RA599 w.g. Accountantsverslag 2020 - Gemeente Sliedrecht.pdf
Tekst van het document
13 juli 2021
ACCOUNTANTSVERSLAG 2020
Gemeente Sliedrecht
13 juli 2021
RA599
Aanbiedingsbrief
Aan:
Geachte leden van de raad,
de raad van de gemeente Sliedrecht T.a.v. de heer Van Aalst, raadsgriffier Postbus 8 3300 AA SLIEDRECHT
Wij hebben de jaarrekening 2020 van gemeente Sliedrecht (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 3 november 2020, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2020. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies van de jaarrekeningcontrole opgenomen.
Rotterdam, 13 juli 2021
Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.
Kenmerk: MS/MF/RA599 Behandeld door: P. Wielaard MSc
Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Dit jaar kwamen daar nog de gevolgen van het coronavirus bij, waardoor wij niet bij u op locatie konden langskomen en alle informatie en vragen digitaal hebben moeten afstemmen. Het gevolg hiervan was een iets minder efficiënt proces, mede vanwege de inherente beperkingen aan de digitale middelen. Desondanks is het proces tijdig afgerond. In dit verslag gaan wij nog specifiek in op het doorlopen controleproces. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,
Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA
VOLGENDE PAGINA
INHOUDSOPGAVE
DASHBOARD
w.g. C.M. Steehouwer MSc RA
Inhoudsopgave
1. DASHBOARD
2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE
4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE
4
1. Dashboard
1.1 Dashboard accountantscontrole
1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING
5
AANDACHTSPUNTEN VOOR 2021
De jaarrekening 2020 is getrouw. De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen. De ongecorrigeerde controleverschillen blijven onder de goedkeuringstolerantie voor wat zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.
RESULTAAT 2020
Naar aanleiding van de controle, de bevindingen en onze observaties zijn hieronder de vier belangrijkste aandachtspunten voor 2021 opgenomen. 1.
Invoering rechtmatigheidsverantwoording.
2.
Investeren in het op orde krijgen van de basis van de administratie en totstandkoming van de jaarstukken.
3.
Verhogen van de kwaliteit van de interne controles.
4.
Verhogen van de kwaliteit van de controles op memoriaalboekingen.
(x €1.000)
2020
Begroting (na wijziging)
Saldo van baten en lasten
21.583
20.754
Mutatie reserves
-21.305
-20.754
278
-
Resultaat
Beperkte afwijking ten opzichte van de begroting na wijziging, die wordt veroorzaakt door diverse beperkte mutaties.
De WNT is nageleefd. Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de SiSabijlage.
ONTWIKKELING GREX / SOCIAAL DOMEIN
BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN
Beperkte ontwikkelingen in grondexploitaties. Zowel de kosten als de baten van de grondexploitaties worden pas na 2020 gerealiseerd. Aandachtsgebied in grondexploitatie Sliedrecht Buiten met betrekking tot verplaatsing sportvelden. Gezien dit geen ontwikkeling voor derden is, dient dit buiten de grondexploitatie te worden gehouden. Aandachtsgebied voor Burg. Winklerplein als gevolg van voorziene planaanpassing in 2021. In de jaarrekening vindt verwerking plaats conform laatst vastgestelde plan. Tijdelijke ondersteuning zelfstandig ondernemers (Tozo) als maatregel n.a.v. COVID-19. Uitvoering belegd bij SDD en lang onduidelijkheid gebleven over wijze van verantwoorden en toepassing regels. Te verantwoorden in SiSa 2021 bij gemeente.
UW FINANCIËLE POSITIE VERGELEKEN
Rechtmatigheidsfout van € 150.000 als gevolg van niet EUaanbesteden van 2 diensten. Rechtmatigheidsfout van € 114.000 als gevolg van regionaal niet naleven van EU-aanbestedingsrichtlijnen. Dit betreft een doorwerkende fout vanuit de GR Drechtsteden die voorgaand jaar reeds is gemeld. Rechtmatigheidsfout van € 300.000 als gevolg van overschrijdingen op inhuurkosten (begrotingsonrechtmatigheid). Onzekerheid van € 65.000 als gevolg van mogelijke oninbaarheid van debiteuren. Fouten en onzekerheden als gevolg van de TOZOuitkeringen blijven binnen de rapporteringsgrenzen en worden derhalve niet verder toegelicht.
JAARREKENING
2,00
1,90
1,80 1,60 1,40
1,38
1,20 1,00 1,12
0,80
0,80
0,60 0,40 0,20 0,00 2017
Algemene beeld; prestatieverklaringen zorginstellingen vertraagd, geen doorwerking naar gemeenten.
DASHBOARD
RATIO WEERSTANDSVERMOGEN
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2018
2019
2020
6
2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole
2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole 2.2 De jaarrekening is getrouw & rechtmatig 2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening 2.4 Gecorrigeerde fouten 2.5 Top 5-aandachtspunten voor 2021
2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole (1)
COVID-19 enorme impact op boekjaar 2020. Zie hiervoor onze managementletter en de BADO-notitie.
7
Inleiding: COVID-19 en de jaarrekening 2020 De situatie en ontwikkelingen rond het coronavirus hebben een grote impact gehad het afgelopen jaar en dus ook op de jaarrekening 2020. Ook voor 2021 zal dit naar verwachting nog in belangrijke mate het geval zijn. Wij hebben in onze managementletter u hierover ook al geïnformeerd en zijn de afgelopen periode meerdere keren in overleg geweest met uw organisatie. Eind februari is de BADO-notitie met betrekking COVID-19 “effecten en risico's voor decentrale overheden” uitgekomen. In deze notitie is een groot aantal aandachtspunten beschreven voor het opstellen en controleren van de jaarrekening 2020. Deze notitie is behandeld in de Sectorcommissie Decentrale Overheden van de NBA en is daarmee ook richtinggevend geweest bij onze controle van de jaarrekening 2020. Wij verwijzen voor deze aandachtspunten, de impact op getrouwheid en rechtmatigheid, de controleaanpak en de specifieke attentiepunten ten aanzien van de posten in de jaarrekening naar deze notitie (zie: notitie-effecten-en-risicos-corona-voor-jaarrekening2020-decentrale-overheden.pdf (nba.nl)). In deze paragraaf informeren wij u over het proces van onze controle in relatie tot COVID-19 en de specifieke bevindingen die impact hebben op onze controle, de verslaggeving en onze controleverklaring.
Voor een analyse van het resultaat verwijzen wij naar de jaarrekening en naar paragraaf 3.1 van dit verslag.
Het proces van de totstandkoming en controle van de jaarrekening is redelijk verlopen. Hier zijn verbeterslagen in te maken.
De totstandkoming van de jaarrekening en het proces van de controle i.r.t. COVID-19 Zoals aangegeven in onze aanbiedingsbrief heeft zowel het samenstellen van de jaarrekening als onze controle grotendeels digitaal en op afstand plaatsgevonden. Ook al zijn we het digitale werken al meer dan een jaar gewend, het blijft bijzonder om te constateren dat het mogelijk is geweest de jaarrekening, zij het met vertraging op onderdelen en veel noodzakelijkerwijs te stellen vragen, op te stellen en te controleren. De samenwerking was, ondanks alle COVID-19 maatregelen, plezierig en constructief. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid dit proces met u te evalueren. Impact op verslaggeving Het BBV kent zoals bekend een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen. Het staat de gemeente vrij om naast de verplichte paragrafen zelf paragrafen aan de begroting of jaarstukken toe te voegen. COVID-19 is een gebeurtenis die niet slechts aan één programma of taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op de gehele gemeente en heeft betrekking op veel programma’s en taakvelden.
De gevolgen van COVID-19 zijn nader toegelicht in paragraaf ‘Coronacrisis en financiële huishouding Sliedrecht’
DASHBOARD
De gemeente heeft er daarom voor gekozen om in één overzichtelijke bijlage, namelijk 6.4 corona, toe te lichten welke gevolgen COVID-19 op de gemeente Sliedrecht heeft (gehad) en welke maatregelen, activiteiten en werkzaamheden de gemeente heeft genomen. Hierin is een zo goed mogelijke inschatting opgenomen van de effecten op de uitgaven, de baten en het netto effect. Samenvattend betreft het enerzijds besparingen en uitstel van lasten naar een later jaar, anderzijds zijn opbrengsten gemist, waaronder huuropbrengsten. Het netto effect over 2020 wordt geschat op €100.000 nadelig.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole (2)
TOZO is juist en volledig verwerkt in de jaarrekening 2020
8
Tozo-regeling De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is een van de steunmaatregelen van het kabinet om zelfstandige ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis en voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen op te vangen. De regeling kent verschillende tranches met verschillende rechtmatigheidsvereisten: Tozo 1: aanvragen tussen 1 maart 2020 tot 1 juni 2020 Tozo 2: aanvragen vanaf 1 juni 2020 tot 1 oktober 2020 Tozo 3: aanvragen vanaf 1 oktober 2020 tot 1 april 2021 De Tozo-regeling is aanvankelijk als een regelluwe regeling geïntroduceerd, waarbij de minister heeft opgeroepen vooral snel te bevoorschotten. Pas in het voorjaar van 2021 is de regelgeving rondom Tozo en de verantwoording hiervan enigszins uitgekristalliseerd, al blijft sprake van onduidelijkheden. Met de SDD is een intensief traject doorlopen deze regelgeving te interpreteren en toe te passen en is een forse inspanning geleverd dossiers op orde te brengen en definitieve beschikkingen op te leggen. In de loop van juni wordt duidelijk wat de impact is voor uw gemeente wat betreft de omvang van de lasten. Uit de steekproeven die wij hebben gedaan op de beschikkingen en uitbetalingen blijken geen fouten of onzekerheden.
Uw gemeente heeft in het kader van de Tozo-regeling een voorschot van het rijk ontvangen van € 3,4 mln. De uitvoering van deze regeling is in delegatie uitbesteed aan de Sociale Dienst Drechtsteden (hierna: SDD) als onderdeel van de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden (hierna: GRD). Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening van de GRD wordt verantwoording afgelegd aan het rijk. Op basis van de SiSa-bijlage van de GRD worden ook de definitieve afrekeningen door het Rijk bepaald. In uw SiSa-bijlage over 2021 is het dan ook de bedoeling de bedragen over te nemen van de beschikking die u van het Rijk zal ontvangen. Voor Tozo doet u over 2020 een zogenaamde nul-verantwoording. De juistheid van deze verantwoording hebben wij vastgesteld. Op grond van de Tozo-regeling worden fouten en onzekerheden verwerkt in de definitieve rijksbijdrage Tozo, onder de veronderstelling dat deze worden teruggevorderd. Door de GRD is een inschatting gemaakt van de inbaarheid van deze bedragen. De afwaardering van deze vordering leidt tot een resultaatsimpact bij de GRD. Overige corona gerelateerde bevindingen In onze controle hebben wij uitgebreid aandacht besteed aan de impact van het coronavirus op de jaarrekening 2020. Onder andere in de waardering van vorderingen, prestatielevering rondom inkopen en inschattingen voor de grondexploitaties hebben onze bijzondere aandacht gehad.
In 2020 heeft COVID-19 met name invloed gehad op de inbaarheid van uw vorderingen. U heeft de reservering in uw weerstandsvermogen hiervoor ook met €300.000 opgehoogd. Wij hebben bij onze controle ook een onzekerheid geconstateerd van €65.000 als gevolg van het niet goed kunnen inschatten of een vordering inbaar is. Wij vragen u dan ook de inbaarheid van uw vorderingen in 2021 goed te blijven monitoren en tijdig maatregelen te treffen bij verwachte oninbaarheid.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.2 De jaarrekening is getrouw
De jaarrekening 2020 is getrouw en rechtmatig
9
Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2020 een goedkeurende controleverklaring af te geven met betrekking tot de getrouwheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2020 als van de activa en passiva per 31 december 2020 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd van beperkte omvang welke door de gemeente zijn gecorrigeerd. Naast de geconstateerde en verwerkte controleverschillen, zijn tijdens onze controle tevens controleverschillen geconstateerd ten aanzien van getrouwheid welke niet zijn gecorrigeerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij niet gecorrigeerde afwijkingen boven de € 50.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)
FOUTEN
ONZEKERHEDEN
VERWIJZING
Debiteuren – Inbaarheid van vordering
-
65
§2.1
Totaal
-
65
Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)
1.004
3.012
Performance materialiteit (75% van de materialiteit)
580
1.740
Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie
50
50
Getrouwheid
Wij hebben, voor zover mogelijk, het college verzocht om deze controleverschillen te corrigeren. Dit advies heeft het college dan ook opgevolgd waardoor enkel bovenstaande onzekerheid resteert. De overige controleverschillen zijn door het college gecorrigeerd en verwerkt in de aangeboden jaarrekening.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening
De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn niet allemaal in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen.
10
Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid geconstateerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij geconstateerde afwijkingen boven de € 50.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)
FOUTEN
ONZEKERHEDEN
VERWIJZING
-
65
§2.1
Europese aanbestedingen – onrechtmatige inkoop van twee contracten
150
-
§4.4
Europese aanbestedingen – Onrechtmatig regionaal ingekochte inhuur
114
-
§4.4
Begrotingsrechtmatigheid – Overschrijding op twee programma’s als gevolg van hogere personeelslasten.
300
-
Totaal
564
65
Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)
1.004
3.012
Performance materialiteit (75% van de materialiteit)
580
1.740
Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie
50
50
Rechtmatigheid Debiteuren – Inbaarheid van vordering
§4.4
Wij concluderen dat deze controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en kunnen daarom een goedkeurende controleverklaring verstrekken met betrekking tot de rechtmatigheid.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.4 Gecorrigeerde fouten
Overzicht gecorrigeerde fouten in de jaarrekening naar aanleiding van de controle.
11
Naast de ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van het aspect getrouwheid geconstateerd en gecorrigeerd door de gemeente Sliedrecht. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)
FOUTEN
ONZEKERHEDEN
Overlopende Activa - Te vroeg genomen resultaat op afgesloten contract in het kader van VTU
241
-
Overlopende Activa – Foutieve BTW vordering opgenomen
151
-
Materieel vaste activa – verkeerd gepresenteerde investeringen onder investeringen Riolering
532
-
Overlopende passiva – Onterecht opgenomen nog te betalen kosten
248
-
Overlopende passiva – Reeds afgerekende afrekening servicekosten 2019 als nog te betalen verantwoord.
110
-
Resultaat riolering – onterecht de mutatie van de voorziening verwerkt via de baten en lasten
3.332
-
Totaal
4.614
-
Getrouwheid
Naast bovengenoemde fouten zijn er nog diverse presentatie technische wijzigingen doorgevoerd en heeft uitbreiding van de niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen plaatsgevonden. Bovenstaande correctieposten zijn in de definitieve jaarstukken gecorrigeerd.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.5 Top 4-aandachtspunten voor 2021
De belangrijkste aandachtspunten voor het komende jaar
12
Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2020 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende top 4 van aandachtspunten voor het komende jaar benoemen. 1. Invoering rechtmatigheidsverantwoording Al enkele keren hebben wij u gerapporteerd over de op handen zijnde invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Vooralsnog heeft behandeling van deze wetgeving nog niet plaatsgevonden, waarmee invoering in 2021 meer en meer onzeker wordt. Wij adviseren u door te gaan op de ingeslagen weg (zie ook de managementletter 2020) en de eventuele extra tijd die wordt gegeven optimaal te benutten. 2. Investeren in het op orde krijgen van de basis van de administratie en totstandkoming van de jaarstukken Ook dit jaar was het proces van de controle een intensief traject. In het traject van totstandkoming van de jaarrekening 2020 en de controle hierop zijn zien wij nog veel verbeterpunten, die ook tijdens het traject voor u duidelijk zichtbaar zijn geworden. Na afronding plannen wij graag een evaluatie met u in zodat we kunnen afstemmen in hoeverre wij u kunnen ondersteunen in de verdere kwaliteitsverbetering in de organisatie.
Het belangrijkste aandachtspunt hierbij is om de basis weer volledig op orde te krijgen, beginnend met op een juiste wijze mutaties te verwerken en het opschonen van uw balansposten. 3. Verhogen van de kwaliteit van de interne controles Voor 2020 hebben wij gebruik gemaakt van de, door de gemeente, uitgevoerde interne controles. Door onze steekproeven uit te zetten bij uw organisatie hebben zij deze voorbereid. Echter blijkt uit onze controle dat deze werkzaamheden niet met voldoende diepgang worden uitgevoerd en dat ook conclusies te snel worden getrokken. Dit leidt er toe dat wij naderhand nog veel vragen hebben moeten stellen over de opgeleverde controles en wij ook tot andere conclusies komen die leiden tot correcties of tot veel aanvullend werk voor uw organisatie. Door het verbeteren hiervan kunt u als organisatie tijdiger fouten constateren en hierop tijdig acties formuleren. Daarnaast draagt deze verbetering ook bij aan een efficiënter controleproces. 4. Verhogen van de kwaliteit van de controles op memoriaalboekingen De geconstateerde controleverschillen die door uw organisatie zijn aangepast vloeien voort uit het feit dat memoriaalboekingen niet goed zijn onderbouwd en daardoor onjuist worden verwerkt. Een versterking van de interne controle hierop kan deze fouten voorkomen.
Niet alleen leidt dit tot een betere jaarrekening, maar ook tot accuratere tussentijdse informatie.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
13
3. Resultaat & financiële positie
3.1 Resultaat 2020 3.2 Dashboard financiële positie 3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente 3.4 Ons beeld van uw financiële positie
3.1 Resultaat 2020
Resultaat 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 26 miljoen
14
Het resultaat van de gemeente Sliedrecht over het jaar 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt €278.000 voordelig. In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: 2020
BEGROTING NA WIJZIGINGEN
VERSCHIL
IN %
Saldo van baten en lasten
21. 583
20.754
829
4%
Mutatie reserves
-21.305
-20.754
-551
3%
278
-
278
OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x 1.000)
Resultaat
Belangrijkste afwijkingen in het resultaat 2020 op programma’s zijn afdoende toegelicht in de jaarrekening
DASHBOARD
Het resultaat 2020 wijkt ongeveer 4% af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces. Wij concluderen dan ook dat sprake is van een relatief wat forsere afwijking die evenwel op adequate wijze is verklaard en gezien de moeilijk te ramen omstandigheden gedurende 2020 voor ons geen aanleiding geven hier procesmatige aanbevelingen te doen. Op basis van het opgenomen overzicht van incidentele baten en lasten zien wij dat het saldo van baten en lasten voor € 27,1 miljoen wordt veroorzaakt door incidentele baten en slechts voor € 6,8 miljoen door incidentele lasten. Gecorrigeerd betekent dit dat u een structureel saldo van baten en lasten heeft van €1 miljoen positief. Hierbij dient wel te worden benoemd dat eventuele mindere uitgaven die zijn gedaan in 2020 en waardoor budgetten niet volledig zijn benut niet worden meegenomen in de staat van incidentele baten en lasten. Dit kan er dan ook toe leiden dat het structurele saldo naar beneden dient te worden bijgesteld.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3.2 Dashboard financiële positie per 31 december 2020
NETTO SCHULDQUOTE
SOLVABILITEIT
15
BELASTINGCAPACITEIT 50
90
95
105
130
19% 220
-100
< 90%
48%
20
90-130%
0
> 130%
(GECORRIGEERDE) SCHULDQUOTE
< 20%
110% 100
20-50%
> 50%
GRONDEXPLOITATIE
50
150
< 95%
95-105%
> 105%
STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE 0
90
35 130
18% -100
< 90%
DASHBOARD
220
90-130%
3%
20
> 130%
JAARREKENING
0
< 20%
FINANCIËLE POSITIE
-1,24% 100
20-35%
> 35%
BEVINDINGEN
5
-5
< 0%
BIJLAGEN
0%
> 0%
3.2 Dashboard financiële positie
NETTO SCHULDQUOTE
16
SOLVABILITEIT
BELASTINGCAPACITEIT 50
90
95
105
130
19% 220
-100
< 90%
48%
20
90-130%
0
> 130%
(GECORRIGEERDE) SCHULDQUOTE
< 20%
87% 100
20-50%
> 50%
GRONDEXPLOITATIE
50
150
< 95%
95-105%
> 105%
STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE 0
90
35 130
18% -100
< 90%
DASHBOARD
220
90-130%
3%
20
> 130%
JAARREKENING
0
< 20%
FINANCIËLE POSITIE
1,24% 100
20-35%
> 35%
BEVINDINGEN
5
-5
< 0%
BIJLAGEN
0%
> 0%
3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente
17
Ontwikkeling ratio weerstandsvermogen
2,00
1,90
1,80 1,60
1,38
1,40
1,12
1,20 1,00 0,80
0,80
0,60 0,40 0,20 0,00 2017
2018
2019
2020
Toelichting financiële positie De gemeente Sliedrecht heeft op basis van de hiervoor getoonde kengetallen een solide financiële positie, wat ook naar voren komt uit de Benchmark Nederlandse gemeenten zoals deze begin 2021 door BDO is gepubliceerd. Het vergelijken van bovenstaande ratio over 2020 met voorgaande jaren is niet geheel juist, gezien de definitie in 2020 op verzoek van de raad is gewijzigd. Per 2020 wordt bij de berekening van het weerstandsratio ook 20% van de stille reserves en 20% van de onbenutte belastingcapaciteit toegerekend. Zonder rekening te houden hiermee zou uw weerstandsratio uitkomen op 0,95 en zou u onder uw streefratio uitkomen. De schuldquote en solvabiliteit onderstrepen het verbeterde financiële beeld. De structurele exploitatieruimte is bij veel gemeenten een aandachtspunt die aanleiding geeft tot bezuinigingsopgaven. Dit op het oog tegenstrijdige beeld ten opzichte van de financiële positie is landelijk zichtbaar. Met name de stijgende kosten voor het sociaal domein leiden tot forse stijgingen in de structurele lasten bij gemeenten. Op de volgende pagina lichten wij de achtergrond van de verschillende ratio’s nader aan u toe.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3.4 Ons beeld van uw financiële positie
Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien
Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden Uw financiële positie is sterk te noemen Uw weerstandsvermogen is uitstekend
18
Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat vanaf begrotingsjaar 2021 gaat gelden. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie.
Weerstandsvermogen is uitstekend In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 8,2 miljoen. In het weerstandsvermogen ultimo 2020 zijn de vrij aanwendbare reserves en een deel van de stille reserves meegeteld. In geval van calamiteiten is het mogelijk om (een deel van) deze reserve een andere aanwending te geven. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 5,8 miljoen. Het weerstandsvermogen van de gemeente Sliedrecht voldoet hiermee aan het benoemde streefratio van 1,0. Ook zonder het meewegen van de stille reserves en onbenutte belastingcapaciteit is er voldoende eigen vermogen (6,2 miljoen) beschikbaar om boven het streefratio van 1,0 uit te komen. Solvabiliteit en netto schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2020 48%. Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen.
De gemeente kan aan haar lange termijnverplichtingen voldoen
De netto schuldquote bedraagt 19%. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Zowel de solvabiliteit als de netto schuldquote laten een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).
Financieel risico als gevolg van de grondexploitatie is laag DASHBOARD
Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie, bestaande uit de grondpositie (de boekwaarde) ten opzichte van de totale baten, laag is. Dit betekent dat risico’s voor een groot deel zijn afgedekt of voorzien. Volgens het GTK 2020 is een ratio grondexploitatie < 20% het minst risicovol te noemen. Uw percentage van 3% valt hier dan ook ruim binnen.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
19
4. Belangrijkste bevindingen
4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording 4.2 Sociaal domein uitgelicht 4.3 Ontwikkeling grondexploitaties 4.4 Overige bevindingen 4.5 BBV, WNT en SiSa 4.6 Begrotingsrechtmatigheid 4.7 Toelichtingen onrechtmatigheden 4.8 Significante schattingsposten
4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (1/2)
Nog aandachtspunten in de interne beheersing. Onze controle vooral gegevensgericht. Zie ook managementletter 2020.
Ambities zijn vastgelegd in IC-plan Integratie taken en organisatie GRD heeft hierin nog geen plek en is een aandachtspunt Meer nadruk op risicoanalyse inclusief frauderisico’s
20
Interne beheersing en onze aanpak voor 2021 Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze managementletter d.d. 4 januari 2021. Samenvattend hebben wij geconstateerd dat er bij uw gemeente, net als veel andere gemeenten, nog aandachtspunten zijn. Dit betekent niet dat uw gemeente niet in control is, maar wel dat het in control zijn voor ons veelal niet toetsbaar blijkt uit controlesporen in de processen en systemen. Derhalve konden wij het afgelopen jaar voor onze controle (nog) niet steunen op uw interne beheersing en hebben wij de jaarrekening voornamelijk achteraf en gegevensgericht gecontroleerd (middels deelwaarnemingen, cijferbeoordelingen, steekproeven etc.). Wij hebben in onze managementletter opgeroepen om uw ambities en mogelijkheden op het gebied van de interne beheersing te bepalen, zodat wij ook onze controleaanpak daarop kunnen aanpassen. Enerzijds omdat het niveau van interne beheersing de primaire verantwoordelijkheid is van het college / de organisatie en anderzijds om te voorkomen dat wij de lat in onze controleaanpak te hoog leggen en daar elk jaar met dezelfde bevindingen over blijven rapporteren. In het IC-plan dat in 2020 is geactualiseerd is deze ambitie weergegeven.
Naar onze indruk is dit een realiseerbare ambitie waar u enige jaren voor nodig zult hebben, gezien het aantal processen dat zich binnen de gemeente afspeelt. De ontwikkelingen op het vlak van integratie van taken van de GRD binnen de gemeentelijke organisatie is hierin nog niet ingebed en vraagt dan ook nog de nodige aandacht. Wij staan u hierbij graag met raad en daad terzijde. Fraude De komende jaren zal er vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden gegeven aan fraudepreventie. Onze beroepsorganisatie de NBA heeft hiertoe een notitie “Best practice maatregelen frauderisicobeheersing voor bestuurders en toezichthouders” onderhanden. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen zoals de gemeenteraad bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde. Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude kunnen de gelegenheden tot fraude afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. Landelijk vinden er diverse pilots plaats waar in de controleverklaring 2020 van de accountant uitgebreider wordt gerapporteerd over het thema fraude. De best practice van de NBA is erop gericht het fraudebewustzijn en de frauderisicobeheersing te vergroten. Uw gemeente heeft nog geen geactualiseerde frauderisicoanalyse.
Wij hebben u geadviseerd deze toe te voegen aan het IC-plan, als onderdeel van de algehele risicoanalyse. die als basis dient voor het interne controleplan. Dit interne controleplan wordt jaarlijks door het college vastgesteld. In de paragraaf risicobeheersing en weerstandsvermogen in de begroting en het jaarverslag zijn de belangrijkste risico’s weergegeven. Ook de klokkenluidersregeling en het meldpunt misstanden zijn ingestelde beheersmaatregelen. Graag gaan wij met u in overleg over het vergroten van de actieve rol van, primair de auditcommissie ten aanzien van frauderisicobeheersing. Bijvoorbeeld door jaarlijks de actuele frauderisicoanalyse te bespreken en te bespreken in hoeverre het interne proces van totstandkoming en interne toetsing van deze risico’s verloopt en hoe de organisatie passende interne maatregelen bepaalt. Ook kan hierbij aandacht worden besteed aan de werkzaamheden die intern in het kader van de rechtmatigheidscontrole al plaatsvinden en raakvlakken hebben met detectie van mogelijke fraudes.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (2/2)
Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2021 nog steeds ongewis. Vooral doorgaan op ingezette weg van voorbereidingen treffen
21
Update Invoering rechtmatigheidsverantwoording door het college met ingang van 2021 In onze eerdere rapportages zijn wij uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de rechtmatigheidscontrole door de externe accountant naar de rechtmatigheidsverantwoording door het college. De commissie BBV heeft in december 2020 de concept notitie rechtmatigheidsverantwoording met de nadere spelregels voor de rechtmatigheidsverantwoording ter consultatie openbaar gemaakt. Wij hebben vernomen dat op deze consultatie veel reacties zijn binnengekomen die door de commissie BBV worden verwerkt. Gelijktijdig vindt de wetsbehandeling in de Tweede Kamer plaats. Daarna volgen nog de nodige aanpassingen van het BBV en andere wetgeving. Met het uitstel van de wetsbehandeling dat nu diverse keren heeft plaatsgevonden is het nog allerminst zeker dat de rechtmatigheidsverantwoording per boekjaar 2021 wordt ingevoerd. Echter, zolang dit onzeker is adviseren wij u de ingezette weg en acties voort te zetten en ook de voorbereidingen in kaderstelling en normen te continueren. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste gemeenten een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor uw organisatie en interne beheersing.
Wanneer de rechtmatigheidsverantwoording met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, wordt de gemeente met ingang van verslagjaar 2021 immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het college een (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid. De wetswijziging is niet alleen een technische verandering maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie.
Stand van zaken binnen uw gemeente
Stand van zaken binnen uw gemeente De gemeente Sliedrecht heeft inmiddels diverse stappen genomen ter voorbereiding op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Er is door de ambtelijke organisatie een geactualiseerd IC-plan opgesteld, vanuit de ambitie meer beheersing te borgen en zichtbaar te maken in de primaire procesgang. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen ten aanzien van mogelijk te hanteren normen en kaders om besluitvorming hierover door de raad mogelijk te maken. Binnen de gemeente is nog niets geformaliseerd in bijvoorbeeld werkgroepen. Wel is in de auditcommissie een presentatie gegeven over achtergrond en denkrichting. Zoals hiervoor ook aangegeven adviseren wij u met name de voorbereidingen in de organisatie voort te zetten, de (fraude)risicoanalyse uit te werken en na te denken over de impact van de integratie en mogelijk wijzigende afrekensystematiek van de GRD-taken hierin betekent. Wij geven u in overweging de inzet van data-analyse actief in de VIC toe te passen, wat naar verwachting ook inzichten geeft die aan voornoemde kan bijdragen.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.2 Sociaal domein uitgelicht (1/2)
De afrekeningen in het kader van het Sociaal Domein zijn verwerkt in de jaarrekening.
22
Serviceorganisatie Jeugd De gemeente Sliedrecht werkt met de gemeenten in Zuid-Holland-Zuid via de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) samen inzake de uitvoering van de jeugdzorg. De Serviceorganisatie Jeugd is onderdeel van de gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J). De meeste taken zijn aan de SOJ gedelegeerd, alleen de taken van de wijkteams zijn gemandateerd. Bij delegatie ligt de verantwoordelijkheid voor een rechtmatige uitvoering van de taken bij de gemeenschappelijke regeling. Derhalve is de rechtmatigheid van de uitgaven van de SOJ (verantwoordingen zorgaanbieders) geen onderdeel van ons accountantsoordeel bij de jaarrekening van de gemeente Sliedrecht. Bij de jaarrekening 2020 van DG&J, waarvan SOJ onderdeel is, is op moment van afgifte van dit accountantsrapport nog geen controleverklaring verstrekt. De gemeente heeft de concept jaarcijfers ontvangen. De strekking van de controleverklaring van de accountant van SOJ is thans nog niet bekend. De gemeente Sliedrecht heeft in de jaarrekening de lasten voor jeugdzorg op basis van de laatst bekende prognose verantwoord. Persoonsgebonden budgetten Jeugd De Sociale Verzekeringsbank (SVB) beheert de persoonsgebonden budgetten. Facturen van de door de cliënten gecontracteerde zorgaanbieders worden door de SVB betaald.
SVB controleert deze facturen (factuur conform contract tussen cliënt en zorgaanbieder en of de gemeente een beschikking heeft verstuurd). De accountant van de SVB heeft onderzoek gedaan naar de rechtmatigheid van de bestedingen van de persoonsgebonden budgetten. Uit deze controle blijken fouten en onzekerheden. Controle op prestatielevering vindt niet door de SVB en/of de accountant van de SVB plaats. De persoonsgebonden budgetten voor de jeugdzorg zijn via de SOJ aan de SBV betaald. Het resultaat op de persoonsgebonden budgetten is onderdeel van het resultaat van de SOJ. Omdat de uitvoering van de jeugdzorg aan de SOJ is gedelegeerd, heeft het accountantsoordeel van de accountant van de SVB geen gevolgen voor het accountantsoordeel bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Sliedrecht voor wat betreft de Persoonsgebonden budgetten Jeugd.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.2 Sociaal domein uitgelicht (2/2)
De afrekeningen in het kader van het Sociaal Domein zijn verwerkt in de jaarrekening.
23
Sociale Dienst Drechtsteden (Participatiewet en WMO) De uitvoering van de taken voor beschermd wonen worden door de gemeente Dordrecht (als zijnde centrumgemeente) uitgevoerd. Dordrecht heeft met de regiogemeenten een samenwerkingsovereenkomst beschermd wonen en opvang 2017-2018 afgesloten. In deze overeenkomst is in 5 lid 5 opgenomen dat eventuele overschotten en tekorten conform een gedefinieerde verdeelsleutel na afloop van het kalenderjaar zal verdelen. Voor 2020 is een concept verantwoording beschikbaar, deze (concept) te verrekenen bedragen met de Dordrecht is in de administratie opgenomen. Op basis van de definitieve verantwoording dient nog verrekend te worden met de deelnemende gemeenten. Wij hebben nog geen definitieve afrekening van de Sociale Dienst Drechtsteden ontvangen. De gemeente Sliedrecht heeft in de jaarrekening de lasten voor beschermd wonen op basis van de laatst bekende prognose verantwoord. Persoonsgebonden budgetten WMO De hiervoor beschreven situatie ten aanzien van de uitkomsten van de controles uitgevoerd door de accountant van de SVB gelden ook ten aanzien van de persoonsgebonden budgetten voor WMO. De persoonsgebonden budgetten voor de WMO zijn via de SDD aan de SBV betaald.
Het resultaat op de persoonsgebonden budgetten is onderdeel van het resultaat van de SDD/GRD ad €102.070 (opgenomen als schuld voor de afwikkeling van de overgedragen regelingen over 2020). Bij deze verantwoording is nog geen controleverklaring door de accountant van SDD verstrekt waardoor deze afrekening nog het oordeel concept heeft en er mogelijk nog wijzingen kunnen volgen. Doordat de uitvoering van de WMO aan de SDD (onderdeel GRD) is gedelegeerd, heeft het accountantsoordeel van de accountant van de SVB geen gevolgen voor het accountantsoordeel bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Sliedrecht voor wat betreft de Persoonsgebonden budgetten WMO. Uitgaven Tozo Voor de uitgaven en afrekening Tozo met de Sociale Dienst Drechtsteden verwijzen wij naar paragraaf 2.1 van dit accountantsverslag.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.3 Ontwikkeling grondexploitaties (1/2)
24
Actualisatie en bijstelling grondexploitaties Een belangrijke balanspost met betrekking tot jaarrekening betreft de voorraden (grondexploitaties). Door de invloed van de parameters (zoals kostenstijgingen, fasering, wijzigingen van verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de verliezen of winsten van deze grondexploitaties hebben wij bij onze controle deze post diepgaand gecontroleerd. De risico's voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot drie P’s: Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen etc.) in de projecten in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? Prijs: inherent gevolg van de economische crisis is dat de verkoopprijzen van woningen en dus van grond onder druk staan. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd, rekening houdend met het risico dat gronden later of in het geheel niet worden afgenomen? Redelijkheid belangrijkste schattingselementen vastgesteld
Deze drie P’s zijn tijdens de jaarrekeningcontrole besproken met uw medewerkers. Tijdens deze gesprekken zijn de uitgangspunten gechallenged. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2020 geactualiseerd. Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Winstneming Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. In de notitie Grondexploitatie is opgenomen dat voor winstneming de Percentage of Completion (POC) methode geldt: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd dient tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitaties winst te worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2.
De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd).
Geen sprake van winstnames
DASHBOARD
Op dit moment kunt u voor uw grondexploitaties nog geen winsten nemen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het feit dat u slechts een beperkt deel van de geplande verkopen heeft gerealiseerd.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.3 Ontwikkeling grondexploitaties (2/2)
Boekwaarde grondexploitatie neemt toe. Wel kosten gemaakt, geen opbrengsten gerealiseerd.
25
De totale netto boekwaarde na aftrek van de verliesvoorziening bedraagt ultimo 2020 € 2,4 miljoen (2019: € 1,8 miljoen) en wordt voornamelijk gevormd door de grondexploitaties Burgemeester Winklerplein en Stationspark 3. De totale voorziening voor verwachte verliezen is in 2020 afgenomen naar € 1,0 miljoen ultimo 2020 en ziet toe op Burgemeester Winklerplein Het grootste deel van de boekwaarde komt voor rekening van bouwgrondexploitatie met betrekking tot bedrijventerreinen. U heeft geen projecten waar enkel woningbouw in wordt gerealiseerd. In de hierna volgende paragraaf gaan wij dieper in op de ontwikkelingen en onze observaties en bevindingen.
Opname kosten en opbrengsten in grondexploitatie die hier niet in mogen worden opgenomen
DASHBOARD
Ontwikkeling Stationspark 3/ Sliedrecht Buiten Op basis van onze controle hebben wij vastgesteld dat binnen dit project de kosten zijn opgenomen van de verplaatsing en realisatie van de sportvelden binnen dit plangebied. Tegenover deze kosten heeft u voor eenzelfde bedrag de opbrengsten geraamd die worden vervaardigd als gevolg van activatie onder de Materieel Vaste activa van deze sportvelden. Conform de notitie grondbeleid van de Commissie BBV is dit echter niet toegestaan, gezien de ontwikkeling van deze sportvelden niet behoort tot werken voor derden en daardoor buiten deze grondexploitatie dient te worden gehouden en als investeringskrediet moet worden verantwoord. Wij adviseren u dan ook dringend deze kosten en opbrengsten uit de grondexploitatie te verwijderen. Op dit moment zijn er nog geen kosten en opbrengsten gerealiseerd met betrekking tot deze sportvelden en is er ook nog geen sprake van realisatie van overige inkomsten waardoor winst zou moeten worden genomen. Hierdoor heeft deze fout nog geen invloed op de waardering van deze grondexploitatie en daarom ook geen invloed op de jaarrekening 2020.
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
JAARREKENING
4.4 Overige bevindingen
Onrechtmatige overschrijdingen van de begrote kosten met 300.000 Als gevolg van de actualisatie van uw onderhoudsplannen is in 2020 geen groot onderhoud gepleegd aan uw gebouwen.
DASHBOARD
26
Begrotingsrechtmatigheid In uw jaarstukken in paragraaf 4.9 heeft u een overzicht opgenomen van de begrotingsoverschrijdingen die in 2020 hebben plaatsgevonden. Op basis van deze analyse blijkt dat € 300.000 aan overschrijdingen onrechtmatig is en meetelt in ons oordeel. Op basis van onze controle komen wij tot eenzelfde uitkomst, waardoor wij dit ook meenemen in onze foutenevaluatie. Wij hebben vastgesteld dat de overige overschrijdingen terecht worden geclassificeerd als onrechtmatigheden die niet meetellen in ons oordeel. Kostenegalisatie voorzieningen voor onderhoud Op basis van de verslaggevingsgrondslagen dienen voorziening ter egalisatie van groot onderhoudslasten gebaseerd te zijn op onderhoudsplannen die door de raad zijn vastgesteld en dat deze ook jaarlijks worden geactualiseerd. De raad beslist namelijk over het onderhoudsniveau van uw bezittingen. Wij hebben bij onze controle vastgesteld dat uw voorzieningen hieraan voldoen. Wij hebben echter vastgesteld dat de voorziening voor onderhoud gebouwen op dit moment wordt geactualiseerd en dat als gevolg daarvan in 2020 geen uitgaven zijn gedaan. Dit is niet conform het onderhoudsplan wat er tot en met 31 december 2020 aan ten grondslag lag, waarin wel onderhoud was begroot.
In de actualisatie van het onderhoudsplan gebouwen die in 2021 door de raad zal worden vastgesteld, worden de niet uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden uit 2020 meegenomen en zal de uitvoering van dit onderhoud ook in 2021 en 2022 plaatsvinden.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.5 BBV, WNT en SiSa
27
BBV wordt nageleefd
Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat gemeente de wettelijke verslagleggingsregels (BBV heeft nageleefd.
WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten
Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 181.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2020 voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
Enkele bevindingen SiSa-bijlage opgenomen in Bijlage B.
DASHBOARD
SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2020. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen alleen voor de regeling G2A fouten en onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Voor een samenvattingen van deze bevindingen zie Bijlage B.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.6 Begrotingsrechtmatigheid (1/2)
Gerealiseerd resultaat 2020 is € 0,2 miljoen.
28
Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft uw gemeente circa € 104,4 miljoen aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 100,9 miljoen aan werkelijke lasten in 2020. Dit is in totaal een onderschrijding van 3,5 miljoen (3,3%). Aan baten had uw gemeente een bedrag van € 104,4 miljoen begroot na wijziging, tegenover € 101 miljoen aan werkelijke baten in 2020. In totaal gaat het om een hogere realisatie van baten van € 3,4 miljoen (3,3%). Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2020 is er per saldo circa € 21,3 miljoen aan de reserves toegevoegd zodat het gerealiseerde resultaat € 0,2 miljoen positief bedraagt. De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerde en gerapporteerd te worden aan de gemeenteraad.
Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan de gemeenteraad is formeel sprake van een onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien de overschrijdingen geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerd opbrengsten of overschrijdingen bij open-einde regelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd. Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel.
In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hierna voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma en de overschrijdingen van investeringskredieten.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.6 Begrotingsrechtmatigheid (2/2)
Overschrijding van begrote lasten op 3 programma’s en op algemene dekkingsmiddelen.
29
Zoals blijkt uit de figuur op voorgaande pagina is op één programma en ten aanzien van overhead een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren. Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. ONRECHTMATIG LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA
BEGROTINGSAFWIJKING
Programma 1 sociaal (totaal € 241.000)
Dit zijn deels uitgaven die passen binnen het bestaande beleid en niet eerder gerapporteerd hadden kunnen worden.
Programma 3 ruimte (totaal € 935.000)
Dit zijn uitgaven die passen binnen het bestaande beleid en niet eerder gerapporteerd hadden kunnen worden.
Programma 4 bestuur, Veiligheid en organisatie (totaal € 280.000)
Dit zijn deels uitgaven die passen binnen het bestaande beleid en niet eerder gerapporteerd hadden kunnen worden.
Algemene Dekkingsmiddelen (totaal €172.000)
Dit zijn uitgaven die passen binnen het bestaande beleid en niet eerder gerapporteerd hadden kunnen worden.
TELT NIET MEE IN OORDEEL
TELT WEL MEE IN OORDEEL
De overschrijdingen op programma 1 en 4 tellen voor respectievelijk € 105.000 en € 195.000 mee in het oordeel, aangezien deze hadden kunnen worden voorzien en eerder hadden kunnen worden gemeld aan de gemeenteraad. Het betreft in beide situaties overschrijdingen die worden veroorzaakt door overschrijdingen op inhuurbudgetten. Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de analyse begrotingsafwijkingen, zoals opgenomen in de paragraaf rechtmatigheid in de jaarstukken 2020 (vanaf bladzijde 113).
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.7 Toelichting onrechtmatigheden
Geen overschrijdingen van kredieten die gerapporteerd dienen te worden.
Onrechtmatige inkopen in het kader van EUAanbesteden voor € 274.000
DASHBOARD
30
Kredietoverschrijdingen In het kader van de begrotingsrechtmatigheid hebben wij de lastenoverschrijdingen op investeringskredieten getoetst om vast te stellen of de gerealiseerde uitgaven binnen de door de gemeenteraad geautoriseerde begroting (investeringskredieten) zijn gebleven. Uit deze analyse blijkt dat voor verschillende investeringskredieten sprake is van een overschrijding van de door de gemeenteraad vastgestelde investeringskredieten. Het totaal van deze overschrijdingen blijft onder onze rapporteringstoleranties en zal derhalve niet worden meegenomen in onze rapportage. Europese aanbestedingen Bij de controle op de aanbestedingen hebben wij vastgesteld dat twee contracten onterecht niet Europees zijn aanbesteed. het betreft hier contracten die reeds voor 2020 zijn aangegaan en in voorgaande jaren ook reeds als fout zijn meegenomen. Het totaal van kosten in 2020 op basis van deze contracten is € 150.000. Naast deze aanbestede contracten door de gemeente Sliedrecht is ook een regionaal aanbesteed contract onrechtmatig. Het betreft hier een inhuurcontract waarbij de opdrachtwaarde bij gunning ruim is overschreden. Deel van deze overschrijding wordt veroorzaakt door onvoorziene en onoverkomelijke omstandigheden. Deze worden dan ook niet meegewogen in ons oordeel.
Het restant van de overschrijding dient wel te worden meegewogen in ons oordeel, aangezien deze niet valt onder de uitzonderingsgrond zoals hiervoor is beschreven. Doordat dit een regionaal contract is, waarvan Sliedrecht ook gebruik maakt wordt een deel van deze overschrijding als fout meegenomen in ons oordeel bij uw jaarrekening. In totaal betreft uw aandeel in deze fout € 114.000 en hebben wij dan ook meegenomen in onze foutenevaluatie.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.8 Significante schattingsposten
Schattingen zijn in het algemeen realistisch (neutraal) van aard
31
Inherent aan het opmaken van een jaarrekening is dat het college schattingen moet maken. Bepaalde schattingen zijn van bijzonder belang door hun invloed op de jaarrekening en de waarschijnlijkheid dat toekomstige gebeurtenissen significant afwijken van de verwachtingen van het management. Een goed inzicht in de jaarrekening vereist kennis van deze posten. Als onderdeel van de controle hebben wij de aanvaardbaarheid van de schattingen beoordeeld. In het hierna opgenomen overzicht hebben wij van de jaarrekeningposten waaraan een belangrijke schatting ten grondslag ligt grafisch weergegeven op welke wijze wij de door het college gebruikte mate van prudentie inschalen. BEDRAG (x € 1.000)
POST IN DE JAARREKENING
TOELICHTING SCHATTING
Voorziening dubieuze debiteuren
326
Voorziening voor belastingdebiteuren is dynamische bepaald en GBD doet hiervoor een voorstel wat gevolgd wordt. De overige debiteuren van de gemeente Sliedrecht worden statisch bepaald op basis van openstaande vorderingen per balansdatum.
Voorzieningen voor onderhoud
2.601
Aandachtspunt blijft het juist onderbouwen van de voorzieningen voor groot onderhoud met actuele meerjarenonderhoudsplannen. Zie hoofdstuk 4.4. Overige bevindingen.
Waardering materiële vaste activa
67.978
Er zijn geen activa afgewaardeerd. Waarde is, indien nodig, afgewaardeerd naar lagere marktwaarde. Geen bevindingen.
Waardering financiële vaste activa
2.535
Waardering grondexploitaties
2.375
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
conservatief
DASHBOARD
BEOORDELING HUIDIG BOEKJAAR
JAARREKENING
neutraal
Er zijn geen activa afgewaardeerd. Waarde is, indien nodig, afgewaardeerd naar lagere marktwaarde.
De waardering van de grondexploitaties is neutraal. Zie hiervoor hoofdstuk 4.3. Ontwikkeling grondexploitaties.
Gewaarborgde geldleningen zijn niet afgewaardeerd. Hiervoor is ook geen reden gebleken bij onze controle.
-
optimistisch
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
32
Bijlagen
A
Onze controle
B
Bevindingen SiSa-bijlagen
33
A. Onze controle
A. Onze controle (1/4)
Doel en object van de controle
Gehanteerde materialiteit hoog a.g.v. Eneco-transactie
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Sliedrecht
DASHBOARD
34
Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 3 november 2020 met kenmerk ‘MS/MF/12749’. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op €1,0 miljoen.
Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 50.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controle cliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij bevestigen dat we geen giften hebben gegeven aan dan wel aangenomen van de organisatie of haar personeel. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden.