RV_Septembercirculaire 2026 Besluit AB GR Sociaal Begroting 2027

Raadsvoorstel Team: | Portefeuillehouder: Financieel Advies & | Boudewijn Brandwijk Beleid Onderwerp: Septembercirculaire 2026 / Besluit AB GR Sociaal Begroting 2027 Openbaar: Ja | Afdoening motie en/of toezegging: Is hiermee een motie afgedaan? Nee Is hiermee een toezegging afgedaan? Nee Zaaknummer: | Fatale termijn: 2026-0108802 | Agendering in raad gewenst gelijk met Begroting 2027 Bestuurlijke route: | Planning: College van burgemeester en wethouders | 13 oktober 2026 Besluitvormend – Gemeenteraad Sliedrecht | 10 november 2026 PFO: | PFO Financiën maandag 5 oktober Bijlage Bijlage 1 - Begrotingswijziging Septembercirculaire 2026 Onderwerp Septembercirculaire 2026 / Besluit AB GR Sociaal Begroting 2027. Beslispunt 1. In te stemmen met bijgevoegde begrotingswijziging, waarmee de effecten van de Septembercirculaire 2026 en de besluitvorming in het AB van de GR Sociaal worden verwerkt in de begroting 2026 en de begroting 2027 en verder. Samenvatting voor de raad: Op Prinsjesdag verscheen de Septembercirculaire 2026. In de septembercirculaire informeert het Rijk gemeenten over aanpassingen in het gemeentefonds als gevolg van de Miljoenennota en macro- economische ontwikkelingen. Daarnaast heeft er in het AB van de GR Sociaal besluitvorming plaatsgevonden over de Begroting 2027 van de GR Sociaal.

Besluitvorming die nog niet is verwerkt in de voorliggende Begroting 2027 van onze gemeente. Terwijl deze besluitvorming wel wezenlijke impact heeft op het gepresenteerde exploitatiesaldo. In onderstaande tabel is het effect van beide onderdelen op de meerjarenraming weergegeven: De impact van de septembercirculaire op het begrotingssaldo is beperkt. De impact van de besluitvorming in het AB daarentegen heeft een forse positieve impact. Naast 2027 en 2028 sluit nu ook 2029 structureel en de daarna resterende opgave is aanzienlijk kleiner geworden. Inleiding De omvang van het gemeentefonds ligt vast in de Rijksbegroting. Drie keer per jaar voert het Rijk wijzigingen door in de omvang van het gemeentefonds. Deze wijzigingen worden toegelicht in de circulaires van het gemeentefonds. In de Septembercirculaire 2026 is een financiële doorvertaling opgenomen van de Miljoenennota 2027. De kosten binnen de GR Sociaal nemen sterk toe. Vanuit het traject 'Toekomstbestendig Sociaal Domein', waarin samen met de deelnemende gemeenten wordt gewerkt aan een financieel duurzaam perspectief voor het sociaal domein, zijn er al aanpassingen doorgevoerd op de begroting 2027 zoals die bij de gemeenteraden ter zienswijze zijn aangeboden. Met behulp van dit voorstel worden beide ontwikkelingen ingebracht in de begroting 2026 en 2027 en verder van de gemeente.

Beoogd effect Met behulp van een begrotingswijziging worden de meest recente inzichten over het gemeentefonds en de Begroting 2027 van de GR Sociaal ingebracht in de begroting 2026 en 2027 en verder. Daarmee kan dit hernieuwde perspectief worden betrokken bij de behandeling van de Programmabegroting 2027.

Argumenten Nadere duiding Septembercirculaire 2026 Impact op de meerjarenraming In onderstaande tabel zijn de onderliggende oorzaken van de impact op de meerjarenraming gespecificeerd, vervolgens worden deze toegelicht. 1. Accres (volume) Het zogenaamde accres bestaat uit een volume en een prijsdeel. Via het volume deel bewegen de inkomsten van een gemeente mee met de groei (of krimp) van de economie van Nederland. Via het prijsdeel wordt compensatie toegekend voor inflatie. Bij elke circulaire wordt op basis van de meest recente gegevens van het Centraal Planbureau voor zowel volume als prijs een aanpassing doorgevoerd conform de overeengekomen systematiek. Binnen het volume leiden aanpassingen in de maatstaven tot wijzigingen. Negatieve bijstellingen ten aanzien van maatstaven leiden met name in 2026-2028 tot een tekort. 2. Accres (loon- en prijscompensatie) Eventuele bijstellingen van accres percentages kennen we niet toe met terugwerkende kracht. Pas in de Kaderbrief 2028 passen we eventuele correcties toe op 2028 en verder. De loon- en prijscompensatie 2027 kan daardoor vrijvallen. 3. BTW-compensatiefonds (BCF) Het BCF betreft een fonds waar gemeenten BTW-kosten op mogen declareren. Een eventueel overschot, of tekort op dit fonds wordt vervolgens via het gemeentefonds verrekend met gemeenten.

Er is al jarenlang sprake van overschotten, waardoor er aanvullende uitkeringen via het gemeentefonds volgen. In deze circulaire zitten echter een negatief effect. Onze ‘verwachting’ van het overschot in 2026 (€ 353.000) is hoger dan het nu daadwerkelijk uitgekeerde inschatte overschot (€ 252.000, wat overigens ook nog een voorschot is). Structureel rekenen we op een teruggave van € 220.000 per jaar. 4. Diverse kleine taakmutaties Vanuit verschillende perspectieven zijn er minimale bedragen toegekend, vanwege de beperkte omvang laten we deze vrijvallen in het saldo. Geoormerkte middelen Naast mutaties die impact hebben op de meerjarenraming zitten er in de circulaires ook zogenaamde geoormerkte middelen. Deze worden saldo neutraal verwerkt in de begroting. Geoormerkte middelen zijn middelen die met een ‘gedachte’ aan een specifiek bestedingsdoel beschikbaar zijn gesteld. Vaak zijn met gemeenten (in concreto de VNG) ook inhoudelijke afspraken gemaakt over de inspanning die gemeenten leveren om de achterliggende beleidsdoelstellingen te realiseren.

In onderstaande tabel zijn de mutaties in het gemeentefonds weergeven met een specifiek oormerk: 1. Loon- en prijscompensatie Het CPI-percentage in met name 2026 valt hoger uit dan eerder bekend. Dit hogere percentage werkt door in de indexatie die we toekennen aan inkoop, subsidies en verbonden partijen. Indirect leidt het ook tot meer druk op de CAO onderhandelingen. De stijging in het gemeentefonds als gevolg van het hogere CPI percentage reserveren we daarom voor indexatie. 2. Bibliotheken Het doel van de uitkering is gemeenten in staat te stellen te voldoen aan de gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. Hiertoe moet het aanbod van deze voorzieningen als geheel binnen redelijke afstand voor de inwoners toegankelijk zijn en ten minste één bibliotheekvoorziening in stand houden die alle vijf de wettelijke bibliotheekfuncties vervult, een fysieke collectie heeft en over een professionele personeelsbezetting beschikt. 3. Wet Versterking regie volkshuisvesting Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting zorgt ervoor dat overheden kunnen sturen op hoeveel, waar en voor wie er wordt gebouwd. Hiervoor ontvangen gemeenten een vergoeding voor (structurele) uitvoeringskosten en inbedding in de integrale dienstverlening. 4.

Uitvoeringskosten inburgering Uit het onderzoek naar de betaalbaarheid van de Wet inburgering 2021 blijkt dat gemeenten een tekort hebben op de uitvoeringskosten van deze wet. Dit tekort is grotendeels terug te voeren op grotere aantallen inburgeringsplichtigen dan vooraf geraamd. Deze circulaire bevat de compensatie voor 2026. Naar verwachting wordt via de meicirculaire 2027 de middelen voor de jaren 2027 en 2028 beschikbaar gesteld. 5. Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het realiseren van opvangplekken. De kosten die gemaakt worden om te komen tot deze plekken kunnen (deels) gedekt worden uit deze middelen. 6. Problematische schulden Het kabinet heeft vroegsignalering ingevoerd om problematische schulden in een zo vroeg mogelijk stadium aan te pakken. Partijen voeren verbetermaatregelen door met als doel om het bereik van de doelgroep te verdubbelen en de ongewenste uitval van de deelnemende doelgroep te halveren. Ook voor gemeenten zijn in dit kader middelen beschikbaar gesteld.

Nadere duiding besluitvorming AB GR Sociaal ten aanzien van B2027 In het algemeen bestuur van de GR Sociaal d.d. 1 oktober 2026 zijn wijzigingen aangebracht in de begroting van de gemeenschappelijke regeling. In onderstaande tabel is het effect van deze wijzigingen op de begroting van de gemeente Sliedrecht gespecificeerd: 1. Inkomensondersteuning & vangnet participatiewet Dit betreft een financieel-technische maatregel waarbij de meerjarenbegroting voor de inkomensondersteuning gekoppeld wordt aan de rijksinkomsten BUIG, waardoor wordt uitgegaan van constante prijzen (prijzen die over de jaren gelijk zijn en niet zijn gecorrigeerd voor inflatie) in plaats van lopende prijzen (prijzen die elk jaar toenemen, omdat ze opgehoogd worden vanwege inflatie). Dit levert een aanzienlijk financieel voordeel op. Hiermee wordt hersteld dat in het meerjarenbeeld enkel de lasten werden geïndexeerd en niet de baten. 2. Drechtwerk Dit betreft een actualisatie van de meerjarige ramingen van de salariskosten voor de sociale werkvoorziening (SW) en de daarbij behorende rijksbijdrage. De salariskosten zijn meerjarig naar beneden bijgesteld door een verwachte daling van het aantal medewerkers zoals die verwacht en gebruikt wordt voor het bepalen van de SW-bijdrage over te nemen. 3.

Woningaanpassingen Met woningcorporaties worden afspraken gemaakt over woningaanpassingen die ten goede komen aan een volledig wooncomplex. Dit leidt tot een besparing. 4. Slimme woninginrichting Ingezet wordt op een zo optimaal mogelijk gebruik van technologische hulpmiddelen en slimme woninginrichting binnen de huishoudelijke ondersteuning, zodat de ondersteuning efficiënter kan worden georganiseerd 5. Participatieplaatsen Dit betreft het opnemen van een meerjarige stelpost voor het vangnet Participatiewet Kanttekeningen / Risico’s De wijzigingen van de begroting bij de GR Sociaal zijn nog niet formeel door de provincie akkoord bevonden. Gezien de reeds gevoerde gesprekken met de provincie en de nadere duiding op de begrotingswijzigingen achten we de kans wel zeer reëel dat de provincie hiermee in zal stemmen. Financiën Het gevraagde besluit geeft het volgende geactualiseerde financiële beeld tot en met 2030:

Wet- en regelgeving / Juridische zaken Gemeentewet Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten Duurzaamheid Niet van toepassing. Inclusiviteit Niet van toepassing. Tijdspad, monitoring en evaluatie m.b.t. voorgesteld raadsbesluit Niet van toepassing. Communicatie / Participatie Niet van toepassing. Vervolgprocedure (inspraak/publiceren) Niet van toepassing. Eerdere besluitvorming c.q. bronvermelding Niet van toepassing.