RV_Zienswijzen Gemeenschappelijke Regelingen.pdf

Raadsvoorstel Team: Directie en Concerncontrol

Portefeuillehouder: Cees Paas

Onderwerp: Zienswijzen Gemeenschappelijke Regelingen Openbaar: Ja

Afdoening motie en/of toezegging: Is hiermee een motie afgedaan? n.v.t. Is hiermee een toezegging afgedaan? n.v.t.

Zaaknummer: 2026-0053239

Fatale termijn: B&W 26 mei 2026

Bestuurlijke route: College van burgemeester en wethouders Oordeelsvormend - Gemeenteraad Sliedrecht Besluitvormend - Gemeenteraad Sliedrecht

PFO:

Planning: 26 mei 2026 23 juni 2026 30 juni 2026

De zienswijzen op de verschillende GR-en zijn afgestemd met de verantwoordelijk portefeuillehouders. Daarna is het integrale voorstel besproken met de verantwoordelijk portefeuillehouder financiën.

Bijlagen 1. Bijlage a. Overzicht Bijlagen 2. 1a. Aanbiedingsbrief P&C documenten GR Sociaal 3. 1b. Concept Jaarstukken 2025 GR Sociaal 4. 1c. Concept Voorjaarsbrief 2026 GR Sociaal 5. 1d. Concept Begroting 2027 GR Sociaal 6. 1e. Concept-zienswijze GR sociaal mei 2026 JR25-VJN26-BG27 7. 1f. Overzicht maatregelen en ombuigingen GR Sociaal 8. 2a Jaarstukken 2025 9. 2b Ontwerpbegroting 2027 vastgesteld DB 090426 10. 2c Brief zienswijze ontwerpbegroting 2027 en voorlopige jaarrekening 2025 OZHZ 11. 2d. Zienswijze ontwerpbegroting 2027 OZHZ 12. 3a. Aanbiedingsbrief Jaarstukken 2025 VRZHZ en ontwerpbegroting 2027

13. 3b. Jaarrekening VRZHZ 2025 14. 3c. Controleverklaring jaarrekening 2025 - VRZHZ 15. 3d. Begroting 2027 t.b.v. AB 23042026 16. 3e. 2026 CONCEPT Zienswijze GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid 17. 4a. Aanbiedingsbrief zienswijze begroting 2027 GR DGJ 18. 4b. Jaarstukken 2025 GR DGJ 19. 4c. Begroting 2027 GR DGJ dd. 20260420 20. 4d. Aanbiedingsbrief zienswijzebrief Jaarstukken 2025 DGJ 21. 4e. DEF concept zienswijze GR DG&J gemeente Sliedrecht 27-25 22. 5a. Brief gelegenheid tot kenbaar maken zienswijze ontwerp-begroting Gevudo 2027 23. 5b. GR Gevudo - Jaarstukken 2025 finaal definitief (met waarmerk) 24. 5c. Ontwerp-Begroting 2027 Gevudo 25. 5d. 20262705 Concept zienswijze ontwerp begroting GR Gevudo 2027

Onderwerp Zienswijzen Gemeenschappelijke Regelingen. Beslispunten De gemeenteraad voor te stellen om: 1. In te stemmen met de zienswijzebrief op jaarstukken 2025, de voorjaarsbrief 2026 en de conceptbegroting 2027 van de GR Sociaal. 2. In te stemmen met de zienswijzebrief op de jaarstukken 2025 en de primaire begroting 2027 van de GR Omgevingsdienst ZHZ. 3. In te stemmen met de zienswijzebrief op de jaarstukken 2025, de Bestemming jaarresultaat 2025 en de ontwerpbegroting 2027 van de GR Veiligheidsregio ZHZ. 4. In te stemmen met de zienswijzebrief op de jaarstukken 2025 en de ontwerpbegroting 2027 van de GR Dienst Gezondheid & Jeugd. 5. In te stemmen met de zienswijzebrief op de ontwerpbegroting 2027 van de GR Gevudo. Samenvatting voor de raad: Het raadsvoorstel betreft een integrale (gecoördineerde) versie van de concept zienswijzen op de financiële stukken van onze Gemeenschappelijke Regelingen. Alle stukken zijn als bijlagen bijgevoegd. Na besluitvorming in de raad worden de zienswijzen namens de gemeenteraad opgestuurd aan de Gemeenschappelijke Regelingen. De zienswijzen worden geagendeerd in het Algemeen Bestuur (AB) van de betreffende GR. Besluitvorming over de zienswijzen vindt plaats in het AB, waarna gemotiveerd zal worden teruggekoppeld wat er met de aandachtspunten in de zienswijzen wordt gedaan.

Inleiding De gemeenteraad wordt jaarlijks in de gelegenheid gesteld zienswijzen te geven op de ontwerpbegrotingen van de Gemeenschappelijke Regelingen (hierna GR) waarin Sliedrecht deelneemt. De begroting is het jaarlijkse moment dat de raad richting kan geven aan een GR. Voor sommige GRen wordt ook een zienswijze gevraagd op de bestemming van het resultaat en/of de voorjaarsbrief voor het lopende begrotingsjaar. Dit is mede afhankelijk van de structuur en de planning & control cyclus in de betreffende GR. Bij een positief resultaat doet de betreffende GR een voorstel voor de bestemming daarvan, waarbij het uitgangspunt is dat deze (grotendeels) terugvloeien naar de eigenaren, rekening houdend met de geldende afspraken met een GR over hun weerstandsreserve. De jaarstukken (vaststelling is aan het algemeen bestuur) worden wel meegestuurd. Deze geven dan mede context aan de reactie op de begroting. Indien er bijzonderheden zijn nemen worden deze wel als extra onderwerp verwerkt in de zienswijzebrief. Beoogd effect Door de concept zienswijzebrieven in één keer te behandelen hopen wij de reactie en bespreking overzichtelijker te maken. Via de zienswijzen oefenen we invloed uit op de financiële en inhoudelijke kaders van de GR-en om de gestelde maatschappelijke doelen te realiseren. Argumenten Per beslispunt wordt de essentie van de Zienswijze weergegeven

Beslispunt 1. Essentie van de zienswijze GR Sociaal De jaarstukken 2025 maken duidelijk dat de GR sociaal wordt geconfronteerd met oplopende kosten door een autonome groei, door loon-en prijsontwikkelingen, uitbreiding van wettelijke taken en het bijstellen of laten vervallen van eerder ingeboekte maatregelen. Voor een belangrijk deel vallen de oorzaken buiten de directe beïnvloedingssfeer van de GR. Niettemin doet de gemeente Sliedrecht een oproep aan de GR sociaal om meer grip te krijgen op die onderdelen waar ze wel zelf invloed op kan uitoefenen. Zo blijft de uitstroom binnen de bijstand achter bij de ambitie, is sprake van overschotten

op de apparaatskosten en worden budgetten binnen de Wmo-begeleiding en het kortdurend verblijf structureel overschreden. Wij vragen de GR welke mogelijkheden zij ziet om hier meer grip op te krijgen. De Voorjaarsbrief 2026 maakt duidelijk dat eerder ingeboekte besparingen niet haalbaar zijn. Om dit in de toekomst te voorkomen steunt Sliedrecht een systematiek van meer realistisch begroten, maar wenst daar wel nadrukkelijk bij betrokken te zijn. De gemeente wil aan de voorkant helderheid over wat autonoom is en waar sturingsmogelijkheden bestaan. Op deze manier kunnen gemeenten en GR betere bestuurlijke afwegingen maken bij financiële risico’s. Ten aanzien van de begroting 2027 is een algemeen punt van zorg het loslaten van de beoogde ombuigingen uit de Bestuurlijke Opdracht ‘Een toekomst bestendig Sociaal domein’. Weliswaar is de omvang van deze ombuigingen eerder al neerwaarts bijgesteld, maar een nog verdere neerwaartse bijstelling komt voor ons als een verrassing. Bovendien ontbreekt een duidelijke toelichting hierop. Wij verzoeken u daarom in uw reactie op deze zienswijze alsnog in een toelichting te voorzien. De Begroting 2027-2030 laat verder zien dat de bijdrage van de gemeente Sliedrecht vanaf 2027 substantieel stijgt. Dit vergroot de druk op de gemeentelijke begroting.

De gemeente Sliedrecht begrijpt dat een groot deel van de stijging komt door autonome groei, loon- en prijsontwikkelingen en landelijke beleidskeuzes. Wij kunnen ons daarom in hoofdlijnen vinden in de conceptbegroting 2027 mits er structureel blijvend aandacht is voor de betaalbaarheid en beheersbaarheid van de kosten. Dat kan onder meer door: 1. Actief inzetten op maatregelen die de instroom beperken en de uitstroom bevorderen 2. Tijdig bijstellen van ramingen (ook n.a.v. loon- en prijsontwikkelingen, landelijke beleidskeuzes), zodat er vroegtijdig inzicht ontstaat. 3. De recente verlaging van de CPB-indexatie met betrekking tot de loonvoet sector overheid voor 2027 van 5,7% naar 4,2% is niet verwerkt in de conceptbegroting. Wij verzoeken u deze indexatieverlaging te verwerken in de begroting. 4. Kritische houding t.a.v. de apparaatskosten 5. Een gedeelde kritische reflectie op maatregelen en ombuigingen Ten aanzien van het laatste punt een korte toelichting. Ad 5. De GR Sociaal kent geen formele taakstelling, maar heeft wel de opdracht van het AB om ombuigingsmogelijkheden in beeld te brengen van tenminste 6,6 miljoen. Sliedrecht waardeert de wijze waarop de GR samen met de gemeente gewerkt heeft aan een inventarisatie van mogelijke maatregelen. Maar het doorvoeren daarvan vraagt in veel gevallen beleidswijzigingen op gemeentelijk niveau.

Sliedrecht benadrukt in haar zienswijze daarom dat het in beeld brengen van de maatregelen geen automatisme kan zijn naar besluitvorming. Per maatregel zal moeten worden bezien wat er kan, wat de gevolgen zijn voor inwoners, of er alternatieven zijn en wie waarvoor aan de lat staat, zodat wij scherp hebben welke eventuele maatregelen expliciete besluitvorming door de gemeenteraad vereisen. Juist om grip te houden zien wij het als onze verantwoordelijkheid om hierin ook zelf aan zet te zijn. Onder die voorwaarden staat Sliedrecht open voor het verder uitwerken van kansrijke maatregelen. In de bijlagen is toegevoegd een overzicht van de maatregelen die geïnventariseerd zijn.

Beslispunt 2. Essentie van de zienswijze GR Omgevingsdienst ZHZ Sliedrecht kan zich vinden in de voorgestelde bestemming van het resultaat, waarin een bestemmingsreserve wordt aangemaakt voor (achterstallige) archivering en de rest wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Wij constateren verder dat de begroting is opgesteld volgens de begrotingsrichtlijnen en meerjarig in evenwicht is. Ter overweging vragen we aandacht voor enkele punten: 1. OZHZ laat zien dat het 4% van de 5% taakstelling heeft gerealiseerd. De resterende 1% moet komen uit procesoptimalisatie, mogelijke uitbreiding van VTH-taken en beleidsaanpassingen van de opdrachtgevers. Op basis van een evaluatie die wij zullen maken van de VTH-taken zal worden bezien/ beoordeelt in hoeverre het inbrengen van extra omgevingstaken door de gemeente Sliedrecht wenselijk is.

2. Dit sluit aan op onze rol als (mede-)opdrachtgever dat het aan de individuele gemeenten is om te bepalen in hoeverre verbreding van de VTH-taken die door OZHZ voor de gemeente worden uitgevoerd, wenselijk en/of noodzakelijk is 3. De aanpassing van de financieringssystematiek bij Bedrijfsvoering Drechtsteden vormt een belangrijk financieel risico. Wij vertrouwen erop dat de OZHZ eventuele risico’s tijdig signaleert, adequate acties onderneemt en de gemeenten hierover informeert. 4. De impact van maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen is op veel onderwerpen nog niet duidelijk. Het gaat dan om de financiële impact van de omgevingswet, regionale afstemming omtrent bodemtaken (inclusief pfas), regelgeving rondom circulaire economie (inclusief ondersteuning van gemeenten en ondernemers) en toezicht op energiebesparing. Op al deze punten vragen we OZHZ ons tijdig te informeren en mee te nemen, te zorgen voor goede regionale afstemming en in te zetten op subsidies en andere financieringsbronnen waar mogelijk.

Beslispunt 3. Essentie van de zienswijze GR Veiligheidsregio ZHZ Ten aanzien van de bestemming jaarresultaat 2025 is het voorstel om het resultaat van de veiligheidsregio 2025 deels toe te voegen aan de reserve crisisbeheersing en informatievoorziening (o.a. ten behoeve van het project weerbaarheid) en deels aan groot onderhoud (correctie op dotatie MJOP). Het restant wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Wij kunnen ons hierin vinden. In de ontwerpbegroting 2027 wordt gewerkt vanuit een realistisch begrotingsperspectief en een 0lijn. Tegelijkertijd zien we in toenemende mate een spanningsveld ontstaan tussen de begroting en de uitdagingen waar de veiligheidsregio voor staat. De lasten zijn 2027 hoger dan de baten, wat door middel van een onttrekking aan de reserve wordt gedekt. Tegelijkertijd nemen de risico’s toe. Wij zijn van mening dat dit om een heroverweging vraagt van activiteiten en een nadere prioriteitstelling bij mee- of tegenvallers. In de meerjarenraming dient te worden meegenomen. Een kanttekening plaatsen we bij de CAO-stijging personeelslasten zoals deze is verwerkt in de begroting. Daarin is voor de periode aug-dec 2027 gerekend met een percentage van 5,7%, waar het CPB de loonvoet sector overheid op 4,2% stelt. Wij vragen u de 5,7% te heroverwegen.

Daarnaast vragen wij (wederom) of vastgoed kan worden meegenomen in het Meerjarig Investeringsplan (MJIP). Dat geeft meer inzicht geeft in de (grote) investeringen die we met elkaar gaan doen de komende jaren. Dit geeft zowel de GR als de gemeenten meer inzicht en grip op de financiën en voorkomt dat gemeenten worden geconfronteerd met afzonderlijke/additionele investeringsbijdragen. Bovendien wordt dan ook duidelijker welke middelen gedoteerd moeten worden aan het meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP), zoals ook door de accountant opgemerkt. Niet direct gekoppeld aan de zienswijze maar wel relevant vragen we aandacht voor de verbonden partij Spinel BV, het nieuwe opleidingscentrum voor veiligheidsoefeningen en trainingen voor onze Brandweer en crisispartners. Dat betekent dat er kansen zijn om een nieuwe inkomstenstroom te genereren. Tegelijkertijd vraagt het forse investeringen aan de voorkant en dat brengt risico’s met zich mee. De VRZHZ staat als 100% aandeelhouder garant voor de lening bij BNG. Sliedrecht vraagt als partner in de GR en daarmee indirect aandeelhouder- periodiek te worden geïnformeerd over de voortgang van inkomsten en uitgaven van de BV, afwijkingen in de (financiële) planning en de daarbij behorende risico’s.

Beslispunt 4. Essentie van de zienswijze GR Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ Het uitblijven van extra structurele middelen voor jeugdhulp vanuit het Rijk vergroot de financiële druk op de betrokken gemeenten in de GR. Sliedrecht roept de GR op om de focus op de lopende bestuursopdracht scherp te houden. Dat betekent terughoudend zijn met nieuw beleid, het voorkomen van intensiveringen in bestaand beleid en een permanent kritische blik op de bedrijfsvoering. En dat in een permanente dialoog met de gemeenten. Sliedrecht steunt het voorstel om een deel van het positief resultaat van DG&J toe te voegen aan de bestemmingsreserve ten behoeve van de Covid-campagne, onder de voorwaarde dat deze tijdelijk is (maximaal een jaar, vrij te vallen wanneer deze niet gebruikt is ten gunste van resultaat 2026). Dezelfde voorwaarde geldt ten aanzien van het deels terugvloeien van nog niet bestede middelen naar reserves omdat dit middelen zijn voor bestaande uitvoering. In algemene zin moet er

terughoudendheid zijn t.a.v. het vormen of aanvullen van bestemmingsreserves. Het restant van het resultaat (1.415k) 2025 vloeit dan terug naar de deelnemende gemeenten. Het resultaat voor de Serviceorganisatie jeugd laat zien dat de kosten voor jeugdhulp door autonome groei en kostenstijgingen zijn toegenomen. Het licht positief resultaat laat zien dat het forecastmodel waarmee wordt gewerkt betrouwbaar is. De aanpak via het woonplaatsbeginsel zien wij als positief, maar graag zien wij in toekomstige rapportages terug wat de effecten hiervan zijn op kosten, volume en kwaliteit. Voor de ontwerpbegroting 2027 dienen de taken te worden uitgevoerd binnen het beschikbare budget. Voor de GR DG&J betekent dat het hanteren van de 0-lijn plus een taakstelling van 8% (exclusief SOJ). Dat vraagt om het maken van scherpe keuzes. Daarnaast zijn in de zienswijze enkele specifieke punten opgenomen: • De verlaging van de CPB-indexatie (lonen overheid) van 5,7 naar 4,2% voor 2027 is nog niet verwerkt in de begroting. Wij verzoeken dit alsnog te doen. • Akkoord met de incidentele (voor één jaar) uitbreiding van het meldpunt zorg en overlast. Omdat we lokaal de ‘voorkant’ door ontwikkelen verwachten wij dat dit na 2027 niet meer nodig is. • Akkoord met het opnemen van wettelijke taken met een structureel karakter (procesregie en wet verplichte GGZ) in het basispakket (i.p.v.

afname via DVO’s) mits de financiële effecten voor de gemeente transparant worden gemaakt, dat er structureel wordt gemonitord op de inhoud en dat er ruimte blijft om de uitvoering goed aan te laten sluiten op lokale structuren. • Akkoord met de bijstelling van de post suïcide preventie als deze binnen de feitelijke rijksbijdrage blijft. • Akkoord met een incidentele uitbreiding van veilig thuis waarbij we ervanuit gaan dat dit vanaf 2028 niet meer nodig is omdat er geleidelijk aan steeds meer wordt opgepakt door lokale teams. • Ten aanzien van de serviceorganisatie jeugd zijn we akkoord met de begroting maar vragen we aandacht voor een evenwichtige spreiding van jeugdhulp(voorzieningen)

Beslispunt 5. Essentie van de zienswijze GR Gevudo De GR Gevudo is de organisatie die de aandelen bezit van gemeenten in onder meer de regio Drechtstseden (waaronder Sliedrecht) in HVC (afvalinzameling en -verwerking, warmtelevering). De eigenaren van HVC -waaronder dus Gevudo- staan garant voor een gedeelte van de aangetrokken leningen. Hiervoor ontvangt Gevudo een provisie die grotendeels wordt uitgekeerd aan de gemeenten, de eigenaren van Gevudo. De provisie die we als Sliedrecht ontvangen wordt structureel meegenomen als inkomsten op de begroting. Er zijn geen opmerkingen bij de begroting 2027. Kanttekeningen / Risico’s De algemeen besturen van de afzonderlijke GR-en stellen de jaarstukken en begroting vast. Het algemeen bestuur hoeft de zienswijze niet over te nemen en gaat zelf over de vast te stellen begroting. Hierover wordt u als raad per brief geïnformeerd door de GR-en. Eventuele wijzigingen ná de oordeelsvormende vergadering worden mondeling ingebracht door de verantwoordelijk portefeuillehouders in de algemeen besturen Net als voorgaande jaren is de planning krap. Omdat de GR-en zelf ook gebonden zijn aan hun eigen P&C cyclus worden de conceptzienswijzen toegezonden voor de besluitvormende vergadering in de gemeenteraad.

Mochten er bij de besluitvormende vergadering nog accentverschuivingen plaatsvinden, dan neemt de verantwoordelijk portefeuillehouder dit mee naar het algemeen bestuur van de betreffende GR. De GR-en sturen de gemeenteraden na afloop een brief over de verwerkingswijze van de zienswijzen. Financiën Het raadsvoorstel met betrekking tot de zienswijzen heeft in zichzelf geen financiële consequenties. De mee- en tegenvallers voor Sliedrecht nemen we mee in de P&C cyclus van de gemeente. Positieve bestemmingsresultaten worden verwerkt in de jaarrekening 2026. De verwachte lastenstijgingen worden meegenomen in de kaderbrief en begroting 2027. Zo anticiperen we op de verwachte

lastenstijgingen in de GR sociaal en DG&J. Daarbij wordt opgemerkt dat de maatregelen en daarbij behorende ombuigingen in de GR sociaal nog niet geeffectueerd zijn en dat de voorstellen voor financiële en begrotingstechnische maatregelen nog niet zijn opgenomen in de begroting 2027. Daarnaast zullen de budgetten van alle verbonden partijen conform de uitgangspunten worden geïndexeerd. De budget ruimte die hiervoor nodig is, wordt in de (meerjaren-)begroting meegenomen. Wet- en regelgeving / Juridische zaken Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) als het wettelijk kader om publiekrechtelijk samen te werken. Duurzaamheid n.v.t. Inclusiviteit n.v.t. Tijdspad, monitoring en evaluatie m.b.t. voorgesteld raadsbesluit n.v.t. Communicatie / Participatie n.v.t. Vervolgprocedure (inspraak/publiceren) Na besluitvorming in de gemeenteraad worden de definitieve brieven toegezonden aan de GR-en. Het Algemeen Bestuur van een GR neemt vervolgens een besluit over de definitieve Begroting 2027 en resultaatbestemmingen 2025. Daarbij houden zij rekening met de ingediende zienswijzen en geven daar ook een inhoudelijke reactie op. Deze reactie en het besluit wordt daarna weer kenbaar gemaakt aan de lokale raden. Eerdere besluitvorming c.q. bronvermelding n.v.t.