By 1 Omgevingsvisie Sliedrecht.pdf
Tekst van het document
Omgevingsvisie Sliedrecht
Omgevingsvisie Sliedrecht Een kompas voor Sliedrecht
Colofon 1.0 versie november 2021 Beelden van KuiperCompagnons of gemeente Sliedrecht tenzij anders vermeld
2
Leeswijzer Dit is de ontwerp-omgevingsvisie. Deze ontwerp-omgevingsvisie leggen we ter inzage. Zo kan iedereen die dat wil nog een keer een reactie geven, voordat de omgevingsvisie ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. De omgevingsvisie bestaat uit een aantal onderdelen: Hoofdstuk 1 staat de aanleiding voor het samenstellen van deze omgevingsvisie centraal. Eerst wordt de inwerkingtreding van de Omgevingswet kort toegelicht. Daarna komen het proces tot nu toe en het vervolg aan de orde. Hoofdstuk 2 beschrijft de Sliedrechtse identiteit en kernkwaliteiten die centraal staan in deze omgevingsvisie. De drie kernkwaliteiten die de gemeente typeren en de basis vormen voor de toekomstige ontwikkelrichting zijn hierin opgenomen. Hoofdstuk 3 beschrijft ‘Koers 2030’ op hoofdlijnen. Hoofdstuk 4 beschrijft de meer specifieke koers per gebied. Het gaat hier om gebiedsgerichte keuzes en het bepalen van de ambities per milieuthema. Hoofdstuk 5 beschrijft de samenhang met andere (omgevingswet)instrumenten en er wordt een koppeling gemaakt met de uitvoering van de omgevingsvisie. Tot slot wordt stil gestaan bij relevante externe informatie. Bijvoorbeeld naar de regio, milieu, gezondheid en veiligheid, de planMER en mogelijke omgevingsprogramma's.
3
4
Inhoudsopgave 1.
7
1.1
Inleiding
Waarom een omgevingsvisie?
8
1.2
Omgevingsvisie als dynamisch actieplan
9
1.3
Luisteren, praten en debatteren
9
2.
4.
55
4.1
Koers per deelgebied
Centrumgebied
56
4.2
Dijklintzone
58
4.3
Woonwijken
60
4.4
Watergebonden bedrijventerreinen
4.5
A15-Spoorzone
62
4.6
Polder
Identiteit en kernkwaliteiten
11
2.1
Identiteit
11
2.2
Kernkwaliteiten
12
- Regionale positionering -
14
- Reflectie Milieu, gezondheid en veiligheid: 68 Omgevingsscan, Omgevingseffectrapport en Monitoring -
3.
16
5.
3.1
3.2
3.3
Koers 2030 op hoofdlijnen
Ruimtelijke vernieuwing 3.1.1
Woningbouw
3.1.2
Ruimtelijke kwaliteit: historisch, groen en adaptief
3.1.3
Duurzaamheid
3.1.4
Bereikbaarheid
Veilige, gezonde en inclusieve samenleving 3.2.1
Milieu en gezondheidsbescherming
3.2.2
Sociaal, veilig en gezondheidsbevordering
Ondernemend en betrokken 3.3.1
Sport, cultuur en recreatie
3.3.2
Vitale bedrijventerreinen en een levendig centrum
18 22
De omgevingsvisie in werking
64 66
75
5.1
Werken met en aan de omgevingsvisie
76
5.2
Financiële paragraaf
77
26
Bijlagen
80
30
B.1
Rolopvatting en sturingsfilosofie
81
B.2
Varianten en uitgangspunten koers
83
34 38 42 46
- De Visiekaart -
50
- Voorbeelden uitwerking ontwikkelingsgebieden -
52
5
6
Hoofdstuk 11
Inleiding In dit hoofdstuk lichten we toe wat de omgevingsvisie is en waarom en hoe we deze visie hebben opgesteld. Daarnaast laten we zien hoe we het instrument in de praktijk willen gebruiken.
7
1.1 Waarom een omgevingsvisie?
Het behoud van die waarden maakt het soms noodzakelijk te veranderen, want door
Omgevingswet
hebben invloed op onze visie en missie. Ook spelen er complexe vraagstukken waar
verandering ontstaat de mogelijkheid voor verbetering. Allerlei omgevingsfactoren
Momenteel is de Omgevingswet in voorbereiding. Die wet treedt naar verwachting in 2022
we in de omgevingsvisie een antwoord op moeten formuleren. Daarbij gaat het om
in werking. Vele wetten over de leefomgeving worden vervangen en we willen meer snel-
landelijke trends als de vergrijzing, schaalvergroting, milieu- en klimaatproblematiek
heid, flexibiliteit en samenhang creëren. In de wet wordt het oude instrument ‘structuurvi-
en individualisering, maar ook om lokale aandachtspunten als de bereikbaarheid,
sie’ vervangen door de ‘omgevingsvisie’ waarin al het beleid voor de fysieke leefomgeving is
woningbouw en de energietransitie. Er spelen in de gemeente verschillende opgaven,
geïntegreerd. Het gaat hier bijvoorbeeld over beleid voor water, milieu, verkeer en vervoer
gedachten, initiatieven en ontwikkelingen. Soms zijn die al heel concreet, soms ook nog
en sociaal-maatschappelijke aspecten. Elke gemeente is verplicht om een omgevingsvisie
abstract of nog helemaal niet bekend. Vanuit de gedachte dat we als gemeente plannen
vast te stellen. Momenteel is afgesproken dat iedere gemeente voor 31 december 2024 over
en ideeën faciliteren, op voorwaarde dat ze bijdragen aan een verbetering van de leef
een vastgestelde omgevingsvisie beschikt. Het belang om deze nu al vast te stellen is omdat
kwaliteit en de duurzame ontwikkeling van Sliedrecht, is het belangrijk daarbij volop
de structuurvisie is verlopen en er dus nu een natuurlijk moment is om de Koers 2030 ruim-
ruimte te geven aan initiatieven van inwoners en ondernemers..
telijk te bestendigen. Een zorgvuldige afstemming van al deze opgaven is cruciaal. De gemeente moet De belangrijkste verandering die de Omgevingswet beoogt is de toekomstige manier van
zich niet ad hoc ontwikkelen, maar met de visie in de hand – juist steeds zoeken
werken van gemeenten en de houding die daarbij wordt aangenomen. Gemeenten moe-
naar meerwaarde door het versterken van de leefbaarheid, de economie en de
ten meer integraal werken vanuit uitnodigende ambities/waarden, in plaats van sectoraal
ruimtelijke kwaliteit in Sliedrecht. Onze gemeente kan niet los gezien worden van
vanuit normen en regels. Bovendien wordt de rol van gemeenten meer ondersteunend dan
grotere verbanden en is op het vlak van bijvoorbeeld infrastructuur, voorzieningen, de
initiërend. Daarbij hoort ook het vereenvoudigen en versnellen van procedures. Het verschil
woningmarkt, recreatie en natuur onlosmakelijk verbonden met omliggende gemeenten
zit vooral in de manier van werken.
en hogere bestuurslagen. Bovendien zijn er naast buurgemeenten, provincie en rijk nog vele andere partijen betrokken bij het beheer en de verdere ontwikkeling van
De omgevingsvisie is flexibel en nodigt vooral uit. Bovendien is de visie samen met alle
specifieke onderdelen van de gemeente. Denk bijvoorbeeld aan het waterschap, de
relevante disciplines binnen de ambtelijke organisatie én samen met de bevolking en
veiligheidsregio, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Al deze partijen
maatschappelijke partijen opgesteld. Hierdoor is de visie echt integraal, zoals beoogd door
dragen met elkaar een steentje bij aan de fysieke omgeving en het functioneren van de
de Omgevingswet. Niet de sectorale belangen, maar gemeenschappelijke waarden staan
gemeente Sliedrecht.
centraal. Van belang daarbij is ook dat de omgevingsvisie niet af is na vaststelling. De visie zoals die nu voorligt, biedt het raamwerk waarbinnen we sectoraal beleid de komende
Met de omgevingsvisie geven we aan waar we als gemeente naar toe willen. Zo bepalen
jaren verder zullen uitwerken. De eerste 'Omgevingsvisie Sliedrecht' is dan ook nadrukkelijk
we onze positie bepalen en nemen we zo nodig stelling. Het dient met name als
een groeimodel, waarmee we de komende jaren verder werken aan de integratie van alle
uitnodiging voor nieuwe ontwikkelingen. De visie is de kapstok voor toekomstig beleid
beleidsaspecten die van invloed zijn op de leefomgeving in Sliedrecht.
en toekomstige initiatieven. Ook het gemeentelijk milieu- en duurzaamheidsbeleid wordt
Koers uitzetten
in de visie beschreven. Want, de beste kansen voor milieu en duurzaamheidsbeleid ontstaan als die integraal deel uitmaken van het totaal aan gemeentelijk
Met de omgevingsvisie zetten we de koers uit naar 2030. Daarbij hebben we ons
omgevingsbeleid. Daarnaast is de omgevingsvisie een integrale ruimtelijke vertaling van
afgevraagd ‘welke waarden vinden we als gemeente belangrijk en hoe kunnen we die
bestaand relevant beleid (lokaal en regionaal). De visie begint dus niet op nul, maar
koesteren?’
bouwt voort op bestaand beleid en vormt de basis voor nieuw op te stellen beleid .
8
1.2 Omgevingsvisie als dynamisch actieplan
1.3 Luisteren, praten en debatteren
Om ervoor te zorgen dat de visie in de praktijk tot uitvoering komt, is een hoofdstuk
Afstemming tussen de verschillende disciplines binnen onze gemeente is van groot
‘Uitvoering’ opgenomen (zie hoofdstuk 5). In dit hoofdstuk geven we aan hoe we onze
belang om te kunnen komen tot een integrale visie die breed wordt gebruikt. Voor een
ambities verwezenlijken. Voor de verschillende (prioritaire) integrale opgaven benoemen
echt integrale en breed gedragen visie is echter ook participatie door en communicatie
we aspecten als:
met bevolking, belangenorganisaties en de politiek essentieel. Daarom is tweemaal een ‘week van de omgevingsvisie’ georganiseerd. Daarmee hebben inwoners, ketenpartners
•
de uitgangspunten/randvoorwaarden voor de ontwikkeling;
en ondernemers de kans gekregen al tijdens het opstellen van de (concept)visie mee te
•
wie er betrokken worden;
praten over de kwaliteiten en aandachtspunten in onze gemeente en over de gewenste
•
of er budgetten beschikbaar zijn;
koers voor Sliedrecht op weg naar 2030. Over de koers is ook een enquête georganiseerd
•
de planning;
die door ongeveer 1500 mensen is ingevuld.
•
eventuele verbanden met andere projecten;
•
eventueel te verrichten onderzoeken;
Het proces van visievorming is op basis van de verschillende bijeenkomsten en diverse
•
aanvullend op te stellen beleidsdocumenten.
informatiebronnen gezamenlijk doorlopen. Zo is steeds concreter toegewerkt naar de uiteindelijke omgevingsvisie.
Zoals eerder aangegeven, is de omgevingsvisie na vaststelling niet af. Het is een groeimodel waaraan blijvend gewerkt moet worden. De omgevingsvisie wordt nader
Net voor de zomer van 2021 is het concept al openbaar gemaakt om nog voor
uitgewerkt in diverse programma's en het omgevingsplan. Bij het opstellen van deze
besluitvorming reacties op te halen. In deze periode zijn ook gesprekken met partners
instrumenten is het van belang de omgevingsvisie telkens te herijken. Zo blijft de ‘altijd
gevoerd en is middels peiling op sociale media input opgehaald. Een belangrijk
vers’. Precies zoals de Omgevingswet beoogt.
aandachtspunt hieruit is het verwerken van input uit participatie. Daarom is die input nadrukkelijk gebruikt bij het opstellen van de ontwerp-omgevingsvisie die nu voor u ligt. Deze participatieve aanpak maakte het mogelijk de gesprekken open en transparant te voeren en in samenspraak met een divers gezelschap vooruit te kijken naar het Sliedrecht van 2030. We hebben het proces van visievorming inzichtelijk gemaakt maar ook de inhoudelijke uitwerking laten zien. Dit betekent echter niet dat elke opmerking uit het voortraject in de visie herkenbaar is; er moeten immers keuzes worden gemaakt. Toch had de omgevingsvisie er zonder de inbreng van de vele betrokkenen in het proces anders uitgezien. Door de constructieve manier waarop we het gesprek over de omgevingsvisie hebben kunnen voeren, hebben
▲Stelling sociale media en sfeerbeelden participatie. Een belangrijk aandachtspunt vanuit het participatietraject is dat er extra inzet nodig is op het verwerken input uit participatie. Daarom is de omgevingsvisie op onderdelen gewijzigd naar aanleiding van bijeenkomsten, gesprekken en zienswijzen.
we een goede stap kunnen maken naar de integrale visievorming zoals de Omgevingswet die van ons gaat vragen. Op deze plaats spreken wij graag een woord van dank naar alle personen en instanties die een bijdrage hebben geleverd. Met deze visie als onderlegger gaan we samen met al die betrokken inwoners, ondernemers en organisaties de komende tijd concreet aan de slag. 9
10
Hoofdstuk 2
Identiteit en kernkwaliteiten 2.1 Identiteit
Sliedrecht is een ’ondernemend en betrokken baggerdorp’. Daarbij refereren ’ondernemend’ en ‘baggerdorp’ niet alleen aan de innovatieve maritieme topsector van verleden, heden en toekomst, maar ook aan het sterke arbeidsethos dat in de Sliedrechtse cultuur gebakken zit. Sliedrecht is een dorp van harde werkers, van doeners. Het ’betrokken’ en ‘dorpse’ refereert aan de hechte gemeenschap(pen), de sterke lokale betrokkenheid en de rust; waardevolle elementen van de Sliedrechtse cultuur. Als ruimtelijke identiteitsdrager versterkt het dijklint deze identiteit van Sliedrecht. Aan de dijk, die het hoge water van de Merwede tegenhoudt, is het dorp ontstaan. De aanleg van het spoor aan het einde van de 19e eeuw en de uitbreidingen langs de Stationsweg (de Kerkbuurt en de Buitenuitbreiding) die aan het begin van vorige eeuw volgden, vormen samen nog steeds de kern van Sliedrecht. Hier zijn ook de meeste monumenten en oudere kerken gevestigd. Aan de bouwjaren en de ontstaansgeschiedenis is ook af te lezen dat de buitendijkse (haven)gebieden een belangrijk onderdeel zijn van de Sliedrechtse cultuurhistorie. Sliedrecht is eerst buitendijks gegroeid, daarna pas werd het gebied achter het dijklint ontwikkeld. Ook regionaal is het dijklint de ruimtelijke verbinder. De dijk loopt langs de Merwede door de Drechtsteden.
De combinatie van hoogwaardige (maritieme) ▲Het dijklint als identiteitsdrager en de groei van Sliedrecht.
industrie en de bundeling van infrastructuur enerzijds en de diverse (dorpse) woonmilieus, de ruimte van de Alblasserwaard en de recreatieve potentie van de Biesbosch anderzijds, bepalen de regionale identiteit en kwaliteit.
11
2.2 Kernkwaliteiten
Werkgeneratoren
Dorpse karakter
industriële sector, de woonboulevard, de zakelijke dienstverlening en het dorpscentrum.
De gemeente heeft vier prioritaire economische sectoren bepaald: de maritiem-
In onze gemeente bestaan er veel verschillende gemeenschappen. In die gemeenschappen kunnen mensen die hulp nodig hebben, rekenen op anderen zonder dat
Dankzij de innovatieve maritieme sector speelt Sliedrecht een internationale rol.
daar iets tegenover staat. Dat besef genereert hechte gemeenschappen waarin mensen
De geschiedenis van de maritieme sector gaat honderden jaren terug. Doordat de
elkaar onderhouden, maar elkaar ook durven aanspreken op gedrag.
inwoners de eigen dijken onderhielden om Sliedrecht tegen het water te beschermen, hadden ze veel ervaring met baggeren. Vanaf de tijd van de stoombaggermolens
Naast hechte gemeenschappen heeft Sliedrecht ook veel sterke verenigingen: naast
groeide Sliedrecht onder aanvoering van Adriaan Volker zelfs uit tot een bekend
sportverenigingen ook andere vrijetijdsverenigingen. Zo biedt het dorp iedereen de
’baggerdorp’ en werden Sliedrechtse bedrijven gevraagd voor onder andere de bouw
mogelijkheid deel te nemen aan een vereniging die bij hem of haar past. En zo ook
van de Afsluitdijk. In de 20ste eeuw bleef de maritieme sector in Sliedrecht zich
ontstaan er hechte groepen die elkaar willen helpen.
ontwikkelen en richtte zich gaandeweg meer op de offshore-industrie. Bijvoorbeeld op het plaatsen van windmolenparken op zee. De sector is hoofdzakelijk te vinden op de
De gemeenschapszin en het sterke verenigingsleven maken Sliedrecht tot een dorp met
watergebonden bedrijventerreinen, maar ook ten noorden van de A15 zijn maritieme
veel vrijwilligers. Dit resulteert in grote sociale cohesie en bijvoorbeeld organisatiekracht
bedrijven gehuisvest. Tussen de A15 en de Betuwelijn op de bedrijventerreinen
voor evenementen binnen de gemeente.
Nijverwaard Noordoost Kwadrant bevinden zich verder verschillende groothandels en een woonboulevard. Dit soort winkels is niet veel in de regio te vinden. Daardoor vervult Sliedrecht ook een regionale winkelfunctie. Naast grote maritieme - en retailbedrijven zijn er in Sliedrecht veel bedrijven die zorg-gerelateerde diensten aanbieden. ECONOMIE
CULTUUR EN HISTORIE
LEGENDA
LEGENDA
Gemeentegrens
Gemeentegrens
CULTUUR EN HISTORIE
Apotheek Huisarts
Wiel (verstoord)
Wijngaarden
Ouderenzorg
Wijngaarden
Agrarische gebouwen
Wijkcentrum/buurthuis
Gebouwen, woonhuizen
Gezondheidzorgfuncties
Kerkelijke gebouwen
Winkelfunctie
Openbare gebouwen
Fitness
Kerkelijke gebouwen
Hardlopen
Historisch dijklint
Judo
Archeologische waarde
Korfbal
≤1850
Sporthal
≤1900
Tennis
≤1930
Voetbal
≤1946
Zwembad
na 1947
IJsbaan x Giessendam
Giessendam
Hardinxveld-Giessendam
Wielwijk
Sliedrecht
B e n e
d e n
Kinderboerderij & natuurspeeltuin Sportvelden
x
B e n e
B e n e d e n - M
e r w e d e
Neder-Hardinxveld
Agrarisch gebied
- M e r w e d e
d e n
- M e r w e d e
Groenvoorziening Woonboulevard Buurtcentrum
De Staart
B e n e d e n - M
Wielwijk
Volkstuin
x
De Staart
Park Hardinxveld-Giessendam Theater en muziek
Sliedrecht
Neder-Hardinxveld
Haven
Centrumwinkelgebied
e r w e d e
Watergebonden bedrijvigheid Bedrijventerrein (niet-watergebonden)
▲De (Historische) dorpse structuur - Huidige ruimtelijke structuur
12
Stadspolders
E S
De Werkgeneratoren - Huidige ruimtelijke structuur ▲ Gat van den
Gat van den Hengst
N W
Omgevingsvisie Sliedrecht Schaal: 1:22.000
Hengst
N W
Stadspolders
J:\619\145\30\3 Projectresultaat\Verbeelding\GIS\Omgevingsvisie Sliedrecht\
E S
Omgevingsvisie Sliedrecht Schaal: 1:22.000 J:\619\145\30\3 Projectresultaat\Verbeelding\GIS\Omgevingsvisie Sliedrecht\
Groenblauwe structuren
Sliedrecht kent veel openbare gebieden waar groenblauwe structuren terug te vinden zijn. Zo bieden verschillende parken een prettige omgeving om in te recreëren en te wonen, maar vraagt dat wel om verdere versterking Veel inwoners zien de groene gebieden als een belangrijke kwaliteit. Ze vinden het de mooiste plekjes in het dorp. De Merwede zorgt samen met de Adriaan Volkersingel voor een beleefbaar gebied. Het boomrijke pad wordt als ideale route gezien om een ommetje te maken en van het weidse uitzicht op en over de Merwede te genieten. De andere kant van de oever bestaat uit een groenrijk bos. Hierdoor is niet meteen te merken dat je je aan de rand van het dorp en vlak bij een bruisend bedrijvengebied bevindt. Aan de grote ontsluitingswegen is duidelijk te zien dat zij al jaren de belangrijke hoofdwegen van Sliedrecht zijn. De historische bomen zorgen voor een groene omranding en als de bomen in blad staan is er sprake van een mooi vol groen bladerdek.
GROEN & RECREATIE
LEGENDA Gemeentegrens
SPORTVOORZIENINGEN Fitness
Wijngaarden
Hardlopen Judo Korfbal Sporthal Tennis Voetbal Zwembad IJsbaan
GROEN & RECREATIE x
Haven Park Theater en muziek Volkstuin
Giessendam
Kinderboerderij & natuurspeeltuin Sportvelden
Hardinxveld-Giessendam
Agrarisch gebied W i e l w i j k
Sliedrecht
Groenvoorziening
x
Neder-Hardinxveld
x
B e n e
d e n - M e
r w e d e
De Staart
B e n e d e n - M
e r w e d e
▲Groen-blauw & recreatie - Huidige ruimtelijke structuur
Gat van den Hengst N
Stadspolders
W
E S
Omgevingsvisie Sliedrecht Schaal: 1:22.000
13
- Regionale positionering In de Omgevingsvisie Sliedrecht leggen we de lokale situatie vast, maar dat gaat niet zonder oog te hebben voor de regionale opgaven waar alle gemeenten van de Drechtsteden voor staan. De zeven Drechtsteden-gemeenten werken samen om elkaar op verschillende manieren te ondersteunen en aan te vullen. Een deel van haar identiteit ontleent Sliedrecht namelijk aan de structuur van de Drechtsteden en op dit schaalniveau zijn afspraken gemaakt over verschillende onderwerpen die van invloed zijn op de omgevingsvisie. Het doel daarvan is helder: een maritieme topregio zijn met 300.000+ inwoners die goed
Deze groeiopgave draagt ook bij aan een sterker ondernemersklimaat en het voorzieningsaanbod. Tot slot willen we met ons economisch en stedelijk toekomstbeeld aansluiten op de provinciale omgevingsvisie. Ook is de Regionale energiestrategie een belangrijke actuele ontwikkeling. Op het kaartbeeld hiernaast is te zien dat we regionaal keuzes te maken hebben. Bij de nadere uitwerking van bovenstaande opgaven betrekken we uiteraard en in nauw overleg de belangen vanuit de nabije regio.
leven in een compleet, dynamisch, meerkernig gebied. Het gebied heeft unieke woon- en werkmilieus en een omvangrijk en divers aanbod aan bedrijvigheid. Creativiteit bloeit en het onderwijs en de cultuur floreren. De regio ligt in een historisch gegroeide setting tussen drie rivieren in een uniek Hollands landschap. De regio Drechtsteden grenst aan de metropoolregio Rotterdam-Den Haag, maar ook aan de polder en Nationaal Park de Biesbosch. Deze combinatie van hoogwaardige industrie in de maritieme delta RotterdamGorinchem, de bundeling van infrastructuur, de diverse (dorpse) woonmilieus, de ruimte van de Alblasserwaard en de recreatieve potentie van de Biesbosch bepalen de regionale structuur. Concrete opgaven betreffen dus de woningbouwopgave en bereikbaarheid vanaf het water, de A15 en de Merwede-Lingelijn. Vanuit het water staan met name de maritieme sector en de transformatie van watergebonden terreinen centraal (o.a. in het kader van de Regiodeal). Vanaf de A15- Spoorzone zien we kansen om verder te groeien voor niet watergebonden bedrijvigheid én woningbouw. De verdere verstedelijking langs deze as met hoogwaardig openbaar vervoer is een belangrijke regionale opgave. Zo wordt met onze buurgemeenten een gezamenlijke studie uitgevoerd naar de kansen en ontwikkelmogelijkheden rond de Merwede-Lingelijn. Hiermee sluiten we aan op de provinciale verstedelijkingsstrategie.
Bij deze opgave pakken we als gemeente in samenwerking met de gemeenten in de Alblasserwaard een trekkersrol. Daarnaast hebben we te maken met een woningbouwopgave in de Drechtsteden. De regionale woningbehoefte vraagt om zowel binnenstedelijke vernieuwing als buitenstedelijke ontwikkeling, waarbij klimaatadaptief en energieneutraal wonen een voorwaarde zijn. In gezamenlijkheid met de regio wordt gewerkt aan de verdere uitwerking van de woningbouwopgave. 14
Kaartbeeld Regionale Energie Strategie (RES) - ▲ In bovenstaand kaartbeeld is te zien dat een strook langs de Betuwelijn is aangeduid als 'uitwerkingsgebied' voor zonne-energie. Bron: RES 1.0, 2021 ...
(PM. Nieuwer kaartbeeld?)
Kaartbeelden provinciale omgevingsvisie en verstedelijkingsstrategie - ▲ De verstedelijkingsopgave (langs openbaar vervoersknooppunten), klimaatadaptatie-opgaven en het logistiek-industrieel complex (langs spoor, water en wegen) komen in Sliedrecht samen. Bron: POVI Zuid-Holland, 2019
15
Hoofdstuk 3
Koers 2030 op hoofdlijnen De drie hoofduitgangspunten uit Koers 2030 zijn voor de omgevingsvisie nader uiteengezet langs de thema's ruimtelijke vernieuwing (woningbouw / ruimtelijke kwaliteit/ duurzaamheid / bereikbaarheid), veilige, gezonde en inclusieve samenleving (milieu en gezondheidsbescherming / sociaal, veilig en gezondheidsbevordering) en ondernemend en betrokken (sport, cultuur en recreatie / vitale bedrijventerreinen en een levendig centrum).
16
Koers 2030 ‘In Sliedrecht zorgen we voor elkaar’
‘Verbinden, organiseren en promoten.’
In Sliedrecht is de samenleving veilig en inclusief met sterke verbindingen en tolerantie naar elkaar. Hierin doet iedereen mee naar vermogen. Niemand valt tussen wal en schip.
Sliedrecht is een ondernemersdorp pur sang met een karakteristiek ondernemersklimaat en veel sociale verbondenheid. Er is voor iedereen genoeg te doen. De bedrijven(terreinen) zijn vitaal en we hebben een levendig centrum.
WERK MAKEN VAN RUIMTELIJKE VERNIEUWING
WERK MAKEN VAN EEN VEILIGE EN INCLUSIEVE SAMENLEVING
WERKEN AAN EEN ONDERNEMEND EN BETROKKEN SLIEDRECHT
• Ambitie woningbouw: We zien de woningbouwopgave als katalysator voor ruimtelijke vernieuwing. • Ambitie ruimtelijke kwaliteit: We versterken de ruimtelijke kwaliteit door het creëren van groene verbindingen, toegankelijke rivieroevers en leefbare, veilige en groene wijken en bedrijventerreinen. • Ambitie duurzaamheid: We zetten serieuze eerste stappen in de grote transitie in het energiedomein op weg naar het einddoel: • ‘Sliedrecht energieneutraal’ in 2050. • Ambitie bereikbaar en verbonden: Het dorp, de bedrijventerreinen boven de A15 en het gebied boven het spoor worden beter met elkaar verbonden. • Ambitie gemeentelijk vastgoed: Uitgebalanceerd, duurzaam en energieneutraal vastgoed, dat bijdraagt aan de ambities en doelen van de gemeente Sliedrecht.
• Verder bouwen en verstevigen: Het sociaal domein in Sliedrecht is nog volop in ontwikkeling. De ingeslagen weg is succesvol en wordt gewaardeerd door de inwoners. Daarom volgen we de ingeslagen koers en zetten we in op de versterking en verbetering ervan. • Veilige buurten: Veiligheid is één van de kerntaken van de gemeente. We hechten groot belang aan het veiligheidsgevoel van onze inwoners en gelukkig voelen Sliedrechters zich steeds veiliger. Met ons beleid willen we die trend voortzetten. • Samenwerken in de regio: Samen met ketenpartners werken we hard aan het doorontwikkelen van de transformatie van het sociaal domein. Om de opgaven succesvol aan te kunnen pakken, is meer grip nodig. Zowel op de inhoudelijke uitvoering van de taken als op de financiële ontwikkelingen om de zorg betaalbaar te houden.
• Een sterke gemeenschapszin: Dankzij onze inwoners, verenigingen en gemeenschappen is en gebeurt er al veel in Sliedrecht. Er is niets mooier dan dat mensen zelf een bijdrage leveren aan het verbeteren van hun buurt. Waar nodig gaan we dat verder stimuleren en faciliteren. Onder meer door de juiste verbindingen te leggen en initiatieven en evenementen te promoten. • Sport, cultuur en recreatie integraal ontwikkelen: Op het gebied van sport, cultuur en recreatie liggen er mogelijkheden om voorzieningen te verbeteren en toe te voegen. Daarbij is het integraal ontwikkelen vanuit de bestaande kwaliteiten een centraal uitgangspunt. • Vitale bedrijven(terreinen) en een levendig centrum: Sliedrechtse bedrijven, met name in de maritieme sector en de aanverwante maakindustrie, zijn over de hele wereld actief. Daarnaast leveren de vele zorginstellingen, de detail- en groothandels en de ondernemers in het centrum een grote bijdrage aan de vitale economie. Onderwijs en bedrijfsleven werken nu al samen. We willen deze gunstige situatie voor de toekomst borgen en waar mogelijk kwaliteit toevoegen.
'Evenwichtige ontwikkeling met focus op ruimte, kwaliteit en duurzaamheid' Sliedrecht heeft een aantrekkelijke ruimtelijke inrichting en er zijn meer en meer geschikte woningen gebouwd. Sliedrecht is meer energie neutraal. Ook heeft de gemeente een aantal groene longen toegevoegd en daarmee de ruimtelijke kwaliteit verbeterd. Daarnaast kent Sliedrecht minder verkeersoverlast en is het in het verkeer veiliger geworden. De barrière die A15 en spoor inde ontwikkeling van Sliedrecht vormden, is opgeheven.
17
Ruimtelijke vernieuwing 3.1.1
Woningbouw
Context
Visie en ambities
toe tot 2030. De opgave is niet alleen meer woningen bouwen, maar nadrukkelijk ook om
zoek naar de woningmarkt (zie 'bronnen' volgende pagina). De doelen die we daarbij stellen
andere type woningen en woonmilieus aan onze gemeente toe te voegen. Het gaat bijvoor-
komen voort uit onze visie op de gemeente: hoe zien we de toekomst van Sliedrecht voor
beeld om (middel)dure woningen, omdat mensen met een midden- en hoger inkomen nu
ons en welke ambities liggen daaraan ten grondslag? We zien Sliedrecht de komende jaren
nog ondervertegenwoordigd zijn in Sliedrecht. Daarnaast is doorstroming naar nieuwbouw
steeds verder groeien. Van bijna 11.000 huishoudens in 2020, naar ongeveer 13.500 huis-
in koop en huur in het midden- en hoger segment noodzakelijk. Ook het vergroten van het
houdens in 2030. Deze groei gaat gepaard met een verschuiving van het type woningen en
aanbod seniorenwoningen zorgt voor doorstroming. In de ouderenvisie die nu in de maak
woonmilieus. De toevoeging van woningen moet bijdragen aan een groter aandeel wonin-
is, komen we hier op terug. Door bewuste keuzes te maken in de typen woningen die we
gen in het middeldure en dure segment. Daarnaast ontstaat er ook ruimte voor groei in het
bouwen, kunnen we het zogenaamde scheefwonen terugdringen en komen meer woningen
sociale huuraanbod. We hebben de ambitie ervoor te zorgen dat:
Er is een grote woningbehoefte. De groei van het aantal huishoudens neemt het sterkst
De hiervoor beschreven context komt niet uit de lucht vallen, maar is gebaseerd op onder-
beschikbaar voor mensen met een relatief smallere beurs. 1.
onze eigen kinderen in Sliedrecht kunnen blijven wonen, oftewel dat er geschikte en betaalbare huisvesting is voor jongeren/starters op de woningmarkt;
2.
onze woningbouw en de verschillende type woningen en woonmilieus beter over het dorp gespreid zijn waardoor meer gemengde buurten ontstaan;
3.
er flexibeler en sneller woningbouw gerealiseerd wordt, zodat tijdig in de woningbehoefte voorzien kan worden;
18
4.
er voldoende levensloopbestendige woningen voor onze ouderen zijn;
5.
er voldoende passend woningaanbod is om kwetsbare inwoners te huisvesten.
Doelen en uitgangspunten
Om onze visie en ambities te concretiseren zijn de volgende doelen gesteld: •
We voegen 2500 woningen toe (tot 2040).
•
We werken samen met betrokkenen aan de doorstroming naar nieuwbouw in zowel
"We doen het [woningbouw] voor de vitaliteit van de gemeente" (Bijeenkomst projectgroep, 2021)
koop als huur in het midden- en hoger segment. •
Om 'toekomstbestendig' te bouwen werken we aan het klimaatadaptief, natuurinclusief, energieneutraal en levensloopbestendig maken van de nieuwe en bestaande gebouwen.
•
Naast een verantwoord aandeel van sociale woningbouw in het totale aanbod streven we naar het verhogen van de kwaliteit ervan en een betere spreiding door gemengdere wijken.
•
"Zorg voor meer jongeren-woningen zodat ze hier kunnen blijven wonen en geen 10 jaar of langer moeten wachten." (Enquête omgevingsvisie, 2020)
We bieden ruimte om te experimenteren met nieuwe woonvormen voor bijvoorbeeld ouderen.
•
In de woonomgeving bouwen we voor bestaande behoefte huisvesting voor kwetsbare groepen.
•
Woningbouwontwikkelingen passen voor wat betreft de verschijningsvorm bij de maat en schaal van Sliedrecht.
•
Bij gronduitgifte voor nieuwbouw leggen we afspraken vast over toepassing van de circulaire economie (C2C).
•
Ook met woningcorporaties maken we waar mogelijk afspraken over toepassing van de circulaire economie bij bouwen (C2C).
Bronnen: Welstandsnota 2013 Duurzaamheidsagenda 2018-2022 Woningmarktonderzoek Drechtsteden 2020 Woningmarktonderzoek Drechtsteden 2016-2031 Woningmarktverkenning Sliedrecht 2018-2031 Woonvisie Drechtsteden en lokale uitvoeringsparagraaf PALT DRECHTSTEDEN Prestatie Afspraken Lange Termijn 2016 – 2025 19
Vertaling naar fysieke leefomgeving
Leidend voor de woningbouwopgave is de ruimtelijke kwaliteit. In eerste instantie wordt
Ontwikkelingsgebied 3. Herstructurering Oost
gekeken naar de bebouwde kom, maar gezien de ambitie kan niet alles binnenstedelijk
In het herstructureringsgebied Oost ligt de nadruk op het herinrichten van de ruimte. Zo
opgelost worden. Past het bijvoorbeeld bij de 'Sliedrechtse schaal' en blijft er wel voldoende
wordt een aaneengesloten groene ruimte ontwikkeld én is het mogelijk woningen toe
ruimte over voor groen en speelplekken? Daarom wordt er naast de binnenstedelijke opgave
te voegen. Dit gebied loopt vanaf het centrumgebied tot de snelweg en vervult ook een
ook gekeken naar het gebied boven het spoor.
belangrijke verbindende rol tussen het centrum en Sliedrecht-Noord.
Naast de kleinere inbreidingslocaties, bijvoorbeeld langs het dijklint, bestaan er enkele
Ontwikkelingsgebied 4. Sliedrecht-Noord
grotere ontwikkelingsgebieden. In deze gebieden heeft de woningbouwopgave hoge
In een zoekgebied rondom station Sliedrecht verkennen we mogelijkheden voor buiten
prioriteit. We bouwen klimaatadaptief en koppelen daar een verbetering van de ruimtelijke
stedelijke woningbouw. Hierin spelen de attractiviteit van de Hoogwaardig Openbaar
kwaliteit, vergroening, toegankelijkheid en verduurzaming aan vast. Hoewel dit voor alle
Vervoersverbinding Merwede-Linge-Lijn (MLL) en het doorbreken van de barrière van de
gebieden geldt, is de uitwerking per ontwikkelingsgebied anders. We zien het Dijklint als
A15 een belangrijke rol. We streven hier ook naar meerwaarde voor klimaatadaptatie en
aandachtsgebied waarvoor we aanvullende eisen kunnen stellen.
recreatie. De inpassing van sport- en recreatievoorzieningen maken deel uit van dit gebied.
Ontwikkelingsgebied 1. West: Tolsteeg-Molendijk
Ontwikkelingsgebied 5. Merwedezichten
Rondom de Tolsteeg staan vergroening en recreatieve routes groen centraal. Aan de randen
Een belangrijke ruimtelijke wens is de oevers van de Merwede op meer plekken beleefbaar
van het groen en aan de Molendijk is op termijn transformatie van bestaande bebouwing
en aantrekkelijk te maken. Momenteel is de Adriaan Volkersingel de enige groene verblijfs-
naar andere functies afweegbaar.
ruimte waar de Merwede te beleven is. Een concrete ontwikkeling op dit gebied is het Watertorenterrein. Dit terrein wordt een visitekaartje van Sliedrecht. Wonen, groen en recre-
Ontwikkelingsgebied 2. Stationsgebied 1+2+3
ëren wordt er gecombineerd, de watertoren zelf krijgt een nieuwe functie en de oever van
Het ontwikkelingsgebied Station heeft een nauwe relatie met Sliedrecht Noord. Het
de Merwede wordt er openbaar toegankelijk. Naast het Watertorenterrein is het op langere
stationsgebied gaat een belangrijke koppeling vormen tussen het bestaande bebouwde
termijn afweegbaar andere (niet-watergebonden) activiteiten met vergelijkbare kaders naar
gebied en de ontwikkelingen boven het spoor. Op stationspark 2 staat bedrijvigheid
woningbouw te transformeren.
centraal. Op Stationspark 3 zien we ruimte voor een hoge mate van functiemenging met bijvoorbeeld maatschappelijke functies, bedrijvigheid, wonen en/of horeca. De ruimtelijke
Aandachtsgebied: Dijklint
(verblijfs)kwaliteit heeft in dit gebied hoge prioriteit. Het realiseren van een betere, extra
Het dijklint nemen we op als aandachtsgebied vanwege waterkundige, cultuurhistorische en
verbinding tussen dorp en polder is hierin cruciaal.
stedenbouwkundige aspecten. De functie als primaire waterkering moet uiteraard geborgd blijven, maar daarnaast stellen we in dit gebied aanvullende welstandseisen voor materiaal en kleurgebruik, architectonische uitwerking, massa en oriëntatie. Ook onderzoeken we of een welstandseis met betrekking tot historiserend bouwen een meerwaarde kan zijn voor het tot uiting brengen van deze bakermat van Sliedrecht.
20
Ruimtelijke vernieuwing 3.1.1
Woningbouw
21
Ruimtelijke vernieuwing 3.1.2
Ruimtelijke kwaliteit: historisch, groen en adaptief
Context
Visie en ambities
dan ook een kernkwaliteit van onze gemeente. Die kernkwaliteit draagt bij aan een
veilig, gezond en prettig is. De gemeente wil een zo groen mogelijke leefomgeving
van de opgaven om onze leefomgeving aan te passen aan het veranderende klimaat
ontwikkelen en dat groen optimaal inzetten voor maatschappelijke doelen als biodiversiteit,
(klimaatadaptatie). Buien worden namelijk heftiger, droge periodes nemen in lengte en
circulariteit, schone lucht en klimaatadaptatie. Het groen is herkenbaar, zichtbaar en
intensiteit toe en zowel de temperatuur als de zeespiegel blijven komende decennia stijgen.
duurzaam. De gemeente realiseert en onderhoudt het groen in samenwerking met
Het wordt dus natter, droger en warmer en het risico op overstroming neemt toe. Een
inwoners, organisaties en ondernemers. Daarnaast streven we naar een duurzame
robuust groen- en watersysteem draagt bij aan een fijne, gezonde én klimaatadaptieve
en doelmatige invulling van onze zorg voor het rioleringsstelsel. Daarbij moeten de
leefomgeving. Daarnaast zijn ook cultuurhistorische waarden een belangrijk onderdeel van
bescherming van de volksgezondheid, de kwaliteit van de leefomgeving, het behoud van
de ruimtelijke kwaliteit.
droge voeten en de bescherming van bodem en grond- en oppervlaktewater gewaarborgd
Onze inwoners waarderen het groen en het water erg. De groenblauwe structuren zijn
We zetten in op een groene leefomgeving die nu en in de toekomst voor alle Sliedrechters
zijn. Tot slot zien we ook cultuurhistorische waarden als onderdeel van de gewenste ruimtelijke kwaliteit. Deze visie leidt tot de volgende ambities: 1.
We hebben (onze taken voor) de waterhuishouding op orde. Dat betekent dat we droge voeten hebben en houden en dat ons water biologisch gezond en beter is.
2.
Onze fysieke leefomgeving wordt groener en klimaatbestendiger. Hiervoor bouwen we onze groenblauwe structuren verder uit en verbinden we ze onderling. Verder koppelen we de structuren aan onze andere maatschappelijke opgaven.
3.
We beschermen cultuurhistorische waarden en brengen deze integraal in bij ruimtelijke ontwikkelingen.
22
Doelen en uitgangspunten
Om onze visie en ambities te concretiseren werken we komende jaren aan onderstaande doelen en uitgangspunten: •
We treffen doelmatig maatregelen om structurele nadelige gevolgen van te lage
"De nieuwe groene dragers zullen hittestress reduceren." (Bijeenkomst projectgroep, 2021)
grondwaterstand te voorkomen of te beperken. •
We beschikken over een lokaal hitteplan en implementeren de hieruit voortvloeiende maatregelen. Daarnaast is er een klimaatstresstest en voeren we waar nodig verbeterende maatregelen uit.
•
We behouden en ontwikkelen de kwaliteit en diversiteit van water, landschappelijke waarden en ecologie.
•
We vergroten de ruimte voor waterberging.
•
We benutten de landschappelijke kwaliteiten voor recreatie en toerisme beter.
•
We koppelen maatschappelijke opgaven en zetten in op multifunctioneel ruimtegebruik.
•
We actualiseren onze lijst van waardevolle bomen en te beschermen groen en we
"Meer groen, parken en water voor de nodige zuurstof." (Enquête omgevingsvisie, 2020)
nemen die lijst integraal mee in de op te stellen omgevingsplannen. •
We voegen diverse klimaatbestendige nieuwe bomen toe.
•
Binnen iedere woonwijk realiseren we diverse koele groene verblijfsplekken.
•
We ontwikkelen onze groenstructuur door en maken daarbij onderscheid tussen de hoofdgroenstructuur, de wijkgroenstructuren en woon- en buurtgroen.
•
We inventariseren de ecologische waarden in Sliedrecht.
•
We maken erfgoed beter zichtbaar en te beleven voor inwoners, ondernemers en bezoekers.
•
We houden het aanwezige erfgoed in stand.
•
We verbinden cultuurhistorie en ruimtelijke ontwikkelingen (bijvoorbeeld door onderzoek van beschermde dorpsgezichten en behoud van cultuurhistorische elementen bij verbouwingen).
•
We maken bestaande en nieuwe infrastructuur en bebouwing klimaatadaptiever
•
We gaan leegstand en braakliggende terreinen actief tegen
Bronnen: Gemeentelijk Rioleringsplan Sliedrecht 2019-2023 Duurzaamheidsagenda 2018-2022 (concept) Groenbeleidsplan 2021-2025 Structuurvisie Sliedrecht 2020
23
Vertaling naar fysieke leefomgeving
We versterken de groenblauwe hoofdstructuur met de uitbreiding van noord-zuidassen tussen polder en Merwede.. Daarnaast kiezen we bij (toekomstig) toegankelijke Merwedeoevers voor een groene inrichting. Daardoor wordt het een fijne omgeving om te verblijven en is de beleving aan de rivier beter. Tot slot voorzien we in het buitengebied belangrijke ontwikkelingen op het gebied van klimaatadaptatie, groen en water. Daarbij kiezen we voor meer ruimte voor water, natuur en recreatie, met name in relatie tot de voorziene recreatieen woningbouwontwikkelingen. Naast deze grotere bewegingen zetten we de openbare ruimte in voor klimaat adaptieve ingrepen. Te denken valt aan meer waterdoorlatende verharding, meer ruimte voor oppervlaktewater en de toevoeging van bomen. Ook bij bestaande en nieuwe bouwwerken zoeken we naar creatieve oplossingen voor vergroening. Denk bijvoorbeeld aan groene gevels en daken. Ontwikkelingsgebied Merwedeoevers We willen de oevers van de Merwede aantrekkelijker maken en plezieriger om te beleven. Daarom maken we ze groener, natuurlijker en interessanter om te verblijven. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan toevoeging van beplanting aan de westzijde of een nieuw park aan de oostzijde. De Adriaan Volkersingel is hierbij een voorbeeld. Ontwikkelingsgebied Groenblauwe assen De groenblauwe assen vormen ecologische verbindingen tussen de polder en de Merwede.
Soms ook met (nieuwe) recreatieve verbindingen. Langs deze assen zetten we maximaal in op vergroening van de openbare ruimte en gebouwen. Ontwikkelingsgebied Buitengebied In het buitengebied koppelen we ecologische, waterkundige en recreatieve doelen aan de beoogde woningbouwontwikkeling. We zoeken we naar ruimte voor water en natuur.
24
Ruimtelijke vernieuwing 3.1.2
Ruimtelijke kwaliteit: historisch, groen en adaptief
25
Ruimtelijke vernieuwing 3.1.3
Duurzaamheid
Context
Visie en ambities
steentje bijdragen aan deze (inter)nationale opgave. We schakelen komende decennia
daarbij regionaal samen. Wel richten we ons daarbij op onze lokale opgave. In onze visie
over van fossiele naar duurzame energiebronnen om de CO2 uitstoot te beperken en onze
moet de gemeente Sliedrecht in 2050 energie-en klimaatneutraal zijn. Dat betekent dat
impact op het klimaat te verkleinen. Hoe deze transitie er precies uit gaat zien en welke mix
we niet meer energie opwekken en gebruiken dan nodig én dat we gebruik maken van
van bronnen we gaan gebruiken is onzeker, maar de maatregelen worden onder andere in
100% hernieuwbare energie waarbij geen CO2 vrijkomt. We doen dat door ruimte te
de transitievisie warmte vastgelegd. Omdat er geen tijd te verliezen is, moeten we nu aan
bieden aan duurzame initiatieven en ontwikkelingen op het gebied van zon, mogelijkheden
de slag met het opwekken van duurzame energie. Voor onze gemeente gaat deze opgave
voor geothermie en (warmte)netwerken. Een goed voorbeeld is het onderzoek naar de
op korte termijn met name over energiebesparing, ruimte voor duurzame energie (2030) en
mogelijkheden van geothermie op De Driehoek. We hanteren hierbij de volgende ambities:
We staan aan de vooravond van een grote energietransitie. Iedere gemeente moet haar
Als gemeente dragen we ons steentje op korte (2030) en lange termijn (2050) bij en werken
de omschakeling naar een nog duurzamere warmtevoorziening (2035).
26
1.
In 2050 zijn we energie- en klimaatneutraal.
2.
We zetten nog meer in op energiebesparing en de reductie van restafval.
3.
In 2030 hebben we een bijdrage geleverd aan de regionale energieopgave van 1,5 PJ.
4.
In 2035 is een groot deel van de gebouwde omgeving voorzien van duurzame warmte.
Doelen en uitgangspunten
Om onze visie en ambities te concretiseren werken we komende jaren aan onderstaande doelen en uitgangspunten: •
In Drechtsteden-verband ontwikkelen we 1,5PJ duurzame energieopwekking. Hierbij
"We willen ook de potentie van geothermie als alternatieve warmtebron gaan verkennen." (Bijeenkomst projectgroep, 2021)
zetten we in op zon op dak, zon op restruimtes en grootschalige zoekgebieden voor zon langs (o.a.) de Betuwelijn. •
We verminderen het verbruik van energie door woningisolatie te stimuleren en nieuwe woningen energieneutraal uit te voeren (woningen die door gebruikswijzigingen tot stand komen uitgezonderd).
•
We stimuleren zonnepanelen op daken van woningen en bedrijven.
•
We verkennen en, waar mogelijk, bevorderen de mogelijkheden van zonnepanelen op
"Richt een Energie Coöperatie in Sliedrecht op." (Enquête omgevingsvisie, 2020)
daken van scholen, sportcomplexen en zorginstellingen. •
We onderzoeken mogelijkheden en benutten waar mogelijk kansen op het gebied van geothermie, aquathermie en innovaties voor opslagen energienetwerken (bv. smartgrids en waterstof).
•
Uiterlijk 2022 heeft Sliedrecht een lokale strategie Duurzame Energie met alternatieven voor lokale (hernieuwbare) energieopwekking.
•
De komende vijf jaar gaan bedrijven en inwoners gemotiveerd aan de slag met minder, schoner en slimmer energieverbruik.
•
In 2050 is alle bebouwing (zowel koop als huur) los van aardgas en wordt gebruik gemaakt van hernieuwbare energie.
•
We werken met partners samen aan het substantieel verhogen van het aandeel lokale participatie aan energie-initiatieven.
•
We stimuleren initiatieven op het gebied van duurzaamheid vanuit inwoners en bedrijven
Bronnen: Duurzaamheidsagenda 2018-2022 Regionale Energiestrategie Drechtsteden, 2021 PALT DRECHTSTEDEN Prestatie Afspraken Lange Termijn 2016 – 2025
27
Vertaling naar fysieke leefomgeving
Aandachtsgebied Bedrijven en woonwijken
Zonne-energie vraagt (veel) meer ruimte dan traditionele fossiele energiecentrales. De
Op bedrijventerreinen en in woonwijken willen we het gebruik van zon op dak
vertaling van de energiedoelstellingen naar de fysieke leefomgeving is dan ook uitdagend.
maximaliseren. Bij de nadere uitwerking in het omgevingsplan verkennen we dan ook
We zorgen dat dit veilig, gezond en verantwoord gebeurd. Bij de nadere uitwerking van
mogelijkheden om eisen te stellen aan het gebruik van daken.
duurzame energieopwekking betrekken we dan ook onze partners met expertise op het gebied van veiligheidsregio, gezondheid en milieu. We maken hierbij onderscheid tussen de volgende ontwikkelings- en aandachtsgebieden. Uitwerkingsgebied zon langs Betuwelijn Sliedrecht-Noord is onderdeel van het regionale zoekgebied voor grootschalige energieopwekking langs de Betuwelijn. Het gebied ten noorden van de spoorlijn heeft een belangrijke functie in de regio als uitloopgebied en wordt gewaardeerd vanwege het open landschap. Zonnevelden met aansluiting aan de Betuwelijn passen in het landschap zonder de openheid aan te tasten. Dit biedt ook kansen om het zicht op de Betuwelijn te verminderen en de overgang tussen stedelijk en groen te verbeteren. We reserveren daarom alleen langs de Betuwelijn ruimte voor grootschalige opwekking van zonne-energie. Verder voorzien we op termijn ontwikkelingen op het gebied van woningbouw, ecologie, waterberging en recreatie. We zien kansen om aan deze ontwikkelingen ruimte voor zonnevelden en -daken te koppelen. Ontwikkelingsgebied Driehoek In de Driehoek bieden we waar mogelijk ruimte aan zonne-energie en andere meer innovatieve energie gerelateerde initiatieven als geothermie. In de Driehoek is ook een gemeentelijk gronddepot voorzien.
Ontwikkelingsgebied Warmtenet Na de start van de ontwikkeling van het warmtenet wordt dit de komende jaren verder uitgebreid. Daarmee wordt ingezet op een collectieve oplossing voor duurzame warmte voor bestaande (en nieuwe) woningen.
28
Ruimtelijke vernieuwing 3.1.3
Duurzaamheid
29
Ruimtelijke vernieuwing 3.1.4
Bereikbaarheid
Context
Visie en ambities
met verschillende vervoersmiddelen (multimodaal) bereikbaar. De gemeente is daardoor
doorbraken in nieuwe technologie. Als de hoofdinfrastructuur (nieuw of slimmer) moet
zowel voor transport en logistiek als voor woon-werkverkeer te voet bereikbaar en met
worden aangepast zal dat geleidelijk plaatsvinden. In de woonomgeving biedt een
de auto, de fiets, de bus, de trein, de waterbus en via de recreatie- en industriehavens.
verschuiving van bezit van een eigen auto naar gebruik van autodienst-mogelijkheden voor
Omdat bereikbaarheid een samenspel is tussen infrastructuur en mobiliteit, moet bij
een andere inrichting van de openbare ruimte (minder tot geen parkeren voor de deur). Op
verdere verdichting en uitbreiding van verstedelijkingsopgaven nagedacht worden over de
korte en middellange termijn gaat het vooral om optimalisatie van en geleidelijke transitie
verbetering van de bereikbaarheid. Met de huidige nadruk op individueel vracht- en woon-
binnen het huidige systeem. We streven er naar Sliedrecht als werk- en woongemeente snel
werkverkeer over de weg loopt de bereikbaarheid tegen haar grenzen aan.
en multimodaal bereikbaar te houden en hanteren dus de volgende ambities:
Door verschillende infrastructurele verbindingen zijn we op verschillende manieren en
Op de lange termijn (na 2040) voorzien we een trendbreuk in verplaatsingsgedrag door
Sliedrecht is tussen de Merwede, de A15 en de Spoorzone 'vol gegroeid'. De druk op de bestaande wegen is hierdoor de laatste jaren toegenomen. Deze druk veroorzaakt
1.
Sliedrecht bereikbaar en verkeersveilig houden, met oog voor nieuwe ontwikkelingen.
negatieve milieueffecten als geluidsoverlast en verminderde luchtkwaliteit. Maatregelen zijn
2.
Optimaal gebruik maken van de ligging aan de rivier en de nabijheid van snelweg en
nodig om de negatieve effecten te verminderen en de verkeersveiligheid te verbeteren.
personenspoor. 3.
30
Slimme en duurzame oplossingen voor vervoer van personen en goederen verkennen.
Doelen en uitgangspunten
Om onze visie en ambities te concretiseren werken we komende jaren aan onderstaande doelen en uitgangspunten: •
"Het dijklint loopt tegen zijn grenzen aan, een P+R kan dit wellicht oplossen." (Bijeenkomst projectgroep, 2021)
We werken aan een betere groene en recreatieve verbinding tussen de Polder en de Merwede en aan sociaal veilige verbindingen tussen de sport- en recreatiegebieden in het noorden en woongebieden in het zuiden. Dat doen we door de barrières die de A15 en het spoor op dit moment opwerpen te slechten.
•
We verkennen de ontwikkeling van multimodale overstappunten (bijv. P+R auto/ fiets/bus/waterbus) en mogelijke logistieke hubs. Daarnaast onderzoeken we slimme oplossingen gericht op de "last mile" tussen centrale OV-uitstappunten en de voordeur van woon- en werklocaties.
•
We zetten extra in op mobiliteit van ouderen.
•
Samen met werkgevers stimuleren we alternatieven voor de auto en verkennen we
"Je moet volgens mij makkelijk met je auto boodschappen kunnen doen zoals nu, maar delen van Sliedrecht zijn nu wel chaotisch qua verkeer." (Enquête omgevingsvisie, 2020)
de mogelijkheden voor emissie loze scheepvaart (bijvoorbeeld door het faciliteren van proeftuin duurzame binnenvaart). •
We spelen in op ruimtelijke en economische ontwikkelingen en innovatieve en duurzame vormen van mobiliteit. Het verbeteren van de aantrekkelijkheid van fietsgebruik, het optimaliseren van het openbaar vervoer, de zorg voor goede doorstroming en bereikbaarheid voor autoverkeer, het maken van een heldere parkeerstrategie en het verbeteren verkeersveiligheid en leefbaarheid zijn de opgaven voor de middellange termijn.
•
We onderzoeken of de verkeersveiligheid toeneemt als fietsers op rotondes voorrang krijgen.
•
We zorgen voor veilige sport-, school- en zorgomgevingen en pakken gevaarlijke punten aan.
•
Voor wat betreft het OV streven we ernaar de frequentie van de waterbus te verhogen en aansluiting op trein/fiets te verbeteren.
Bronnen: Duurzaamheidsagenda 2018-2022 Visie Recreatie en toerisme Economische visie 2021 Verkeer en mobiliteitsplan 2017-2040 Groenbeleidsplan 2021
31
Vertaling naar fysieke leefomgeving
Nieuwe ontwikkelingen zorgen voor een veranderende bereikbaarheid en omgekeerd
Ontwikkelingsgebied Snelfietsweg en Tolsteeg
maakt veranderende bereikbaarheid nieuwe ontwikkelingen mogelijk. De vertaling van de
Naast verbetering van de bereikbaarheid voor auto, trein en boot werken we aan regionale
bereikbaarheidsdoelstellingen heeft daarom grote invloed op onze fysieke leefomgeving. We
snelfietswegen. De elektrische fiets is inmiddels voor een groter publiek een reëel alternatief
maken hierbij onderscheid tussen de volgende ontwikkelings- en aandachtsgebieden.
voor de auto. Zo is er al een snellefietsverbinding langs de A15 en willen we deze route verder vergroenen. Daarnaast zetten we voor langzaam verkeer in op het herstellen van de
Ontwikkelingsgebied Vrachtverkeer - Haven
verbinding van de Tolsteeg met het buitengebied.
Vrachtverkeer richting de haven is een aandachtspunt waar nog geen oplossing voor gevonden is. Samen met inwoners en ondernemers zoeken we alternatieven voor veilig
Aandachtsgebied woonwijken
vrachtverkeer.
De openbare ruimte en de wegen moeten komende jaren grondig op de schop. We willen immers optimaal bereikbaar blijven voor jong en oud, er is vraag naar laadinfrastructuur
Ontwikkelingsgebied Noord-Zuid
en klimaatadaptatie noopt tot vergroening en doorlaatbare bestrating. Bovendien vergt
Het beperkt aantal noord-zuid verbindingen zorgt voor een deel van de congestie. Met
een meer kindvriendelijke, gezonde en veilige leefomgeving om een andere inrichting.
de beoogde ontwikkeling van woningbouw over het spoor wordt een nieuwe noord-zuid
Duurzaamheid heeft hier prioriteit. Dat betekent dat we de aanleg van laadinfrastructuur
verbinding voorzien die de druk op de andere noord-zuid verbindingen verlicht.
faciliteren, dat we meer ruimte bieden voor groen dan voor bestrating en dat we meer gebieden zo inrichten dat de auto te gast is.
Ontwikkelingsgebied Parallelweg-Noord Ook de capaciteit van de oost-west ontsluiting richting Papendrecht loopt tegen haar grenzen aan. Een aanvullende alternatieve route net ten noorden van de Betuwelijn kan hierop in het verlengde van de nieuwe ontwikkelingen een goede aanvulling zijn. Ontwikkelingsgebied Waterkant Onze ligging aan het water kan beter benut worden. Bijvoorbeeld door het opwaarderen van de jachthaven en het creëren van nieuwe plekken waar de rivier beleefd kan worden.
32
Ruimtelijke vernieuwing 3.1.4
Bereikbaarheid
33
Veilige, gezonde en inclusieve samenleving 3.2.1
Milieu en gezondheidsbescherming
Context
Visie en ambities
de Omgevingswet. De kwaliteit en inrichting van de fysieke leefomgeving is van grote
leefbare, veilige en gezonde wijk verdient om samen in te leven. Om dat te bereiken werken
betekenis voor de gezondheid van onze inwoners. Als gemeente hebben we dan ook
we aan de volgende ambities:
Een meer integrale benadering van omgevingsbeleid is een van de verbeterdoelen van
We volgen bij het werken aan een gezond milieu het principe dat iedere inwoner een
de taak te sturen op een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. We willen een goede omgevingskwaliteit niet alleen bereiken, maar die ook in stand houden. We hebben het dan
1.
We borgen gezondheid bij de inrichting en benutting van de fysieke openbare ruimte
bijvoorbeeld over de positieve effecten van onze groenblauwe structuren en de negatieve
en benutten daarmee kansen om de gezondheid van onze inwoners te bevorderen en
effecten van wegen of havenactiviteiten.
te beschermen; 2.
Wij nemen adequate maatregelen om gezondheidsbedreigingen te verminderen;
3.
We willen een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit bereiken en in stand houden;
4.
We beheren, gebruiken en ontwikkelen de fysieke leefomgeving doelmatig om er maatschappelijke behoeften mee te vervullen.
34
Doelen en uitgangspunten
Om onze visie en ambities te concretiseren werken we komende jaren aan onderstaande doelen en uitgangspunten: •
"In welk gebied accepteren we welke omgevingskwaliteit?" (Bijeenkomst projectgroep, 2021)
We zorgen voor een goed akoestisch woon- en leefklimaat. Zo nodig leggen we additionele maatregelen op om dit te bewerkstelligen.
•
Voor zover de adviezen van de Gezondheidsraad relevant zijn voor de fysieke leefomgeving worden die adviezen betrokken bij ruimtelijke initiatieven.
•
We spreken de chemische industrie (DuPont / Chemour) aan op haar maatschappelijke verantwoordelijkheid voor de gezondheid en het welzijn van omwonenden. Daarnaast spannen we ons samen met andere gemeenten in voor het agenderen en verminderen van de negatieve gezondheidseffecten van de chemische industrie.
•
"Sliedrechters leven in een ongezonde omgeving, denk aan de scheepvaart, A15, vuilverbranding en Chemische fabriek aan de overzijde, enz." (Enquête omgevingsvisie, 2020)
In de (bestuurlijke) besluitvorming wegen we gezondheidskundige effecten van milieufactoren expliciet af tegen andere belangen.
•
Onze focus ligt bij minimalisatie van emissies van zeer zorgwekkende stoffen van met name genoemde bedrijven.
•
Wij eisen toepassing van de best beschikbare technieken door de chemische industrie.
•
Voor de woningbouwopgave maken we gebiedsgericht maatwerkbeleid op basis van het standstill principe dat hergebruik van PFAS grond, die volgens het regionale beleid niet kan worden toegepast, toch mogelijk maakt. Daarbij is een veilige en gezonde fysieke leefomgeving uitgangspunt.
•
We geven blijvend voorlichting over de effecten van hout stook en hoe die effecten verminderd kunnen worden.
•
We realiseren dagelijkse voorzieningen zoveel mogelijk op fietsafstand. Daardoor voorkomen we onnodige automobiliteit en daarmee uitstoot.
•
Wij maken actief gebruik van bezwaar- en beroepsmogelijkheden om ongewenste emissies te voorkomen en stellen indien van toepassing bedrijven hiervoor verantwoordelijk.
Bronnen: Duurzaamheidsagenda 2018-2022 Lokale paragraaf gezondheidsbeleid 2016-2019 Gezondheidsprogramma ZHZ 2016-2019 Lokale nota publieke gezondheid 2020-2023 Regionaal Risicoprofiel Integraal veiligheidsplan 2019-2023
35
Vertaling naar fysieke leefomgeving
Veel gezondheidswinst is bij andere thematische koersen al toegelicht. Denk bijvoorbeeld aan ontwikkelingen op het gebied van vergroening en verduurzaming. We zoomen hier in op aandachtsgebieden met mogelijke gezondheidseffecten. Aandachtsgebied Bedrijvigheid Bedrijvigheid en de werkgeneratoren zijn weliswaar kernkwaliteiten van de gemeente, maar ze kunnen ook negatieve milieueffecten met zich mee brengen. Een voorbeeld hiervan is geluidsoverlast vanuit havenactiviteiten. Omdat de werkgeneratoren als kernkwaliteit van de gemeente zijn aangeduid, hebben deze activiteiten prioriteit. Wat negatieve effecten op de omgeving horen er dus bij. Aandachtsgebieden Infrastructuur Ook rondom de infrastructuur bestaan er aandachtsgebieden. Bijvoorbeeld in relatie tot geluid, transport van gevaarlijke stoffen en luchtkwaliteit. In de buurt van deze zones zijn we terughoudend met nieuwe ontwikkelingen, maar dat betekent niet dat er niets mogelijk is. We stellen er wel aanvullende eisen om de veiligheid en gezondheid te waarborgen.
36
Veilige, gezonde en inclusieve samenleving 3.2.1
Milieu en gezondheidsbescherming
37
Veilige, gezonde en inclusieve samenleving 3.2.2
Sociaal, veilig en gezondheidsbevordering
Context
Visie en ambities
leefomgeving. Denk bijvoorbeeld aan de afstand tot maatschappelijke zorgfuncties, fysieke
infrastructuur voor Sliedrecht. Uitgangspunt daarbij is: 'zorg voor jezelf en voor elkaar' en de
aanpassingen voor een vergrijzende bevolking of ruimte voor activiteiten die bijdragen aan
organisatie van een passend vangnet voor mensen die (tijdelijk) extra ondersteuning en zorg
de sociale cohesie en veiligheid.
nodig hebben. Iedere inwoner verdient een leefbare, veilige en gezonde wijk om samen in te
Verschillende aspecten van het sociaal domein hebben een relatie met onze fysieke
We investeren de komende jaren samen met onze inwoners en partners in een sterke sociale
leven. Om dit te bereiken werken we aan de volgende ambities: 1.
Goed bereikbare voorzieningen voor iedereen.
2.
Een duurzaam veilige fysieke leefomgeving.
3.
Een groener en gezonder Sliedrecht.
4.
Zo weinig mogelijk schadelijke gezondheidseffecten voor onze inwoners als gevolg van klimaatverandering.
38
Doelen en uitgangspunten
Om onze visie en ambities te concretiseren werken we komende jaren aan onderstaande doelen en uitgangspunten: •
"We willen sociale doelen behalen met fysieke ingrepen" (Bijeenkomst projectgroep, 2021)
We benutten bij ruimtelijke ontwikkelingen de mogelijkheden om gezondheidswinst te realiseren.
•
We zoeken naar een nieuwe locatie voor de huisvesting van de brandweer ter bevordering van de veiligheid en gezondheid van onze inwoners.
•
We bevorderen een omgeving waarin vanuit verschillende gemeentelijke domeinen integraal aan gezondheid gewerkt wordt.
•
Uitgangspunten bij ontwikkelingen zijn vergroenen, leefbaarheid in de wijken en levensloopbestendig en duurzaam bouwen.
•
"Sliedrechters leven in een ongezonde omgeving, denk aan de scheepvaart, A15, vuilverbranding en Chemische fabriek aan de overzijde, enz." (Enquête omgevingsvisie, 2020)
We werken aan een leefomgeving die bijdraagt aan de mentale gezondheid van onze inwoners. Bijvoorbeeld door voldoende laagdrempelige plekken voor ontmoeting te ontwikkelen.
•
We zetten blijvend in op toegankelijkheid van de openbare ruimte en openbare gebouwen. Daardoor kunnen inwoners met een fysieke, psychische en/of verstandelijke beperking makkelijker participeren in onze samenleving.
•
We werken samen met partners en inwoners actief aan de leefbaarheid en veiligheid van onze wijken, zodat mensen prettig en veilig kunnen samenleven en participeren.
Bronnen: Duurzaamheidsagenda 2018-2022 Lokale paragraaf gezondheidsbeleid 2016-2019 Gezondheidsprogramma ZHZ 2016-2019 Lokale nota publieke gezondheid 2020-2023 Regionaal Risicoprofiel Integraal veiligheidsplan 2019-2023 Sociale visie 39
Vertaling naar fysieke leefomgeving
Veel gezondheidswinst is al bij andere thematische koersen toegelicht. Denk bijvoorbeeld aan ontwikkelingen op het gebied van vergroening en verduurzaming. We zoomen hier in op aandachtsgebieden die effect hebben op maatschappelijke voorzieningen. Aandachtsgebieden Voorzieningen - Buurtcentra De bereikbaarheid en toegankelijkheid van maatschappelijke voorzieningen blijft belangrijk. Het gaat dan bijvoorbeeld om de bibliotheek en het Bonkelaarhuis. Het Bonkelaarhuis heeft een belangrijke functie in de samenleving, omdat alle inwoners er terecht kunnen met grote en kleine ondersteuningsvragen. Verder blijft er aandacht nodig voor voorzieningen en mogelijkheden voor activiteiten in de buurten en wijken. Het gaat dan bijvoorbeeld om voldoende groen en sport- en recreatievoorzieningen. Aandachtsgebieden Voorzieningen - Sliedrecht Noord Afhankelijk van het zoekgebied, de nabijheid van bestaande maatschappelijke voorzieningen en de uiteindelijke omvang van Sliedrecht-Noord zijn daar mogelijk ook aanvullende voorzieningen nodig.