RV_Beleidsplan schuldhulpverlening 2021 – 2024 SamenWerken aan nieuw perspectief.pdf
Tekst van het document
Raadsvoorstel Team: Samenleving Steller: Jeroen Loeve j.loeve@sliedrecht.nl
Portefeuillehouder: Cees Paas
Onderwerp: Beleidsplan schuldhulpverlening 2021 – 2024 SamenWerken aan nieuw perspectief Openbaar: Ja
Zaaknummer: 2022-0172328
Afdoening motie en/of toezegging: Is hiermee een motie afgedaan? Nee Is hiermee een toezegging afgedaan? Nee
Fatale termijn:
Bestuurlijke route: College van burgemeester en wethouders Gemeenteraad Oordeelsvormend Sliedrecht Gemeenteraad Besluitvormend Sliedrecht
Planning: 1 november 2022 22 november 2022 13 december 2022
PFO:
ja, 21 oktober 2022.
Bijlagen Bijlage 1. Beleidsplan schuldhulpverlening 2021 - 2024 SamenWerken aan nieuw perspectief Bijlage 2. Beleidsplan schuldhulpverlening samenvatting Bijlage 3. Data schuldhulpverlening vroegsignalering schulden Bijlage 4. Aanbiedingsbrief colleges inzake herijking schuldhulpverlening Bijlage 5. Advies cliëntenraad herijking schuldhulpverlening Bijlage 6. Reactie DB op advies herijking schuldhulpverlening
Onderwerp Beleidsplan schuldhulpverlening 2021 – 2024 SamenWerken aan nieuw perspectief. Beslispunten De gemeenteraad voor te stellen om: 1. In te stemmen met het in stand houden van het beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 SamenWerken aan nieuw perspectief (bijlage 1). Samenvatting voor de raad: Met de transformatie van de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden naar de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal is het staande beleid as-is overgenomen en is met de raad afgesproken om al het beleid te herijken. Hiermee is ook afgesproken om het beleid op de Wet gemeentelijkschuldhulpverlening te herijken. Het huidige beleid is opgenomen in het 'beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 SamenWerken aan nieuw perspectief' en is vastgesteld in de Drechtraad van 2 maart 2021. Inleiding Met de transformatie van de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden naar de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal is het staande beleid as-is overgenomen en is met de raad afgesproken om al het beleid te herijken. Hiermee is ook afgesproken om het beleid op de Wet gemeentelijkschuldhulpverlening te herijken. Het huidige beleid is opgenomen in het 'beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 SamenWerken aan nieuw perspectief' en is vastgesteld in de Drechtraad van 2 maart 2021.
Het beleidsplan schuldhulpverlening is tot stand gekomen na een zeer uitgebreid proces waarbij gemeenteraadsleden, de cliëntenraad, de Drechtstedengemeenten en ketenpartners betrokken zijn geweest. Om deze reden wordt door het AB van de GR Sociaal voorgesteld om het beleid op de schuldhulpverlening niet te herijken maar in stand te houden. Op inhoud is het beleidsplan nog steeds relevant en sluit het aan op de landelijke ontwikkelingen en de lokale koers en uitgangspunten zoals opgenomen in de Sociale Visie en het collegewerkprogramma 2022 - 2026. Om deze reden wordt door het college van burgemeester en wethouders aan u voorgesteld om in te stemmen met het beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 SamenWerken aan nieuw perspectief. Beoogd effect Het (blijven) bieden van integrale en kwalitatief goede hulp en ondersteuning aan inwoners met financiële problematiek. Argumenten
1.1 Het beleidsplan voorziet in een integrale regionaal-lokale aanpak van schuldenproblematiek. Schulden en armoedeproblematiek is complex van aard en vraagt om een integrale benadering met oog voor de brede context vanuit de totale (financiële)hulpverlening en de ondersteunende voorzieningen. Schulden staan bijna nooit op zichzelf en maken vaak deel uit van samenhangende problematiek. Van alle inwoners die zich melden bij een sociaal team is de inschatting dat 80% ook te maken heeft met een vorm van financiële problematiek. Inwoners met schulden raken vaak verstrikt in een web van problemen op het gebied van werk en (psychische)gezondheid en dreigen daardoor naast de samenleving te komen staan. De maatschappelijke kosten als gevolg van schuldenproblematiek zijn hoog. Met het beleidsplan is een integrale aanpak opgesteld waarin het gaat over preventie, curatie en nazorg in de regionale-lokale context. Het belang van samenwerken tussen organisaties wordt benadrukt om zo integrale hulp en ondersteuning aan de inwoner te kunnen bieden. Niet langer wordt gekeken naar het tot uiting gekomen probleem maar naar de brede context om zo de inwoner te helpen om tot een duurzame oplossing te komen. Hiervoor wordt in Sliedrecht door de Sociale Dienst Drechtsteden actief samengewerkt met het Bonkelaarhuis.
1.2 Het beleidsplan sluit aan op de visie en ambities zoals opgenomen in de Sociale Visie en het collegewerkprogramma 2022 - 2026. In de Koers 2030 en de Sociale Visie hebben we opgenomen dat we een passend vangnet bieden aan inwoners die tijdelijke ondersteuning nodig hebben wanneer het eigen netwerk hier niet in kan voorzien. In het plan is specifiek aandacht voor inwoners met schuldenproblematiek en het lokaal aanbieden van hulp en ondersteuning. Dit sluit aan op het collegewerkprogramma waarin we als speerpunt hebben opgenomen om de bestaanszekerheid van onze inwoners te versterken. Het bieden van preventie, curatie en nazorg vanuit de lokaal-regionale samenwerking past binnen de ingezette koers.
1.3 Het beleidsplan geeft invulling aan de gemeentelijke wettelijke verplichting om een plan vast te stellen dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening. De gemeenteraad heeft vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening de wettelijke verplichting om een plan vast te stellen dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening aan haar inwoners (Wgs artikel 2 Plan lid 1). Het beleidsplan voorziet in alle door de wet voorgeschreven onderdelen (Wgs artikel 2 Plan lid 3 en 4). Daarbij is op onderdelen een hogere ambitie gesteld dan de wettelijke verplichting. Zo is opgenomen dat voor vroegsignalering de beslistermijn 4 weken is waarbij de wettelijke termijn 8 weken is en wordt werk gemaakt van nazorg om recidive te voorkomen.
1.4 We beschikken niet over de ambtelijke capaciteit om nu tot herijking van het beleidsplan op de schuldhulpverlening over te gaan. Volgens de Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening moet elke 4 jaar een nieuw plan vastgesteld worden. We beschikken zowel regionaal als lokaal niet over de ambtelijke capaciteit om nu een proces voor herijking te doorlopen. Een proces van herijking voor het opstellen van een nieuw plan staat gepland om te starten begin 2024. Kanttekeningen / Risico’s
1.1 Het beleidsplan is opgesteld in een andere tijd en context. Het plan is eind 2020, ten tijde van de Covid pandemie, opgesteld. Uitgegaan werd van een krimpende economie, oplopende werkeloosheid en een toename van 30% in de schuldhulpverlening. Mede dankzij de getroffen maatregelen is de economie in de afgelopen periode gegroeid en lijkt de schade beperkt. Toch voorzien we in de huidige situatie dat de vraag naar schuldhulpverlening en de noodzaak van preventie groter is dan ooit. De kostencrisis heeft tot gevolg dat het besteedbaar inkomen onder druk is komen te staan. Dit zal zowel voor de lage als voor de modale en zelfs middel hoge inkomens nadelige effecten hebben. De verwachting is dat, net als in de context van 2020, de vraag naar financiële hulpverlening in de komende periode toe zal nemen. Met de inzet op preventie en nazorg naast curatie proberen we een groeiende vraag naar schuldhulpverlening te voorkomen.
1.2 Het opnieuw vaststellen van een regionaal plan in de lokale raad ontneemt de ruimte aan maatwerk. De Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening is een wet waarin weinig tot geen beperkte ruimte zit in het bieden van maatwerk. De wet geeft aan welke hulp en dienstverlening aan inwoners geboden moeten worden en binnen welke termijnen. De ruimte tot maatwerk zit hem niet in het geboden hulp en ondersteuningsaanbod maar in de wijze waarop de Sociale Dienst Drechtsteden deze aanbiedt. De financiële hulpverlening van de Sociale Dienst wordt lokaal en in samenwerking met het Bonkelaarhuis aangeboden en sluit aan op de bestuurlijke koers zoals opgenomen in het college werkprogramma 2022-2026 en de Sociale Visie. Financiën Het beleidsplan draagt geen financiële consequenties met zich mee en is eerder al verwerkt in de begroting 2022 en de meerjarenraming van de Sociale Dienst Drechtsteden. Binnen de lokale middelen zijn structurele budgetten beschikbaar gesteld door de raad voor de Sociaal Juridische
Diensten en de vroegsignalering schulden. Daarnaast zijn er tijdelijk extra middelen beschikbaar voor de financiële hulpverlening vanuit het amendement: Sliedrechters schuldenvrij en actief. Wet- en regelgeving / Juridische zaken Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Duurzaamheid Niet van toepassing. Inclusiviteit Financieel zelfredzame inwoners hebben de mogelijkheid om duurzame wijze deel te nemen aan de samenleving. Tijdspad, monitoring en evaluatie m.b.t. voorgesteld raadsbesluit Monitoring en evaluatie vindt plaats middels de reguliere processen.
Communicatie / Participatie Niet van toepassing. Vervolgprocedure (inspraak/publiceren) Uitvoeren staand beleid. Eerdere besluitvorming c.q. bronvermelding Gemeenteraad Sliedrecht, Amendement Sliedrechters schuldenvrij en actief, 13 juli 2021. Drechtraad, beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 SamenWerken aan nieuw perspectief, 2 maart 2021.