RV_Nadeelcompensatie.pdf

Raadsvoorstel Team: Ruimtelijke Ontwikkeling en Economie Steller: Deborah van der Zwaag dl.van.der.zwaag@sliedrecht.nl

Portefeuillehouder: Roelant Bijderwieden

Onderwerp: Nadeelcompensatie Openbaar: Ja

Afdoening motie en/of toezegging: Is hiermee een motie afgedaan? Ja/Nee/n.v.t. Is hiermee een toezegging afgedaan? Ja/Nee/n.v.t.

Zaaknummer: 2022-0156692

Fatale termijn:

Bestuurlijke route: College van burgemeester en wethouders Gemeenteraad Oordeelsvormend Sliedrecht Gemeenteraad Besluitvormend Sliedrecht

Planning: 11 oktober 2022 1 november 2022 15 november 2022

PFO:

De stukken zijn besproken in de stuurgroep Omgevingswet.

Bijlagen 1. Verordening Nadeelcompensatie Sliedrecht 2. Toelichting Verordening Nadeelcompensatie Sliedrecht

Onderwerp Nadeelcompensatie. Beslispunten 1. De 'Verordening Nadeelcompensatie Sliedrecht' vast te stellen voor inwerkingtreding van de Omgevingswet. Samenvatting voor de raad: De overheid kan rechtmatig handelen en toch schade veroorzaken. Bij het vergoeden van schade onderscheiden we nu nog twee vormen: planschade (bij planologische besluiten) en nadeelcompensatie (bij overige besluiten of feitelijk handelen). Planschade is momenteel al geregeld in een verordening; nadeelcompensatie niet. Met deze verordening worden beide vormen van schadevergoeding samengevoegd. De verordening biedt duidelijkheid over de procedure. De werkwijze blijft ongewijzigd. Het betreft een beleidsneutrale overgang naar de Omgevingswet; de verordening treedt in werking tegelijkertijd met de omgevingswet. Inleiding Huidige regeling De gemeente Sliedrecht kan rechtmatig handelen en toch schade veroorzaken. Bij het vergoeden van schade onderscheiden we nu nog twee vormen: planschade (bij planologische besluiten) en nadeelcompensatie (bij overige besluiten of feitelijk handelen).

Planschade Bij planschade gaat het om inkomensderving of vermindering van de waarde van een onroerende zaak als gevolg van een planologische maatregel. De behandeling van planschadeverzoeken is al geregeld in de 'Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2008'. De Wet ruimtelijke ordening biedt hiervoor de grondslag. Een door de gemeente te betalen planschadevergoeding wordt meestal, via een daarvoor afgesloten planschadeovereenkomst, verhaald op de initiatiefnemer. Dat is degene die om het schadeveroorzakend besluit (bestemmingsplan of omgevingsvergunning) heeft gevraagd.

Nadeelcompensatie Voor het behandelen van aanvragen om nadeelcompensatie is geen verordening. Nadeelcompensatie komt minder voor en vindt zijn grondslag in jurisprudentie. Regeling onder de Omgevingswet Het begrip planschade komt met de inwerkingtreding van de Omgevingswet te vervallen. Planschade wordt onder de Omgevingswet ook nadeelcompensatie. Binnenkort zullen twee nieuwe wettelijke regelingen voor nadeelcompensatie in werking treden: • de nadeelcompensatieregeling in titel 4.5 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). • de nadeelcompensatieregeling in afdeling 15.1 van de Omgevingswet (Ow). De nadeelcompensatieregeling van de Ow sluit aan op de algemene regeling uit de Awb en geeft een nadere afbakening van schadeoorzaken. De procedure en bijbehorende beslistermijnen zijn uitputtend geregeld in de Awb. De Awb en Ow bevat al veel regels voor de afwikkeling van aanvragen om schadevergoeding, zoals beslistermijnen. Slechts voor enkele onderwerpen is het mogelijk om aanvullende regels op te nemen in een gemeentelijke verordening. Met het vaststellen van bijgevoegde verordening implementeren wij beide wettelijke regelingen conform de modelverordening van de VNG en geven wij invulling aan een minimale actie voor de implementatie van de Omgevingswet.

De verordening nadeelcompensatie De voorliggende 'Verordening Nadeelcompensatie Sliedrecht' beperkt zich tot nadeelcompensatie op grond van titel 4.5 van de Awb en afdeling 15.1 van de Ow. Voor vergoeding van schade vanwege leidingen heeft de gemeente Sliedrecht de 'Nadeelcompensatieregeling leidingen - verlegregeling Sliedrecht'.

Neutrale overgang Het vaststellen van Verordening nadeelcompensatie is niet verplicht, zoals dat bij Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade wel het geval was. De VNG adviseert echter wel om een Verordening nadeelcompensatie vast te stellen. Zonder deze verordening kan een gemeente bijvoorbeeld geen recht heffen. De modelverordening van de VNG is zo ingevuld dat de huidige werkwijze gecontinueerd kan worden onder de Omgevingswet. Op deze wijze realiseren wij een neutrale overgang. Beoogd effect Een actuele procedureverordening om aanvragen om nadeelcompensatie (waaronder planschade) op een uniforme manier af te handelen. Waarbij wordt aangesloten op een voorbeeld van de VNG en de huidige uitvoeringspraktijk in Sliedrecht. Argumenten

1.1 We zorgen voor continuering van de behandeling van verzoeken voor schadevergoeding Met de invoering van de Omgevingswet komt de planschaderegeling op grond van de Wet ruimtelijke ordening te vervallen. Daarmee vervalt ook de grondslag voor de huidige ‘Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2008’. Voorliggende 'Verordening Nadeelcompensatie Sliedrecht' sluit aan op de nieuwe wetgeving. Met deze verordening zijn we voorbereid op het in behandeling nemen van verzoeken om nadeelcompensatie.

1.2 De verordening vult de nieuwe wetgeving aan met aanvullende procedureregels Titel 4.5 van de Awb en afdeling 15.1 van de Omgevingswet bevatten al veel regels voor de afwikkeling van aanvragen om schadevergoeding, zoals de beslistermijnen. Met deze verordening implementeren wij beide wettelijke regelingen. In aanvulling daarop beschrijft de verordening de procedure voor het omgaan met verzoeken tot nadeelcompensatie. 1.3 De verordening stelt een drempelbedrag in Het opstellen van een verordening is niet verplicht. De VNG adviseert dit wel te doen, omdat een verordening de mogelijkheid biedt een recht te heffen voor het in behandeling nemen van een aanvraag (en daarmee voortzetting van de huidige werkwijze). Het recht is bedoeld als filterfunctie: door een financiële drempel op te werpen worden lichtvaardige en slecht onderbouwde aanvragen buiten de deur gehouden. Voor relevante aanvragen zal dit geen onoverkoombaar probleem vormen, omdat bij (gedeeltelijke) toewijzing van het verzoek het bedrag volledig terugbetaald wordt. Daarnaast mag dit drempelbedrag op grond van de Awb maximaal € 500,- bedragen. Hoe hoog het drempelbedrag wordt is een lokale keuze. In de nieuwe verordening is het drempelbedrag € 300,--. Dit sluit aan bij het recht dat we momenteel heffen voor het in behandeling nemen van een verzoek om tegemoetkoming in planschade.

Het huidige drempelbedrag heeft een voldoende filterende werking.

1.4 Waar mogelijk sluiten wij zo dicht mogelijk aan bij de huidige planschaderegeling Voor de voorliggende verordening betekent dit het volgende: • wij maken geen gebruik van het figuur ‘voorschot’, deze lijn is doorgezet in de voorliggende verordening. De mogelijkheid tot het toekennen van een voorschot is niet opgenomen; • wij maken op dit moment voor beoordeling van verzoeken om planschade gebruik van externe adviesbureaus om ons te adviseren. Deze optie is in de voorliggende verordening overgenomen. Wel zijn er aanvullende mogelijkheden tot het instellen van een (regionale) adviescommissie en interne advisering. De verordening biedt de ruimte hier te zijner tijd een weloverwogen keus in te maken. Kanttekeningen / Risico’s

1.1. Datum inwerkingtreding De datum van inwerkingtreding van de 'Verordening Nadeelcompensatie Sliedrecht' is gekoppeld aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dat betekent dat er in het geval de Omgevingswet wordt uitgesteld, de inwerkingtredingsdatum van de verordening ook wordt uitgesteld.

1.2 Overgangsrecht bij planschade In artikel 22.12 van de Ow is vastgelegd dat een omgevingsvergunning die wordt verleend op grond van een regel in het tijdelijk deel van het omgevingsplan – voor zover sprake is van een oud ruimtelijk plan – niet als schadeveroorzakend besluit geldt. Onder het huidig recht is het mogelijk om binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van bijvoorbeeld een bestemmingsplan een verzoek om planschade in te dienen. Uiteraard kunnen bestemmingsplannen tot vlak voor de inwerkingtreding van de Ow worden vastgesteld. Daarnaast is het zo dat lopende bestemmingsplanprocedures op grond van het voorheen geldende recht worden afgerond. Dat kan ertoe leiden dat tot ongeveer 2025 bestemmingsplannen kunnen worden vastgesteld. Vervolgens kan binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van dat vaststellingsbesluit nog een planschadeverzoek worden ingediend. Op die verzoeken is het oude recht nog van toepassing. In die zin kan de Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade gemeente Sliedrecht nog tot ongeveer 2030 relevant blijven voor het afhandelen van verzoeken. Financiën De verordening heeft geen financiële gevolgen ten opzichte van de huidige situatie. Wet- en regelgeving / Juridische zaken De basisregeling voor nadeelcompensatie staat in titel 4.5 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

De regels over nadeelcompensatie in afdeling 15.1 van de Omgevingswet zijn een aanvulling op deze algemene regeling uit de Awb. De regels over nadeelcompensatie in de Omgevingswet hebben voorrang op de regels in de Awb. Duurzaamheid Met dit voorstel wordt ingezet op de nieuwe werkwijze onder de Omgevingswet waarbij het doel altijd is een goede fysieke leefomgeving door deze optimaal te benutten. Hiermee wordt gestuurd op het in stand houden van een goede omgevingskwaliteit waaronder ook duurzaamheid valt. Inclusiviteit Met de 'Verordening Nadeelcompensatie Sliedrecht' wordt geborgd dat voor die gevallen waar sprake is van schade die gecompenseerd dient te worden dit ook rechtvaardig gebeurt. Op deze manier werken we als gemeente het snelste toe naar een prettige fysieke leefomgeving voor iedereen. Tijdspad, monitoring en evaluatie m.b.t. voorgesteld raadsbesluit Medewerkers die werken met de bijgevoegde verordening zullen na vaststelling worden geïnformeerd. Communicatie / Participatie Inwoners worden geïnformeerd via een elektronische bekendmaking in het digitale Gemeenteblad. Voor degenen die een verzoek willen indienen, inwoners of bedrijven, verandert er niets. Vervolgprocedure (inspraak/publiceren) De verordening wordt gepubliceerd en treedt in werking tegelijk met de Omgevingswet.

Behalve dat de verordening een groter bereik dan alleen planschade heeft verandert er niets aan de huidige werkwijze. Aanvragen die worden ingediend worden, indien nodig, voorgelegd aan een extern adviseur, waarna het bevoegd gezag een beslissing neemt op de aanvraag. Eerdere besluitvorming c.q. bronvermelding De 'Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2008' die de gemeenteraad heeft vastgesteld in 2008 wordt ingetrokken op het moment dat de 'Verordening Nadeelcompensatie Sliedrecht' in werking treedt.