Bij haar advisering kijkt deze commissie naar hoe het uiterlijk van het
bewoners en bezoekers. Met zorg houdt de gemeente daarbij de synergie
plan past in de omgeving, hoe het ontwerp eruit komt te zien en welke
tussen historie, landschap, gebiedsontwikkeling en innovatie voor ogen.
materialen zijn gebruikt. Bij het formuleren van hun advies hanteren zij
Iedere beslissing heeft immers impact op een omgeving die duurzaam
de actuele beleidsrichtlijnen van de gemeente en werken in de geest van
leefbaar is en blijft voor mens en natuur. Met een integrale benadering
de Omgevingswet die vooralsnog eind 2022 van kracht zal gaan.
assisteren adviseurs van Dorp, Stad en Land uw gemeente bij deze optimale omgevingskwaliteit. In dit jaarverslag leest u over de advisering
De commissie levert aan de gemeente en aan de initiatiefnemers integrale
over ruimtelijke kwaliteit en erfgoed in uw gemeente.
adviezen over aspecten van ruimtelijke kwaliteit en erfgoed, en krijgt steeds vaker adviesvragen op het gebied van stedenbouw, landschap
Organisatie
en ruimtelijk beleid. Bij het verder uitbouwen van deze integrale
De burgemeester en wethouders van gemeente Sluis krijgen over
advisering vanuit meerdere expertises kan de commissie onder de nieuwe
bouwplannen waarvoor een omgevingsvergunning is aangevraagd
Omgevingswet worden omgevormd tot de integrale Adviescommissie
advies van de onafhankelijke commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed.
Omgevingskwaliteit.
Adviseurs van Dorp, Stad en Land nemen zitting in deze commissie, en hebben in uw gemeente geen zakelijke of bestuurlijke belangen. Hierdoor
Afstemming
is de onafhankelijkheid bij de advisering aan uw gemeente gewaarborgd.
Iedere twee weken komt de commissie bijeen op woensdag om te
In de commissie namen in 2021 namens Dorp, Stad en Land architect
adviseren over plannen die aan de gemeente voor het verkrijgen van een
Gerhard Vermeulen en erfgoeddeskundige Matthijs Klooster zitting,
vergunning zijn voorgelegd. Afhankelijk van het planaanbod breidt deze
en vanuit de bewoners van de gemeente was het derde commissielid
commissie zich uit tot een geïntegreerde commissie Ruimtelijke Kwaliteit en
Eric van Rootselaar.
Erfgoed en worden de plannen ten aanzien van monumenten besproken.
Dorp, Stad & Land, 2022
4
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Sluis
De zittingen vinden normaal gesproken in het gemeentehuis plaats.
en bedrijfspanden. Tevens krijgt de commissie nieuwbouwplannen
Vanwege Covid-19 heeft de advisering in 2021 voornamelijk online
voor woningen en bedrijfspanden op grotere schaal in behandeling.
plaatsgevonden. Aanvragers hebben via Teams de mogelijkheid gekregen
Als toetsingskader bij de advisering geldt het beleid van de gemeente,
om de plannen met de commissie te bespreken. Medewerkers van de
zoals dat is vastgelegd in de Welstandsnota 2012. Dit beleid geeft de
gemeenten bereiden de vergadering tijdig en goed voor, waardoor de
gemeente de mogelijkheid om cultuurhistorische, stedenbouwkundige
commissieleden ruim op tijd op de hoogte zijn van de agenda en de te
en architectonische waarden een rol te geven bij de ontwikkeling en
bespreken plannen. De commissie bespreekt in voorkomende gevallen
beoordeling van nieuwe bouwplannen. De commissieleden baseren
de geagendeerde plannen door met stedenbouwkundigen, plantoetsers,
zich bij het adviseren over de bouwplannen op deze nota’s en op
handhavers en beleidsmedewerkers van de gemeente ter voorbereiding
aanvullende, actuele beleidsontwikkelingen van de gemeente.
van de vergadering. Hierdoor is de commissie goed op de hoogte van welk beleid een rol speelt bij het voorgelegde plan.
De gemeente zal in het lopende jaar van 2022 het beleid voor omgevingskwaliteit actualiseren naar de doelstelling van de
Deze onderlinge samenwerking tussen de leden en de medewerkers van
Omgevingswet, waarbij de commissie graag het belang blijft
de gemeente verloopt efficiënt en prettig. Bij plannen voor nieuwbouw
ondersteunen van integrale en participatieve kwaliteitsafwegingen.
of erfgoed waarbij de inpassing in de omgeving van de ontwerper meer vraagt, bezoeken commissieleden de locatie. Op deze manier hebben zij
Wanneer een ingediend bouwplan niet past binnen het bestemmings
een nog beter inzicht in de gemeente en de vraagstelling van inpassing
plan, maakt de gemeente de afweging of het plan toch doorgang kan
van het object binnen de omgeving waar de ontwerper voor staat.
vinden, en zo ja, welke stedenbouwkundige voorwaarden voor het uiterlijk van het bouwwerk dan van kracht zijn. Wanneer het college
Kaders bij advisering
besluit om bij sommige vergunningaanvragen in afwijking van de
Een groot deel van de aan de commissie voorgelegde plannen betreft
advisering van de commissie te handelen, informeert het college de
aanbouwen, dakopbouwen, dakkapellen en verbouwingen van woningen
commissie.
Dorp, Stad & Land, 2022
5
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Sluis
Dialoog
Gemeente Sluis heeft ruim 114 gemeentelijke monumenten, variërend
Tijdens de vergadering ontvangen de commissieleden op de plannen,
van boerderijen, molens, kerken en bijzondere kleinere en grotere
veelal tijdens een gesprek met de initiatiefnemers en ontwerpers,
woonhuizen. Tevens kent de gemeente Sluis vele rijksmonumenten en
toelichtingen op het ontwerp. De commissie gaat desgewenst in overleg
stads- en dorpsgezichten.
met de ontwerpers van de bouwplannen over de vertaalslag van de uitgangspunten van het beleid in het ontwerp. Zo kunnen de commissie-
Bij de advisering over en het beoordelen van plannen voor
leden optimaal meedenken en adviseren. Initiatiefnemers en ontwerpers
herbestemming van monumenten geldt steeds de afweging over hoe
spreken hun waardering uit over deze aanpak.
enerzijds de monumentale waarde zoveel mogelijk behouden en leefbaar blijft en anderzijds de nieuwe bestemming realiseerbaar is.
Bescherming van erfgoed
Bij herbestemming van monumenten gaan de adviseurs ervan uit dat
De gemeente beschermt sinds 2018 gebouwen en objecten met grote
doordat iemand bereid is voor het pand te zorgen en erin te wonen
cultuurhistorische waarde door ze de status van gemeentelijk monument
of werken, het object juist daardoor duurzaam wordt behouden.
te geven. Dit kunnen gebouwen, bruggen, sluizen en grenspalen, tot bomen of banken die iets vertellen over de lokale geschiedenis. De
Plannen
verhalen achter de monumenten kunnen herinneren aan een bepaalde
Dorp, Stad en Land adviseert gedurende een jaar op veel uiteen-
periode, aan bekende personen of bijvoorbeeld kenmerkende
lopende plannen. In dit verslag belicht de commissie enkele
ambachten, oude landschappen en steeds zeldzamer geworden
voorbeelden van plannen, omdat deze voorbeelden goed laten zien
gebouwtjes, zoals een bollenschuur of bakhuisje. Het overzicht van
hoe er met zorg in de gemeente Sluis wordt gewerkt aan kwaliteit.
deze beschermde objecten is voor iedereen ter inzage en heet ‘de gemeentelijke monumentenlijst’.
Dorp, Stad & Land, 2022
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Sluis
Lange Wolstraat 2, 4, 6 Sluis Mark Architecten In Sluis is de wederopbouwarchitectuur een steeds terugkerend en kenmerkend thema in de planbehandeling. Zeker als het gaat om vervangende nieuwbouw zoals in de Lange Wolstraat. Dit was dan ook de aanleiding om met de ontwerper in gesprek te gaan. Bij dergelijke plannen is het vaak een zoektocht om tot de juiste balans tussen het te realiseren programma en de gewenste stedenbouwkundige massa en architectuur te komen. In gezamenlijk overleg met de architect is een ingetogen plan ontstaan dat recht doet aan de omgeving en met de architectuur op eigentijdse wijze aansluiting vindt bij de wederopbouwarchitectuur.
Dorp, Stad & Land, 2022
6
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Sluis
Kaai Breskens, ‘De Rog’ Arcas Architecture & Urbanism Bouwplan ‘De Rog’ is onderdeel van het grootschalige herontwikkelingsproject van de haven van Breskens. Voor dit project is een beeldkwaliteitsplan opgesteld waaraan de commissie de individuele bouwplannen moet toetsen. Voor dit bouwplan was van toepassing dat het moest voldoen aan de criteria van de ‘nautische architectuur’ en dat het daarnaast op de kop van de pier tevens een ‘landmark’ moest zijn. Door de gekozen vormentaal en de architectuur geeft dit gebouw een mooi antwoord op de gestelde criteria.
Dorp, Stad & Land, 2022
7
8
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Sluis
Tragelweg 6 Oostburg Werkplaats Van Vliet Als commissie is het in bepaalde gevallen soms lastig alleen op basis van de ingediende tekeningen tot een goed afgewogen advies te komen. In het geval van de Tragelweg heeft de commissie de architect dan ook uitgenodigd voor een plantoelichting. Na aanvankelijke bedenkingen was de slotconclusie dat de architect op deze bijzondere plek een
Voorgevel
bijzonder ontwerp heeft gemaakt. Er moest rekening gehouden worden met de bijzondere omstandigheid van de bestaande in onbruik geraakte schuilkelder van de “Bescherming Bevolking” en met de bestaande beplanting, die zoveel mogelijk gehandhaafd moest blijven. Met het ontwerp wordt op beide
Achtergevel
aspecten ingespeeld. De bunker wordt volledig gerespecteerd, waarbij de kwetsbare bovengrondse delen worden ingepakt en op die manier als zelfstandige “bijgebouwen” herkenbaar blijven. De architectuur sluit met zijn vormgeving en duurzaamheidsprincipes op een mooie manier aan op de aanwezige beplanting.
Rechtergevel
Linkergevel
Dorp, Stad & Land, 2022
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Sluis
9
Zeedijk 1 Retranchement Verhamme + De Vel Architecten Het aanvankelijk ingediende ontwerp werd gekenmerkt door een vrij dominant bijgebouw dat in vormgeving niet aansloot op de vormgeving van het hoofdgebouw. Het hoofdgebouw zelf had een vrij dominant kubistisch volume op de verdieping. Als commissie waren wij van mening dat de gebouwen op deze locatie veel meer in het landschap op moesten gaan. In het overleg met de architect en opdrachtgever bleek men zelf nog zoekend te zijn naar de juiste oplossing en werden ook de ambities met betrekking tot duurzaamheid duidelijk. In gezamenlijk overleg zijn de uitgangspunten bepaald en is het ontwerp aangepast. Het uiteindelijk ontwerp is veel evenwichtiger en op een mooie manier ingepast in het landschap.
Dorp, Stad & Land, 2022
Impressie van het hoofd- en het bijgebouw aan Zeedijk 1 Retranchement.
10
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Sluis
Blik vooruit, vooralsnog… De bijzondere tijd waar we op dit moment middenin zitten heeft ons
graag met veel passie en kennis blijven doen. We hebben het afgelopen
meer dan ooit doen beseffen hoe belangrijk leven in en om het huis is.
jaar dan ook hard gewerkt aan de implementatie van deze nieuwe wet.
Het heeft de waardering vergroot voor onze directe woonomgeving, de nabije natuur en voor een ruime hoeveelheid aan recreatiemogelijkheden
In samenspraak met gemeenten hebben we een conceptvoorstel gemaakt
in de buurt. Dorp, Stad en Land weet dat de kwaliteit van de omgeving in
van een verordening en een reglement van orde voor de nieuwe
belangrijke mate bijdraagt aan ons levensgeluk.
gemeentelijke adviescommissie. Dit alles geïnspireerd vanuit onze verenigingsrelatie en de voordelen die u als lid daarvan kunt verwachten.
In veel gemeenten wordt hierbij de specifieke kracht en de kwaliteit van
En steeds met als uitgangspunt onze missie om de kwaliteit van de
het erfgoed steeds meer erkend. Dit omdat erfgoed een verhaal vertelt en
leefomgeving te behouden en te verbeteren. In dit jaarverslag een korte
mensen verbindt met hun leefomgeving. Het unieke DNA van de gemeente
terugblik op hoe uw commissie dat in 2021 heeft gedaan. Want al werd
is heel waardevol. Het wordt niet alleen gevormd door te behouden, maar
het persoonlijke contact vaak gemist, er is via de digitale weg ook in dit
zeker ook wanneer erfgoed als uitgangspunt of vertrekpunt voor nieuwe
jaar weer veel tot stand gekomen.
ontwikkelingen gezien kan worden. We dachten dat in 2022 de omgevingswet in zou gaan en dit dus ons Dorp, Stad en Land is de vereniging waar uw gemeente samen met 57
laatste verslag van uw commissie ruimtelijke kwaliteit, uw welstands
andere gemeenten in Zuid-Holland, Zeeland, Noord-Brabant en Utrecht lid
commissie, uw monumentencommissie en/of uw erfgoedcommissie zou
van is. Wij zetten ons in voor een duurzame leefomgeving door aandacht
zijn. Maar vooralsnog is de ingangsdatum van de wet weer een jaartje
te schenken aan de ruimtelijke kwaliteit en zo te zorgen voor een goede
doorgeschoven en we hebben de afgelopen tijd allemaal kunnen zien
omgevingskwaliteit.
dat er in een jaar nog heel veel kan veranderen.
Oplossingen bieden, adviezen uitbrengen, verbeteringen voorstellen,
Ton Jansen
complimenten geven, vraagstukken oplossen en lijnen mee uitzetten naar
directeur Dorp, Stad en Land
de toekomst: Dat willen onze commissieleden ook onder de Omgevingswet
Dorp, Stad & Land, 2022
Dorp, Stad en Land is een onafhankelijke kennispartner op het gebied van landschap, stedenbouw, architectuur en cultureel erfgoed. Met een integrale benadering vanuit deze expertises adviseert de Vereniging sinds 1929 haar leden over optimale omgevingskwaliteit. Ruim 59 gemeenten uit 5 provincies zijn lid. U kunt Dorp, Stad en Land bereiken op 010 – 280 94 45 en via info@dorpstadenland.nl
Kantoor: Stationsplein 45 | hoofdingang A 3e etage | unit A3.207 Postbus 29129 | 3001 GC Rotterdam www.dorpstadenland.nl