RV_Adviesrecht.pdf

Raadsvoorstel Team: Ruimtelijke Ontwikkeling en Economie Steller: Deborah van der Zwaag dl.van.der.zwaag@sliedrecht.nl

Portefeuillehouder: Roelant Bijderwieden

Onderwerp: Adviesrecht Openbaar: Ja

Afdoening motie en/of toezegging: Is hiermee een motie afgedaan? Ja/Nee/n.v.t. Is hiermee een toezegging afgedaan? Ja/Nee/n.v.t.

Zaaknummer: 2022-0137606

Fatale termijn:

Bestuurlijke route: College van burgemeester en wethouders Gemeenteraad Oordeelsvormend Sliedrecht Gemeenteraad Besluitvormend Sliedrecht

Planning: 4 oktober 2022 15 november 2022 13 december 2022

PFO:

De stukken zijn besproken in de stuurgroep Omgevingswet.

Bijlagen 1.

22-09-28 B1 Advieslijst

Onderwerp Adviesrecht. Beslispunten 1. 1a De Advieslijst (zie bijlage) vast te stellen en daarmee te besluiten dat als er sprake is van een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA) en de aanvraag valt binnen één of meerdere van de opgenomen categorieën in de advieslijst, een bindend advies van de gemeenteraad nodig is; 1b dat geen bindend advies van de gemeenteraad nodig is als de aanvraag past binnen de door de gemeenteraad vastgestelde kaders zoals visies, nota's van uitgangspunten, programma van eisen, (master)plannen of andere door de gemeenteraad vastgestelde kaders die specifiek zijn gericht op de daarvoor ontvangen aanvragen omgevingsvergunning voor een BOPA; 1c dat geen bindend advies van de gemeenteraad nodig is als de aanvraag al moet worden geweigerd op inhoudelijke gronden wegens strijd met wet- en regelgeving en/of beleid. 2. Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag waarop de Omgevingswet in werking treedt. Samenvatting voor de raad: Het college van B&W is het bevoegd gezag om een beslissing te nemen op een aanvraag voor een omgevingsvergunning die niet in het omgevingsplan past. Met dit voorstel wordt aan uw raad voorgelegd bij welke buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA) u een bindend advies wilt geven aan het college. Het college heeft op 4 oktober 2022 met dit voorstel ingestemd.

De beslissing van uw raad dient voor inwerkingtreding van de Omgevingswet gemaakt te worden, zodat de rol van u als gemeenteraad duidelijk is na inwerkingtreding. Inleiding

Omgevingsplan van rechtswege U heeft in 2021 de Omgevingsvisie voor Sliedrecht vastgesteld, waarmee de koers is bepaald voor de invulling van de fysieke leefomgeving op de lange termijn. Onder de Omgevingswet verhuizen veel regels van het rijk naar gemeenten. Het rijk zorgt er met het Invoeringsbesluit voor dat deze regels automatisch in het omgevingsplan komen. Dit heet ook wel de 'bruidsschat' en deze is voor iedere gemeente gelijk op het moment van inwerkingtreding van de wet. Vanaf 1 juli 2023 hebben we als gemeente van rechtswege een omgevingsplan van rechtswege, dit bestaat uit de geldende bestemmingsplannen en de bruidsschat. Vervolgens is er een transitieperiode om tot een omgevingsplan nieuwe stijl te komen voor de gehele gemeente. Dit zal gebeuren door per deelgebied een omgevingsplan nieuwe stijl op te stellen en vast te laten stellen door uw gemeenteraad.

Vanaf 1 juli 2023 worden alle aanvragen die binnenkomen getoetst aan het omgevingsplan van rechtswege. Van dit omgevingsplan kan worden afgeweken om initiatieven mogelijk te maken, mits het initiatief bijdraagt aan de kernwaarden uit de omgevingsvisie of daar geen afbreuk aan doet. Als dat het geval is, kan het wenselijk zijn om af te wijken van het omgevingsplan en een initiatief alsnog mogelijk te maken. Wijzigen van het omgevingsplan of een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Afwijken van het omgevingsplan kan op twee manieren dit kan door het wijzigen van het omgevingsplan, dan bent u als gemeenteraad het bevoegd gezag. De andere manier is door het verlenen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA). In dit laatste geval is het college bevoegd gezag om de beslissingen te nemen, maar u als gemeenteraad kan aangeven voor welke categorieën van BOPA u bindend advies wilt geven aan het college. Dit bindend advies heet het adviesrecht. Dit advies moet het college meenemen in de beslissing op de aanvraag.

Wanneer adviesrecht? Een gemeenteraad kan alleen gebruik maken van haar adviesrecht op het moment dat er een aanvraag is ingediend voor een BOPA vergunning én het gaat om een door haar aangewezen categorie zoals benoemt in de lijst met categorieën(hierna: Advieslijst). In deze gevallen geeft u als gemeenteraad een bindend advies dat het college meeneemt in de beslissing op de aanvraag. Om op 1 juli 2023 goed voorbereid te zijn op de inwerkingtreding van de Ow is het van belang dat u nu een beslissing neemt over het adviesrecht. Doordat het omgevingsplan vanaf 1 juli 2023 volop in ontwikkeling zal zijn, zal de Advieslijst ook jaarlijks geëvalueerd moeten worden. Dit zal jaarlijks plaatsvinden tijdens de behandeling van de 2e TURAP in de raad. Indien uit de evaluatie blijkt dat aanpassing van de Advieslijst wenselijk of noodzakelijk is, wordt dit aan u voorgelegd.

Wat is de basis voor de opgestelde Advieslijst? De basis voor de opgestelde Advieslijst is drieledig. Allereerst is deze gebaseerd op het raadsbesluit van 8 november 2010, toen de lijst van gevallen waarin geen 'verklaring van geen bedenkingen' benodigd is door de gemeenteraad, is vastgesteld. Daarnaast is de Advieslijst gebaseerd op een benchmark van hoe andere gemeenten hun Advieslijst hebben vormgegeven en wat hierin hun afwegingen zijn geweest. Ten derde is deze gebaseerd op de 'Handreiking Adviesrecht gemeenteraad bij afwijkingen van het Omgevingsplan' van de VNG.

1. Geen 'verklaring van geen bedenkingen' (hierna: vvgb) In 2010 is door de gemeenteraad het besluit genomen om een lijst van categorieën aan te wijzen waar geen vvgb benodigd is zoals bedoeld in artikel 6.5 lid 3 Besluit omgevingsrecht (hierna: Bor). Alleen voor deze gevallen is geen vvgb nodig, voor alle andere afwijkingen van het bestemmingplan wel. Het adviesrecht werkt precies omgekeerd; in de Advieslijst moet opgenomen zijn waar de raad wel over wilt adviseren. De basis voor de Advieslijst is dan ook het omkeren van de lijst waar geen vvgb benodigd is. 2. Benchmark Ten tweede is er een benchmarkonderzoek gedaan naar hoe andere gemeenten omgaan met het adviesrecht en verplichte participatie. Hier kwam een duidelijke lijn uit naar voren welke categorieën wel of niet worden aangewezen en met welke reden. Dit is ook meegenomen in het opstellen van de Advieslijst. 3. Handreiking VNG De VNG heeft de 'Handreiking Adviesrecht gemeenteraad bij afwijkingen van het Omgevingsplan' opgesteld. Op basis hiervan zijn er nog een aantal categorieën toegevoegd omdat het van belang is dat de gemeenteraad hierover adviseert. Beoogd effect Met dit raadsvoorstel wijst u die gevallen aan (Advieslijst) waar een bindend advies van de gemeenteraad vereist is als er sprake is van een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een BOPA. Argumenten

1.1 Het vaststellen van een lijst voor Adviesrecht (Advieslijst) is vereist voor een soepele overgang qua werkwijze onder de Omgevingswet Op basis van artikel 16.15a, lid b, onder 1 Ow is bepaald dat de gemeenteraad als adviseur kan worden aangewezen als het een aanvraag omgevingsvergunning voor een BOPA betreft, die door de gemeenteraad is opgenomen in de Advieslijst. Op deze manier wordt de rol van de gemeenteraad als volksvertegenwoordiger voldoende geborgd bij plannen die niet in het omgevingsplan passen.

1.2 De gemeenteraad is het bevoegd gezag om dit besluit te nemen Op basis van artikel 16.15a, lid b, onder 1 Ow is bepaald dat de gemeenteraad als adviseur kan worden aangewezen als het een aanvraag omgevingsvergunning voor een BOPA betreft die door de gemeenteraad is opgenomen is in de Advieslijst.

1.3 Dit past in de planning om de organisatie klaar te maken voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet In het spoorboekje voor de Omgevingswet is bepaald wanneer bepaalde raadsbesluiten genomen moeten worden door het college of u als gemeenteraad, zodat de organisatie klaar is voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Het vaststellen van het raadsbesluit adviesrecht dient om deze reden dan ook op dit moment te gebeuren.

1.4 De in de Advieslijst opgenomen gevallen zijn politiek gevoelige aanvragen waar advies van de gemeenteraad van toegevoegde waarde is De aangewezen categorieën voor adviesrecht zijn gebaseerd op een aantal basisuitgangspunten: • Als vooruitlopend op een aanvraag om een omgevingsvergunning al een kader heeft vastgesteld, op basis waarvan het initiatief is uitgewerkt en de aanvraag voldoet aan deze kaders, dan is deze niet als categorie aangewezen; • Er is geen advies van u nodig, als een aanvraag op inhoudelijke gronden moet worden geweigerd wegens onoverkomelijke strijdigheden met wet- en regelgeving; • Aan de gevallen die voor advies aan u voorgelegd gaan worden, willen wij ook de verplichting verbinden dat er een participatietraject heeft plaatsgevonden zodat u de uitkomsten daarvan kan betrekken in uw afweging (dit volgt echter in een ander raadsvoorstel); • Er is aansluiting gezocht bij wat andere gemeenten doen (benchmark) en daarnaast is het advies opgevolgd van de VNG om de lijst niet te omvangrijk te maken.

1.5 Hiermee geeft u invulling aan de rol om op hoofdlijnen te sturen Als gemeenteraad heeft u de omgevingsvisie vastgesteld en bent u straks ook het bevoegd gezag om het omgevingsplan vast te stellen. Van het omgevingsplan kan worden afgeweken om initiatieven mogelijk te maken mits het initiatief bijdraagt aan de omgevingsvisie of daar geen afbreuk aan doet. Dit kan door het wijzigen van het omgevingsplan (bevoegdheid gemeenteraad) of door het verlenen van een omgevingsvergunning voor een BOPA (bevoegdheid college). Op deze manier stelt u als raad de kaders vast en indien een aanvraag voor een BOPA een redelijk grote impact heeft op de fysieke leefomgeving maakt u gebruik van uw adviesrecht.

2.1 Alleen onder de Omgevingswet bestaat het adviesrecht Om die reden treedt dit besluit pas in werking op de dag dat de Omgevingswet in werking treedt. Naar verwachting is dit op 1 juli 2023. Kanttekeningen / Risico’s

1.1 Doordat het een nieuwe vorm van werken is, blijft het moeilijk inschatten hoeveel druk dit geeft op de bedrijfsvoering Omdat de Omgevingswet een nieuwe wet is, blijft het een inschatting hoe vaak u om advies gevraagd zal worden. Door een beperkte Advieslijst aan te wijzen hoeft de raad niet bij alle BOPA betrokken te worden. Op deze manier wordt u alleen om bindend advies gevraagd voor een beperkt aantal gevallen wanneer het van toegevoegde waarde is. Zo wordt er voor gewaakt dat de vergaderdruk voor de gemeenteraad niet of nauwelijks wordt verhoogd. 1.2 Met het adviesrecht wordt het lastiger om termijnen te halen Het vragen om advies schort de beslistermijnen van de Algemene wet bestuursrecht niet op. Maar als voor een besluit instemming verplicht is én de reguliere procedure geldt, wordt de beslistermijn langer. In plaats van de normale termijn van 8 weken, geldt een termijn van 12 weken (artikel 16.64, Ow). Als de uitgebreide procedure geldt (6 maanden), is er geen langere beslistermijn. Met de voorgestelde Advieslijst wordt getracht om het adviesrecht binnen de gestelde termijnen voor procedures in te passen. Indien voor meer gevallen wordt gekozen zal dit waarschijnlijk leiden tot een hogere vergaderdruk en zal dit het nog lastiger maken om de termijnen te halen.

2.1 Er bestaat de kans dat de wet wederom wordt uitgesteld. In oktober wordt besloten of de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking treedt. Ondanks deze onzekerheid is het zaak niet zonder meer van uitstel uit te gaan en ons te richten op 1 juli 2023. Als we op die datum niet klaar zijn, levert dit immers problemen op voor het werkproces. Mocht de inwerkingtreding van de wet alsnog uitgesteld worden, kan het geen kwaad dat over het adviesrecht al door de raad behandeld is. Echter treedt het besluit pas in werking op het moment dat de Omgevingswet in werking is getreden. • Financiën Omdat de Omgevingswet een nieuwe wet is blijft het een inschatting bij hoeveel gevallen de raad om adviesrecht gevraagd zal worden. Hierdoor is het lastig hoeveel effect dit heeft op de bedrijfsvoering, vergaderdruk van de gemeenteraad en hiermee de financiën. We verwachten echter dat deze druk niet zal toenemen doordat een beperkt aantal BOPA is aangewezen voor adviesrecht. • Wet- en regelgeving / Juridische zaken Op basis van artikel 16.15a, lid b onder 1 Omgevingswet (hierna: Ow)is bepaald dat de gemeenteraad als adviseur kan worden aangewezen als het gaat om een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een BOPA, in de door de gemeenteraad aangewezen gevallen.

• Duurzaamheid Met dit voorstel wordt ingezet op de nieuwe werkwijze onder de Omgevingswet waarbij het doel altijd een goede fysieke leefomgeving is door deze optimaal te benutten. Hiermee wordt gestuurd op het in stand houden van een goede omgevingskwaliteit waaronder ook duurzaamheid valt.

• Inclusiviteit Met dit voorstel wordt mogelijk gemaakt dat een ieder de ruimte krijgt om mee te denken over activiteiten in de fysieke leefomgeving die eerder nog niet mogelijk waren. • Tijdspad, monitoring en evaluatie m.b.t. voorgesteld raadsbesluit Met dit voorstel wordt ingezet op de nieuwe werkwijze onder de Omgevingswet, dit zal echter in de toekomst geëvalueerd moeten worden. Communicatie / Participatie Het raadsbesluit zal na vaststelling worden gepubliceerd. Tevens wordt deze informatie op de website gepubliceerd. Op de website van de gemeente wordt steeds meer praktische informatie over de Omgevingswet opgenomen zodat inwoners en bedrijven weten wat van hen verwacht wordt. Vervolgprocedure (inspraak/publiceren) Het raadsbesluit zal na vaststelling worden gepubliceerd. Tevens wordt deze informatie op de website gepubliceerd. Eerdere besluitvorming c.q. bronvermelding Raadsbesluit van 8 november 2010; vaststelling lijst van verklaring van geen bedenkingen