By 1 - Kiezen voor Geothermie.pdf

Kiezen voor Geothermie Afwegen Toetsen Vergunnen mei ’22

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 1 van 19

Inhoudsopgave 1. Inleiding ................................................................................................................................ 3 2. Afwegen ................................................................................................................................ 4 2.1. Context ..............................................................................................................................4 2.2. Voorkeursvolgorde warmte ..................................................................................................4 2.3. Beoordeling ........................................................................................................................5 3. Toetsen .................................................................................................................................. 6 3.1. Veiligheid ...........................................................................................................................6 3.2. Milieu ..................................................................................................................................7 3.3. Beoordeling ........................................................................................................................8 4.

Vergunnen ............................................................................................................................. 9 4.1. Fase verkennen en opsporen ...............................................................................................9 4.2. Fase bouw, boren en testen .................................................................................................9 4.3. Fase winnen .......................................................................................................................9 4.4. Opruimen van de aardwarmtelocatie ....................................................................................9 4.5. Aanpassingen wetsvoorstel mijnbouwwet ………………………………………………………………………….9 5. Bijlagen ............................................................................................................................... 10 5.1. Factsheet boren naar aardwarmte (drie pagina's)................................................................. 10 5.2. Factsheet industrie standaard duurzaam ontwerp (2 pagina's) .............................................. 13 5.3. Infographic wat is geothermie ............................................................................................ 15 5.4. Milieubescherming gebieden grondwater ZH ........................................................................ 16 5.5.

Vergunningen, procedures inspraak (8 pagina's uit HVC brochure) ........................................ 17 5.6. Procedure nieuwe mijnbouwwet ……………………………………………………………………………………..19

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 2 van 19

Inleiding Binnen de kernopgave Ruimtelijke Vernieuwing wordt gewerkt aan een duurzame en energieneutrale gemeente. Het onderliggende beleid voor die kernopgave is in 2021 met het vaststellen van de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES1.0) en de Transitievisie Warmte 2021 (TVW 2021) door de gemeenteraad bekrachtigd. De RES1.0 en de TVW 2021 komen voort uit het in 2019 gesloten klimaatakkoord, waarbij gemeenten de regie hebben gekregen op de gemaakte afspraken voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving en het opwekken van energie. Met het verschijnen van de nieuwe IPCC rapporten is duidelijk geworden dat de opgave waar we voor staan urgenter is geworden. De opwarming van de aarde neemt sneller toe dan verwacht en de noodzakelijke daling in uitstoot van broeikasgassen is nog niet ingezet. Binnen de EU en door de Rijksoverheid is het reductiedoel voor 2030 daarom ook naar boven bijgesteld (minstens 55%). Niet alleen vanuit de noodzaak de CO2 uitstoot te reduceren, maar juist ook vanwege de sterk stijgende kosten van een instabiel wordend fossiel brandstof systeem met ongewenste geopolitieke afhankelijkheden, is werken aan duurzame oplossingen gewenst. Eén van de belangrijke doelstellingen uit de RES 1.0 is om in de Drechtsteden 12.000 woningen (en liefst 25.000) van het gas af te halen voor 2030. In Sliedrecht is hiervoor het warmtenet in ontwikkeling.

Een groot deel van het woningbezit van Tablis Wonen wordt, mede door SAH subsidie, op het warmtenet aangesloten. Daarnaast worden particuliere grondgebonden woningen en VVE's in de proeftuin Sliedrecht Oost aangesloten. Tot nu toe wordt het warmtenet gevoed door een gasgestookte tijdelijke warmtecentrale (TWC) waarop inmiddels meer dan 1000 woningen zijn aangesloten. De backbone (hoofdleidingnet) van het warmtenet wordt door HVC naar Sliedrecht West doorgetrokken. Op die backbone worden vanaf 2023-24 duurzame bronnen aangesloten, waardoor de afhankelijkheid van aardgas en de CO2 uitstoot fors vermindert. Dat geothermie daarbij wordt beschouwd als een voor de hand liggende duurzame bron voor een robuust warmtenet is op zichzelf niet nieuw: • In de SOK1 uit 2017 wordt al gesproken over geothermie als toekomstige bron. • In het uitvoeringsplan 'Sliedrecht Oost aardgasvrij' (juni 2018) waarop de proeftuin subsidie is toegekend, wordt de doorontwikkeling van het warmtenet naar geothermie uitgebreid beschreven. • In 2019 is door het ministerie van EZK een opsporingsvergunning voor geothermie aan HVC toegekend. Kiezen voor geothermie vereist de afweging of deze warmtebron bijdraagt aan de realisatie van de klimaatdoelen. Het vereist een toetsing om te bepalen of het voldoet aan de veiligheids- en milieunormen.

En het vereist een zorgvuldige vergunningverlening, waarvoor de bevoegdheid bij het ministerie van EZK ligt en de gemeentelijke rol adviserend is. Deze stappen worden in dit rapport uitgewerkt. Ruimtelijke inpassing Natuurlijk zal een eventuele geothermiecentrale goed ingepast moeten worden in de ruimtelijke kaders die er in Sliedrecht op de beoogde locatie (gaan) gelden. In het te volgen proces zal daar ook zeker aandacht aan worden besteed. Maar voor de afweging of geothermie in Sliedrecht gewenst is om de klimaatdoelen te behalen en om te toetsen of het proces veilig voor de omgeving, mens en milieu wordt uitgevoerd zijn deze ruimtelijke kaders nog niet noodzakelijk. De vaststelling daarvan zal dan ook worden meegenomen in het omgevingsplan voor de beoogde locatie.

1

Samenwerkingsovereenkomst Warmtelevering Sliedrecht d.d. 2 mei 2017, gesloten tussen Provincie Zuid Holland, het openbaar lichaam Drechtsteden, HVC, Tablis Wonen en de gemeente Sliedrecht

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 3 van 19

Afwegen 2.1

Context

In het nationale klimaatakkoord uit 2019 heeft de gemeente de regie gekregen op uitvoering van de afspraken in de gebouwde omgeving. Onder andere is vastgelegd dat er in 2030 1,5 miljoen woningen zijn verduurzaamd. Verduurzaming die voor een belangrijk deel door de aanleg van en het aansluiten op warmtenetten gerealiseerd wordt. De noodzakelijke CO2 reductie wordt daarbij pas behaald als ook de bronnen van die warmtenetten duurzaam zijn. De afgelopen zomer (2021) zijn we geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. Overstromingen in Limburg, Duitsland en België als gevolg van hevige regenval hebben aangetoond hoe kwetsbaar we zijn. Als stijging van de zeespiegel inderdaad werkelijkheid wordt, kunt u zich voorstellen dat de waterafvoer uit de rivieren naar zee, in onze regio tot kritieke situaties leidt. Het rapport van de IPCC schetste deze zomer daarbij een beeld van enorme urgentie én achterstand in het beperken van verdere temperatuurstijging, wat de scenario's alleen maar somberder maakt. Daarnaast is het duidelijk dat onze energie-afhankelijkheid nu grote nadelige gevolgen heeft. De oorlog in de Oekraïne en de instabiliteit van de fossiele industrie leidt tot enorme prijsstijgingen, waardoor het risico van energiearmoede voor steeds meer huishoudens speelt. TNO cijfers uit 2019 geven aan dat er in Sliedrecht 341 huishoudens te maken hebben met energiearmoede.

Voorzichtige schattingen voor dit jaar spreken van een verdubbeling op landelijk niveau. Dat maakt dat een besluit waarbij de afhankelijkheid van gas voor onze inwoners vermindert, hen helpt de woonlasten en het wooncomfort onder controle te houden. En dat is naast de verduurzamings-opdracht een andere belangrijke opdracht: zorg voor een haalbare en betaalbare energietransitie! In Sliedrecht hebben we dankzij de grote dichtheid in de gebouwde omgeving, de rol die Tablis Wonen heeft gepakt als startmotor en de visie en uitvoeringskracht van HVC als nutspartij een warmtenet in ontwikkeling waar in potentie meer dan 2500 woningequivalenten op zijn aangesloten in 2030. Samen met de ontwikkelingen in Papendrecht (waar al een ouder warmtenet ligt met 1000 woningen) is er sprake van een warmtenet waar een robuuste duurzame bronnen strategie mogelijk is. Een strategie waarbij de warmtevraag geborgd is én de businesscase gedekt wordt door voldoende warmtevraag. 2.2

Voorkeursvolgorde warmte

In de RES1.0 is een analyse gemaakt hoe de warmtevraag duurzaam kan worden ingevuld. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in de voorkeursvolgorde van warmte en een indicatie gegeven van de technische beschikbaarheid. Uit RES1.0 paragraaf 10.4 Warmtebronnen:

Warmteopties die de meeste CO2-reductie leveren en waarbij lokale energiebronnen kunnen worden ingezet, hebben in onze regio de voorkeur. Het gaat hierbij niet alleen om verduurzaming op korte termijn, maar ook om het kiezen voor de infrastructuur die toekomstige duurzame bronnen (warmte, elektriciteit en duurzaam gas) het beste kan ontsluiten.

Terwijl onze regio weinig ruimte heeft voor de opwekking van duurzame elektriciteit, is het juist rijk aan warmtebronnen. Bij de toepassing van warmtebronnen hanteren we de volgende voorkeursvolgorde van warmtebronnen. Eerste voorkeur: Direct bruikbare warmte De eerste voorkeur gaat in onze regio uit naar direct bruikbare warmte. Deze warmte kan direct worden benut. Op deze manier hoeft het niet te worden opgewekt. Zo wordt onder andere onnodige elektrificatie van het energiesysteem voorkomen. Voorbeelden van direct bruikbare warmte zijn restwarmte uit afvalverbranding en diepe geothermie.

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 4 van 19

Tweede voorkeur: Op te waarderen warmte De tweede voorkeur gaat uit naar op te waarderen warmte. Dit is duurzame warmte uit omgevingswarmte, zoals oppervlaktewater en andere vormen van aquathermie, laagtemperatuur (rest)warmtebronnen, ondiepe geothermie en (ventilatie)lucht. Die moet worden opgewaardeerd met een elektrische warmtepomp voordat het gebruikt kan worden voor verwarming van gebouwen. Afhankelijk van de gebruikte omgevingswarmte zijn er grote verschillen in rendement, (ventilatie)lucht heeft een relatief laag rendement. Minste voorkeur: Te maken warmte De minste voorkeur gaat uit naar te maken warmte. Dit is warmte die nog geheel moet worden opgewekt en niet reeds ‘aanwezig’ is in de omgeving. Onder deze categorie vallen duurzame brandstoffen zoals groene waterstof en groen gas. Deze categorie heeft de minste voorkeur omdat deze hoogwaardig toepasbaar is voor industriële grondstoffen & processen en voor zware mobiliteit. Benutten warmtebronnen om elektrificatie te voorkomen We gebruiken zoveel mogelijk warmte uit lokale en regionale bronnen en zetten waar nodig (boven)regionale bronnen in. We zetten onze regionale warmtebronnen hierbij zo hoogwaardig mogelijk in. De inzet van warmtelevering in plaats van verwarming met elektrische warmtepompen vermindert de overbelasting van het elektriciteitsnet.

Elektrificatie van de verwarmingsvraag wordt daarom waar mogelijk voorkomen.

Uit deze analyse in de RES is een basisscenario naar voren gekomen met geothermie als voorkeursbron en aansluiting op de slibverbrandingsinstallatie (SVI) als alternatief scenario. Inmiddels heeft HVC de koppeling van de SVI aan het warmtenet Sliedrecht voor 2023/2024 gepland. Dit betekent dat HVC eerder dan verwacht de tijdelijke warmtecentrale (die gasgestookt is) als hoofdbron voor warmte kan loskoppelen. Als de geothermie installatie operationeel is zal een hulpwarmtecentrale (gasgestookt) als back-up dienen om leveringszekerheid van warmte te borgen. 2.3

Beoordeling

De gemeente heeft de opdracht de gebouwde omgeving te verduurzamen. Die opdracht is urgent vanuit het perspectief van klimaatverandering, maar ook vanuit het perspectief van prijsschommelingen en leveringszekerheid De verdere ontwikkeling van het warmtenet met geothermie als bron helpt CO2-reductiedoelen te realiseren, met lokaal beschikbare 'direct bruikbare warmte' (1ste voorkeur par.10.4 RES1.0), waarbij leveringszekerheid geborgd is en prijsvorming minderafhankelijk is van internationale ontwikkelingen. Dat maakt dat de keuze voor geothermie past binnen de kaders die de raad heeft gesteld (RES, TVW en Omgevingsvisie), waarbij de eerdere inzet van de SVI als duurzame bron die fossiele afhankelijkheid al binnen 2 jaar vermindert.

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 5 van 19

Toetsen Als geothermie dan een gewenste oplossingsrichting is voor verduurzaming van de warmtevraag, zal het Rijk de beoordeling maken of het vanuit milieu en veiligheid ook een realistische keuze is. Voor toetsing is het belangrijk een beter begrip te hebben van het boorproces en geothermie. Als bijlage zijn de factsheets 'boren naar aardwarmte' en 'industriestandaard duurzaam putontwerp' en de infographic 'wat is geothermie' toegevoegd.

Geothermie maakt gebruik van het in de diepe ondergrond aanwezige warme water. Om hieruit warmte te winnen, boort een aardwarmtebedrijf twee putten: de productieput, waardoor het warme water naar boven wordt gepompt, en de injectieput, waardoor het water weer in dezelfde aardlaag wordt geïnjecteerd. Beide putten samen heten een doublet.

In deze factsheet wordt onder meer beschreven: • • • • • •

dat er wordt gestart met een uitgebreid geologisch bodemonderzoek, dat het terrein wordt voorzien van een vloeistofkerende laag met milieugoten, hoe een conductor geplaatst wordt en hoe daarmee grondwaterlagen gescheiden worden van de geboorde putten, dat er getest wordt of het reservoir over eigenschappen beschikt om water goed te laten stromen en ook of het weer terug-injecteren naar behoren werkt zodat er geen verzakkingen plaatsvinden, wat de functie is van gebruikte boorvloeistof, waarom de nieuwe industriestandaard 'duurzaam put ontwerp' is opgesteld waaraan alle leden van Geothermie Nederland zich houden, waarbij de verbuizing deels dubbel is uitgevoerd en continue monitoring op lekkage in de ondergrond mogelijk is.

Tijdens het boorproces zal sprake zijn van geluidsoverlast en wellicht lichthinder, waarbij aanvullende maatregelen genomen worden indien normen worden overschreden. Het boorproces gaat 24/7 door, gedurende een periode van enkele maanden. Tijdens het werkbezoek van de raad op 13 november 2021 aan de aardwarmtecentrale Trias Westland heeft de heer Frank Schoof (expert op de ontwikkeling en exploitatie van warmtenetten en langdurig betrokken bij aardwarmteprojecten) samen met medewerkers van HVC uitgebreid stilgestaan bij de bovengenoemde zaken. Door het hanteren van de gedragscode omgevingsbetrokkenheid bij Aardwarmteprojecten zal HVC bewoners, bedrijven en gemeente betrekken bij voorbereiding en realisatie. 3.1

Veiligheid

Hierboven is een puntsgewijze opsomming gegeven van het boorproces en hoe hierbij ontwerp, processen en procedures een rol spelen in de risicobeheersing. De sector is een jonge en sterk in ontwikkeling zijnde sector die, evenals de olie- en gasindustrie, gemonitord wordt door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

SodM maakt zich sterk voor de veiligheid van de mens en de bescherming van het milieu bij energiewinning en het benutten van de ondergrond, nu en in de toekomst

En hoewel de innovaties en ontwikkelingen snel gaan (inmiddels zijn er een kleine 40 putten actief of in ontwikkeling) geeft een rapportage van het SodM uit juli 2017 (Staat van de sector Geothermie) de kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 6 van 19

groeipijn van de sector wel goed weer. Zij zien risico's op het gebied van de kwaliteit van de gebruikte materialen, de deskundigheid van de medewerkers, het projectmanagement en de financiële zekerheden. Ook de van toepassing zijnde normen en regelgeving zijn (nog) niet voldoende vastgelegd. Anderzijds wordt de duidelijke ontwikkeling naar professionalisering 2 benoemd, waarbij de brancheorganisatie zich richt op het delen van kennis en ervaringen en door partijen pro-actief de samenwerking met het SodM wordt gezocht. Sinds 2017 is er veel gebeurd: • In 2019 is een tijdelijk beleidskader ingevoerd met daarin een beoordelingsmethodiek instemming winningsplannen, • In 2020 heeft het SodM het Toezichtarrangement Geothermie gepubliceerd • In 2021 is een evaluatie op de rapportage uit 2017 uitgevoerd • In 2022 is de nieuwe mijnbouwwet door de 2e kamer goedgekeurd. Naar verwachting wordt deze per januari 2023 ingevoerd. Met het invoeren van het tijdelijk beleidskader kunnen winningsplannen nu conform de vereisten worden opgesteld en door het ministerie worden goedgekeurd. SodM kan daarop dan het benodigde toezicht uitoefenen. Het toezichtarrangement borgt naleving op onder meer de Mijnbouwwet, de Wabo, de Arbeidsomstandighedenwet, de Kernenergiewet en de Wet milieubeheer.

Onderdeel van het toezichtarrangement is een 'zelfevaluatie geothermie' waarin de operator/ontwikkelaar van de geothermie per fase van het mijnbouwproces een beheerssysteem opbouwt. Het toepassen van het toezichtarrangement wordt benoemd als een van de belangrijkste publicaties om duidelijkheid te geven over de toe te passen normen en het naleven van wet- en regelgeving. Mede door bovengenoemde stappen concludeert de staatssecretaris van EZK in een memorie van antwoord dat op 11 mei jl. aan de 1e kamer is gestuurd behorend bij het wetsvoorstel wijziging mijnbouwwet: 'Het toezicht van SodM is adequaat en voldoende scherp.' 3.2

Milieu

In een rapport van de Algemene Rekenkamer (17-06-2021 bescherming drinkwater bij boren naar warmte) wordt geconcludeerd dat de rijksoverheid de drinkwatervoorraden niet afdoende beschermt tegen de risico's van het boren naar aardwarmte. De Algemene Rekenkamer adviseert het Rijk: 1. Een 'preventieladder drinkwater' uit te werken voor beleid en toezicht, waarbij de volgende vier stappen worden geadviseerd: • Voorkomen dat verontreinigingen ontstaan. • Voorkomen dat verontreinigingen in het milieu komen. • Voorkomen dat verontreinigingen drinkwater bronnen bereiken. • Waarborgen dat drinkwater na een eventuele verontreiniging extra wordt gezuiverd. 2. Eisen te stellen aan de kwaliteit van de boorput. 3. Adviezen van de lokale overheden in het vergunningstraject verplicht te stellen. Het Rijk stelt in haar reactie: 1. Dat in de Structuurvisie Ondergrond (STRONG) de functies van drinkwatervoorziening en geothermie bij voorkeur gescheiden zijn. Als dit niet het geval is, zal beoordeeld worden of een technische oplossing functiecombinatie mogelijk maakt. Anders prevaleert het drinkwaterbelang. 2. Dat de Inspectie Leefomgeving en Transport medeverantwoordelijk is voor het toezicht en samenwerkt met het SodM bij het verkennen van risico's voor het milieu bij boringen. 3. Een preventieladder onderdeel is van de Beleidsnota Drinkwater 2021-2026. 4.

Dat put- en reservoirintegriteit uitgebreid wordt meegenomen in de besluitvorming over een winningsplan. Waarbij wordt opgemerkt dat de sector sterk in beweging is en er continue

2

De sector vindt haar oorsprong bij tuinbouw bedrijven die de ontwikkeling van aardwarmte als nevenactiviteit hebben. Inmiddels treden professionele warmte- en energiebedrijven toe, die mijnbouwkundige kennis en ervaring meebrengen.

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 7 van 19

innovatie wordt toegepast. Een voorbeeld is de totstandkoming van de Industriestandaard Duurzaam Putontwerp (zie bijlage 5.2). 5. Adviezen van lokale en regionale overheden in de vergunningsverlening vanuit de mijnbouwwet zijn geborgd.

Voor Sliedrecht geldt dat de boorlocatie niet in een waterwingebied ligt en dat er ook geen sprake is van een milieubeschermingsgebied voor grondwater. (zie bijlage 5.4)

Tijdens het bezoek aan Trias Westland bleek dat HVC in het putontwerp zorgvuldig rekening houdt met de eventuele risico's. Natuurlijk wordt de industriestandaard duurzaam putontwerp toegepast: • corrosie wordt voorkomen door te werken met buizen die zijn voorzien van glasvezel coating, • de ruimte tussen de buizen en de grondlagen worden dichtgestort zodat de afsluitende kleilaag in stand blijft, • de bovenste sectie van het putontwerp is voorzien van een dubbele buis, • en er is een monitoringssysteem waarbij de ruimte tussen deze buizen continu wordt bewaakt. De in Sliedrecht te boren put zal worden aangesloten op een natuurlijk waterreservoir op de Trias aardlaag op ongeveer 2,5 km diepte ligt. Door de goede waterdoorlatendheid van deze aardlaag is het niet nodig te fracken (het creëren van kleine scheurtjes in het brongesteente door vloeistoffen en chemicaliën onder hoge druk in te spuiten). Door afkoeling van het gesteente in de tijd als gevolg van warmtewinning, zal wel enige natuurlijke scheurvorming plaatsvinden. Het opgepompte water (formatiewater) komt niet in contact met het oppervlaktewater of de buitenlucht en wordt nadat het door een warmtewisselaar is geleid teruggepompt via de injectieput. In de testfase is wel risico op contact van het zoute testwater met het bovengrondse milieu. Daarvoor zijn intussen aanvullende eisen gesteld.

In een aparte BARMM (Besluit Algemene Regels Milieu Mijnbouw) dient een volledig beheer en audit systeem opgeleverd te worden, waarin is uitgewerkt hoe met het testwater wordt omgegaan, hoe het wordt afgevoerd en verwerkt. 3.3

Beoordeling

Geothermie is op weg naar volwassenheid en professionalisering. Inmiddels zijn er een 40-tal putten in gebruik of ontwikkeling. HVC presenteert zich daarbinnen als professionele partij met mijnbouwkundige kennis en ervaring, zij speelt een voortrekkersrol in de ontwikkeling van de branche, heeft korte lijntjes naar de betrokken ministeries en het SodM en beschikt over gekwalificeerde medewerkers met kennis en ervaring. Uit onderzoek van het SodM en de Algemene Rekenkamer komen risico's voor veiligheid en milieu naar boven. Uit de antwoorden van het Rijk op het rapport van de Algemene Rekenkamer en de evaluatie van het SodM wordt opgemaakt dat veel zaken inmiddels afdoende zijn geadresseerd. Het leren van de olie- en gasindustrie en de toepassing van innovaties, heeft er in de afgelopen vijf jaar toe geleid dat ook de beschreven veiligheidsrisico's beter gemanaged worden. De aanbevelingen van het SodM en de Algemene Rekenkamer zijn van belang voor de advisering bij de procedure voor de omgevingsvergunning. De zelfevaluatie geothermie, als onderdeel van het toezichtarrangement geothermie en de gedragscode omgevingsbetrokkenheid bij aardwarmteprojecten zullen nadrukkelijk als voorwaarde in de advisering gesteld worden.

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 8 van 19

Vergunnen Voordat een geothermiebron daadwerkelijk in productie is zijn er diverse fasen doorlopen die ieder apart vergund worden en waarbij in iedere fase specifieke waarborgen (veiligheid, milieu, gezondheid, financieel, organisatorisch) van de ontwikkelaar gevraagd worden (zie bijlage 5.5) Met het inwerking treden van het toezichtarrangement geothermie in juli 2020 is dit nog verder gespecificeerd, bij het in werking treden van de nieuwe mijnbouwwet (verwacht januari 2023) wordt de zelfevaluatie onderdeel van het startplan. 4.1

Fase verkennen en opsporen

Voor het opsporen van aardwarmte is, net als bij de winning van andere delfstoffen, een Opsporingsvergunning van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) nodig. Hiermee heeft de ontwikkelaar van een geothermiebron het exclusieve recht gedurende een periode van 4 jaar het gebied op mogelijkheden voor geothermie te onderzoeken. De aanvraag valt onder de Mijnbouwwet en gaat vergezeld van de volgende zaken: • Een geologische quick-scan waarmee een indruk van het potentieel wordt gegeven • Een opsporingsplan • Een veiligheids- en gezondheidszorgsysteem • Een onderbouwing van technische en financiële capaciteit. Aan HVC is in 2019 een opsporingsvergunning door het Rijk verleend. 4.2

Fase bouw, boren en testen

Voor deze fase zal HVC op grond van de WABO een omgevingsvergunning aanvragen. Eventueel vooraf gegaan door een milieueffect rapportage. De gemeente heeft hier een adviserende rol. Het ministerie van EZK verleent de vergunning. HVC zal in deze fase een boorontwerp en boorprogramma opstellen en dat met SodM afstemmen. Als er in Sliedrecht in deze fase nog geen bestemmingsplanprocedure voor de beoogde locatie is doorlopen waarin het boren naar geothermie wordt toegestaan, zal het ministerie een 'Verklaring van geen bedenkingen' vragen, zodat kan worden afgeweken van het geldende bestemmingsplan. 4.3

Fase winning

Voor de exploitatie is een winningsvergunning nodig. De aanvraag gaat vergezeld van een goed te keuren winningsplan. Onderdeel van dit plan is het risicobeheer. De omgevingsvergunning, met voorschriften voor veilige en verantwoorde winning blijft van kracht. Ook de winningsvergunning wordt door het ministerie afgegeven waarbij de gemeente wederom een adviserende rol heeft. 4.4

Opruimen van de aardwarmtelocatie

Uiterlijk een jaar na het stoppen van het winnen van aardwarmte moet de operator een sluitingsplan indienen bij de minister. Voor het sluiten van een aardwarmtelocatie bestaan werkprogramma’s die beschrijven hoe de aanwezige put(ten) en boorgat(en) buiten gebruik moeten worden gesteld. Per boorgat of put wordt een programma gestuurd naar de Inspecteur-Generaal der Mijnen van Staatstoezicht op de Mijnen. 4.5

Aanpassingen wetsvoorstel mijnbouwwet

Zodra de nieuwe mijnbouwwet in werking treedt zal het proces van vergunning verlenen aangepast worden. Deze aanpassing is met name bedoeld om de wachttijd tussen de testfase en de winningsfase te bekorten zodat het risico op verstopt raken van de put tussen deze 2 fases wordt voorkomen. (bijlage 5.6 proces vergunnen toekomstige mijnbouwwet). Het adviesrecht van de gemeente verandert niet.

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 9 van 19

Bijlagen 5.1

factsheet boren naar aardwarmte (3 pagina's)

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 10 van 19

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 11 van 19

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 12 van 19

5.2

Factsheet industriestandaard duurzaam putontwerp (2 pagina's)

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 13 van 19

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 14 van 19

5.3

Infographic Wat is geothermie

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 15 van 19

5.4

Milieubeschermingsgebieden grondwater ZH

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 16 van 19

5.5

Vergunningen, procedures en inspraak (8 pagina's uit HVC brochure)

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 17 van 19

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 18 van 19

5.6

Procedure nieuwe mijnbouwwet (waarschijnlijk januari 2021)

Bron: stappenplan aardwarmte Warm 2020 -Berenschot

kiezen voor geothermie afwegen toetsen vergunnen

Pagina 19 van 19