04 Beantwoording vragen zonneparken Oostburg 28 juni 2021 - Bijlage 4 (002).pdf

Sluis, 28 juni 2021 Betreft: Beantwoording van de gestelde vragen over het zonneparken Oostburg

Aanleiding: We staan aan de vooravond van grote uitdagingen als gevolg van de klimaatveranderingen. We merken het allemaal. Het gaat niet meer aan onze voordeur voorbij. Iedereen moet een bijdrage leveren aan het klimaatakkoord van Parijs. Ook de gemeente Sluis en zijn bewoners. De doelstellingen van het Rijk zijn om 49% minder CO2 en andere broeikasgassen uit te stoten in 2030 ten opzichte van 1990 en om CO2-neutraal te zijn in 2050. Dit is onderdeel van het landelijke Klimaatakkoord. Een groot aantal partijen werkt in vijf sectortafels (Elektriciteit, Industrie, Gebouwde Omgeving, Landbouw en Mobiliteit) 29 onderwerpen uit tot een Klimaatakkoord waarmee in 2030 49% minder CO2 wordt uitgestoten. Op regionaal niveau wordt verder uitvoering gegeven aan deze opgave tot verduurzaming. Dit vindt plaats middels de Regionale Energie Strategie (RES), zodat voor iedere gemeente duidelijk is wat de opgave per gemeente is in de energietransitie. De doelstelling van de RES Zeeland is om in totaal TWh (11 PJ) aan hernieuwbare elektriciteit op te wekken in 2030. Elektriciteit is dus onderdeel van een veel groter plan. De transitievisie Warmte. We moeten voor 2030 van het gas af en met elkaar minder energie gaan gebruiken. Daarvoor is steeds meer elektriciteit nodig. Omwonenden van een zonnepark zouden hiermee ook hun voordeel kunnen doen.

Achtergrond ontwikkeling van beleid voor zonneparken. In 2018 is een start gemaakt met het ontwikkelen van beleid voor zonneparken in de gemeente Sluis. In 2019 vond er een informatieavond plaats. Deze bijeenkomst was voor alle inwoners, stakeholders en omwonenden. Tijdens deze avond is onder andere de ambitie en de korte en lange termijnvisie toegelicht. De deelnemers konden tijdens de avond informatie inwinnen, vragen stellen of suggesties meegeven. Uiteindelijk is besloten de visie op zonneparken integraal onderdeel te laten zijn van de visie Krachtig Verbonden. 30 september 2019 is er ook een werkgroep Energietransitie opgericht. Deze werkgroep bestond uit: de portefeuillehouder, beleidsambtenaren, RMDO, RECRON, diverse dorpsraden, stadsraad Oostburg, Stichting Duurzaam Groede, ’t Duumpje, ZLTO en actiegroep Tegenwind. Onderdeel van de gesprekken was onder andere het beleid voor zonneparken in de gemeente Sluis. Op 22 september 2020 vond een raadsinformatiebijeenkomst plaats over de energietransitie en zonneparken. Alle feiten en uitgangspunten zijn toen nog eens goed op een rij gezet. De input uit de werkgroep en informatiebijeenkomsten is waar mogelijk meegenomen in het visiedocument Krachtig Verbonden. Krachtig Verbonden beschrijft ook onze ambitie op het gebied van Duurzaamheid met de landelijke doelen (Klimaatakkoord) en de RES als uitgangspunt.

Krachtig Verbonden is vastgesteld op 25 februari 2021. De potentiele locatie voor de zonneparken is hiermee vastgesteld.

Beantwoording van gestelde vragen naar aanleiding van de brief van 11 Mei 2021: 1. We hebben tijdens de uiteenzetting gesproken over de zonneladder; deze is en blijft leidend. Dit is landelijk beleid, provinciaal beleid én gemeentelijk beleid want het is vastgesteld in het visie document krachtig verbonden. Landelijk is deze ontwikkeling gaande: https://www.gemeente.nu/ruimte-milieu/energie/zonnepanelen-opbedrijfspanden-mogelijk-lokaal-verplicht/ Provinciaal: “Voor zonne-energie werken we met de “zonneladder”, met het huidige omgevingsplan en de huidige omgevingsverordening als uitgangspunt. Bij inpassing kiezen we zoveel mogelijk voor hoofdinfrastructuur en infra-knooppunten en zo min mogelijk voor landbouwgrond” (uit het Coalitieakkoord 2019-2023). Antwoord provincie: Het provinciaal zonbeleid kent geen zonneladder in de zin dat daarin een regeling is opgenomen met een keuze van eerst het een en daarna het ander, maar gaat er van uit dat projecten op land en op dak gelijktijdig ontwikkeld kunnen worden om de doelstelling van 1000 MW in te vullen. Gezien zonnestroom op daken de voorkeur heeft binnen de zonneladder vragen wij ons af of de gemeente actief (boeren)bedrijven in de omgeving van het verdeelstation heeft benaderd, om in combinatie met asbestsanering zonnepanelen te plaatsen op hun daken. Indien niet, willen wij graag begrijpen waarom dit niet gebeurt.

Werd de eigenaar van de recent gebouwde boerenschuur naast de waterzuivering door de gemeente benaderd? En zo nee, waarom niet? Antwoord: Betreffende eigenaar heeft plannen om zonnepanelen op het dak aan te brengen. Echter is een eigenaar vrij om dit wel of niet te doen. Dit is niet aan de gemeente maar aan de ondernemer. 2. Wij hebben u herinnerd aan de uitspraak van de Raad van State 26 september 2007 die de toenmalige aanvraag tot wijziging van het bestemmingsplan van landbouwgrond naar bedrijventerrein heeft verworpen. Het stukje zoekgebied mocht toen geen bedrijventerrein worden omdat het een unieke combinatie is van agrarisch gebied, natuur en cultuurhistorie. Er liggen daar ook resten van een fort van de Staats-Spaanse Linies. Zonne-industrie is een activiteit te vergelijken met een bedrijventerrein. Een wijziging van het bestemmingsplan (of zelfs verlening van een omgevingsvergunning) kan op basis van deze uitspraak niet. Wat is er veranderd? Kan de gemeente Sluis deze uitspraak van de Raad van State naast zich neerleggen? (deze uitspraak voegen wij als bijlage toe). Antwoord: Bij de beoordeling van een bestemmingsplan weegt de Raad van State in hoeverre een bestemmingswijziging zich verhoudt tot de goede ruimtelijke ordening. Gemeenten hebben daarin een bepaalde vrijheid.

Voor zover een bestemmingsplanwijziging nodig is kan (opnieuw) aan de Raad van State worden voorgelegd of sprake is van strijd met de goede ruimtelijke ordening. Uiteraard hopen wij dat een dergelijke rechterlijke procedure niet nodig is: wij besteden in het voortraject uitvoerig aandacht aan aspecten van burgerparticipatie, juist om alle relevante belangen te kunnen meewegen in de besluitvorming en tot een zorgvuldig, houdbaar en gedragen plan te komen.

3. U heeft tijdens de uiteenzetting geen concrete onderbouwing kunnen geven van het standpunt dat zon op landbouwgrond noodzakelijk is. Er is ook geen onderzoeksrapport waarin staat: a. hoeveel zon er nodig moet opgewekt worden door Sluis? In de achtergrondinformatie die u heeft nagestuurd, staat onder ‘Bijdragen aan de klimaatdoelstellingen’ dat de RES uitvoering geeft aan de door het Rijk opgelegde opgave. De RES Zeeland heeft 11 Pj1 (= ongeveer 3 TWh) als doel geformuleerd. De achtergrondinformatie geeft geen antwoord op bovenstaande vraag. We begrijpen de noodzaak van het plan niet. Welk aandeel in duurzame energieopwekking heeft de gemeente Sluis opgelegd gekregen? b. Hoeveel MW (megawatt) zon op dak wordt er op dit moment al opgewekt binnen de gemeente Sluis? c. Hoeveel wordt momenteel reeds opgewekt door zonnepanelen op bedrijven en boerenschuren of vakantieparken? d. Hoeveel ruimte is er nog op de daken (gemeentehuis, scholen en bedrijven)? e. Welke locatieanalyses heeft de gemeente Sluis laten uitvoeren om geschikte/ongeschikte oppervlaktes te identificeren? In het visiedocument is sprake van 10 MW bij het verdeelstation. Per hectare zonnepark kan netto na aftrek van de voor productie en bedrijf vereiste energie-input ongeveer 400.000 500.000 Kwh stroom per jaar geproduceerd, dus bij de geviseerde 20 hectare naast het verdeelstation levert dit per jaar 10 MW.

Is daar behoefte aan in de gemeente Sluis ? Wat betekent het voor zon op daken projecten als die 10 MW helemaal opgesoupeerd wordt door zon op landbouwgrond? Antwoord gemeente, provincie en Enduris: Gemeenten hebben in Zeeland geen eigen opgave gekregen maar de vraag om passend binnen het beleid hun bijdrage te leveren. Gezamenlijk moeten alle RES regio’s de afspraak van 35 TWh uit het klimaatakkoord invullen. De provincie Zeeland (= RES) neemt daarvan 1/12 deel voor haar rekening. In de gemeente Sluis is momenteel ca 9 MW zon op dak gerealiseerd aan systemen die meetellen voor de opgave van het Klimaatakkoord. Verder is er ook nog 9 MW aan kleine (huis)installaties aanwezig. Deze tellen niet mee in de opgave. Momenteel is er in Zeeland ongeveer 120 MW zon op dak gerealiseerd. Uit een analyse van dakoppervlak en aansluitmogelijkheden blijkt dat in geheel Zeeland een vermogen tussen 400 MW en 600 MW haalbaar zou moeten zijn. Daarvoor is echter wel de medewerking van de dak eigenaar nodig. Provincie en gemeenten gaan dak eigenaren actief benaderen en dan zal pas echt duidelijk worden hoeveel ruimte er daadwerkelijk is. Op korte termijn zal niet alle ruimte voor de zon op de daken kunnen worden benut. Dit komt o.a. door de beperkingen van het lokale net. Dit lokale net betreft de kabels in de straat en de lokale elektriciteitskasten (transformatoren).

De capaciteit hiervan zal moeten verdubbelen of zelfs verdrievoudigen als alle daken worden benut voor zon PV. Qua net is dit dus een zeer kostbare en tijd rovende aangelegenheid. Met gegevens van onder andere de provincie, kadaster en netbeheerder is gekeken naar mogelijk geschikt dakoppervlak en aansluitmogelijkheden. Uit de verkenning die gedaan is naar de mogelijkheden van zon op dak is wel al gebleken dat die niet voldoende gaat

Het Rijk heeft 6 Pj voor Zeeland opgelegd, zie het Zeeuws energieakkkoord “Parijs op z’n Zeeuws”, blz. 65, dat is 5 Pj meer dan door het Rijk is opgelegd. 1

zijn. Omdat de doelstelling van 1000 MW zonenergie niet alleen op dak ingevuld kan worden biedt het provinciaal beleid gelijktijdig aanvullende mogelijkheden op land. In de rapportages worden de boerenschuren en vakantieparken niet apart gelabeld, dus is het aandeel hiervan niet specifiek te benoemen. Naast de ruimte voor zon op land is er rekening gehouden met een zelfde groei voor zon op dak als over de afgelopen jaren is gerealiseerd. Het totale jaarverbruik van Elektriciteit in de gemeente Sluis bedraagt ca. 125.000 MWh. Er moet nog veel gebeuren wil dit volume ook in de gemeente Sluis worden geproduceerd. We houden hierbij nog geen rekening met het gas verbruik of de compensatie van het verbruik van de mobiliteit. De gemeente Sluis kijkt ook naar de eigen gebouwen en organisatie om deze verder te verduurzamen. 4. Als de gemeente niet goed kan onderbouwen dat zon op landbouwgrond écht nodig is, dan komt ze niet betrouwbaar over. Als burger verwachten wij dat een goed onderzoek, een deugdelijk rapport aan dergelijk beleid en besluit ten grondslag zou liggen. De gemeente Sluis is verantwoordelijk om naar zijn burgers toe de betekenis en de milieuduurzaamheid voor dit project duidelijk te onderbouwen en op te volgen. Het regelmatig informeren en laten participeren van de omwonenden hoort hier ook bij.

Op welke manier gaat u deze monitoring doen? En hoe gaat u bijsturen? Antwoord: Zie antwoord vraag 3 5. Bij de gemeente liggen voor 500 HA aanvragen voor zonne-industrie op landbouwgrond. Als de gemeente deze 20 HA zou toezeggen, en daarmee wordt de verplichte inspanning uit het RES voldaan, gaat u dan op termijn de overige 480 HA afwijzen? Het argument dat de netwerkwerkcapaciteit onvoldoende is, is een tijdelijk obstakel en kan opgelost worden. Ook het argument dat de zonne-industrie aaneengesloten moet liggen aan het hoofdverdeelstation is een zwak argument. Kaarten van ondergrondse kabels en leidingen tonen aan dat heel veel landbouwgrond makkelijk aan te sluiten is op het netwerk. Uw betoog dat u slechts uitvoering geeft aan een besluit, doet ons vrezen voor een tweede pijplijnconstructie2 en geeft ons niet het beeld van een betrouwbare gemeente die voor haar burgers opkomt. Antwoord: Er zijn nog 3 locaties over namelijk bedrijventerrein Breskens, bedrijventerrein Schoondijke en bij het trafostation te Oostburg. De keuze is gebaseerd op technische en landschappelijke aspecten. Het provinciaal beleid is terughoudend voor wat betreft locaties op land maar onderkend is dat er wel aanvullende mogelijkheden moeten zijn, omdat de doelstelling anders niet ingevuld kan worden. Mogelijkheden zoals rond hoogspanning infrastructuur zijn in het provinciaal beleid benoemd.

De pijplijn constructie waar de vrager op doelt stond ook opgenomen in de kustvisie.

2

In het kustpact, dat sinds 2017 in Zeeland van kracht is, staat dat er niet mee mag worden bijgebouwen aan de Zeeuwse kust. In de raadvergadering van 20 december 2018 keurde de gemeente Sluis op de valreep twee bestemmingsplannen goed waardoor in Nieuwvliet en Cadzand ruim 20 HA landbouwgrond naar vakantieparken zijn gegaan.

6. Het risico van precedentwerking en daarmee risico op verrommeling van het landschap is op termijn reëel. Hoe voorkomt gemeente Sluis dat ze de speelbal wordt van grote projectontwikkelaars die met een leger gespecialiseerde juristen de gemeente voor het blok zet? Antwoord: Zie ook antwoord vraag 5. We hebben in totaal 3 locaties waar we zonnepanelen op land willen realiseren. Naar ons idee is er geen precedentwerking voor andere zonneparken. Verrommeling willen we juist voorkomen. We zijn ook vanuit landschappelijk oogpunt voornemens alleen de 3 genoemde locaties toe te staan. 7. Ook al noemt u de bedrijventerreinen in Schoondijke en Breskens geen proefvelden, blijft de kern van de vraag onbeantwoord. Wij vragen u om de resultaten van het voortraject. We willen weten hoe uw ervaringen zijn met de projectontwikkelaar Lightsource BP. Hoe worden de door de gemeente bedongen voorwaarden nagekomen door de projectontwikkeling? We hebben uit betrouwbare bron, Tegenwind, begrepen dat afspraken niet naar verwachting worden nagekomen. Wat zijn de risico’s voor de gemeente en dus ook de burger als de afspraken niet worden nagekomen? Van een betrouwbare gemeente mag worden verwacht dat zij éérst de resultaten van die kleine projecten afwacht en deze goed evalueert alvorens elders grote projecten te gaan realiseren.

Antwoord: Zonnepark Schoondijke en Breskens zijn aanbesteed en zitten in de contractuele en voorbereidende fase. Ook hier doen we dat zorgvuldig en dat neemt tijd in beslag. 8. Goede landbouwgrond opofferen, ongeacht waar In Zeeuws-Vlaanderen, is geen optie. Dit is ook het standpunt van de Land- en Tuinbouw Organisatie (LTO). Landbouwgrond behoort aan de boeren en moet gebruikt worden om voedsel te produceren voor mens en dier. Er is vandaag schaarste aan goede landbouwgrond en deze kan ons inziens alleen worden aangewend als alle andere combinaties zoals, onder andere zonnepanelen op bedrijventerreinen niet meer mogelijk zijn. Een duurzaam energiebeleid moet er voor zorgen dat de nodige oppervlaktes voor voedsel/dierenvoedsel niet nog verder worden ingekort. We vragen ons ook af hoe de gemeente Sluis de biodiversiteit zal garanderen in dit gebied ? Houdt u rekening met het verminderen van het leefgebied voor weidedieren en vogels, het inperken van oversteekplaatsen voor diverse diersoorten, het ontstaan van wildgroei in landschap. Antwoord: We willen hierover aan de voorkant voorwaarden opnemen. We hadden 9 juni graag met u gesproken over wat u belangrijk vind, denk hierbij aan randbeplanting, waterloopjes, hagen, gebiedseigen beplanting, gras, etc. Wat ons betreft is dit zeker een punt wat als voorwaarde gesteld kan worden bij een eventuele realisatie.

West Zeeuws Vlaanderen maakt onderdeel uit van het Nationaal Landschap Zuidwest Zeeland en dat dient zo te blijven. Nationale landschappen zijn gebieden met internationale zeldzame of unieke en nationaal kenmerkende landschapskwaliteiten, en in samenhang daarmee bijzonder natuurlijke en recreatieve kwaliteiten 3. Het landschap is 3

Uit Nota Ruimte en omgevingsplan Zeeland, kenmerk: NL.IMRO.1714.001bpbui10-0120

een publiek goed en een publiek belang; het landschap is van iedereen. Er is veel geld uitgegeven voor de bescherming en instandhouding van vogels en zoogdieren van de rode lijst. Het door u aangeduide zoekgebied zou tussen 2 Natura 2000 gebieden komen te liggen; is er studie gedaan naar wat dat betekent voor de (trek)vogels en andere fauna? Stichting Zeeuws Landschap en Stichting landschapsbeheer maken zich zorgen om dit project en de gevolgen die dat met zich meebrengt voor de natuur. Antwoord: De exacte inrichting is op dit moment nog niet bekend. Zoals eerder aangegeven kunnen we hierover voorwaarden opnemen. Er is de laatste jaren al heel veel landbouwgrond naar natuurcompensatie gegaan en aan de kust ging/gaat veel grond naar toerisme met de aanleg van de vakantieparken. Zonnepanelen kunnen bodemverontreiniging veroorzaken door uitspoeling van zware metalen en kunnen hierdoor het bodemleven verstikken. Houdt u rekening met het feit dat die grond misschien niet meer kan bewerkt worden? Wat is de landbouwgrond nog waard na vele jaren zonnepanelen? Antwoord: We kunnen hier aan de voorkant iets over opnemen en ook privaatrechtelijk vastleggen. Wat betreft de bodemvruchtbaarheid. We zouden in het beleidsplan op kunnen nemen om zoveel mogelijk ruimte tussen de panelen te houden. Licht, gras, begrazing en beplanting komen de bodemvruchtbaarheid ten goede.

Wat betreft de waarde van de landbouwgrond over 30 jaar kunnen wij op dit moment weinig zeggen. Dit is ook mede afhankelijk van de voorwaarden die we stellen aan de inrichting. Er zijn ook nog geen parken verjaard. Daar zit ook een stukje risico bij de grondeigenaar die daar afspraken over kan maken met de ontwikkelaar. Denk bijvoorbeeld aan een financiële compensatie. 9. Er werd tijdens de uiteenzetting ook de vraag gesteld naar risico op capaciteitsproblemen voor het netwerk. Wat is het gevolg van het loslaten van de redundantie norm n-1. Die norm is oorspronkelijk bedoeld voor het kunnen opvangen van het overbelast raken van het net. Wanneer dat efficiënt, zo heet dat tegenwoordig, ingezet wordt, wat betekent dat voor het risico op stroomstoringen? Marc Veenhoven van Enduris “verwacht” geen problemen maar garantie heeft hij ook niet gegeven. Kunt u ons uitleggen in gewone mensentaal waarom hij geen problemen verwacht? Wat is uw back-up plan mocht het toch mis gaan? Antwoord Enduris: De betrouwbaarheid van het Nederlandse elektriciteitsnet ligt op een hoog niveau, er wordt dan ook veel waarde aan gehecht. De huidige uitdagingen zijn echter groot en deze vragen om een andere benaderingswijze. Niets doen is hierbij geen optie. Voor de netwerkbedrijven maar ook voor de overheid blijft de betrouwbaarheid één van de belangrijke randvoorwaarden.

Aan het loslaten van de n-1 norm is een uitgebreide landelijk discussie en analyse voorafgegaan. Elke wijziging heeft echter een negatieve of positieve invloed op de betrouwbaarheid, maar vaak is ook sprake van een combinatie van beide. Dit is ook het geval als je kijkt naar de situatie in Oostburg. Door het los laten van de n-1 wordt Oostburg op bepaalde momenten iets minder gevoelig voor storingen uit het landelijk net. Daarnaast vraagt het loslaten van de n-1 extra aanpassingen aan de beveiligingsapparatuur en bedieningshandelingen welke extra risico’s inhouden. Voor de situatie in Oostburg zijn de benodigde aanpassingen beperkt, omdat er slechts interactie nodig is met de nieuw te realiseren zonneparken. Grosse modo lijken deze effecten elkaar op te heffen.

Momenteel wordt de voorziening voor het Noodnet tussen Oostburg en Maldegem verwijderd. Hoogspanningsmasten worden gedemonteerd. Stel dat er een grote storing zich voordoet, hoe wordt dan de continuïteit van de energievoorziening op peil gehouden? Antwoord: Deze lijn is al jaren uit bedrijf en had al lang geen functie meer. De continuïteit wordt geborgd door de dubbel 150 kV verbinding naar het HVS Westdorpe.

10. Door aandeelhouders gestuurde bedrijven van toekomstige energieleveranciers gaan voor winstmaximalisatie, efficiëntie, zo goedkoop mogelijk, gebruik maken van subsidiegelden en belastingoptimalisatie. Kijkt u naar het verdienmodel van belangstellende energiebedrijven? Hoeveel Nederlandse subsidie wordt er gegeven en hoeveel belasting gaan ze betalen in Nederland? Wat levert het project voor de gemeente Sluis op? En wat zijn de risico’s voor de gemeente en voor de burger? Is duurzaamheid en bijdragen tot het klimaat de basis? Enduris, de regionale netwerkbeheerder, wil zo goedkoop mogelijk investeren want anders klopt hun business case wellicht niet meer en wordt het financieel minder interessant. Antwoord Enduris: Enduris heeft als regionale Netbeheerder een gereguleerde omzet. Dit komt er op neer dat alle kosten die zij maken verwerkt mogen worden in de tarieven die zij innen bij de aangeslotene. Dat bent u als burger en zijn de bedrijven. Vanuit dit punt is kosten efficiëntie niet alleen een belang voor Enduris, maar ook voor u als burger. Het verdien model van de ontwikkelaars van de Zon PV parken ligt aan hun commerciële insteek maar ook aan de hoogte van de SDE++ subsidie. De RVO ziet hier landelijk op toe dat de gemiddelde marges binnen de perken blijven. 11.

U sprak over een investeringsfonds waar de burgers van gemeente Sluis geld kunnen lenen tegen een gunstig tarief. De tarieven bij de banken zijn op dit moment zeer laag, zeker voor duurzaamheidsmaatregelen. Hoe gunstig is uw tarief? Welke voordelen heeft de burger nog ? U bent hier niet concreet geweest en wij willen graag weten wat de winwin situatie is voor de burgers en omwonenden? Antwoord: Wij zoeken naar een manier om onze bewoners extra te kunnen ondersteunen. We werken aan een Lening Duurzaam en Langer Thuis, met als doel inwoner van de gemeente Sluis duurzamer en langer thuis te kunnen laten wonen. Het zogenaamde stimuleringsfonds kan in samenhang met de zonneparken worden opgezet. Er heeft nog geen bestuurlijke besluitvorming over plaatsgevonden. We onderzoeken momenteel de mogelijkheid om de opbrengsten van de zonneparken hiervoor te gebruiken. De opbrengsten van de zonneparken zijn nog niet bekend, evenmin een eventueel rentetarief. Uiteraard streven wij naar een gunstige regeling voor de bewoners. 12. Waarom kan er geen subsidie worden gegeven aan bedrijven en burgers zodat zij hun daken vol gaan leggen? Op deze manier draagt Sluis bij tot het klimaat zonder overlast te creëren voor een groep omwonenden.

Antwoord: Er is nog steeds de mogelijkheid om via de belastingdienst de btw terug te vragen over de aanschaf en installatie van uw zonnepanelen. Ook zijn verder landelijk verschillende subsidiemogelijkheden om uw woning verder te verduurzamen. U kunt wat betreft de mogelijkheden om uw woning te verduurzamen meer informatie verkrijgen via onze energieloketten:  Duurzaam Bouwloket: www.duurzaambouwloket.nl  Energiek Zeeland: www.energiekzeeland.nl. Beantwoording vragen uit de mail: Nota grondbeleid 2021. Zonne-industrie op landbouwgrond valt onder het grondbeleid. Dit raakt alle burgers en zij zijn nog aan zet. Vooruitlopen met omwonenden is rechtens niet juist. Antwoord: De nota grondbeleid ligt op dit punt in lijn met het visiedocument krachtig verbonden. Krachtig verbonden is 14 feb 2021 vastgesteld. Meer over de inhoud van krachtig verbonden zie beantwoording vragen van 14 april j.l.

Inpassing in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en andere leidende wetten b.v. van de Rijksoverheid m. b.t. de zonneladder (concrete onderbouwing) Antwoord Provincie: Het zonbeleid van de provincie Zeeland kent geen zonneladder maar is voor wat betreft het bieden van aanvullende mogelijkheden op land in lijn met de nationale regelgeving.