Presentatie Participatiewet in Balans beeldvormende vergadering 8 september 2026

Samen sterk naar werk & meedoen 8 september 2026 Gemeente Sliedrecht De opgaven: Participatiewet in balans & Transformatie Sociale infrastructuur Nienke Rodenhuis, senior beleidsadviseur GR Sociaal Marianne Sinnema, projectleider P-wet in balans Agenda 1. Aanleiding 2. Toelichting P-wet in balans 3. Toelichting Transformatie sociale infrastructuur werk 4. Planning en wat kunt u verwachten De twee opgaven… Inwoner Reguliere Arbeidsmarkt Ontwikkeling Inclusieve samenleving Transformatie sociale infrastructuur werk Aantal uitkeringen 2015-2026 2015 | 2026 | Toe -afname | Percentage inwoners met uitkering op totale bevolking Totaal | 6440 | 6581 | + 2% | 2015 | 2026 | 2015 | 2026 Dordrecht | 3985 | 3570 | - 10% Zwijndrecht | 44.501 | 44.669 | 2% | 2% Zwijndrecht | 934 | 1050 | + 12% Papendrecht | 459 | 521 | + 14% | Dordrecht | 118.899 | 122.796 | 3% | 3% Sliedrecht | 396 | 507 | + 28% | Hardinxveld Giessendam | 17.802 | 19.123 | 1% | 1% Alblasserdam | 276 | 344 | + 25% | Handrik Ido Ambacht | 29.156 | 32.859 | 1% | 1% Hendrik Ido | 275 | 364 | + 32% | Papendrecht | 32.188 | 32.299 | 1% | 2% Ambacht Hardinxveld | 115 | 225 | + 96% | Sliedrecht | 24.758 | 26.601 | 2% | 2% Giessendam Alblasserdam | 19.845 | 20.242 | 1% | 2% Algemene kenmerken regio Duur | 2015 | 2026 | Leeftijdscategorieën | 2015 | 2026 uitkering 0-3 | 10% | 0,10% | 18-27 jaar | 6% | 9% maanden | 27-35 jaar | 18% |

13% 3-6 | 9% | 2% | 35-45 jaar | 24% | 21% maanden 6-12 | 13% | 9% | 45-50 jaar | 13% | 10% maanden | 50+ | 39% | 47% 1-2 jaar | 19% | 14% 2-5 jaar | 27% | 23% | Leefvorm | 2015 | 2026 5-10 jaar | 13% | 28% | Alleenstaand | 67% | 70% 10 jaar of | 9% | 24% | Eenoudergezin | 18% | 16% meer Gezin | 15% | 14% P A R T I C I P A T I E W E T | I N | B A L A N S Afwegingskader Ik ben gemotiveerd of kan gemotiveerd worden om (parttime) aan de slag te gaan in loonvormend werk, al dan niet met LKS en dat is voor mij ook een haalbaar perspectief. Scholing of opdoen van vaardigheden zou mij kunnen helpen. Belemmerende factoren kunnen (op afzienbare termijn) worden weggenomen. Meedoen is voor mij haalbaar en kan me helpen om mij te ontwikkelen of te voorkomen | Klantgroep 1 | 12% | 10% | 9% | 12% | 14% | 16% | 13% | 29% dat ik achteruitga. Mogelijk ga ik op termijn betaald aan het werk, maar het zou ook goed kunnen dat dat niet meer mogelijk is. | • Klantgroep 2 | 33% | 21% | 55% | 44% | 44% | 36% | 50% | 36% Betaald werk is voor mij niet aannemelijk (meer) en meedoen hoogstens een optie. Ik | Klantgroep 3 | 55% | 69% | 37% | 44% | 42% | 47% | 37% | 35% zal langdurig in de bijstand verblijven en er mogelijk niet meer uitkomen.

Een beeld van de klanten uit Sliedrecht • 12% werkt part time • 2% ontheffing van sollicitatieplicht • 15% geen dienstverlening gericht op begeleiding, re-integratie & participatie, • 16% doet activiteit zoals p-plek ontwikkelplek, proefplaatsing, vrijwilligerswerk etc. • 21% voormalig inburgeringsdossier • 3% in begeleiding jongerenteam Peildatum mei 2026 circa percentages P A R T I C I P A T I E W E T I N B A L A N S Waarom herijking nodig is De doelgroep verandert sneller dan het huidige ondersteuningssysteem. Complexere doelgroep Meer inwoners hebben arbeidsbeperkingen, schulden, taalachterstanden of andere stapelende ondersteuningsvragen. Kleinere direct bemiddelbare groep Door arbeidsmarktkrapte vinden kansrijke werkzoekenden vaker zelfstandig werk; de resterende groep vraagt intensievere begeleiding. Grotere afstand tot werk Meer dan 50% van het bestand heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt; langdurige bijstand neemt toe. Kernopgave Werk blijft het doel waar dat kan — maatschappelijke participatie wordt een volwaardig perspectief waar werk (nog) niet haalbaar is. Landelijk beeld: circa ⅓ bemiddelbaar • ⅓ heeft meer tijd en ondersteuning nodig • ⅓ vindt waarschijnlijk geen werk 8 De beweging van de Participatiewet in Balans Van controle als vertrekpunt naar passende ondersteuning met heldere wederkerigheid.

Oud accent Arbeidsinschakeling als dominante route Standaardverplichtingen Controle en complexiteit Nieuwe balans Realistisch mensbeeld Eigen regie en intrinsieke motivatie Passend perspectief op participatie Blijft staan Wie kan werken, werkt Rechten én verantwoordelijkheden Proportionele handhaving als vangnet 1 Maatregelen 2 Fundamentele herziening 3 Vakmanschap & cultuuromslag 9 • Aanvraagprocedure vereenvoudigen • Vaststellen recht op bijstand • Begeleiding, re-integratie & participatie • Overige Spoor 1 • Vertrouwen • Eenvoud • Menselijke maat • Betrouwbaar en begrijpelijk vangnet Spoor 2 • Voldoende aandacht • Tijd en ruimte om te leren • Organisatieverandering Spoor 3 3 sporen P-wet in balans & implementatie P A R T I C I P A T I E W E T I N B A L A N S De nieuwe Participatiewet in balans P A R T I C I P A T I E W E T I N B A L A N S De vraag is niet alleen: “Hoe krijgen we iemand aan het werk?” Maar ook: “Welke kleine actie maakt vandaag beweging mogelijk?” 12 P A R T I C I P A T I E W E T I N B A L A N S E E N B R E D E R E D E F I N I T I E V A N R E S U L T A A T Niet één eindpunt, maar een waardeladder Contact afspraak lukt Stabiliteit basis op orde Activering ritme & deelname Ontwikkeling leren in praktijk Werk passend & duurzaam Elke stap is betekenisvol én kan de volgende stap mogelijk maken.

13 P A R T I C I P A T I E W E T I N B A L A N S Van systeemlogica naar menselijke maat Bestaanszekerheid Een stabiele basis om te kunnen ontwikkelen. Re-integratie Ondersteuning die past bij wat iemand aankan en nodig heeft. Handhaving Proportioneel, uitlegbaar en met oog voor omstandigheden. De wet biedt meer ruimte. De uitvoering bepaalt of mensen die ruimte ook ervaren. Welke vragen gaan we beantwoorden…? • Wat zegt de nieuwe Participatiewet in Balans over re-integratie, begeleiding en maatschappelijke participatie? • Hoe raakt de nieuwe Participatiewet onze huidige dienstverlening en uitgangspunten? • Wat zijn onze uitgangspunten voor begeleiding, re-integratie en participatie? • Hoe geven wij vorm aan ons ondersteuningsaanbod? P A R T I C I P A T I E W E T I N B A L A N S Wat gaan we opleveren? • een beleidskader voor begeleiding, participatie en re-integratie; • een ondersteuningsaanbod dat beter aansluit bij een grotere en meer diverse doelgroep; • meer ruimte voor eigen regie, maatwerk en ontwikkelingsgericht werken; • een betere balans tussen rechten, verantwoordelijkheden en passende ondersteuning; • een herzien instrumentarium dat zowel uitstroom naar werk als maatschappelijke participatie stimuleert. P A R T I C I P A T I E W E T I N B A L A N S Transformatie Sociale infrastructuur Door Nienke Rodenhuis

Waarom Transformatie Sociale Infrastructuur naar werk? • Veranderende doelgroep vraagt om hervorming van het systeem • We voorzien niet langer in de behoeften van de doelgroep en het is financieel onhoudbaar • Lange termijn keuzes over hoe we met elkaar gaan samenwerken in een infrastructuur naar werk Transformatie Sociale Infrastructuur naar werk Het Rijk biedt ondersteuning en budget • Omdat het tempo van de beoogde transformatie (landelijk) achterblijft • We moeten een helder takenpakket en toekomstvisie ontwikkelen voorde sociale infrastructuur naar werk. • GR Sociaal heeft al stappen gezet, maar mist nog een sterk en breed gedragen transformatieplan. Daar werken we nu aan. Ontwikkelen naar werk Doelgroep Participatiewet helpen om uit de bijstand en aan het werk te komen door: - Te bemiddelen naar werk - Een ontwikkelstap te zetten met begeleiding, training, opleiding etc. - Maatschappelijke participatie en meedoen stimuleren - Werkgevers adviseren en stimuleren tot inclusieve arbeidsmarkt Werk- en ontwikkelplekken bieden voor doelgroep met indicatie arbeidsbeperkt. 724 inwoners in de oude Wet Sociale Werkvoorziening (uitsterfconstructie sinds 2015) 111 inwoners met Beschut Werk (sinds 2015 in de Participatiewet) Klein aandeel arbeidsmatige dagbesteding, participatieplekken en ontwikkelplekken voor andere doelgroepen.

SW: 123 Beschut: 20 SW: 352 Beschut: 78 SW: 206 (+43 Staf) Beschut: 10 Doelgroep wordt groter en heeft meer complexe problematiek Doelgroep wordt kleiner door strengere toegang tot beschut werk FUSIE IN 2023 Werkgevers Maatschap- pelijke organisaties Sociaal ondernemers Leer-werk bedrijven Onderwijs Bredere infrastructuur naar werk en participatie Lokale aanbieders van trajecten Etc… Gemeente Het belang van ontwikkeling en doorstroom

Transformatie Sociale Infrastructuur naar werk Het nieuwe sociaal ontwikkelbedrijf • Gaat onderdeel zijn van de brede sociale infrastructuur voor de ontwikkeling van inwoners naarwerk. Hierin hebben ook reguliere werkgevers en (lokale)aanbieders van trajecten belangrijke rol. • Richt alles in op ontwikkeling; zodoende krijg je niet alleen instroom en uitstroom maar ook doorstroom. • Gelijktijdig rentabiliteit verbeteren. Samenhang P-wet in balans • Hoe geven wij vorm en uitvoering aan begeleiding, re- integratie & participatie • Invoering per 1-1- 2027 Transformatie sociale infrastructuur • Hoe richten wij onze organisaties in ten behoeve van begeleiding, re-integratie & participatie • Langere termijn transitiepad 3-5 jaar) Richt zich vooral op infrastructuur Richt zich vooral op de klant en de begeleiding en uitvoering Vragen?