RV_Wensen- en bedenkingenprocedure oprichting Smart Delta en Partners B.V..pdf

Raadsvoorstel Team: Ruimtelijk Beleid

Portefeuillehouder: Roelant Bijderwieden

Onderwerp: Wensen- en bedenkingenprocedure oprichting Smart Delta en Partners B.V. Openbaar: Ja

Zaaknummer: 2025-0111220

Afdoening motie en/of toezegging: Is hiermee een motie afgedaan? n.v.t. Is hiermee een toezegging afgedaan? n.v.t.

Fatale termijn:

Bestuurlijke route: College van burgemeester en wethouders Oordeelsvormend - Gemeenteraad Sliedrecht Besluitvormend - Gemeenteraad Sliedrecht

Planning: 4 november 2025 2 of 9 december 2025 16 december 2025

PFO:

Ja, maandag 27 oktober.

Bijlage 1. Oprichting Smart Delta & Partners BV

Onderwerp Wensen- en bedenkingenprocedure oprichting Smart Delta en Partners B.V. Beslispunt De gemeenteraad voor te stellen om: 1. Geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen over de oprichting van Smart Delta en Partners B.V. Samenvatting voor de raad: De oprichting van Smart Delta & Partners B.V. is het resultaat van een zorgvuldig proces van bijna twee jaar, waarin de Drechtstedengemeenten gezamenlijk hebben gewerkt aan een uitvoeringsstructuur voor het economisch domein. Het doel is om de uitvoering van de regionale economische agenda te versterken, met name op het gebied van innovatie, verduurzaming, arbeidsmarktontwikkeling en clustervorming. De B.V. vormt het verbindende vehikel tussen gemeenten, onderwijs en bedrijfsleven. Ze biedt de bestuurlijke en juridische basis om als neutrale penvoerder op te treden, projecten te versnellen en de uitvoeringskracht van de regio te vergroten. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan de afspraken binnen Smart Delta Drechtsteden en aan de bestuurlijke wens om economische samenwerking structureel te verankeren. De colleges besluiten – na afronding van de wensen- en bedenkingenprocedure – tot oprichting. De raad wordt gevraagd geen wensen of bedenkingen in te dienen, waarmee de colleges gezamenlijk kunnen overgaan tot oprichting en deelname.

Doel: versterken van regionale uitvoeringskracht in het economisch domein; Middel: oprichting van een overheids-B.V. waarin gemeenten aandeelhouder zijn; Resultaat: versnelling van innovatie- en arbeidsmarktprojecten binnen de regionale economische agenda. Inleiding We zijn ons ervan bewust dat in toenemende mate economische thema’s zoals innovatiebevordering, arbeidsmarktaanpak, clustervorming en bereikbaarheid van werklocaties alleen gemeentegrens overstijgend en in wisselwerking met bedrijfsleven en partijen in het human capital domein/ onderwijs effectief kunnen worden opgepakt. Dat wordt nog eens versterkt door de grensoverschrijdende ruimtedruk, ook op onze regionale werklocaties. Dit vraagt om meer ruimteallocatie. Belangrijker nog, ook een deel van het bedrijfsleven kijkt minimaal op de schaal van de Drechtsteden naar deze vraagstukken. De samenwerking met bedrijfsleven en onderwijs is daarbij cruciaal. Smart Delta en Partners B.V. heeft als taak om deze samenwerking te faciliteren. Dit met als doel te komen tot gezamenlijke projecten en/of programma’s die zorgen voor continuïteit en groei van de economie van onze regio. We starten niet vanaf het begin We starten niet helemaal vanaf het begin. In het ruimtelijk-economische domein hebben we ons via de Smart Delta Drechtsteden in de afgelopen jaren op een aantal manieren weten te organiseren voor de uitvoering.

Denk hierbij aan de activiteiten van ROM-D, die zich richt op gebiedsgerichte herontwikkeling van werklocaties van regionale importantie binnen de gemeenten. Denk hierbij ook aan de gemeentelijke bundeling van acquisitie-inzet (in 2013) en de economische promotie via DEAL Drechtsteden. Ook haken we aan bij de regionale ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter (IQ), opgericht voor het versterken van de economische ontwikkeling van Zuid-Holland als geheel, waaronder de Drechtsteden. In toenemende mate ontstaat het besef dat economische groei van de regio nog meer versterkt kan worden wanneer onderwijs, bedrijfsleven en overheid intrinsiek met elkaar optrekken vanuit een gedeelde agenda (voor de regio) en zich daar ook aan committeren. Die samenwerking kan op alle niveaus plaatsvinden: van samenwerking op het gebied van stroomzekerheid (netcongestie) tot de vorming van een visie op de economische ontwikkeling van de Drechtsteden aansluitend op de kansen die zich voor onze bedrijfsclusters vanuit verschillende nationale- en Europese programma's voor financiering.

Nieuwe opgaven vragen om een nieuwe inzet Het is geen verrassing als we stellen dat de economische opgaven verschillen van die van een aantal jaar geleden. Een aantal jaar geleden was de grootste opgave voor de regio om meer bedrijven en investeringen naar de regio te halen. Dat was voor de regio destijds aanleiding om met elkaar acquisitiecapaciteit te bundelen en een specifieke organisatie met armslag op te richten, de Stichting DEAL!. Op dit moment is de ruimte schaars en dient er – in het belang van clustervorming – veel gerichter gekeken te worden naar toevoeging van bedrijven en investeringen die voor de Drechtsteden van meerwaarde zijn, omdat zij onze bestaande clusters versterken en daarmee onze economie robuuster maken. Maar ook het gegeven dat de arbeidsmarkt op dit moment heel anders is dan die van tien jaar geleden, met een groot tekort aan goed opgeleid personeel voor sectoren als techniek en de zorg. Dit gegeven en het feit dat DEAL Drechtsteden zich heeft ontwikkeld tot een ondernemende organisatie met een breed dienstverleningsaanbod die verder reikt dan alleen die van de overheden, is besloten om de organisatie op afstand te plaatsen van de gemeenten. Zoals bekend gemaakt, gaat deze organisatie zelfstandig verder. Het laat daarmee zien dat wanneer organisaties hun doel hebben behaald, het goed is om niet vast te blijven houden aan een organisatie of structuur.

Los van de verschuiving van thema's en opgaven over de jaren heen, is er meer behoefte aan een actieve rol van de overheid in het regionaal netwerk en het verder brengen van projecten met een maatschappelijk belang. In de uitvoering zien we daarin een rol voor ons als regionaal samenwerkende gemeenten weggelegd, maar dan wel vraaggericht. Niet door verantwoordelijkheden van bedrijfsleven en onderwijs over te nemen, maar wel door de partijen (met name het MKB) te ontlasten met activiteiten als strategisch accountmanagement, het versnellen en opschalen van projecten en het toeleiden naar nationale en Europese programma's. Bijvoorbeeld door het voeren van het penvoerderschap. Dit kan door het oprichten van een eenvoudige overheids-B.V. die zorgdraagt voor coördinatie en integraliteit in de uitvoering van de opgaves. Door een B.V. op te richten, met de gemeenten als eigenaar, is het mogelijk om vanuit de overheid als projectpartner of als penvoerder op te treden bij het aanvragen en/of uitvoeren van projecten. Juist in situaties waar de overheid een neutrale voortrekkersrol heeft te nemen en boven de partijen kan staan, is het een voordeel dat deze B.V. hierin het voortouw kan nemen. Inrichting van een wendbare organisatie Het doel van Smart Delta en Partners B.V.

is om op het snijvlak van human capital, gebiedsopgaven en innovatie, ondersteuning te bieden aan projecten en programma’s. Dit vraagt om een kleine, wendbare organisatie, die snel kan inspelen op de veranderende vraag. Hiermee maken we een knip tussen beleid en uitvoering en kan er op een flexibele manier worden ingespeeld op de vragen die er zijn. Dat is de reden waarom ervoor is gekozen een overheids-BV op te richten. Beoogd effect De oprichting van Smart Delta & Partners B.V. versterkt de uitvoeringskracht van de regio en sluit aan bij de wens om de samenwerking tussen gemeenten, onderwijs en bedrijfsleven structureel te organiseren. De B.V. biedt een wendbare structuur, waardoor sneller kan worden geschakeld bij nieuwe initiatieven en subsidieprogramma’s. De oprichting Smart Delta en Partners B.V sluit aan bij de ambities op het gebied van Ondernemend & Betrokken Sliedrecht uit het collegewerkprogramma. Specifiek sluit het aan bij speerpunt A4 In de Smart Delta Drechtsteden zetten we ons actief in op innovatie en versterking van het maritieme cluster. Argumenten

1.1. De oprichting van de B.V. draagt bij aan de coördinatie en integraliteit in de uitvoering De B.V. fungeert als schakel tussen beleid en uitvoering, met als doel om projecten binnen het economisch domein (zoals innovatie, human capital en verduurzaming) programmatisch te verbinden en versnellen.

1.2. De B.V. kan sneller en adequater inspelen op ontwikkelingen Door de beperkte omvang en zelfstandige rechtspersoonlijkheid kan de organisatie slagvaardig opereren, inspelen op marktontwikkelingen en nieuwe projecten initiëren.

1.3. Er ontstaat een heldere scheiding tussen beleid en uitvoering De gemeenten behouden beleidsvorming en strategische regie; Smart Delta & Partners B.V. verzorgt de uitvoering in samenwerking met bedrijfsleven en onderwijs.

1.4. Bij een overheids-BV kunnen gemeenten sturing houden op de organisatiestrategie. De gemeenten kunnen via het aandeelhouderschap rechtstreeks invloed uitoefenen op de strategie van de organisatie (en niet op afstand zoals dat nu vaak het geval is). De gemeenten zijn immers de aandeelhouders. Dit voorkomt verwatering van de inzet van de organisatie. Hierin worden uiteraard ook onze partners uit bedrijfsleven en onderwijs betrokken.

1.5. De nieuwe structuur biedt efficiency- en kwaliteitswinst. Door bundeling van kennis en middelen worden middelen doelmatiger ingezet en wordt uitvoering goedkoper en beter, met behoud van publieke sturing.

1.6. De oprichting sluit aan bij de gemeentelijke Nota Verbonden Partijen (2022) De deelname voldoet aan het afwegingskader van de Nota Verbonden Partijen uit 2022. Er is sprake van: • Een duidelijk publiek belang (“versterking van de regionale economie en arbeidsmarkt”); • Een doelmatige en proportionele bijdrage (symbolische kapitaalinbreng); • Invloed en controle via de Algemene Vergadering van Aandeelhouders; • Transparantie en verantwoording via de P&C-cyclus en de aandeelhoudersrapportage.

1.7. De kapitaalstructuur is beperkt en transparant Het maatschappelijk kapitaal bedraagt €600, verdeeld in 600 aandelen van €1. Elke deelnemende gemeente (Dordrecht, Alblasserdam, Sliedrecht, Papendrecht, Hardinxveld-Giessendam en Hendrik Ido-Ambacht) neemt 100 aandelen af en stort €100. De gemeente Sliedrecht participeert daarmee voor 1/6e deel. De gemeente Zwijndrecht stapt nu niet in.

1.8. Kansen voor het vervolg – inpassing binnen het bredere concept De oprichting van Smart Delta & Partners B.V. betreft primair de uitvoering binnen het economisch domein — innovatie, verduurzaming, arbeidsmarktontwikkeling en clustervorming. Tegelijkertijd sluit de structuur aan op bredere thema’s van de Regionale Investeringsagenda (RIA), waaronder energietransitie, circulaire economie en ruimtelijke kwaliteit. Daarmee wordt de uitvoeringskracht van de regio versterkt over de volle breedte van de maatschappelijke opgaven. De B.V. vormt de uitvoeringsorganisatie die als neutrale penvoerder kan optreden tussen gemeenten, bedrijfsleven en onderwijs. Hierdoor kunnen publieke en private middelen worden gebundeld en wordt versnelling mogelijk op strategische thema’s zoals Waterstof, Werf van de Toekomst en Smart Energy Hub. De B.V. is daarmee een belangrijke bouwsteen binnen de uitvoering van de RIA. Kanttekeningen / Risico’s Indien een gemeente besluit niet (direct, vanaf het moment van oprichting) te participeren in Smart Delta en Partners B.V., of op een later moment besluit uit te treden, participeren niet alle Drechtstedengemeenten in de B.V. Met deelname van de overige gemeenten is er echter nog steeds voldoende (inhoudelijke en financiële) basis om een start te maken en/of te blijven werken.

Bedrijven en instellingen die gevestigd zijn binnen de gemeentegrenzen van een niet-participerende gemeente worden niet uitgesloten van samenwerking in projecten, wanneer dat van toegevoegd waarde is. Een gemeente die niet participeert, heeft echter geen invloed (meer) op de strategie van de organisatie en daarmee op de projecten en activiteiten die worden uitgevoerd. De B.V. is zodanig ingericht dat toetreding van publieke partners in de toekomst op een relatief eenvoudige manier gerealiseerd kan worden. Dit biedt een opstap voor andere gemeenten om aan te

sluiten, waarbij de aandeelhouders (de deelnemende Drechtstedengemeenten) uiteindelijk besluiten over toetreding. De gemeenten kunnen via het aandeelhouderschap rechtstreeks invloed uitoefenen op de strategie van de organisatie (en niet op afstand zoals dat nu vaak het geval is). De gemeenten zijn immers de eigenaren van de B.V., Nadeel is dat daarmee het beeld kan ontstaan dat het daarmee een overheidsgestuurde organisatie wordt in plaats van een organisatie op afstand en die vraag gestuurd werkt. Beide elementen staan in onze optiek los van elkaar. Ook een organisatie die alleen overheidsdeelnemers kent, kan nog steeds met een duidelijke opdracht en focus ten dienste worden gesteld van uitvoering van de triple helix agenda. Daarnaast zal de B.V. zoals ook uit bijbehorende businesscase naar voren komt, een beperkte vaste basisexploitatie krijgen en zal de inzet van aanvullen de capaciteit inzet altijd vanuit aanvullende en daarmee incidentele projectfinanciering moeten plaatsvinden. Dit uitgangspunt zal in de aandeelhoudersovereenkomst tussen de gemeenten ook worden geborgd, en voorkomt dat de B.V. organisatorisch en financieel uitdijt. De vraag vanuit bedrijfsleven, onderwijs en de overheden zal dan ook leidend zijn voor de activiteiten van de organisatie.

Dat betekent ook dat de jaarlijks te verstrekken opdracht ook ingegeven zal worden vanuit datgene van wat ook bedrijfsleven en onderwijspartners van belang vinden.

Financiën

Oprichting: na de wensen en bedenkingenprocedure vindt de oprichting van Smart Delta en Partners B.V. plaats. Op grond van artikel 3 jo. artikel 30 sub A van de conceptstatuten bestaat het kapitaal van de vennootschap uit aandelen met een nominale waarde van € 1,00 per stuk. Bij oprichting zijn 600 aandelen geplaatst, goed voor een geplaatst kapitaal van € 600,00. Elke gemeente binnen de Drechtsteden neemt 100 aandelen af, hetgeen neerkomt op een storting van € 100,00 per gemeente. De Gemeente Sliedrecht participeert hiermee voor 1/6e deel in het maatschappelijk kapitaal van Smart Delta & Partners B. De B.V. is een vehicle om de samenwerking te coördineren. Het is niet de bedoeling dat de B.V. zelf investeringen of participaties (met risico's) doet. Dit wordt statutair uitgesloten. Het wordt een zuivere exploitatie BV, waarbij de middelen jaarlijks met een opdracht vanuit de gemeenten (de eigenaren) wordt ingebracht. Een kapitaalinjectie is niet noodzakelijk: volstaan kan worden met een symbolisch bedrag als (start)bijdrage.

Exploitatie: De exploitatie van Smart Delta en Partners B.V. betreft een kleine exploitatie (bestaande uit een directeur, strategisch accountmanagement en ondersteuning). De exploitatie wordt gedekt vanuit de middelen regionale begroting werken en economie van Smart Delta Drechtsteden (die door de raden worden vastgesteld). Hieraan leveren gemeenten op dit moment al een bijdrage op basis van inwoneraantal. Het betreft dus een herschikking van bestaande middelen, waarbij een deel van de middelen voor de uitvoering jaarlijks via één opdracht op basis van een meerjarenplan- en begroting van de B.V. wordt verstrekt. Hierdoor worden middelen efficiënter en met meer impact besteed. De exploitatie wordt gedekt uit de bestaande regionale middelen Werken & Economie en is hiermee voor de gemeente budgettair neutraal. Er wordt een aandeelhoudersovereenkomst aangegaan om de afspraken over de inbreng van de jaarlijkse exploitatiebijdragen vast te leggen.

Projectfinanciering: naast bovengenoemde exploitatiebijdrage kunnen gemeenten besluiten om bij te dragen aan op te starten projecten. Dit gebeurt door middel van projectfinanciering. Afspraken hierover worden vooraf vastgelegd in separate dienstverleningsovereenkomsten op basis van een activiteiten- project- of programmaplan. Besluitvorming over de dekking van de financiering is hier een onderdeel van.

Wet- en regelgeving / Juridische zaken De op te richten Smart Delta & Partners B.V. is een 100% overheidsvennootschap. Alle aandelen zijn in handen van de Drechtstedengemeenten, te weten Dordrecht, Alblasserdam, Sliedrecht, Papendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht en Hardinxveld-Giessendam. Op grond van artikel 160, tweede lid is het college bevoegd te besluiten tot deelnemingen, waarbij de gemeenteraad wensen en bedenkingen kan uiten ten aanzien van de voorgenomen deelneming.

De oprichting voldoet aan de voorwaarden van de Nota Verbonden Partijen en de Europese aanbestedingsregels voor overheids-BV’s. Duurzaamheid n.v.t. Inclusiviteit n.v.t. Tijdspad, monitoring en evaluatie m.b.t. voorgesteld raadsbesluit Zie vervolgprocedure.

Communicatie / Participatie In het oprichtingsproces van Smart Delta en Partners hebben de gemeenten een kwartiermaker aangesteld vanuit het regionaal bedrijfsleven. Hij heeft samen met de gemeenten zelf de regionaal verenigde werkgevers betrokken en ook tal van andere relevante partijen zoals de Provincie ZuidHolland, onderwijs en organisaties op arbeidsmarkt en menselijk kapitaal geconsulteerd.

Vervolgprocedure (inspraak/publiceren) Na behandeling in de gemeenteraden worden eventuele wensen en bedenkingen verwerkt en besluiten de colleges tot oprichting van de B.V. Na het oprichtingsbesluit vinden de praktische handelingen plaats tot oprichting (zoals inschrijving in de KvK). Naar verwachting is de B.V. per 1 januari 2026 operationeel.

Eerdere besluitvorming c.q. bronvermelding • Businesscase uitvoeringsconstellatie economisch domein, 14 augustus 2025 • Nota Verbonden Partijen Gemeente Sliedrecht, 2022 • Kadernota 2025 – Kernopgave Ondernemend & Betrokken Sliedrecht