Integraal Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2020-2023_160220221.pdf

Social nudging is het veranderen van gedrag door de juiste drijfveren met de juiste technieken te raken. Drijfveren zijn redenen om bepaald gedrag te vertonen. Met social nudging bestrijd je niet de symptomen, maar de oorzaken van gedrag. “Social” verwijst naar het ethische aspect van gedragsverandering: we zetten social nudging alleen in om gedrag uit te lokken waar mensen neutraal of positief tegenover staan en waarvan aannemelijk is dat het op lange termijn een positieve impact heeft op het leven van mensen. “Nudging” verwijst naar het inzetten van wetenschappelijk onderbouwde technieken om gedrag te veranderen. Vaak spelen deze technieken in op onbewuste drijfveren, waardoor het voor mensen gewoon makkelijker voelt om het gewenste gedrag te vertonen. 6

Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol & Drugs 2020-2023 - Gemeente Sliedrecht

23

 We zetten in op alternatieve vrijetijdsbesteding. Door de nadruk te leggen op alternatieve vrijetijdsbesteding voor alle jongeren blijft er minder tijd over om middelen te gebruiken. Zij hebben een plek nodig om naar toe te gaan waar zij actief bezig zijn met iets dat hen interesseert. Hierin zoeken we de verbinding met scholen, sportverenigingen en het jongerenwerk.

Sportverenigingen Een gezonde sportomgeving is in het belang van de sporter en de vereniging zelf. Matig of overmatig middelengebruik bevordert dat niet. De praktijk is echter dat een sportwedstrijd weleens een uitgebreide 'derde helft' heeft in de sportkantine. De barinkomsten zijn voor sportverenigingen vaak een belangrijke inkomstenbron. Het creëren van een gezonde sportomgeving begint bij het verenigingsbestuur zelf. Zij kunnen ervoor kiezen alcoholbeleid voor de vereniging op te stellen. Maar het zijn de barvrijwilliger en de teamcoach die een sleutelrol vervullen. Acties  Het bewustzijn bij sportverenigingen van hun verantwoordelijkheid voor de naleving van de wet vergroten.  Sportverenigingen ondersteunen bij het opstellen en handhaven van beleid omtrent middelengebruik om zo een gezonde sportomgeving te creëren.  Barvrijwilligers trainen in het toepassen van de leeftijdsgrens van 18 jaar.  We zetten in op alternatieve vrijetijdsbesteding. Door de nadruk te leggen op alternatieve vrijetijdsbesteding voor alle jongeren blijft er minder tijd over om middelen te gebruiken. Zij hebben een plek nodig om naar toe te gaan waar zij actief bezig zijn met iets dat hen interesseert. Hierin zoeken we de verbinding met scholen, sportverenigingen en het jongerenwerk.

(Overige) alcoholverstrekkers Met de term (overige) alcoholverstrekkers worden alle personen bedoeld die verantwoordelijk zijn voor een adequate naleving van de Drank- en Horecawet. Dat kunnen bijvoorbeeld horecaondernemers, barpersoneel, barvrijwilligers, portiers, caissières, slijterijen en filiaalmanagers zijn. Van deze mensen wordt verwacht dat ze de leeftijdsgrens voor de verstrekking van alcohol kennen en naleven, evenals het verbod op doorschenken bij dronkenschap en het toelaten van personen in kennelijke staat van dronkenschap in de onderneming, vereniging of het evenement. Belangrijk is vooral dat een alcoholverstrekker zich bewust is van zijn/haar verantwoordelijkheid en in staat is juist te handelen, ook wanneer er weerstand is bij de klant. Om alcoholverstrekkers hierin te bekwamen zijn trainingsprogramma’s ontwikkeld zoals Barcode voor barpersoneel, de IVA (Instructie Verantwoord Alcoholgebruik) training voor barvrijwilligers en de Evenementen IVA. Naleving van de wet kan, naast individuele training, worden beïnvloed door nalevingscommunicatie. Nalevingscommunicatie omvat alle vormen van communicatie (media, persoonlijk, internet etc.) die gericht zijn op het stimuleren van naleving.

Dit kan onder andere door met communicatie positieve voorbeelden zoals NIX-feesten extra te benadrukken en door het communiceren van de toezichtsresultaten de subjectieve pakkans te vergroten. Acties  Het bewustzijn bij alcoholverstrekkers van hun verantwoordelijkheid voor de naleving van de wet vergroten door diverse communicatiemiddelen in te zetten en het gesprek aan te gaan.  Alcoholverstrekkers trainen in het toepassen van de leeftijdsgrens van 18 jaar.  Organisatoren van evenementen blijven adviseren over middelengebruik.  We zetten vaker nalevingscommunicatie in, waaronder in elk geval ieder jaar communicatie van de toezichtsresultaten (onder andere nalevingscijfers).  We vragen (overige) alcoholverstrekkers aan te sluiten bij de jaarlijkse NIX-18 campagne.

Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol & Drugs 2020-2023 - Gemeente Sliedrecht

24

 We ontwikkelen in samenwerking met Bureau Objectief en Youz lokale materialen in het kader van het speerpunt doorschenken.  We communiceren richting (overige) alcoholverstrekkers over hoe alcohol- en drugsgebruik kan worden voorkomen op evenementen en festivals.

Omgeving De omgeving, zoals buren, vrienden, familie en collega's, speelt een belangrijke rol als het gaat om signalering. Als buurman, zus of kennis maak je je soms zorgen over alcohol- of drugsgebruik van iemand in je omgeving. Maar waar ligt de grens tussen gezellig een biertje drinken en alcoholmisbruik? Tussen een jointje roken en drugsverslaving? We willen inwoners bewust maken van de signalen en handelingsperspectief bieden om iemand te kunnen helpen. Acties  Er bestaan al verschillende campagnes om kennis over middelengebruik en de nadelige gevolgen daarvan te vergroten bij verschillende doelgroepen, zoals NIX-18, en daarbij handelingsperspectief te bieden om iemand te kunnen helpen. Hier sluiten we als gemeente op aan.  We onderzoeken of we het concept 'social nudging' bij ouders ook richting de omgeving in kunnen zetten. Een voorbeeld: om gezond gedrag in de sportkantine te bevorderen wordt een bordje neergezet met daarop de vraag of jongeren onder de 25 alvast hun identiteitsbewijs tevoorschijn willen halen als ze alcohol bestellen, zodat de barmedewerkers hier niet naar hoeven te vragen.

Elektra In het jongerencentrum komen jongeren samen en worden activiteiten gedaan voor jongeren. Jongeren experimenteren en in mindere mate geldt dat ook voor het gebruik van softdrugs. Nog het vaakst worden softdrugs gerookt. Vanuit landelijke wetgeving is het verboden te roken in openbare gebouwen en deze landelijke regelgeving dient te worden gerespecteerd. Ten aanzien van softdrugs geldt ook hier dat het van belang is de lage aantrekkingskracht op drugs in stand te houden. Het verbod op softdrugs binnen SOJS vormt overigens geen discussiepunt meer omdat de landelijke wetgeving roken in openbare gebouwen verbiedt. Acties  Met SOJS zal worden afgestemd ook toezicht te houden op de hangplek achter het gebouw.  Met SJOS zal gekeken worden of het mogelijk is om verlichting aan te brengen op de hangplek.

Coffeeshop Op 19 mei 2008 heeft de gemeenteraad van Sliedrecht de Kaderstelling Softdrugsbeleid vastgesteld, het zogenaamde 1-optiebeleid. De coffeeshop moet voldoen aan de in het beleid vastgestelde voorwaarden, alle AHOJG-plus criteria, de aangehaalde kaders en de eisen zoals gesteld in de exploitatievergunning en gedoogverklaring. De coffeeshop vormt daarmee de enige plek in Sliedrecht om binnen de kaders van het gedoogbeleid aan softdrugs te komen. Bij overtredingen van de gestelde gedoogvoorwaarden wordt strikt opgetreden. Vanuit preventief oogpunt is samenwerking met de coffeeshop belangrijk omdat verbinding tussen de coffeeshop en hulpverlening een belangrijke verbindende schakel kan zijn. Acties  Het actualiseren van het coffeeshop beleid, waarbij aandacht wordt besteed aan het beschermen van kwetsbare groepen, zoals jongeren en jongvolwassenen.  De medewerkers van de coffeeshop worden getraind in het herkennen van problematisch cannabisgebruik om incidenten en risicosituaties te voorkomen.

Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol & Drugs 2020-2023 - Gemeente Sliedrecht

25

 De uitwisseling en samenwerking tussen de coffeeshop en het Sociaal Team versterken, in het bijzonder door de inzet van de verbindingsfunctionaris gezondheid en verslaving.

6.2.2

Verbindingsfunctionaris gezondheid en verslavingen

We willen de functie van Verbindingsfunctionaris gezondheid en verslavingen als volgt structureel continueren:  

 

Beslispunt B 2 van het raadsvoorstel

De verbindingsfunctionaris als spin in het web. De verbindingsfunctionaris is bekend bij veel jongeren. Met name de samenwerking met SOJS is hierin een aanjager. De samenwerking met netwerkpartners. Om de doelgroep goed te begeleiden is het van essentieel belang dat de samenwerking gewaarborgd blijft. Het onderhouden van deze contacten is van groot belang. Focus op de relatie met betrokkenen en vervolgens doorzetten naar eventuele hulpverlening. 24/7 telefonisch bereikbaar. De verbindingsfunctionaris wordt regelmatig in het weekend en in de avonduren gebeld voor advies. In extreme situaties wordt de verbindingsfunctionaris ook s 'nachts gebeld.

Acties  Netwerk uitbreiden door het investeren in contacten met scholen, hulpverleningsinstanties, bestaande trajecten en halt-trajecten. Het vroegtijdig signaleren is essentieel. Voor sommige personen helpt het juist om naast de bestaande hulpverleningstrajecten begeleiding te krijgen op een laagdrempelige manier.  Snelle benadering, maar wel op het juiste moment.  Blijven investeren in de relatie en het ontdekken van problemen in bepaalde wijken.  Blijven investeren in bekend maken van de functie via de lokale krant en social media.

6.2.3

Praktijkgerichte risicoanalyse

Beslispunt B 3 van

Om gericht te kunnen inzetten op een passende aanpak wordt jaarlijks een het raadsvoorstel praktijkgerichte risicoanalyse uitgevoerd in samenwerking met politie, jongerenwerk, veldwerk verslavingszorg en de Boa's drank- en horeca. Van deze partners wordt jaarlijks via een gestandaardiseerde vragenlijst gevraagd aan te geven wat zij als de belangrijkste risico’s zien. De risicoanalyse bepaalt in welke mate op een specifieke pijler wordt ingezet en welke setting de meeste aandacht krijgt. De risicoanalyse is dus niet bedoeld om te bepalen welke interventies worden ingezet, maar wel waar, wanneer en hoe interventies het beste kunnen worden ingezet. Op basis van de uitkomsten kan jaarlijks de uitvoeringsstrategie worden bepaald en bovendien in opvolgende jaren worden verfijnd en bijgestuurd. Acties  Jaarlijkse uitvoering van praktijkgerichte analyse voortzetten.

6.2.4

Handhaving

In de jaren 2016 tot en met 2019 is wat betreft de handhaving van alcoholgebruik ingezet op de leeftijdsgrenzen, het doorschenken en de vergunningen. Dit blijven de speerpunten voor de komende periode. Voor handhaving in relatie tot drugs is een aparte alinea opgenomen.

Speerpunt leeftijdsgrenzen Sinds 1 januari 2014 is de wettelijke leeftijdsgrens voor alcohol verhoogd van 16 naar 18 jaar. De handhaving hiervan is een verantwoordelijkheid van de gemeente.

Beslispunt B 4 van het raadsvoorstel

Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol & Drugs 2020-2023 - Gemeente Sliedrecht

26

Acties  In aanvulling op de reguliere handhavingscontroles blijven wij inzetten op lokale mystery shopping en monitoren we of de positieve ontwikkeling op de naleving van de leeftijdsgrens zich doorzet.  Vanaf 2016 koppelen wij mystery shopping ook aan handhaving en dit blijven we hanteren als methodiek.  We blijven communiceren over de uitkomsten van het mystery shopping onderzoek

Speerpunt doorschenken Barmedewerkers en portiers hebben vaak minder aandacht voor doorschenken. De wet is hier echter heel duidelijk over; degenen die verkopen of leveren aan personen die (kennelijk) dronken zijn, kunnen hiervoor een gevangenisstraf krijgen of aan hen kan een boete worden opgelegd. De Dranken Horecawet (artikel 20) bepaalt daarnaast dat er geen dronken bezoekers aanwezig mogen zijn in een horecagelegenheid. Acties  We bieden de horeca de mogelijkheid hun barmedewerkers te trainen. De normsessie en aanvullende training is in overleg georganiseerd met de GGD ZHZ. Handhaving is in deze fase niet aan de orde.  De nulmeting die in april 2019 plaatsvond op doorschenken krijgt een vervolg. Er vindt twee keer per jaar vervolgonderzoek plaats en onderdeel van dit onderzoek is ook een confrontatie-audit. Dit houdt in dat de dienstdoende leidinggevenden die avond een terugkoppeling ontvangt van de uitkomsten van het onderzoek. Deze aanpak is gericht op bewustwording en het bieden van het juiste handelingsperspectief.  We communiceren over de uitkomsten van het doorschenkonderzoek.  In samenwerking met Bureau Objectief/ Youz ontwikkelen we lokale materialen om bij dit actiepunt voor bewustwording te zorgen.  We onderzoeken hoe de aanpak verder geborgd kan worden. Uitgangspunten daarbij:  De horeca (en andere stakeholders) betrekken en ondersteunen we bij de aanpak.

 We spreken een gezamenlijke norm rondom dronkenschap en doorschenken af.  Het horecapersoneel wordt getraind in het naleven van deze norm.  De norm wordt gecommuniceerd naar het uitgaanspubliek.  Mocht er op termijn geen significante verbetering zichtbaar worden, dan onderzoeken wij de (juridische) mogelijkheden om het doorschenkonderzoek te koppelen aan handhaving. Dit zal op een vergelijkbare manier plaatsvinden als bij mystery shopping.

Speerpunt rechtsgeldige vergunning Een rechtsgeldige vergunning is een beschikking die voldoet aan alle eisen van de Drank- en Horecawet. In 2017 voldeed 93% van de gelegenheden hieraan. Dit hoge percentage willen we vasthouden. Acties  De reguliere controles zetten we de komende periode met behulp van Boa's voort.

Handhaven op drugs

Beslispunt B 5 van

De productie van en handel in drugs is in de loop der jaren sterk het raadsvoorstel geprofessionaliseerd en vindt voor het overgrote deel plaats onder de regie van de georganiseerde misdaad. Waar de wet- en regelgeving het mogelijk maakt handhaven wij op het thema drugs. Zo maakt de burgemeester sinds 1 januari 2019 gebruik van zijn bevoegdheid om op grond van de Opiumwet ("Wet Damocles") panden te sluiten. Die bevoegdheid zet hij in, indien in woningen, in

Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol & Drugs 2020-2023 - Gemeente Sliedrecht

27

andere overdekte of open ruimten een middel wordt verkocht, geleverd of verstrekt dat volgens de Opiumwet verboden is. Acties  Wij blijven alert op de productie van en de handel in en gebruik van drugs, en doen dit samen met partners als Politie, Stedin, Tablis Wonen en ondernemers.  Wij delen informatie binnen de geldende privacywetgeving om te komen tot een meer adequate informatiepositie en daarmee mogelijke opsporing.  Wij werken verder aan het verbeteren van de informatiepositie binnen de gemeentelijke organisatie door het organiseren van bijeenkomsten met in- en externe partners.

Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol & Drugs 2020-2023 - Gemeente Sliedrecht

28

7. Financiële paragraaf De doelstellingen en acties uit dit preventie- en handhavingsplan kunnen gerealiseerd worden met de middelen die hiervoor in de begroting 2021 structureel zijn opgenomen.

Preventie Sliedrecht betaalt, evenals de andere gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid, jaarlijks een inwonerbijdrage aan de Dienst Gezondheid & Jeugd. Hiervan wordt de inzet van de GGD-ZHZ voor de lokale prioriteiten uit de lokale nota publieke gezondheid en het preventie –en handhavingsplan bekostigd. Er is voor onze gemeente, binnen de begroting van de GGD-ZHZ, jaarlijks een activiteitenbudget voor gezondheidsbevordering beschikbaar van ca. € 15.000,-. Een derde hiervan, ca. € 5.000,-, gaat naar de inzet van de GGD-ZHZ op het thema alcohol- en drugspreventie. Het andere deel wordt gebruikt om uitvoering te geven aan de ambities uit de lokale nota publieke gezondheid. Op het gebied van preventie zijn geen aanvullende middelen nodig.

Handhaving De gemeenteraad van Sliedrecht heeft bij besluit van 8 oktober 2013 een budget beschikbaar gesteld voor het kunnen uitvoeren van handhaving door Boa's op de Drank- en Horecawet waaronder de controle op de actuele vergunning. De Boa's maken gebruik van stagiaires om mysteryshopping vorm te geven. Naast de inzet van onze boa's brengt mysteryshopping geen kosten met zich mee. Er is in de begroting 2021 ook een bedrag beschikbaar voor alle taken op het gebied van handhaving. Uit dit budget wordt ook inzet geleverd op de naleving van het verbod op doorschenken overeenkomstig de in dit stuk gestelde ambities. De kosten hiervoor bedragen € 8000,00 en kunnen uit het beschikbare budget worden voldaan.

Verbindingsfunctionaris Gezondheid en Verslaving In de gemeentebegroting 2021 is structureel geld opgenomen om de verbindingsfunctionaris blijvend te kunnen inzetten.

Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol & Drugs 2020-2023 - Gemeente Sliedrecht

29

Bijlage: Regelgeving Regelgeving vormt een van de pijlers van een integrale aanpak van het alcohol- en drugsvraagstuk. Dit preventie- en handhavingsplan is dan ook geen op zichzelf staand document. Hieronder is een opsomming opgenomen van de bestaande regelgeving over alcohol en drugs. Alle regelingen tezamen vormen de basis voor het beleid en de handhaving.

Drank- en Horecawet De huidige Drank- en Horecawet is in 2013 ingevoerd. Het doel van de wet is gezondheidsschade door alcohol bij jongeren voorkomen en verstoring van de openbare orde door alcoholmisbruik onder jongeren terug te dringen. In 2014 werd de wettelijke leeftijdsgrens aangepast van 16 naar 18 jaar.

Drank- en horecaverordening gemeente Sliedrecht De gemeenteraad heeft deze verordening in haar vergadering van 10 december 2013 vastgesteld. Met de vaststelling van deze verordening geeft de gemeenteraad invulling aan artikel 4 van de Drank- en Horecawet. De Drank- en Horecawet bevat onder andere regels ten aanzien van prijsacties, schenktijden van de para commerciële instellingen, een verbod op privébijeenkomsten en derden bijeenkomsten en het verbod op het schenken van sterkedrank door para commerciële instellingen.

Beleidsregels handhaving horeca en alcohol gemeente Sliedrecht De Drank- en Horecawet legt de uitvoering van de handhaving bij de gemeente. De burgemeester heeft op 19 augustus 2014 de beleidsregels handhaving horeca en alcohol vastgesteld en hiermee ligt vast hoe handhaving is vormgegeven. Het beleid bevat onder andere een handhavingsmatrix waarin artikelsgewijs de sancties worden vastgelegd op het moment dat er een overtreding wordt waargenomen.

Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Sliedrecht De Algemene Plaatselijke Verordening bevat een verbodsbepaling over het openlijk gebruik van alcohol en softdrugs.

De nieuwe Alcoholwet Als gevolg van het Nationaal Preventieakkoord en de evaluatie van de Drank – en Horecawet zal de Drank- en Horecawet worden gewijzigd. De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een wet voorbereid die naar verwachting 1 juli 2021 in werking zal treden. De meest relevante wijzigingen: 1. 2.

3. 4. 5. 6.

Prijsacties met meer dan 25% korting zijn niet langer toegestaan. Het toezicht hierop wordt belegd bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Er komen regels voor verkoop op afstand van alcoholhoudende drank. Dit voorstel houdt kortgezegd een leeftijdscheck in bij verkoop via internet/thuisbezorgen. Het toezicht hierop wordt belegd bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Het doorgeven van alcohol door volwassenen aan minderjarigen wordt strafbaar. Er komt een uitzondering op de strafbaarstellingen voor minderjarigen in verband met onderwijs of het zijn van testkoper in het kader van toezicht. Er komt een grondslag voor de onafhankelijke positie en vergoeding van de Landelijke examencommissie (LEC) voor sociale hygiëne. Het Besluit eisen inrichtingen Drank- en Horecawet wordt ingetrokken;

De nieuwe Alcoholwet heeft geen ingrijpende gevolgen voor de gemeente of de uitvoering van het lokale preventie- en handhavingsplan. Wij zullen de inwerkingtreding van de nieuwe Alcoholwet monitoren en de betrokken in- en externe partners tegen die tijd informeren en waar nodig instructies geven.

Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol & Drugs 2020-2023 - Gemeente Sliedrecht

30

De Opiumwet In de Opiumwet zijn alle middelen opgenomen die door de Nederlandse overheid als drugs worden beschouwd. Gebruik van drugs is in Nederland niet strafbaar. Wel zijn de productie, de handel en het bezit van drugs strafbaar. Op grond van artikel 13b, eerste lid, Opiumwet is de burgemeester bevoegd tot oplegging van een last onder bestuursdwang, indien in woningen of lokalen, dan wel in of op bij woningen of zodanige lokalen behorende erven, een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst I of II wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is (de zogenaamde Wet Damocles). De wijze waarop de burgemeester gebruik maakt van deze bevoegdheid is vastgelegd in de beleidsregels voor het bestrijden van georganiseerde misdaad/ondermijning – zuiver zaken doen – 2018.

Lachgas wordt softdrug Een recente ontwikkeling is dat het kabinet op 9 december 2019 heeft aangekondigd dat het met een verbod komt op het recreatief gebruiken van lachgas. Lachgas wordt op Lijst II van de Opiumwet gezet waar bijvoorbeeld ook hennep op staat.

Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol & Drugs 2020-2023 - Gemeente Sliedrecht

31